خلاصه پایان نامه رابطه¬ی شیوه های فرزند پروری و ویژگی های شخصیت با تاب آوری در دوره نوجوانی
پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد «M.A»
گرایش: روانشناسی تربیتی
بررسی رابطه شیوههای فرزندپروری و ویژگیهای شخصیت با تابآوری در دوره نوجوانی و تعیین سهم شیوههای فرزندپروری در پیشبینی تابآوری نوجوانان با تمرکز بر شیوههای مقتدرانه، مستبدانه و سهلگیرانه.
مقدمه:
هدف این پژوهش، تعیین رابطه شیوههای فرزندپروری و ویژگیهای شخصیت با تابآوری در دوره نوجوانی است. تابآوری یکی از مفاهیم و سازههای بهنجار مورد توجه روانشناسی مثبتگراست و پژوهشهای مربوط به آن بیشتر در حوزه روانشناسی تحولی انجام شده است. در این پژوهش تلاش شده است رابطه میان شیوههای فرزندپروری، ویژگیهای شخصیت و تابآوری در نوجوانان بررسی شود و سهم شیوههای فرزندپروری و ویژگیهای شخصیت در پیشبینی تابآوری مشخص گردد.
جامعه آماری پژوهش، دانشآموزان دختر دوره متوسطه ناحیه یک خرمآباد در سال تحصیلی ۱۳۹۲-۱۳۹۳ بودند. نمونه پژوهش شامل ۲۰۰ دانشآموز بود که به روش نمونهگیری تصادفی خوشهای چندمرحلهای از میان دانشآموزان دختر دبیرستانهای ناحیه یک خرمآباد انتخاب شدند. برای جمعآوری دادهها از پرسشنامه شیوه فرزندپروری بامریند (۱۹۷۳)، پرسشنامه ویژگیهای شخصیتی نئو کاستا و مککری (۱۹۹۲) و مقیاس تابآوری کونور-دیویدسون (۲۰۰۳) استفاده شد. دادههای پژوهش نیز با روشهای ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون چندمتغیری مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.
نتایج نشان داد که ۸/۲ درصد از تغییرات متغیر تابآوری به وسیله شیوههای فرزندپروری پیشبینی میشود. همچنین بین شیوههای فرزندپروری و تابآوری رابطه خطی معنیدار وجود دارد. آزمون t برای معنیداری ضرایب رگرسیون نشان داد که از میان شیوههای فرزندپروری، فقط شیوه فرزندپروری مقتدرانه با تابآوری رابطه معنیدار دارد. ضریب غیر استاندارد رگرسیون برابر با ۲۱۲/۰=b بوده که در سطح کمتر از ۰۵/۰ معنیدار است.
تابآوری و اهمیت آن در دوره نوجوانی
تابآوری به عنوان حفظ سلامتی، عملکرد موفقیتآمیز و سازگاری با یک بافت و موقعیت تهدیدآمیز تعریف میشود. همچنین تابآوری به میزان توانایی فرد در تطابق با شرایط ناگوار گفته شده است که شامل شایستگی فرد، اعتماد به نیروهای درونی، پذیرش تغییرات به عنوان عامل مثبت و تأثیرات معنوی میشود.
بر اساس مطالب مطرحشده در پژوهش، تابآوری تا حدودی یک ویژگی شخصیتی و تا حدود دیگر نتیجه تجربههای محیطی افراد است، اما انسانها قربانی محیط یا وراثت خود نیستند. افراد میتوانند تحت آموزش قرار بگیرند تا ظرفیت تابآوری خود را با آموختن برخی مهارتها افزایش دهند. یکی از سازههایی که در تابآوری تأثیر دارد، عوامل خانوادگی و تفاوتهای فردی است.
تابآوری در حوزههای روانشناسی خانواده و بهداشت روانی جایگاه ویژهای دارد. تابآوری به عنوان نوعی فرآیند، توانایی یا پیامد سازگاری موفقیتآمیز با موقعیت تهدیدکننده تعریف شده و عاملی است که به افراد در رویارویی و سازگاری با موقعیتهای سخت و تنشزای زندگی کمک میکند. در پژوهشهای مطرحشده، تابآوری با کاهش افسردگی، افزایش توانایی سازگاری با درد و افزایش کیفیت زندگی نیز مورد توجه قرار گرفته است.
تابآوری همچنین از مشکلات روانشناختی بین نوجوانان و جوانان جلوگیری کرده و آنها را در برابر تأثیرات روانشناختی رویدادهای مشکلزا مصون نگه میدارد. از این رو، شناخت عوامل مؤثر بر تابآوری در دوره نوجوانی اهمیت دارد.
نقش خانواده و شیوههای فرزندپروری
خانواده به عنوان یکی از اساسیترین نهادهای اجتماعی، نخستین و مهمترین عامل اساسی شکلگیری شخصیت کودک و پایهگذار ارزشها و معیارهای فکری اوست و نقش مهمی در تعیین سرنوشت آینده او دارد. شیوههایی که والدین بر اساس آنها فرزندان خود را تربیت میکنند، مانند پذیرش و طرد، آزادگذاری یا محدودسازی و موارد مشابه، در شکلگیری رشد و تکامل کودک در سنین اولیه زندگی و خصایص بعدی شخصیت و رفتار تأثیر فراوان و عمیقی دارد.
رشد شخصیت و بهداشت روانی و جسمی با توانایی برقراری ارتباط ارتباط دارد. یک رابطه نارسا میتواند سلامت جسمی و روانی فرد را تحت تأثیر قرار دهد. بنابراین اگر در خانواده تنش میان اعضا وجود داشته باشد، کودک در یافتن هویت خویش، ایجاد روابط مطلوب با دیگران، مقابله صحیح با فشارهای روانی و رشد سالم روانی و رفتاری دچار مشکل خواهد شد.
محیط خانواده یکی از عوامل اساسی شکلگیری شخصیت کودک است و کودک در بیشتر حالات خود مقلد پدر و مادر و رفتار آنهاست. بنابراین بسیاری از ویژگیهای شخصیت کودک تحت تأثیر ویژگیهای شخصیت والدین و شیوه فرزندپروری آنها قرار دارد.
دوره نوجوانی نیز بحرانیترین دوره برای سازندگی شخصیت معرفی شده است. از نظر تحولی، این دوره، دوره شکلگیری و آماده شدن است و نوجوانان در این دوره در پی کشف و آزمون ظرفیتهای خود هستند. با توجه به اهمیت این دوره، پژوهش حاضر به دنبال بررسی رابطه تابآوری با شیوههای فرزندپروری و ویژگیهای شخصیت در دوره نوجوانی است.
سبکهای فرزندپروری بامریند
دیانا بامریند، سبکهای فرزندپروری را به سه دسته تقسیم کرده است:
- سبک پرورشی مقتدرانه
- سبک پرورشی مستبدانه
- سبک پرورشی سهلگیرانه
سبک پرورشی مستبدانه میتواند بسیار سفت و سخت باشد. در این روش مجموعهای دقیق از قوانین و انتظارات وجود دارد و در مقابل نیاز به اطاعت محض است.
سبک پرورشی مقتدرانه متکی بر توانبخشی مثبت و استفاده نادر از مجازات است. تحقیقات مطرحشده در متن نشان میدهد که این سبک مفیدترین روش پرورش کودک است.
سبک پرورشی سهلگیرانه بر اساس مسامحه است و گرایش کمی به مجازات یا قوانین در آن وجود دارد و بچهها آزاد از محدودیتهای خارجی هستند.
بر اساس مطالب پژوهش، والدین و مراقبان کودک میتوانند شرایطی را برای افزایش تابآوری کودک فراهم آورند. عشق و علاقه، بیان عقاید، باز بودن و تعامل میان اعضای خانواده در تابآوری مؤثر هستند. همچنین کودکانی که در برابر فشار و استرس مقاوم هستند، والدینی دارند که با روشهای تربیتی مثبت با آنها برخورد کردهاند، با زندگی کودکشان درگیر هستند و راهنماییهای بهتر و بیشتری به آنها ارائه میدهند.
ویژگیهای شخصیت و تابآوری
یکی دیگر از موضوعات مطرح در حوزه تابآوری، نقش ویژگیهای شخصیتی است. بر اساس مدل انتخاب-مقابله افتراقی، راهبردهای مقابلهای مورد استفاده در رویارویی با تنش، تعیینکننده پیامدهای مثبت و منفی هستند و نوع راهبردهای مقابلهای انتخابشده به ویژگیهای شخصیتی افراد بستگی دارد.
ویژگیهای شخصیتی خاص افراد، بهکارگیری راهبردهای مقابلهای متفاوت را ترغیب میکنند و به همین دلیل افراد به صورت متفاوت به تنش پاسخ میدهند. بنابراین خانوادهها با شیوههای تربیتی گوناگون و افراد با شخصیتهای متفاوت، از توانایی، مقاومت و تحمل غیرهمسانی در شرایط سخت و پرخطر برخوردار میشوند و این امر سلامت روان آنان را تحت تأثیر قرار میدهد.
در تعریف نظری شخصیت، شخصیت به جنبههای عقلی، عاطفی، انگیزشی و فیزیولوژیکی یک فرد گفته میشود. همچنین شخصیت سازمانی پویاست که درون فرد قرار گرفته و شامل جنبههای فیزیکی و روانی میشود و تعیینکننده رفتار و فکر است. در این پژوهش، ویژگیهای شخصیتی بر اساس پاسخهای افراد به پرسشنامه پنج عاملی شخصیتی نئو به دست میآید.
عوامل مؤثر بر تابآوری
محققان بسیاری در پی شناسایی عوامل مؤثر در تابآوری بودهاند. بر اساس مطالب پژوهش، عوامل حمایتکنندهای وجود دارند که میتوانند واکنش افراد به تجارب استرسزا و بلایای مزمن را تبیین کنند. عوامل بسیاری در تابآوری فرد در برابر مشکلات دخیل هستند که از جمله آنها میتوان به عوامل فردی، عوامل خانوادگی و عوامل اجتماعی اشاره کرد.
عوامل خانوادگی شامل ساختار خانواده و حمایت خانواده و عوامل اجتماعی شامل حمایت اجتماعی هستند. از سوی دیگر، ویژگیهای شخصیت و شیوههای فرزندپروری نیز در ارتباط با تابآوری مورد توجه قرار گرفتهاند.
از آنجا که افراد در خانوادههایی با سبکهای متفاوت زندگی میکنند و ویژگیهای متفاوتی دارند، تابآوری و میزان مقابله آنها در مقابل رویدادهای ناخوشایند تحت تأثیر قرار میگیرد. بنابراین هر دو عامل محیطی و فردی توانایی نوجوان را برای تابآور بودن تحت تأثیر قرار میدهند.
خانوادهها و مدارس میتوانند راهبردهایی را به کار برند تا عوامل محافظتکننده را افزایش داده و تابآوری را پرورش دهند. با ارائه یک محیط تسهیلکننده، افراد استعداد و گنجایش مثبت و رشد بعضی ویژگیهای تابآوری را در سراسر زندگی دارند. تابآوری افزایشیافته نیز در بهبود سلامت روان نوجوان مؤثر است.
اهداف و فرضیههای پژوهش
هدف اصلی پژوهش، تعیین سهم شیوههای فرزندپروری و ویژگیهای شخصیت در تابآوری نوجوانان است. اهداف اختصاصی شامل تعیین رابطه بین شیوههای فرزندپروری با تابآوری، تعیین رابطه بین شیوههای فرزندپروری با ویژگیهای شخصیت و تعیین رابطه بین ویژگیهای شخصیت با تابآوری است.
فرضیههای پژوهش عبارتاند از اینکه بین شیوههای فرزندپروری، شامل اقتدار منطقی، استبدادی و سهلگیرانه، با تابآوری در دوره نوجوانی ارتباط وجود دارد؛ بین ویژگیهای شخصیت با تابآوری در دوره نوجوانی ارتباط وجود دارد؛ و بین شیوههای فرزندپروری با ویژگیهای شخصیت در دوره نوجوانی ارتباط وجود دارد.
سؤال پژوهش نیز این است که سهم شیوههای فرزندپروری و ویژگیهای شخصیت در پیشبینی تابآوری نوجوانان چقدر است؟
تعاریف متغیرهای پژوهش
شیوههای فرزندپروری مجموعهای از گرایشها، اعمال و جلوههای غیرکلامی است که ماهیت تعامل کودک و والدین را در تمامی موقعیتهای گوناگون مشخص میکند. همچنین به نحوه ارتباط و طرز برخورد والدین نسبت به فرزندان، احساسات و علاقه آنها به یکدیگر و چگونگی دخالت یا عدم دخالت آنها در کارهای مهم اشاره دارد. در این پژوهش، شیوههای فرزندپروری به نمرهای اشاره دارد که فرد در آزمون شیوههای فرزندپروری بامریند به دست میآورد و شامل سه الگوی مستبدانه، مقتدرانه و سهلگیرانه است.
ویژگیهای شخصیت به جنبههای عقلی، عاطفی، انگیزشی و فیزیولوژیکی فرد مربوط میشود و در این پژوهش بر اساس پاسخهای افراد به پرسشنامه پنج عاملی شخصیتی نئو سنجیده میشود.
تابآوری نیز به معنای بازگشت به تعادل اولیه یا رسیدن به تعالی بالاتر از وضعیت پیش از بروز شرایط ناگوار است، به نحوی که سازگاری مثبت با زندگی میتواند پیامد آن باشد. تابآوری تنها پایداری در برابر آسیبها یا شرایط تهدیدکننده نیست، بلکه شرکت فعال و سازنده در محیط پیرامونی نیز هست. در پژوهش حاضر، منظور از تابآوری نمرهای است که آزمودنی در پرسشنامه تابآوری کونور و دیویدسون به دست میآورد.
در مجموع، پژوهش حاضر با بررسی رابطه شیوههای فرزندپروری و ویژگیهای شخصیت با تابآوری در دوره نوجوانی نشان میدهد که بین شیوههای فرزندپروری و تابآوری رابطه خطی معنیدار وجود دارد و از میان شیوههای فرزندپروری، تنها شیوه فرزندپروری مقتدرانه با تابآوری رابطه معنیدار دارد. همچنین ۸/۲ درصد از تغییرات تابآوری به وسیله شیوههای فرزندپروری پیشبینی میشود. محور پژوهش، بررسی نقش عوامل خانوادگی و تفاوتهای فردی در تابآوری نوجوانان و بررسی رابطه شیوههای فرزندپروری و ویژگیهای شخصیت با تابآوری در دوره نوجوانی است.
[1] - resilience
[2] - Luthar and cicchetti
[3] - Garmezy
[4] - Connor
[5] - Cornone
[6] - positive psychology
[7] - Gampbell- sills, Cohan & Stein
[8] - Garmezy and Masten
[9] - White, Driver & Warren
[10] - Smith, et al.
[11] - Pinquart
[12] - Fraser, Rechman & Galinsky
[13] - Lafromboise, et al.
[14] - Diana Baumrind
[15] - authoritative child- rearing style
[16] - authoritarian child- rearing style
[17] - permissive child- rearing style
[18] - Laura Berk
[19] - Grotberg
[20] - Grile
[21] - Bloger and Zuckerman
[22] - Bartely and Roesch
[23] - Spence
[24] - child-rearing practices
[25] - Darling and Steinberg
[26] - Glaskore, et al.
[27] - personality
[28] - Varen
[29] - Allport
[30] - Schultz
[31] - NEO Personality Inventory Revised
[32] - Kumpfer
[33] - Conner and Davidson
Abstract
The purpose of this study, that was to determine the relationship between parenting style and the personality characteristics of resiliency in adolescence. Research statistical population in the present study included the one subregion girl students of Khoram Abad in high school educational stages (in the 2013- 2014 school year). The research sample consisted of 200 subjects who were selected from among students of high school through cluster random sampling. To collect the data, Bamrind’s parenting style questionnaire (1973), NEO personality characteristics questionnaire (Costa & McCary, 1992) and resilience scale (Conner & Davidson, 2003) were used. The data was analyzed using Pearson correlation coefficient and multiple regression analyses. The results showed that parenting style to resilience positively related to …
Keywords: Parenting style, Personality characteristics, Resilience, Adolescence
فهرست پایان نامه رابطه¬ی شیوه های فرزند پروری و ویژگی های شخصیت با تاب آوری در دوره نوجوانی
فصل اول: کلیات پژوهش
1-1 مقدمه ............................................................................................................................................................... 3
1-2 بیان مسئله ....................................................................................................................................................... 4
1-3 ضرورت پژوهش .......................................................................................................................................... 6
1-4 اهداف پژوهش .............................................................................................................................................. 7
1-4-1 هدف اصلی ............................................................................................................................................... 7
1-4-2 هدفهای اختصاصی ............................................................................................................................... 8
1-5 فرضیهها و سوال پژوهش ............................................................................................................................ 8
1-6 تعاریف نظری متغییرها ................................................................................................................................. 8
1-6-1 شیوههای فرزند پروری ........................................................................................................................... 8
1-6-2 ویژگی های شخصیت ............................................................................................................................ 9
1-6-3 تاب آوری ................................................................................................................................................ 9
1-7 تعاریف عملیاتی متغییرها ............................................................................................................................. 9
1-7-1 ویژگیهای شخصیت .............................................................................................................................. 9
1-7-2 شیوههای فرزندپروری ............................................................................................................................ 9
1-7-3 تاب آوری ............................................................................................................................................... 10
فصل دوم: پیشینه پژوهش
2-1 شیوههای فرزندپروری .............................................................................................................................. 12
2-1-1 تعاریف شیوههای فرزندپروری ......................................................................................................... 12
2-1-2 تاریخچه فرزندپروری ......................................................................................................................... 13
2-1-3 الگوهای مربوط به شیوه های فرزندپروری ................................................................................... 14
2-1-3-1 الگوی زیگلمن ................................................................................................................................. 15
2-1-3-2 شیوههای فرزندپروری سیرز، مک کوبی، لوین ........................................................................ 16
2-1-3-3 الگوی بامریند ................................................................................................................................... 17
2-2 ویژگیهای شخصیت ................................................................................................................................ 18
2-2-1 تعاریف ویژگیهای شخصیت ........................................................................................................... 18
2-2-2 عوامل به وجود آورنده شخصیت ..................................................................................................... 19
2-2-3 ساختار شخصیت ................................................................................................................................. 20
2-2-4 تاریخچه نظریه عاملی شخصیت ...................................................................................................... 21
2-2-5 نظریههای شخصیت ............................................................................................................................ 22
2-2-5-1 نظریه یونگ ...................................................................................................................................... 22
2-2-5-2 نظریه عاملی آیزنک ........................................................................................................................ 24
2-2-5-3 نظریه عاملی شخصیتی نئو ............................................................................................................ 24
2-2-5-3-1 شاخص روان آزردهگرایی ........................................................................................................ 25
2-2-5-3-2 شاخص برونگرایی .................................................................................................................... 26
2-2-5-3-3 شاخص گشودگی ....................................................................................................................... 26
2-2-5-3-4 شاخص با وجدان بودن ............................................................................................................ 27
2-2-5-3-5 شاخص موافق بودن .................................................................................................................. 28
2-3 تاب آوری .................................................................................................................................................... 28
2-3-1 تعاریف تاب آوری ............................................................................................................................... 29
2-3-2 روان شناسی مثبت گرا و تاب آوری ................................................................................................ 30
2-3-3 انواع تاب آوری ..................................................................................................................................... 30
2-3-3-1 تاب آوری عمومی ........................................................................................................................... 31
2-3-3-2 تاب آوری حقیقی ............................................................................................................................ 31
2-3-4 مدل های تاب آوری ............................................................................................................................ 32
2-3-4-1 مدل های گارمزی ........................................................................................................................... 32
2-3-4-2 مدل تاب آوری فلچ ........................................................................................................................ 33
2-3-5 خصوصیات تاب آوری ....................................................................................................................... 33
2-3-6 عوامل موثر بر تاب آوری ................................................................................................................... 35
2-3-6-1 ویژگیهای افراد تاب آور ............................................................................................................. 35
2-3-6-2 نقش محیط در تاب آوری ............................................................................................................. 36
2-3-6-3 خودکارآمدی در افراد ..................................................................................................................... 37
2-3-6-3-1 دستاوردهای عملکرد ................................................................................................................. 38
2-3-6-3-2 تجربههای جانشین .................................................................................................................... 38
2-3-6-3-3 ترغیب کلامی ............................................................................................................................. 39
2-3-6-3-4 حالتهای فیزیولوژیک ............................................................................................................. 39
2-3-7 راههای ارتقاء تاب آوری .................................................................................................................... 40
2-3-7-1 مهارت در حل مساله ...................................................................................................................... 40
2-3-7-2 کفایت اجتماعی ............................................................................................................................... 41
2-3-7-3 نگاه رو به آینده ................................................................................................................................ 42
2-3-7-4 نقش والدین ...................................................................................................................................... 42
2-3-8 راهکارهای عملی برای افزایش تاب آوری ..................................................................................... 43
2-3-9 اهمیت تاب آوری در دوره نوجوانی ................................................................................................ 44
2-4 پیشینه پژوهشی متغییرها ........................................................................................................................... 45
2-4-1 تاب آوری ............................................................................................................................................... 45
2-4-2 فرزندپروری ............................................................................................................................................ 46
2-4-3 ویژگیهای شخصیت ........................................................................................................................... 48
فصل سوم: روش پژوهش
3-1 مقدمه ............................................................................................................................................................. 50
3-2 طرح پژوهش ............................................................................................................................................... 50
3-3 جامعه و نمونه آماری ................................................................................................................................ 51
3-4 روش گردآوری اطلاعات ......................................................................................................................... 51
3-5 ابزارهای پژوهش ........................................................................................................................................ 51
3-5-1 مقیاس تاب آوری کونور- دیویدسون ............................................................................................. 52
3-5-1-1 اعتبار و روایی پرسشنامه کونور- دیویدسون ......................................................................... 52
3-5-2 ابزار شخصیت نئو ................................................................................................................................. 53
3-5-2-1 فرم کوتاه و تجدید نظر شده پرسشنامه شخصیتی نئو ........................................................... 54
3-5-2-2 اعتبار و روایی پرسشنامه نئو ....................................................................................................... 55
3-5-3 ابزار پژوهش شیوههای فرزندپروری بامریند .................................................................................. 55
3-5-3-1 اعتبار و روایی شیوههای فرزندپروری بامریند .......................................................................... 55
فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده ها
4-1 مقدمه ............................................................................................................................................................. 57
4-2 تجزیه و تحلیل توصیفی داده ها ............................................................................................................. 57
4-3 تجزیه و تحلیل استنباطی داده ها ........................................................................................................... 64
4-3-1 فرضیه های پژوهش ........................................................................................................................... 64
4-3-2 سوال پژوهش ....................................................................................................................................... 70
فصل پنجم: نتیجهگیری و پیشنهادات
5-1 مقدمه ........................................................................................................................................................... 74
5-2 بحث و نتیجه گیری ................................................................................................................................... 76
5-3 محدودیت های پژوهش ......................................................................................................................... 78
5-2 پیشنهادات .................................................................................................................................................... 79
منابع ...................................................................................................................................................................... 80
چکیده لاتین ..................................................................................................................................................... 86
پیوستها ............................................................................................................................................................ 87
منابع پایان نامه رابطه¬ی شیوه های فرزند پروری و ویژگی های شخصیت با تاب آوری در دوره نوجوانی
آقا یوسفی، ع.، 1387، معرفی روی آوردهای روان درمانگری و راهبردهای عملی، قم، ص. 38
احدی، ح.، جمهری، ف.، 1380، روان شناسی رشد، تهران، پردیس، ص. 145
احدی، ح.، نیک مهر، م.، 1378، روان شناسی رشد مفاهیم بنیادی در روان شناسی کودک، تهران، نشر بنیاد، ص. 261
افروز، غ.، 1371، نوجوان، استقلال، شخصیت و خلاقیت، مجله پیوند، شماره 158، تهران، انجمن اولیاء و مربیان
اکبر زاده، ن.، 1376، گذر از نوجوانی به پیری، تهران، دانشگاه الزهرا، ص. 89
امام زاده، ر.، 1385، رابطه شیوه های فرزندپروری با خلاقیت و تفکر انتقادی در دانش آموزان دوره راهنمایی شهر تهران، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی
برک، ل.، 1383، روان شناسی رشد، ترجمه سید محمدی، ی.، تهران، ارسباران، ص. 345
بشارت، م.ع.، 1387، ویژگیهای روان سنجی فرم فارسی مقیاس تاب آوری، مجله علوم روان شناختی، چاپ اول، ص 93-89
جوادی، ر.خ.، آقابخشی، ح.، رفیعی، ح.، عسگری، ع.، بیان معمار، ا.، عبدی زرین، س.، 1390، رابطه کارکرد خانواده و تاب آوری در برابر مواد در دانش آموزان پسر دبیرستانی مدارس پر خطر، فصلنامه علمی- پژوهشی رفاه اجتماعی، سال یازدهم، شماره 21، ص. 421
جوکار، ب.، اقدامی، ز.، حسین چاری، م.، 1389، پیش بینی تاب آوری بر اساس جهت گیری مذهبی (اسلامی) دانشجویان، مجموعه مقالات 5سمینار سراسری بهداشت روانی دانشجویان، ص. 67
حدادی، پ.، بشارت، م.ع.، پور بهلول، س.، 1389، تاب آوری، آسیب پذیری و سلامت روانی، مجموعه مقالات روان شناسی ایران، ص. 264
خزائلی، پ.، 1386، تاب آوری، ظرفیت غلبه بر دشواری ها، پایداری ها و بهسازی خویشتن، مرکز مشاوره دانشجویی معاونت و معاونت دانشجویی و فرهنگی
خسروی، ص.، موسوی، ح.، طاهر نژاد، ح.، کلانتری، م.، آگنج، ن.، 1389، تاثیر الگو های ارتباطی خانواده بر تاب آوری دانشجویان، مجموعه مقالات 5 سمینار سراسری بهداشت روانی دانشجویان ص. 101
سامانی، س.، 1386، تاب آوری، سلامت روانی و رضایتمندی از زندگی زناشویی، فصلنامه روانشناسی دانشگاه شیراز، سال سوم، شماره8، ص. 68-67
سامانی، س.، جوکار، ب.، صحراگرد، ن.، 1386، تاب آوری، سلامت روانی و رضایتمندی از زندگی، مجله روانپزشکی و روانشناسی بالینی ایران، شماره 3، ص. 290
سیدمحمودی، س.ج.، رحیمی، چ.، محمدی، ن.، 1390، عوامل موثر بر تاب آوری در افراد مواجه شده با ضربه روانی، پژوهش های روان شناسی و مشاوره دانشگاه فردوسی مشهد، سال1، شماره 1، ص. 16
شاملو، س.، 1382، نظریههای شخصیت، تهران، انتشارات رشد، چاپ هفتم، ص. 164
شریعتمداری، ع.، 1376، روان شناسی تربیتی، تهران، امیر کبیر، ص. 132
صادقی، ز.، عابدی، م.ر.، فاتحی زاده، م.، 1382، مهارت های فرزندپروری و درمان شناختی- رفتاری، فصلنامه تازه ای رواندرمانی، سال یزدهم، شماره 41، ص. 43
فیست، ج.، گریگوری، ج.ف.، 1386، نظریههای شخصیت، ترجمه سید محمدی، ی.، تهران، نشر روان، ص. 59
کاظمی، س.، 1383، مفهوم تاب آوری و کاربرد آن در پیشگیری از اعتیاد، پایان نامه جهت دریافت مدرک کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی بروجرد
کرلینجر، ف.ان.، 1381، مبانی پژوهش در علوم رفتاری، ترجمه شریفی- نجفی زند، تهران، نشر سمت، ص. 165
گروسی فرشی، ت.، 1380، رویکردهای نوین در ارزیابی شخصیت (کاربرد تحلیل عامل در مطالعات شخصیت)، تبریز، نشر جامعه پروژه، ص. 94
گروسی فرشی، میرتقی. (1380) .رویکردهای نوین در ارزیابی شخصیت. تبریز: نشر جامعه پروژه دانیال
لیل آبادی، ل.، 1375، بررسی شیوه های فرزند پروری مادران دارای کودکان هختلال رفتاری با شخصیت آنها. پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی
محرابی، ش.، 1384، مقایسه میزان اختلالات روانی دختران با توجه به شیوه های فرزند پروری والدین در دختران دبیرستان های جیرفت، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد بافت
محمدی، م.، 1384، بررسی عوامل موثر بر تاب آوری در افراد در معرض مواد، رساله دکتری، تهران، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی
مککری، ر.، کاستا، پ.، 1992، روانشناسی شخصیت بزرگسالی، ترجمه گروسی فرشی، 1381، تبریز، جامعه پروژه، ص. 142
منادی، م.، 1384، تاثیر شیوه های فرزندپروری والدین بر شخصیت اجتماعی و فرهنگی جوانان، فصانامه خانواده و پژوهش، سال دوم، شماره 2، ص. 27
منگال، اس.ک.، 2002، روان شناسی تربیتی پیشرفته، ترجمه کاظمی، س.، 1388، شیراز، نوید نشر، ص. 86
Cloninger, C.R., 2000, Cloninger’s psychologicalmodelof temerary andcharaterand the five-factormodel of personality, personality and individual differences, vol: 2, p: 441- 452
Connor, K.M., Davidson, J.R., 2003, Development of a new resilience scale: theConnor-Davidson on Resilience Scale (CD- RISC), Depress anxiety, vol: 18, p: 76- 82
Daniny, N., Steinbery, G., 1993, Parentity style as context: an intyrative model., Psychological Bulletin, vol: 113, p: 478- 496
Digman, T.M., Inoye, J., 1986, Personality structure; further specification of the five robust factors of personality, Journal of personality and social psychology, vol: 50, p: 116- 123
Fribory, O., Barlang, O., Martinassen, M., Rosenvige, J., 2005, Resilience in relation to personality and intelliyence international Journal of methods in psychiatric research., vol: 14., p: 29- 42
Garmezy, N., Masten, A.S., Tellegen, A., 1984, The study of stress and competence in children: Building blocks for development psychopathology child development, vol: 55, p: 97-111
Garmezy, N., Masten, A.S., Tellegen, A., 1991, The protective role of competence indicutores in children at risk,
Giffo- Levasseur., Anne., 1995, confrontation desfamily et des institutions- educations:
Grotberg, E.H., 2000, International resilience research project, in A.L. comunian & Gienna, Austria: Pabst science publishes, p: 379- 399
Irvine, A.B., Biglan, A., Smolkowski, K., Metzler, C.W., Ary,D.V., 1999, The effectiveness of a parenting skills programs for parents of middle school students in asmall community, Journal of consulting and clinical psychology, vol: 67, p: 811- 825
Kompfer, K.L., 1999, Factors and processes contributing to resilience., the resilience frame work; in Glantz, M.D.G., and Johnson, L.T., resilience and development: positivelife adaptation, Kluveracademic publishers, New Yourk.
Kotanin, S., [et al]., 1997, Childhood temperament and mothers child rearing attitude., European Journal of personality, vol: 11, p: 249- 265
Lapluntine., Francors., 2000, Description ethographique nathan,
Nakaya, A., Motoyaki, I., Oshio, K., Aysushi, T., Kaneko, H., 2006, Correlation for adolescent resilience scale with big five personality traits.
Olsson, C.A., Bond, L., Burns, J.M., Brodrich, D.A., Sawyer, S.M., 2003, Adolescent resiliance: a concept analysis, Journal of adolescence, vol: 26, p: 1-11
Simeon, D., Yehude, R., Vunill, R., Knutelska, M., Putnam, F.W., Smith, L.M., 2007, Factors associated with resilience in healthy adults. Psychoneuron endocrinology, vol: 32, p: 1149- 1152