خلاصه پایان نامه بررسی شرایط رویشگاهی بادام کوهی در ذخیره گاه جنگلی کلم شهرستان بدره
پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد در رشته منابع طبیعی (M. Sc)
گرایش: جنگل شناسی و اکولوژ
چکیده
در این مطالعه، ذخیرهگاه بادام کوهی (Amygdalus Arabica Olive) منطقه کلم شهرستان بدره در استان ایلام که یک دخیره گاه تیپیک می‌باشد، مورد بررسی قرار گرفت. ابتدا در منطقه، محدوده ذخیرهگاه بادامک، شناسایی و پلیگون آن به صورت رقومی بسته شد. در داخل محدوده‌‌های مشخص شده شبکه آماربرداری به ابعاد 200×200 متر به صورت منظم- سیستماتیک تصادفی طراحی و برای اندازهگیری درختچهها و از قطعات نمونه دایره‌ای شکل با مساحتی به روش حداقل سطح تعیین گردید. نتایج اندازه گیری مشخصههای کمی و کیفی نشان داد که این مشخصه‌ها در حال نوسان بوده و برای بررسی وضعیت خاک رویشگاه مورد مطالعه، برخی مشخصههای فیزیکی و شیمیایی خاک از قبیل بافت خاک، ماده آلی، کربن آلی، اسیدیته، نیتروژن کل، وزن مخصوص ظاهری و هدایت الکتریکی (Ec) در مرکز هر قطعه نمونه مورد اندازهگیری و مطالعه قرار گرفت. مقایسه میانگین‌ها در ارتباط با مشخصه ارتفاع از سطح دریا نشان داد که در ارتفاعات پائین منطقه مورد مطالعه که اکثراً در داخل دره واقع شده بودند (طبقه ارتفاعی 1000-900 متر)، تعداد درختچهها، تعداد جستها و وضعیت شادابی دارای میانگین بیش‌تری بوده و بالعکس در ارتفاعات بالاتر (طبقه ارتفاعی 1200-1100 متر) میانگین ارتفاع درختچهها و قطر تاج بیش‌تر بوده است. در ارتباط با عامل فیزیوگرافی جهت دامنه نتایج نشان داد که در جهتهای شرقی منطقه مورد مطالعه، تعداد درختچهها، تعداد جستها و ارتفاع و قطر تاج آنها دارای میانگین بیش‌تری بوده و در جهتهای شمالی وضعیت شادابی درختچهها نسبت به دیگر جهت‌ها بهتر بوده است. نتایج بررسی خصوصیات کمی و کیفی بادام کوهی در شیب‌های مختلف نشان داد که در طبقات شیب 60-45 درصد بیش‌‌ترین تعداد درختچه و تعداد جست گروه دیده میشود و در مناطق کم شیب از تعداد درختچه کاسته میشود. در کلاسه‌‌های شیب 45-30 درصد ارتفاع، قطر تاج و وضعیت شادابی درختچه‌های بادام کوهی از میانگین بالاتری برخوردار است.
با توجه به نتایج ضریب همبستگی پیرسون، تعداد درختچهها و قطر تاج آنها با ماده آلی خاک در سطح 5 درصد دارای همبستگی مثبت و معنیدار می‌باشد. همچنین بین تعداد درختچهها و تعداد جست گروهها با نیتروﮊن کل به ترتیب در سطح احتمال 1 درصد و 5 درصد همبستگی مثبت و معنی دار وجود دارد. مشخصههای کمی و کیفی درختچه‌های بادام کوهی با مشخصههای خاک از جمله اسیدیته، درصد شن، ماده آلی و نیتروﮊن کل رابطه مثبت و با مشخصههای خاک از جمله درصد رس و سیلت رابطه منفی وجود دارد، هر چند معنی دار نمیباشند.
کلمات کلیدی: بادام کوهی، عوامل فیزیوگرافی، ذخیرهگاه کلم، شهرستان بدره
- بیان مساله
استان ایلام دارای 641667 هکتار جنگل و 1146280 هکتار مرتع می‌باشد که در مجموع بیش از 87 درصد استان را عرصه‌های منابع طبیعی تشکیل میدهد، این مقدار برابر 4% جنگل‌ها و 1% مراتع کشور و همچنین 10% سطح جنگل‌ها و 6% مراتع زاگرس می‌باشد. 66 درصد جنگل‌‌های استان را جنگل تنک تشکیل میدهد و جزء جوامع جنگلی مناطق خشک و نیمه‌خشک سلسله جبال زاگرس بوده و تیپ غالب آن را گونه بلوط ایرانی با 90%، گونه پسته وحشی 6% و 4% بقیه را بادام کوهی، داغداغان، کیکم، بادامک و غیره را شامل میشود. از جمله گونههای نادر گیاهی استان ایلام میتوان به مورد، بادام، بادامک، گلابی وحشی، سماق، ارغوان، لرگ، زربین و. . . اشاره کرد که ذخیرهگاه‌های جنگلی استان را تشکیل میدهند.
بادام کوهی درختچه‌ای متعلق به خانواده گلسرخیان[1] تا ارتفاع 6 متر، با شاخه‌های متعدد، ایستاده و بدون کرک، سبز رنگ و استوان‌های، برگ‌های خطی، گل‌ها به قطر 25 میلی‌متر و موسم گلدهی آن اسفند تا فروردین ماه می‌باشد (مظفریان 1383). از نظر اکولوژیکی، جنگل‌‌های بادامک به عنوان یکی از مهم‌ترین عوامل بازدارنده بروز سیل در مناطق کوهستانی و تخریب اراضی و محصولات کشاورزی در بسیاری از مناطق جغرافیایی و اکولوژیکی مطرح میباشند.
ذخیرهگاه بادام کوهی منطقه کلم بدره، جزء رویشگاه‌‌های با اهمیت و از ذخایر ژنتیکی درختچه‌ای در ایران محسوب میشود. عدم شناخت کافی از این ذخیرهگاه مانع جدی در احیاء رویشگاه‌‌های تخریب یافته آن و برنامهریزی به منظور مدیریت بهینه رویشگاه‌‌های موجود خواهد بود. بر این اساس آگاهی از نیاز رویشگاهی این گونه و تعیین مشخصههای کمی و کیفی آن میتواند کمک شایانی برای استفاده مناسب از این گونه به همراه داشته باشد. در این راستا آگاهی از ویژگی‌های خاک رویشگاه این گونه نقش مؤثری در پیشنهاد گونههای سازگار با شرایط خاک در مناطق مشابه دارد، بنابراین میتوان از نتایج این پژوهش برای اصلاح، احیاء و حفاظت پوشش گیاهی مناطق با شرایط مشابه استفاده نمود. با توجه به بومی بودن گونه بادامک، ارزش اقتصادی از نظر تولید میوه، دارویی، صنعتی و خوراکی، اهمیت اکولوژیکی و استفاده از آن در طرح‌های آبخیزداری و حفاظت و احیاء و جلوگیری از فرسایش خاک و نبود اطلاعات کافی در خصوص گونه بادامک، اقدام به انتخاب آن برای بررسی و مطالعه رویشگاهی آن در ذخیرهگاه کلم شهرستان بدره شده است. نتایج به دست آمده از این پژوهش میتواند برای جنگل کاری موفق گونه بادامک در استان ایلام به کار گرفته شود.
1-2- اهمیت و ضرورت انجام تحقیق
یکی از وسیع‌ترین مناطق رویشی کشور منطقه زاگرس است که با پنچ میلیون هکتار جنگل تقریباً وسعتی معادل 40 درصد از کل جنگل‌‌های کشور را به خود اختصاص داده است. ارزشمندی این جنگل‌ها به لحاظ زیست محیطی ایجاب میکند که گونههای ارزشمند این مناطق مورد توجه علمی بیش‌تری قرار گیرند. قدم اول در حفاظت از این ذخیره‌های ارزشمند ملی آشنایی کامل با ویژگی‌های بومشناختی و بومسازگان آنهاست. جنس بادام یکی از با ارزش‌ترین رستنی‌های ایران می‌باشد که در بخش کوهستانی منطقه ایرانی و تورانی در مرکز، شرق و غرب پراکنش دارد. این جنس دارای بیش از 40 گونه در پاره ای از نقاط جهان می‌باشد که بیش از 30 گونه از آن در ایران رویش دارد (ایران نژاد پاریزی 1374). گونههای جنس بادام به علت دارا بودن خواص دارویی، صنعتی و خوراکی از لحاظ اقتصادی حائز اهمیت میباشند. گونه گیاهی بادامک در بسیاری از نقاط کشور امکان رویش دارد (الوانی نژاد 1378). بنابراین شایسته است که برای حفظ تنوع گون‌های، توسعه منابع طبیعی کشور و حفظ ارزش‌های زیست محیطی، چنین گونه‌هایی مورد توجه علمی بیش‌تری واقع شوند.
بادامک به عنوان یکی از گونههای درختچه‌ای مناسب برای بسیاری از مناطق اکولوژیک کشور مورد توجه بوده و سالهاست در اراضی شیبداری که در معرض خطر فرسایش آبی هستند، کشت میگردد. به جهت ماهیت اجرای طرح‌های تثبیت بیولوژیک، شناخت عوامل توسعه دهنده و یا محدود کننده گونههای گیاهی اهمیت به سزایی دارد. اولین گام در انتخاب گونه گیاهی مناسب، شناخت بستر مناسب برای بقا، رشد، زادآوری و استمرار تولید می‌باشد. از جمله مهم‌ترین عوامل در موفقیت طرحها و پروژه‌های جنگل‌شناسی و مدیریت جنگل، شناخت ویژگی‌ها، نیازها و فرایند‌های رویشی گیاه و اثر متقابل آنها با شرایط رویشگاه است. رشد گیاهان علاوه بر خصوصیات ژنتیکی، به عوامل محیطی و رویشگاهی بستگی دارد که این عوامل محیطی مجموع‌های از خصوصیات خاک، توپوگرافی، آب و هوا، اقلیم و دیگر نهاده‌‌های اکولوژیک هستند. در برنامهریزی‌های اصلاح و توسعه منابع طبیعی، ضمن لزوم بررسی‌های گیاه شناسی برای هر گونه گیاهی، شناخت نیاز‌های محیطی گیاه نیز باید مورد توجه متخصصان مربوطه قرار گیرد.
در این راستا، آگاهی از خواهش‌های بومشناختی گونه بادامک در ذخیرهگاه جنگلی کلم شهرستان بدره در استان ایلام از نظر خاک، اقلیم، شرایط توپوگرافی و سایر عوامل محیطی میتواند برنامه‌‌های حفاظت، احیاء و توسعه این منابع جنگلی را با موفقیت بیش‌تری همراه کند.
در اغلب عرصه‌های ملی بویژه در استان ایلام در حال حاضر امکان استفاده از گونههای درختی فراهم نیست و تجربیات اخیر حکایت از عدم استقرار و یا استقرار ضعیف جنگل‌کاری با گونههای درختی دارد. بنابراین در حال حاضر استفاده از گونههای درختچه‌ای همچون بادامک که میتواند نقش پیش‌آهنگ را در عرصه‌های تخریب یافته جنگل‌‌های زاگرس داشته باشد، تنها راهکار موجود است. یکی از مناسب‌ترین گونههای موجود به منظور احیای مناطق تخریب یافته استفاده از انواع بادام بویژه بادامک است. تحقیق حاضر نیز با هدف بررسی شرایط و نیاز رویشگاهی گونه بادامک در ذخیرهگاه کلم شهرستان بدره انجام گرفت که نتایج حاصل از آن میتواند به عنوان یک دستاورد مهم در جهت مدیریت بهینه این ذخیرهگاه و همچنین در برنامهریزی‌های حفاظت، احیاء، توسعه و مدیریت هر چه دقیق‌تر این گونه ارزشمند مورد استفاده قرار گیرد.
1-3- سؤالات تحقیق
خصوصیات کمی و کیفی جوامع درختچه‌ای بادام کوهی در ارتباط با ارتفاع از سطح دریا و جهت جغرافیایی تغییر میکند؟
آیا تراکم درختچه‌های بادام کوهی در یال‌ها بیش‌تر از درهها است؟
1-4- اهداف
بررسی شرایط رویشگاهی گونه بادام کوهی در ذخیرهگاه جنگلی کلم شهرستان بدره
تعیین مشخصههای کمی و کیفی درختچه بادام کوهی ذخیرهگاه جنگلی کلم شهرستان بدره
1-5- تعاریف و کلیات
1- پوشش گیاهی
پوشش گیاهی عبارت از انواع درختان، بوته‌ها و علوفه و چمن و سبزی که در سطح زمین استقرار می‌یابد به عبارتی هرگونه سرسبزی در سطح زمین را سطح پوشش گیاهی نامند (جنگل، مرتع، زراعت) فقدان پوشش گیاهی در سطح زمین از عوامل عمده تخریب سطح خاک توسط باران می‌باشد. پوشش گیاهی مانعی است در مقابل باران که به سطح خاک برخورد می‌نماید. برخورد باران به سطح خاک باعث جابجایی خاکدانه‌ها و فرسایش خاک میشود. فرسایش خاک حاصلخیز فقر پوشش و نابودی آن‌را در پی دارد. عدم وجود پوشش گیاهی نیز نابودی خاک را در پی دارد. به عبارتی پوشش گیاهی و خاک برای حفظ خود مکمل یکدیگرند. عدم وجود یکی باعث نابودی دیگری میشود. این ارتباط حیاتی به حیات بشر و موجودات زنده ارتباط دارد.
2- اُت اکولوژی
الف) مطالعه و شناخت روابط و چگونگی رفتار جمعیت یک گونه در رویشگاه و تعامل با اجزاء آن است، که در مدیریت علمی رویشگاه‌‌های یک گونه به منظور حفظ، احیاء و اصلاح آنها حائز اهمیت می‌باشد (مهاجر 1385).
ب) شاخه‌ای از علم اکولوژی که روابط بین یک ارگانیسم یا گونه را با محیط زنده و غیر زنده (رویشگاه آن) مورد مطالعه قرار میدهد.
3- رویشگاه
مجموعه عوامل اقلیمی، خاکی و پستی بلندی که در یک محل وجود دارد و شرایط لازم و کافی را برای استقرار و رشد و توسعه درختان بوجود میآورد. رویشگاه مترادف پایگاه به کار برده میشود (مهاجر 1385).
4- شرایط اکولوژیکی
دامنه پراکنش گونههای درختی در جنگل‌‌های زاگرس متفاوت بوده و هر گونه دارای نیاز رویشگاهی خاصی می‌باشد. در منطقه اکولوژیک زاگرس گونههای مختلفی انتشار دارند که در فرم‌‌های مختلف زمین، در جهتهای جغرافیایی مختلف، در ارتفاعات مختلف از سطح دریا، بر روی خاک‌‌های مختلف با خصوصیات فیزیکی و شیمیایی مختلف دارای گسترش‌گاه ویژه‌ای هستند (زهره‌وندی و همکاران 1390).
5- ذخیرهگاه جنگلی
ذخیرهگاه جنگلی عرصه‌ای جنگلی است که به دلایل اکولوژیک و یا دخالت‌‌های انسانی دچار آسیب شده و با خطر انقراض یک یا چند گونه جنگلی روبه رو است. با توجه به این که چنین پدید‌های نابودی تنوع زیستی را در زیست کره به دنبال خواهد داشت لازم است با هدف جلوگیری از چنین اتفاقی، برنام‌های را برای حفاظت از این مناطق و به منظور استمرار زادآوری اجرا کرد.
6- بادام کوهی
پراکنش جنس بادام از نظر تقسیم بندی‌های جغرافیای گیاهی در منطقه ایرانو تورانی است و از حوزه دریای مدیترانه تا آسیا گسترش دارد. پراکنش اصلی آن در جنوب غرب آسیا و خاورمیانه است؛ اما تعداد بسیار کمی از گونه‌ها در چین و مغولستان وهمین طور جنوب شرق اروپا رویش دارند. بررسی‌های تکاملی نشان داده است که تکامل بادام در مناطق استپی خشک، بیابان‌ها و مناطق کوهستانی تحت شرایط سخت صورت پذیرفته و این جنس با زیسگاه‌های خشک و نیمه خشک سازگار شده است. بادام در ارتفاعات و بر روی دامنه‌‌های صخره ای، سنگی، سنگریزه‌ای و یا بستر‌های شنی یا رسی رشد میکند. این جنس نیازمند مناطق نورگیر باز است و هم چنین در استپ‌ها و استپ جنگل‌ها می‌روید.
فهرست پایان نامه بررسی شرایط رویشگاهی بادام کوهی در ذخیره گاه جنگلی کلم شهرستان بدره
فهرست:
چکیده. 1
فصل اول: کلیات تحقیق
1-1- بیان مساله.. 3
1-2- اهمیت و ضرورت انجام تحقیق.. 4
1-3- سؤالات تحقیق.. 5
1-4- اهداف... 5
1-5- تعاریف و کلیات.. 6
1-6- جمع بندی و جنبه جدید بودن و نوآوری در تحقیق.. 12
فصل دوم: مروری بر ادبیات و پیشینه تحقیق
2-1- مرور منابع.. 14
2-1-1- بررسی پژوهش‌های انجام شده در داخل کشور 14
2-1-2- بررسی پژوهش‌های انجام شده در خارج از کشور 19
فصل سوم: مواد و روش‌ها
3-1- مواد و روش‌ها 22
3-1-1- مواد. 22
3-1-1-1- رویشگاه زاگرس.... 22
3-1-1-2- زیست بوم استان ایلام. 22
3-1-1-3- منطقه مورد مطالعه.. 23
3-1-1-4- اقلیم.. 23
3-1-1-5- زمین‌شناسی.. 25
3-2- روش انجام تحقیق.. 26
3-2-1- تهیه نقشه‌های عوامل فیزیوگرافی.. 26
3-2-2- نمونه‌بردای خاک... 27
3-2-2-1- آزمایشات خاک... 28
3-2-3- جامعه آماری، روش نمونهگیری و حجم نمونه.. 28
3-2-4- متغیر‌های مورد بررسی.. 28
3-2-5- روش‌ها و ابزار تجزیه و تحلیل دادهها 29
فصل چهارم: نتایج
4-1- نتایج... 31
4-1-1- تهیه نقشه عوامل فیزیوگرافی.. 31
4-2- تهیه نقشه شبکه آماربرداری.. 33
4-3- پوشش گیاهی.. 34
4-4- مشخصات رویشی توده مورد مطالعه.. 34
4-4-1- آنالیز همبستگی میان خصوصیات رویشی.. 37
4-5- بررسی مشخصههای کمی و کیفی بادام کوهی تحت تأثیر عوامل فیزیوگرافی: 38
4-5-1- ارتفاع از سطح دریا 38
4-5-2- جهتهای جغرافیایی.. 39
4-5-3- شیب دامنه.. 40
4-6- وضعیت خاک منطقه مورد مطالعه.. 42
4-6-1- بررسی وضعیت خاک در طبقات مختلف ارتفاعی.. 42
4-6-2- بررسی وضعیت خاک در جهتهای مختلف جغرافیایی.. 42
4-6-3- بررسی وضعیت خاک در شیب‌های مختلف.... 43
4-6-4- ضریب همبستگی بین متغیر‌های رویشی و خصوصیات خاک... 44
فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری
5-1- بحث و نتیجه گیری.. 47
5-2- پیشنهادات.. 49
منابع.. 50
منبع:
الوانی نژاد، س. (1387). بررسی عوامل مؤثر بر پراکنش گونه بادام کوهی Amygdalus scoparia در دو منطقه مختلف استان فارس، پایاننامه کارشناسی ارشد جنگل‌داری، دانشکده منابع طبیعی نور مازندران، ص 133.
ایران نژاد پاریزی، م. (1374). بررسی اکولوژیک جوامع گونههای طبیعی بادام در استان کرمان، پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه تربیت مدرس، ص 145.
پیری، سمیرا. (1391). مطالعه شرایط رویشگاهی لرگ در دره لارت شهرستان بدره استان ایلام، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ایلام.
ترابیان، سید‌یوسف. 1378. بررسی پراکنش بادام و نیاز اکولوﮊیک آن در استان خراسان، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، ص 135.
توکلی نکو، ح و دیگران. (1390). بررسی رویشگاه‌‌های بادامک (Amygdalus scoparia Spach.) در استان قم به منظور دستیابی به عوامل اصلی اکولوژیک در ظهور آنها، فصلنامه تحقیقات جنگل و صنوبر ایران، 19 (4): 523-542.
ثاقب طالبی، خ؛ ساجدی، ت و یزیدیان، ف. (1383). نگاهی به جنگل‌‌های ایران. انتشارات موسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع. 28 صفحه.
خاتم ساز، م. 1371. تیره گل سرخیان. شماره 6، موسسه تحقیقات جنگل و مرتع.
رجبی نوفاب، و و دیگران. (1390). برآورد ترسیب کربن در دو گیاه بادام کوهی و مو و بررسی امکان واسنجی مدل‌های ترسیب کربن (مطالعه موردی ایستگاه حسین آباد استان فارس)، پایان نامه کارشناسی ارشد دانشکده کشاورزی دانشگاه شیراز، 120ص.
رحمانی، ا؛ دانشور، ح. ع و حسین سردابی. (1382). اثر تنش شوری بر رشد دو گونه وحشی و دو ژنوتیپ از گونه اهلی بادام (Amygdalus lycioides, A. scoparia, Prunus dulcis (Mill) D. A. Webb)، تحقیقات جنگل و صنوبر ایران، 11(1):1-18.
روانبخش، هومن؛ محمدرضا مروی مهاجر و محسن نورزاد مقدم. (1389). بررسی کمی و کیفی ذخیرهگاه جنگلی ارس- شیرخشت اوشان در البرز مرکزی، فصلنامه علمی و پژوهشی تحقیقات جنگل و صنوبر، 18 (2): 264-253.
زرین کفش، م. 1371. خاکشناسی کاربردی. ارزیابی و مورفولوژی و تجزیه‌‌های کمی خاک-آب-گیاه، انتشارات دانشگاه تهران، شماره 1955. 245 ص.
سالاریان، ع؛ متاجی، ا و ایران منش، ی. (1387). بررسی نیاز رویشگاهی گونه بادامک (Amygdulus scoparia Spach). در جنگل‌‌های زاگرس (مطالعه موردی: رویشگاه کرهبس، استان چهارمحال و بختیاری)، مجله جنگل و صنوبر، 16 (4): 542-528.
سهرابی، ر؛ ثاقب طالبی، خ و کریم خادمی. (1387). بررسی خصوصیات رویشگاهی و جنگل‌شناسی توده لرگ در استان لرستان. فصلنامه علمی و پژوهشی تحقیقات جنگل و صنوبر ایران، 16 (3): 353-343.
صیادی، ز و دیگران. (1391). بررسی اثر توپوگرافی و خصوصیات خاک بر خصوصیات کمی و کیفی بادام کوهی (مطالعه موردی: ذخیرهگاه رحمت آباد آبیک استان قزوین). پایان نامه کارشناسی ارشد جنگل‌داری، دانشگاه گیلان.
فیروزبخت، ع و دیگران. (1391). ارزیابی و تعیین شرایط رویشگاهی بنه Pistacia atlantica درجنگل‌‌های زاگرس مرکزی. اولین کنفرانس ملی راهکار‌های دستیابی به توسعه پایدار.
قربانی، مهرنوش. (1391). بررسی برخی از خصوصیات اکولوژی گونه مورد در سه ذخیره گاه جنگلی تنوره آبدانان، زرآب زرین آباد، و روستای مورد از توابع بخش چوار در استان ایلام، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ایلام.
گودرزی، غ؛ احمدلو، ف و ثاقب طالبی، خ. (1391). در تحقیقی تأثیر فیزیوگرافی و برخی خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک را بر روی پراکنش گونه بادامک در چهار منطقه از استان مرکزی، مجله پژوهش‌های علوم و فناوری چوب و جنگل، سال نوزدهم، شماره 3، 1391 ص 59.
مطالعات تفصیلی- اجرایی حوزه آبخیز کلم دره‌شهر، 1390. اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان ایلام.
مظفریان، و. ا. 1383. درختان و درختچه‌های ایران. انتشارات فرهنگ معاصر تهران 1003 صفحه.
مهدی‌فر و ثاقب‌طالبی. (1385). مطالعه‌ای با عنوان بررسی مشخصات کمی کیفی و خصوصیات رویشگاهی دارمازو (Quercus infectoria) در منطقه شینه استان لرستان. تحقیقات جنگل و صنوبر ایران پاییز، 14 (3):193-206.
میرآزادی، زهرا و دیگران. (1391). بررسی وضعیت رویشگاه‌‌های طبیعی درختچه مورد (Myrtus communis) در استان لرستان و چگونگی حفاظت از آنها. اولین همایش ملی حفاظت و برنامه ریزی محیط زیست.
Alberghina, O., 1978. The wild Almond, Amygdalus webii, of south west sicily. Tecnica-agricola, 30(6): 385-393.
Allison, L. E. 1975. Organic carbon. In: Black, C. A., Evans, D. D., White, J. L., Ensminger, L. E., Clark, F. E. (Eds. ), Methods of Soil Analysis, Part 2, Chemical and Microbiological Properties. American Society of Agronomy, Madison, 1367 p.
Arekhi, S., M. Heydari & H. Pourbabaei, 2010. Vegetation-environmental relationships and ecological species groups of the Ilam oak forest landscape, Iran, Caspian Journal of Environmental Sciences, 8(2):115-125.
Badano, E. I., et al. 2005. Slope aspect influences plant association patterns in the Mediterranean matural of central Chile, Journal of Arid Environments, 62(1): 93-108.
Barnes, B. V.,et al. 1998. Forest ecology, Forth Edition, John Wiley & Sons, New York, 774 pp.
Blake, G. R., and Hartge, K. H. 1986. Bulk density, P 363-375. In: Klute, A. (ed. ), Methods of Soil Analysis, Part 1, 2nd ed, ASA, Madison, Wisconsin, USA.
Browicz, K. & D. Zohary. 1995. The genus Amygdalus L. (Rosaceae): species relatioship, distribution and evolution under domestication, Gentic, Resourses and Crop Evolution, 43 (3): 229-247.
Denisov, V. P. 1982. Distribution and variability of the wild almonds of Azerbaidzhan. Byuleten- Vsesoyuznogo-ordena-Lenina-I-Ordena- Druzhby - Narodov- Nauchno Issledovatel skogo. Instituta Rastenievodstva. Imeni-N-I-Vavilova-No. 126: 9- 42.
Dogan, y., et al. (2011). Determination of some ecological characteristics and economical importance of Vitex agnus-castus. EurAsian Journal of BioSciences, 5, 10-18.
Flamini G, et al. (2004). Phytochemical typologies in some population of Myrtus communis L. on caprione promontory (East ligurio, Italy). Food Chemistry 85: 599-604.
Herandez, F., J. Madrir., and V. Garcia. 2004. Influence of two plant extracts on broiler performance, digestibility and digestive organ size. Poultry Science. 83: 169- 174.
Gorttapeh, A. H., Hasani, M. H. and Ranji, H. 2006. Recognition and ecological investigation of almond species (Amygdalus spp) in west Azerbaijan province. IV international symposium on pistachios and almond. Acta Hort. (ISHS), 726: 253-258.
Izhaki, I., H. Lahav & G. Neeman. 1992. Spatial distribution patterns of Rhus coriaria seedlings after fire in a Mediterranean pine forest, Octa oecologica, 13(3): 279-289.
Khresat, S. A. & E. A. Qudah. 2006. Formation and properties of aridic soils of Azraq Basin in northeastern Jordan, Journal of Arid Environments, 64(1): 116-136.
Power, S. A., Ashmore, M. R. and Ling, K. A. 1995. Recent trends in beech tree health in southern Britain and the influence of soil type. Water, air and soil pollution. 85:1293-1298.
Rousta, T., et al. (2013). A study on carbon stoks and CO2 uptake in natural pistachio-Amygdalus forest research in Fars, Iran, European Journal of Experimental Biology, 3(3):443-449.
Shengmin,S., L. et al. An unusual diterpene glycoside from the nuts of almond (Prunus amygdalus Batsch). Tetrahedron Letters Pergamon. 44: 99-117.
Smith, F. 1996. Biological diversity, ecosystem stability and economic development. J. Ecological Economics, 16: 191-203.
Vafadar,M., et al. 2008. Leaf anatomical study of the genus Amygdalus L. (Rosaceae) in Iran and its taxonomical implication. Iran. J. Bot. 14 (2): 143-155.