خلاصه پایان نامه رابطه هوش هیجانی و رضایت شغلی با رفتار شهروندی سازمانی کارکنان امور مالی دانشگاه علوم پزشکی فارس
پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد (M.A.)
گرایش: صنعتی و سازمانی
رابطه هوش هیجانی و رضایت شغلی با رفتار شهروندی سازمانی
کارکنان امور مالی دانشگاه علوم پزشکی فارس
چکیده
در این تحقیق به بررسی تاثیر رفتار شهروندی سازمانی، هوش هیجانی بر رضایت شغلی کارکنان امور مالی دانشگاه علوم پزشکی فارس پرداخته و به نتایجی دست یافت. به منظور بررسی این متغیرها تحقیقی به روش توصیفی از نوع همبستگی در دانشگاه علوم پزشکی فارس انجام شد. نمونه پژوهش شامل 110نفر از کارکنان یاد شده بود که با روش سرشماری انتخاب شدند. برای جمع آوری دادهها از پرسشنامه رفتار شهروندی سازمانی، هوش هیجانی و رضایت شغلی استفاده شد. ضریب آلفای پرسشنامه های مذکور به ترتیب 889/0، 879/0و 865/0 محاسبه گردید. تجزیه و تحلیل اجرایی پژوهش با استفاده از روش ضریب همبستگی و آزمون خطی رگرسون چند گانه انجام پذیرفت. در نهایت نتایج حاصل از این تحقیق نشان داد که بین متغیرهای رفتار شهروندی سازمانی، هوش هیجانی، و رضایت شغلی رابطه معناداری وجود دارد. همچنین نتایج حاکی از آن است که مولفههای هوش هیجانی میتواند رفتار شهروندی را پیش بینی نماید ضمن اینکه تمامی مولفههای هوش هیجانی با رفتار شهروندی سازمانی رابطه معناداری دارد.
کلید واژهها: رفتار شهروندی سازمانی، هوش هیجانی، رضایت شغلی
در دوران کنونی، سازمانها جایگاه والا و برجستهای در ساختار فرهنگی و اجتماعی جوامع پیدا کردهاند. بسیاری از فعالیتهای اساسی و حیاتی مربوط به زندگی مردم در سازمانها انجام میگیرند و زندگی بدون وجود سازمانهای گوناگون آموزشی، صنعتی، بازرگانی، خدماتی، سیاسی، نظامی و غیره غیرمقدور است. با وجود این نیل به موفقیت و پیشرفت همه جانبه و تأمین رفاه آسایش به صرف وجود سازمانها تحقق نمییابد، بلکه برای این منظور به سازمانهای کارآمد و اثربخش نیاز است(شکر کن ,1379).
توسعه هر سازمانی تا حد زیادی به کاربرد صحیح نیروی انسانی بستگی دارد. بنابراین از موضوعات مورد توجه در مدیریت نیروی انسانی در سازمان، تأمین نیروها و ایجاد انگیزه برای بالابردن کیفیت کار آنان است. شغل هر فرد باید تأمین کننده قسمتی از نیازهای مادی، روانی و اجتماعی او باشد. از آنجا که تلاش هر سازمان به حداکثر رساندن تولیدات و کیفیت خدمات است، بنابراین باید این هدف به جدیت تمام دنبال شود. تولیدات هر سازمان منوط به آموزش نیروی ماهر و متخصص در زمینههای گوناگون میباشد و بالا بردن کیفیت مهارتهای این نیروها نیز از اهداف هر سازمان میباشد و نیز برای رسیدن به چنین هدفی داشتن نیروی ماهر و باانگیزه سرشار از انرژی لازم و حتمی میباشد.(پاشا،1384).
پس نیروی انسانی به عنوان مهمترین و با ارزشترین سرمایه سازمان، عوامل متفکر و توانمندی هستند که میتوانند با بهینه استفاده کردن سایر منابع، سازمانی قدرتمند و پویا ایجاد نمایند. بدیهی است کارمند با انگیزه میتواند به کمک اراده و تجربههایش خود همه چیز را به نفع جامعه، محیط کاری و خود تغییر دهند. (ادریس و رئیسی اردلی، 1383).
مفهوم رفتار شهروندی سازمانی اولین بار توسط بیتمن و ارگان در اوایل دهه 1980 میلادی به دنیای علم ارائه شد. تحقیقات اولیه که در زمینه رفتار شهروندی سازمانی انجام گرفت بیشتر برای شناسایی مسئولیتها و یا رفتارهایی بود که کارکنان در سازمان داشتند. اما اغلب نادیده گرفته میشد. این رفتارها با وجود اینکه در ارزیابی سنتی عملکرد شغلی به طور ناقص اندازهگیری میشدند و یا حتی گاهی اوقات مورد غفلت قرار میگرفتند، اما در بهبود اثربخشی سازمانی مؤثر بودند. (بینستوک، 2003)
(اعمال رفتار شهروندی سازمانی)که در محل کار اتفاق میافتند را اینگونه تعریف میکنند:
مجموعهای از رفتارهای داوطلبانه و اختیاری که بخشی از وظایف رسمی فرد نیستند اما با این وجود توسط وی انجام و باعث بهبود مؤثر وظایف و نقش سازمان میشوند. (اپلبام و همکاران، 2004)
با توجه به تعریف بالا از انسان به عنوان شهروند سازمانی انتظار میرود پیش از الزامات نقش خود و فراتر از وظایف رسمی، در خدمت اهداف سازمان فعالیت کند. به عبارت دیگر ساختار رفتار شهروندی سازماین به دنبال شناسایی، اداره و ارزیابی رفتارهای فرانقش کاکنانی است که در سازمان فعالیت میکنند در اثر این رفتارهای آنان اثربخشی سازمانی بهبود مییابد.
در بررسیها و تحقیقات پیشین رفتار شهروندی سازمانی، پژوهشهای انجام شده)استوار،1387و هادی زاده،1387و گرلیوز 2008) نشان میدهد که متغیرهای مختلفی با رفتار شهروندی رابطه داشته که در میان آنها توجه ویژهای به رضایت شغلی و احساس و نگرشهای مثبتی است که کارکنان نسبت به شغل خود دارند.
دنیای کنونی با شتاب فزایندهای در حال صنعتی شدن است. این امر ضرورت نوآوری، انعطافپذیری، بهرهوری و پاسخگویی را برای بقا و موفقیت سازمانها بیشتر میکند. از این رو، استانداردهای جدیدی باید برای سازمانها تدوین گردد تا پاسخگوی چالشهای جهانی بوده و زمینه مناسبی را برای کارکنان فراهم کند تا بتوانند از مناسبترین مهارتها برخوردار باشند. از این رو، روانشناسان تأکید دارند کارکنان سازمانها باید فراتر از وظایف رسمی خود عمل کنند. با توجه به تعامل فراوان و رو در رو با مشتری و همچنین ماهیت خدمات، این مفهوم در بخشهای خدماتی اهمیت بیشتری دارد (گارگ و راستوگی، 2006).
یکی از مهارتهایی که میتواند به کارکنان در این راه کمک کند، «رفتار شهروندی سازمانی» است. این مقوله به رفتارهای فردی اشاره دارد که برخاسته از بصیرت افراد بوده و علاوه بر اینکه کارایی و اثر بخشی عملکرد سازمان را افزایش میدهند، مستقیم و به صورت صریح، از طریق سیستم رسمی پاداش تشویق نمیشوند (اورگان، 1988؛ بورنز و کارپنتر، 2008).
رفتار شهروندی سازمانی، حرکت کردن به ورای حداقل عملکرد مورد انتظار است (بورنز و کارپنتر، 2008) (موران، 2003).
از سوی دیگر، تحقیقات دانشمندان گوناگون مانند «گلمن»، «بویاتزیس و همکارانش» و ... نشان میدهد، یکی از عواملی که نقش بسیار مهمی در انجام موفق وظایف شغلی دارد، «هوش هیجانی»است (گولمن، 1995و1998؛ بویاتزیس و همکاران، 2000). افراد دارای هوش هیجانی بالا، هنر تعامل و مهارت کنترل و اداره احساسات دیگران را دارا هستند.
این مهارتها محبوبیت، قوه رهبری و نفوذ شخصی را تقویت میکند و فرد را در هرگونه فعالیت اجتماعی و ارتباط صمیمانه با دیگران، موفق مینماید. چنین افرادی با شناخت و بصیرت درونی که نسبت به تمایلات عاطفی خود و دیگران دارند، بهترین عملکرد را در موقعیتهای مختلف زندگی بروز میدهند (عیوضی، 1385).
همه آنچه در بالا بدان اشاره شد، به خوبی گواه این مهم است که هوش هیجانی میتواند به عنوان یکی از پیش نیازهای توفیق کارکنان در بروز رفتار شهروندی سازمانی، قلمداد شود.
"هوش قدرت درک روابط بین پدیدههاست." چون هم در قدرت یادگیری، هم در قدرت سازگاری با محیط، هم در قدرت تفکر انتزاعی و هم در تعریفهای عملیاتی هوش یک محور مشترک وجود دارد که همان قدرت درک روابط بین پدیدههاست.
هوش هیجانی که حداقل در زندگی اجتماعی (بخصوص فعالیتهای تجاری و بازاریابی) اهمیتی فراتر از هوش تحصیلی دارد. هوشی که در طول تاریخ مصلحان و نخبگان اجتماعی را از نخبگان علمی جدا میسازد.
هوش هیجانی بیانگر آن است که در روابط اجتماعی و در بده بستانهای روانی و عاطفی در شرایط خاص چه عملی مناسب و چه عملی نامناسب است. یعنی اینکه فرد در شرایط مختلف بتواند امید را در خود همیشه زنده نگه دارد، با دیگران همدلی نماید، احساسات دیگران را بشنود، برای به دست آوردن پاداش بزرگتر، پاداشهای کوچک را نادیده انگارد، نگذارد نگرانی قدرت تفکر و استدلال او را مختل نماید، در برابر مشکلات پایداری نماید و در همه حال انگیزه خود را حفظ نماید. هوش هیجانی نوع استعداد عاطفی ا ست که تعیین میکند از مهارتهای خود چگونه به بهترین نحو ممکن استفاده کنیم و حتی کمک میکند خرد را در مسیری درست به کار گیریم. (استوار1387)
هوش هیجانی میتواند به عنوان یکی از پیش نیازهای توفیق کارکنان در بروز رفتار شهروندی سازمانی، قلمداد شود و در خشنودی شغلی نیز تاثیر گذار است. (توکلی ،1387)
عوامل متعددی کارایی افراد را در سازمان تحت تاثیر قرار میدهد یکی از این عوامل رضایت شغلی (خشنودی از شغل) میباشد که میتواند چشم انداز مفیدی برای آینده و دست یابی به توسعه به سازمان کمک کند.
علاوه بر این در مدیریت منابع انسانی پدیده رضایت شغلی یکی از شاخصهای کیفیت زندگی میباشد شکی نیست مردمی که از کار خود رضایت دارند در پایان احساس میکنند که به توفیق نائل آمده اند.
بنا براین هرچه سا زگاری بین کارکنان و اهداف سازمانی بیشتر باشد عملکرد و رضایت شغلی کارکنان نیز بیشتر میباشد.
از آنجا که افزایش بهره وری و اثر بخشی، همواره یکی از مسائل و دغدغههای مدیران سازمانهاست شناخت رفتار شهروندی سازمانی ، هوش هیجانی ، رضایت شغلی و فراهم نمودن شرایط لازم و محیط مناسب باعث تقویت رفتارهای اثر بخش و موثر و مانع از رفتارهای غیر اثر بخش شده و میتواند گامی موثر در این زمینه باشد.
به طور کلی به دو طریق (خشنودی شغلی درونی و بیرونی) نگرشهای خود را نسبت به شغل آشکار میکند. عوامل درونی )امکان به ظهور رساندن تواناییهای فردی، فعال بودن، پیشرفت، اختیار تصمیمگیری، ارزشهای اخلاقی، امنیت، خلاقیت، استقلال، موفقیت، مسئولیت، قدردانی و رشد و توسعه حرفهای، پایگاه اجتماعی، تنوع و (...که خصوصیات و حالات فردی را شامل میشوند در مقایسه با عوامل بیرونی (دستمزد، خطمشها و مدیریت، شرایط کار، همکاران، حقوق، پست سازمانی، ارتقای شغلی و ( ... که شرایط کار و اشتغال را در بر میگیرد، از ثبات بیشتری برخوردارند، لذا خشنودی شغلی درونی پایدارتر از خشنودی شغلی بیرونی است. خشنودی کلی نتیجه تعامل بین خشنودی شغلی درونی و بیرونی است. (استرید، وال و کتلی، 2007).
1-1- بیان مسأله
نیروی انسانی به عنوان یکی از ارزشمندترین سرمایههای سازمانی، مهمترین مزیت رقابتی و کمیابترین منبع در اقتصاد دانش محور امروز قلمداد میشود. این سرمایه ارزشمند به دلیل اثر شگرفی که بر اثربخشی سازمان دارد، گویی سبقت را از دیگر سرمایههای سازمانی به لحاظ اهمیت ربوده است. بر همین اساس است که امروزه سازمانها و مدیران با کاربست راهکارها و شیوههای مختلف، سعی در جذب بهترین و زبدهترین نیروی انسانی را دارند)بلکورت، بوهلندر و اسنل، 2008)یکی از ویژگیهای ارزشمند نیروی انسانی که امروزه توجه بسیاری را به خود جلب کرده است، رفتار شهروندی سازمانی میباشد. این متغیر با الهام از یک شهروند خوب، کارمندی را توصیف میکند که برای انجام وظایف خود و به طور کلی برای کمک به عملکرد بهتر سازمان، از هیچ تلاشی حتی افزونتر از وظایف از پیش تدوین شده خود فروگذار نیست. به بیان دیگر کارکنان برخوردار از رفتار شهروندی سازمانی همانند یک شهروند متعهد در جهت اعتلای سازمان حاضرند که بدون هیچ چشمداشتی تلاش کنند. به طور طبیعی در صورتی که سازمانها بهرهمند از چنین کارکنانی باشند، دغدغه اثربخشی ندارند و میتوانند در عرصه رقابت با فراق خاطر به فکر سرمایهگذاری در عرصههای دیگر مؤثر بر اثربخشی باشند. مدیران نیز در صورت بهرهمندی از این کارکنان، اکثر وقت خود را صرف اموری غیر از امور مربوط به وظایف زیردستان میکنند (ارگان، 1988).
ارگان (1988) به عنوان یکی از مؤثرترین افراد در تکوین متغیر رفتار شهروندی سازمانی به چند ویژگی اساسی این متغیر اشاره میکند. با الهام از تعریف او میتوان دریافت که رفتارهای شهروندی سازمانی رفتارهایی خودانگیخته هستند و کمتر از محرکهای بیرونی(مثل پاداش و تنبیه)تأثیر میپذیرند. این رفتارها اختیاری و داوطلبانه بوده و اجبار کارکنان به بروز و یا تنبیه آنها بدلیل عدم بروز آن، ناقص ماهیت ارزشمند آنهاست. همچنین جزء وظایف رسمی کارکنان نبوده و در قرارداد شغلی ذکر نمیشوند که در نهایت اثربخشی سازمان را به دنبال خواهند داشت. پادساکوف و همکاران (2000) با انجام یک پژوهش جامع به بررسی و تحلیل پژوهشهای منتشر شده در مورد رفتار شهروندی سازمانی پرداخته و در نهایت به 30 شکل مختلف از رفتارهای شهروندی سازمانی کارکنان دست پیدا کردند که در میان آنها 5 ویژگی شامل فداکاری(کمک داوطلبانه به دیگران و جلوگیری از بروز مسائل و مشکلات کاری برای آنها و(...، وظیفهشناسی(درونی سازی و قبول قوانین و مقررات سازمانی و اعمال آنها حتی در شرایطی که فردی نظارهگرد نیست و...)، مردانگی(اشتیاق به تحمل مسائل و مشکلات کاری، بدون بروز شکایت و صرف نکردن زمان زیاد برای شکایت از امور بیاهمیت در سازمان و….( احترام )تجاوز نکردن به حقوق دیگر کارکنان و…( و فضیلت مدنی )علاقه بیش از حد و تعهد بسیار بالای کارمند به سازمان و قبول اینکه او عضو کوچکی از یک مجموعه بزرگ است و..) بیش از همه به کار برده شده است.
فهرست پایان نامه رابطه هوش هیجانی و رضایت شغلی با رفتار شهروندی سازمانی کارکنان امور مالی دانشگاه علوم پزشکی فارس
فهرست:
عنوان صفحه
چکیده 1
فصل اول: کلیات پژوهش
مقدمه. 3
1-1- بیان مسأله. 8
1-2- اهمیت و ضرورت... 11
1-3- اهداف کلی.. 13
1-4- اهداف فرعی.. 13
1-5- فرضیهها 13
1-5-1- سؤالات... 14
1-6- تعریف نظری و عملیاتی متغیرها 14
1-6-1- نظری.. 14
1-6-2- تعاریف عملیاتی.. 21
فصل دوم: ادبیات پژوهش
مقدمه. 26
2-1- ادبیات نظری.. 27
2-2- رفتار شهروندی سازمانی.. 27
2-3- دیدگاههای نظری رفتار شهروندی سازمانی.. 32
2-3-1- نظریه انتظار. 32
2-3-2- نیاز به پیشرفت... 32
2-3-3- نظریه تبادل اجتماعی.. 33
2-4- ابعاد رفتار شهروندی.. 35
2-5- انواع رفتار شهروندی.. 37
2-6- عوامل موثر بر رفتار شهروندی سازمانی.. 40
2-6-1- ویژگیهای شغل و رفتار شهروندی.. 40
2-6-2- شخصیت و رفتار شهروندی سازمانی.. 41
2-6-3- سن و رفتار شهروندی.. 41
2-6-4- عوامل تاثیر گذار بر رفتار شهروندی سازمانی.. 42
2-7- ابعاد رفتار شهروندی.. 44
2-7-1- رفتارهای ضد شهروندی.. 50
2-7-2- رفتار شهروندی سازمانی.. 51
2-7-3- حمایت سازمانی.. 53
2-7-4- اهمیت رفتار شهروندی.. 55
2-8- هوش چیست؟. 55
2-8-1- هوش، هیجان، هوش هیجانی ابعاد و تعاریف آن. 58
2-8-2- هیجان چیست؟. 60
2-8-3- هوش هیجانی از دیدگاه مایر، سالوی و کاروسو. 65
2-8-4- ارزیابی و ابراز هیجان در دیگران. 67
2-8-5- نظم جویی هیجان در خود و دیگران. 67
2-8-6- به کار بستن هیجان ها 67
2-8-7- برخی از مدلهای هوش هیجانی.. 70
2-8-8- هوش هیجانی و تاثیر آن بر استرس... 73
2-8-9- هوش هیجانی و کاربردهای سازمانی.. 73
2-8-10- هوش هیجانی و کاربرد آن. 74
2-8-11- هوش هیجانی و جریان مقابله با بحران. 76
2-8-12- آیا هوش هیجان را میتوان افزایش داد. 77
2-8-13- چارچوب مفهومی هوش هیجانی از دیدگاه برادبری و گریوز. 78
2-8-14- ابعاد هوش هیجانی.. 79
2-9- مفاهیم نظری رضایت شغلی.. 81
2-9-1- مفهوم رضایت شغلی.. 81
2-9-2- عوامل موثر بر رضایت شغلی.. 82
2-9-3- نظریههای رضایت شغلی.. 84
2-10- رابطه بین تلاش و عملکرد. 87
2-10-1- نظریه گینزبرگ 88
2-10-2- نظریهX و Y 89
2-11- تحقیقات انجام شده در داخل و خارج کشور. 90
2-11-1- تحقیقات انجام شده در داخل کشور. 90
2-11-2- تحقیقات انجام شده در خارج از کشور. 91
2-12- جمع بندی.. 93
2-12-1- چهارچوب نظری.. 94
فصل سوم: روش پژوهش
3-1- مقدمه. 96
3-2- روش تحقیق.. 96
3-3- جامعه آماری.. 96
3-4- ابزار اندازه گیری.. 97
3-5- اعتبار (روایی) پرسشنامه. 98
3-6- پایایی پرسشنامه. 99
3-7- اعتبار (روایی) پرسشنامه. 100
3-8- پایایی.. 101
3-9- روش تجزیه و تحلیل اطلاعات... 105
3-10- روش اجرا 105
3-11- ملاحظات اخلاقی : 105
فصل چهارم: تجزیه و تحلیل دادههای پژوهش
4-1- یافتههای پژوهش... 107
4-2- فرضیههای فرعی.. 113
فصل پنجم: نتیجه گیری و پیشنهادات
5-1- بحث و نتیجه گیری.. 119
5-2- محدودیتهای پژوهش... 126
5-2-1- محدودیتهای در اختیار محقق.. 126
5-2-2- محدودیتهای خارج از اختیار محقق 126
5-3- پیشنهادهای تحقیق.. 127
5-3-1- پیشنهادهای پژوهشی.. 127
5-3-2- پیشنهادهای کاربردی.. 127
منابع
منابع فارسی.. 128
منابع لاتین 132
پیوست
پیوست 1: پرسشنامه شهروند سازمانی اورگان و کانوسکی 1996 OCB 135
چکیده انگلیسی ................................................................................................................................. 136
فهرست جداول
عنوان صفحه
جدول 21 مقایسه رویکرد توانایی مایر، کاروسو و سالوی و رویکرد ترکیبی بار آن و گلمن (چاروکی و همکاران، 2001) 72
جدول 22 انواع مهارتهای هوش هیجانی گنجی (1384) به نقل از برادبری و گریوز (2004) 79
جدول 3-1 تعیین سوالات ابعاد پرسشنامه رفتار شهروندی.. 97
جدول 3-2 ضرایب همبستگی مربوط به روایی همگرایی و تمایز در خرده مقیاسهای چند سوالی پرسشنامه رفتار شهروندی سازمانی............................................................................................................. 99
جدول 3-3 بررسی پایایی پرسشنامه رفتار شهروندی سازمانی توسط محقق.. 99
جدول 3-4 ضرایب همبستگی مربوط به روایی همگرایی و تمایز در خرده مقیاسهای چند سوالی پرسشنامه هوش هیجانی........................................................................................................................... 101
جدول 3-5 بررسی پایایی پرسشنامه هوش هیجانی و ابعاد آن توسط محقق.. 102
جدول 3-6 ضرایب همبستگی مربوط به روایی همگرایی و تمایز در خرده مقیاس¬های چند سوالی پرسشنامه رضایت شغلی........................................................................................................................... 104
جدول 3-7 بررسی پایایی پرسشنامه رضایت شغلی و ابعاد آن توسط محقق.. 104
جدول 4-1 بررسی میانگین و انحراف استاندارد رفتار شهروندی سازمانی.. 107
جدول 4-2 بررسی میانگین و انحراف استاندارد رفتار شهروندی سازمانی و ابعاد آن. 108
جدول 4-3 بررسی میانگین و انحراف استاندارد رضایت شغلی و ابعاد آن. 109
جدول 4-4: بررسی میانگین و انحراف استاندارد هوش هیجانی و ابعاد آن. 110
جدول 4-5: ماتریس همبستگی بین متغیرها 111
جدول 4-6: ضریب همبستگی بین هوش هیجانی و رضایت شغلی با رفتار شهروندی سازمانی 112
جدول 4-7: ضریب همبستگی بین مولفههای هوش هیجانی با رفتار شهروندی سازمانی 113
جدول 4-8: ضریب همبستگی بین مولفههای رضایت شغلی با رفتار شهروندی سازمانی 114
جدول 4-9: جدول تحلیل واریانس و مشخصههای آماری رگرسیون بین هوش هیجانی و رضایت شغلی با رفتار شهروندی سازمانی به روش همزمان. 115
جدول 4-10: جدول تحلیل واریانس و مشخصههای آماری رگرسیون بین ابعاد هوش هیجانی با رفتار شهروندی سازمانی به روش همزمان. 116
جدول 4-11: جدول تحلیل واریانس و مشخصههای آماری رگرسیون بین ابعاد رضایت شغلی با رفتار شهروندی سازمانی به روش همزمان. 117
منبع:
منابع فارسی :
ادریس، محمدرضا؛ رئیسی اردلی، غلامعلی، (1383). متغیرهای مؤثر بر کارایی کارکنان غیر هیأتعلمی دانشگاه صنعتی اصفهان و مقایسه اثر پرداختها بر عدالت و پرداختها بر کارایی کارکنان. مجله پژوهشی علوم انسانی دانشگاه اصفهان، شماره 16.
استوار، صغری، (1387). بررسی رابطه هوش هیجانی، رضایت شغلی و تعهد سازمانی در کارکنان بخش خصوصی در شهر شیراز، فصلنامه رهیافتی نو در مدیریت آموزشی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد مرودشت.
اکبرزاده، نسرین، (1383). هوش هیجانی (دیدگاه سالوی و دیگران)، چاپ اول، انتشارات فارابی.
اسمیت، پی.سی. و کندل، ال.ام و هیولین، سی.ال. (1371). آزمون رضایت شغلی. ترجمه شکرکن و ارشدی. دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز. (تاریخ انتشار به زبان اصلی 1969)
اعتباریان، اکبر، (1387). رابطه هوش هیجانی و رضایت شغلی، فصلنامه اندیشه و رفتار، دوره 2، شماره 8.
پاشا، غلامرضا؛ خدادادی اندریه، فریده و عنایتی، میرصالحالدین، (1384). بررسی رابطه ویژگیهای شخصیتی و ویژگیهای شغلی کارکنان با تعهد سازمانی آنها. فصلنامه پژوهش در روانشناسی، سال اول، شماره 1، ص 34-17.
توکلی، ز، (1387). بررسی رابطه رفتار شهروندی با تعهد سازمانی و رضایت شغلی کارکنان سازمان فرهنگی- ورزشی شهرداری اصفهان. ششمین کنفرانس بینالمللی مدیریت.
حقیقتجو، همکاران، (1387). رابطه هوش هیجانی بر رضایت شغلی کارکنان زن و مرد دانشگاههای علوم پزشکی، فصلنامه دانشکده پرستاری و مامایی، شماره چهارم.
جمشیدی اونکی، مینا، (1385). بررسی رابطه بین هوش هیجانی و خلاقیت. نشریه ندای دانشگاه.
رابینز، اسیفنپی، (1943). مبانی رفتار سازمانی، ترجمه علی پارسائیان و سید محمد اعرابی، دفتر پژوهشهای فرهنگی، چاپ بیستم.
زارعی متین، حسن وجندقی، غلامرضا، (1385). شناخت عوامل رفتار شهروندی سازمانی و بررسی ارتباط آن با عملکرد سازمانی. نشریه فرهنگ مدیریت، شماره 12.
ساعتچی، محمود، (1386). روانشناسی کار (کاربرد روانشناسی در کار، سازمان و مدیریت)، تهران: مؤسسه نشر ویرایش.
شکرکن، حسین؛ نعامی، عبدالزهرا و نیسی، عبدالکاظم، (1377). بررسی رابطه خشنودی شغلی با رفتار مدنی سازمانی و عملکرد شغلی در کارکنان برخی از کارخانههای اهواز. مجله علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه شهید چمران اهواز، دوره سوم، شماره 3 و 4، ص 22-1.
فرجاد،محمد حسین،(1377).روانشناس ،انتشارات تهران ،چاپ دوم
کریمی، یوسف، (1382). روانشناسی اجتماعی، تهران: ارسبان.
گنجی، حمزه، (1384). روانشناسی کار، ویرایش دوم، تهران: ساولان، چاپ سوم.
مبین، سید حسین، (1388). بررسی رابطه بین جو سازمانی با رفتار مدنی سازمانی و رضایت شغلی کارکنان آموزش و پرورش شهرستان مرودشت، پایاننامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد واحد مرودشت.
مسعودی، سلیمان، (1388). بررسی جو سازمانی بر رضایت شغلی و بهداشت روانی کارکنان پتروشیمی شیراز، پایاننامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد مرودشت.
مقیمی، سید محمد، (1384). رفتار شهروندی سازمانی از تئوری تا عمل، نشریه فرهنگ مدیریت، شماره یازدهم.
مهداد، علی، (1385). روانشناسی صنعتی و سازمانی، اصفهان: انتشارات جنگل، چاپ چهارم.
نصرالهپور، خدیجه، (1386). تأثیر هوش هیجانی و گفتگوی با خود بر راهبردهای رویارویی با استرس بر دانشجویان دانشگاه شیراز، پایاننامه کارشناسی ارشد، چاپ نشده، دانشگاه شیراز.
نبیهاشمیان، کورش و مؤذن، منصور، (1389). رابطه سبک رهبری و هوش هیجانی مدیارن و اثر آن بر رضایت شغلی کارکنان، مجله دانشگاه علوم پزشکی گیلان، 19 (74): 76-84.
هادیزاده مقدم، اکرم و فرجیان، مرجان، (1387). بررسی تأثیرگذاری هوش عاطفی بر رفتار شهروندی سازمانی کارکنان با لحاظ کردن نقش عاطفی، جمله چشمانداز مدیریت. 7 (28): 103-128.
منابع لاتین :
Appelbaum, Steven Bartolomucci, Nicolas, & etl. (2004). Organizational citizen ship behaviors: a case study of culture, leader ship and trust, Journal of Management Decision, 42 (1), p. 18.
Bienstock, C. & Smith, K. & Demoranville, W. Behavior and service quality “organizational citizenship, pp 357-378, (2003)”. Journal of Services Marketing, vol. 17, No.4.
Bateman, T.S., Organ, D.W. (1983). Job satisfaction and the good soldier: The relationship between affect and employee citizenship. Academy of Management Journal, 26, 587-595.
Dong. & Howard, T. (2006). Emotional intelligence Trust and job satisfaction Competition forum vol. 4 issue 2 p 381.
Gardner, L stough, c. (2003). Assessing the relationship between workplace emotional intelligence, job satisfaction and organization commitment. Australian journal of psychology vol. 55, p 124.
Guleryaz, G, Gunny, S, Miski Aydin, E, Esan. (2008). The mediation effect of job satisfaction between emotional intelligence and organization commitment of nurses a questionnaire survey.
Lordanoglou, D (2008). The teacher as Leader: the relationship effectiveness emotion intelligence and job satisfaction, journal of relationship, vol. 3 page 57-66.
Morrison Elizabeth (1994). Role definition and Organization citizenship behavior importance of the employee’s perspective academy of management journal vol. 37, n 6, pp 1543-1567.
Organ, D.w. (1988). Organizational citizenship behavior. The good soldier syndrome. Lexington, MA: Lexington Books.
Padsakoff, p, Mackenzie, S, B, Paine, J Backrach, D. (2000). Organizational citizenship behaviors: A critical review of the theoretical and empirical literature and suggestions for future research, Journal of Management, 26(3), 513-563.
Chiu, S.F., & Chen, H.L. (2005). Relationship between job characteristics and organizational citizenship behavior. Social Behavior and Personality. 33, 523-540.
Schnake, M. (1991). Organizational citizenship: A review, proposed model and research agenda. Human Relations, 44, 735-759.
Stride C., Wall, T.D., & Catley, N. (2007). Measures of Job Satisfaction, Organizational Commitment, Mental Health and Job related Well-being: A Benchmarking Manual, Second Edition. John Wiley & Sons, Ltd.
Turnpseed David & Murkison gene (1996). Organizational citizenship behavior: An examination of the influence of the workplace leadership & organization development journal, vol. 17, n, 2. Pp 42-47.
Van Dyne, L., Graham, J.W., & Dienesch, R.M. (1994). Organizational citizenship behavior.