خلاصه پایان نامه بررسی عناصر زیبایی شناختی در طراحی فضای آموزشی مراکز پیش از دبستان بر اساس دستورالعمل سازمان بهزیستی کشور و تطبیق با استانداردهای موجود
پایان نامه جهت اخذ درجه کارشناسی ارشد رشته آموزش و پرورش پیش دبستان
چکیده
هدف از این پژوهش بررسی عناصر زیبایی شناختی در طراحی فضای آموزشی مراکز پیش از دبستان بر اساس دستورالعمل سازمان بهزیستی کشور و تطبیق با استانداردهای موجود است.طراحی فضای آموزشی، به منظور ایجاد علاقه و ایجاد فرصتهای لازم برای کودکان در انجام فعالیتهای اجتماعی و آشنایی با محیط زیست از اهمیت بسزایی برخوردار است.
روش تحقیق این پژوهش، روش توصیفی است. برای جمع آوری اطلاعات از روش نمونه گیری تصادفی ساده استفاده شد که از 68 مهدکودک واقع در منطقه 5 تهران، 20 مهدکودک به صورت تصادفی انتخاب شدند. همچنین برای گردآوری اطلاعات از پرسش نامه محقق ساخته و چک لیست استفاده شد. داده ها با استفاده از آمار توصیفی مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد بین عناصر زیبایی شناختی در مراکز پیش از دبستان و استانداردهای سازمان بهزیستی مطابقتی وجود ندارد و کاربرد عناصر زیبایی شناختی در طراحی فضای آموزشی مراکز پیش از دبستان در سطح ضعیفی قرار دارد. لذا برای رسیدن به استاندارد های سازمان بهزیستی نیاز به اصلاح و تغییر اساسی در این مراکز است.
کلید واژه: عناصر زیبایی شناختی. فضای آموزشی. مراکز پیش از دبستان.
سرنوشت انسان از کودکی با محیط و فضای اطرافش عجین گشته است. انسان به واسطه یک دوران یادگیری طولانی که تمام کودکی او را در بردارد، یاد میگیرد بر فضا تسلط پیدا کند. نحوه به وقوع پیوستن این یادگیری بر پایه تعادل درونی او استوار است. به همین دلیل اولین تجارب کودک در این رابطه بسیار مهم است. این تجارب در محیط زندگی و فضای آموزشی که برای کودک تدارک دیده شده است به دست میآید. منظور از فضای آموزشی تنها یک محدوده هندسی نیست بلکه منظور فضایی فعال و تاثیرگذار است که در شکلگیری شخصیت فرد نقش مهمی را ایفا میکند. فضا یک محیط عادی نیست بلکه یک واقعیت روانشناختی زنده و پویاست. این فضا نباید خود را بر انسان تحمیلکند بلکه باید متناسب با شخصیت او شکل گیرد( بارشادت،1386، ص1).
کودکی که وارد مراکز پیش از دبستان میشود. در اولین نگاه چه باید ببیند؟ به جز محیطی پرجاذبه و دعوت کننده با انواع وسایل بازی که موجب شود کودک با سهولت و آرامش، دوری از والدین را از بین ببرد؟ فضایی خشک و بی روح و رسمی که نه تنها برای کودک جذاب و دلپذیر نباشد بلکه بر اثر سازماندهی نامناسب، ارتباط لازم را نیز با او برقرار نکند و بدتر از آن، در او اضطراب و دلزدگی ایجاد کند بی تردید موفق به نگه داشتن کودک در آن فضای آموزشی نخواهد شد. در محیطی بارور که از گوشه و کنار آن بازتابهای مثبت و سازنده به کودک داده شود، سنگ بنای شخصیت سازگار و خلاق کودک در آن گذارده میشود. فضاها و محیطهای آموزشی، یکی از بخشهای زیر بنایی فرآیند یادگیری هستند و مربیان و کودکان در هر سنی تحت تاثیر آن قرار میگیرند.(لیندون، ترجمه دهقانی، 1389، ص 12)
بیان مسئله
از آنجایی که انسان موجودی چند بعدی است و به تبع ابعاد مختلف وجودی او انتظار میرود که نظامهای آموزش و پرورش، به پرورش همه جانبه قابلیتها و ظرفیتهای انسان توجه داشته باشند(رضایی، 1388، ص9). با توجه به اینکه انسان تحت تاثیر دو عامل ژنتیک و محیط است و فراهم کردن شرایط مناسب محیطی میتواند در پرورش قابلیتها و استعدادهای کودکان تاثیر بسزایی داشته باشد. اولین محیطی که کودک در آن تحت آموزش قرار میگیرد بعد از خانه محیط مهد کودک است. زمانی که مکانی ساخته میشود، اولین سوال این است که این مکان چه خصوصیاتی باید داشته باشد تا به کاربران خود به حد کافی خدمت کند و کیفیت تعامل آنها را با محیط افزایش دهد(کرونر، ترجمه خوشنویس،1385، ص2).
از آن مهم تر فرایند رشد کودک در سالهای اولیه زندگی متاثر از عوامل متعددی است که نه تنها در برگیرنده روشهای تربیت کودک و نحوه نگرش خانواده و اجتماع است، بلکه ویژگیهای ساختاری فضای فعالیت کودک را نیز شامل میشود. فعالیت به عنوان عامل اصلی رشد و یادگیری کودک، فرایندی است که در ارتباط با فضا و محیط کودک، رشد همه جانبه او را موجب میگردد. طراحی کودکستان به عنوان فضای فعالیت کودکان دارای اهمیت بسیار است و باید دارای شرایط مطلوب برای رشد فیزیکی، ذهنی، عاطفی و اجتماعی کودکان باشد(بارشادت، 1386،ص1).
یکی از اهداف کلی دوره پیش از دبستان، کمک به رشد عاطفی، افزایش حس اعتماد به نفس، درک شرایط محیطی و تقویت درک زیباییها است. همچنین پرورش ذوق هنری و زیبایی شناسی که خود شامل بیان و توصیف زیبایی محیط زندگی و خلق آثار هنری است، به عنوان یکی از اهداف برنامهها ذکر شده است(سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی، 1389، ص10). بنابراین وجود مولفههای زیبایی شناختی در محیط آموزشی کودکان، عاملی برای پرورش حس درک زیباییها است.
در پژوهش حاضر به این موضوعها پرداخته شده است که کدام یک از مولفههای طراحی و جزئیات معماری برای کودکان جذاب است و کودکان در مهد کودک، چه عناصری را به طور خود به خودی زیبا میدانند. همچنین عناصر زیبایی شناختی فضای آموزشی مشخص شود و انطباق عناصر زیبایی شناختی در مراکز پیش از دبستان و استانداردهای موجود بررسی گردد. در نهایت میتوان از تحقیق حاضر در افزایش درک زیبایی شناختی کودکان، ایجاد محیط جذاب و دلخواه و علاقهمند کردن آنها به فضای آموزشی استفاده کرد. با وجود اهمیت این مسائل و تاثیر بسیار زیاد آنها بر کودک و دوران کودکی تحقیقات بسیار کمی در این زمینه در داخل کشور انجام شده است بنابراین امید است با استفاده از نتایج این پژوهش گامی برای بهبود و توسعه و به کارگیری عناصر زیبایی شناختی در طراحی فضای آموزشی مراکز پیش از دبستان برداشته شود.
اهمیت و ضرورت پژوهش
کودکی اولین و مهم ترین دوره زندگی آدمی است، از آنجا که در این دوره ساختار شخصیتی و رفتاری انسان بنیان گذاشته میشود، دوران کودکی را دوران سرنوشت ساز دانستهاند. رابرت آون جامعه شناس عقیده داشت که شخصیت فرد تحت تاثیر عوامل محیطی است و از این رو در سنین اولیه محیط آموزشی غنی را تعیین کننده شخصیت موثر و سازنده دانست(مفیدی، 1372، ص3). اهمیت و ضرورت پژوهش حاضر را میتوان در چند حیطه مورد بررسی قرار داد.
1. اهمیت محیط زندگی در دوران کودکی:
ارکان وپایههای اصلی شخصیت انسان بالغ به چگونگی دوران کودکی او بستگی دارد، انسان بیشتر عادات زندگی خود را در دوران طفولیت کسب میکند و تقریبا در این مرحله است که کیفیت سازگاری با محیط را فرا میگیرد(عطاران، 1368، ص 18). بنابراین آماده کردن محیط مناسب برای کودکان یکی از راههای آموزش و پرورش آنها میباشد.
2. توجه اسلام و قرآن به زیبایی :
تحقیق مسئله زیبایی از دیدگاه اسلام با نظر به اینکه اسلام زیبایی را در چهارچوب قلمرو طبیعت و ساختههای فکر و دست بشری و آرمانهای معقول و ماوراء طبیعت پذیرفته است، نه تنها مفید است بلکه یک کار تحقیقی ضروری است که با متن حیات انسانها سرو کار دارد و از طرفی یکی از اساسیترین مسائل شناخت هنر از دیدگاه اسلام به شمار میآید(جعفری،1377، ص3).
الف) خداوند متعال نیز با جمال و زیبایی توصیف شده است : اللهم انی اسئلک من بهائک با بهاه وکل بهائک بهی اللهم انی اسئلک من جمالک با جمله وکل جمالک جمیل "پروردگارا از زیباترین جمالت مسئلت میدارم وهمه جمال تو زیباست. ق آیه 16"
ب) شکوه وجمال هستی از جمله آیاتی که ما انسانها را به درک شکوه و جمال هستی تحریک میکند:
اولم ینظروا فی ملکوت السماوات والارض " آیا در ملکوت آسمانها و زمین ننگریستهاند؟" اعراف آیه 185
ج) زیباییها چه در نمایشگاه طبیعت و چه محصول فکر و ذوق انسانی از دیدگاه اسلام محبوب و مطلوب بوده و همه زیباییها مستند به خداست.
3.توجه وتاکید بسیاری از فلاسفه و روانشناسان به زیبایی و درک زیبایی شناختی کودک:
· با توجه به طبقه بندی نیازها ازدیدگاه مازلو زیبایی یکی از نیازهای بنیادی انسان است.
1.جسمانی 2. ایمنی 3.عشق وتعلق داشتن 4.عزت واحترام 5.خودشکوفایی 6.فهمیدن ودرک 7.زیبایی.(هارتلی بروئر، ترجمه ناهیدی،1384،ص75)
· سقراط :"وقتی که چیزی زیباست علت یگانه زیبایی آن این است که از خود زیبایی چیزی درآن است.(احمدی، 1380، ص 58)
· هراکلیوس نخستین فیلسوفی بود که میتوان زیبایی شناسی را درفلسفه او جست(رضایی، 1388، ص 17).
· افلاطون به زیبایی طبیعت توجه کرد و معتقد است که از گرد هم آوردن این زیباییها میتوان محیط مساعدی جهت پرورش همگان و به ویژه کودکان فراهم ساخت(رضایی،1388، ص 21).
· چخوف :" حس زیبایی شناسی در انسان هیچ حد و مرزی نمیشناسد(پرتوی، 1352، ص 97).
· الکساندر بلیک: "در دریافت زیبایی شناسانه خود موضوع عینی توجه ما را جلب میکند، قطع نظر از توانایی آن به ارضاء یک نیاز ویژه(پرتوی، 1352، ص 183).
· زیبایی از نظر هگل دریک کلام، میانجی امر حس پذیرو امر عقلانی است(هگل، ترجمه معصومی، 1391، ص 6).
4. تاثیر بسیار زیاد استفاده از رنگ و نور، فرم و هارمونی در زیبایی فضا
نور عنصری است که به مکان جان میبخشد، برای اینکه فضا حالت زندان نداشته باشد، بایستی منافذی جهت استفاده از نور را داشته باشد(محققی، 1366، ص199). تحقیقات نشان میدهد استفاده از نور طبیعی، نه تنها نقش عمدهای در یادگیری ایفا میکند، بلکه میتواند روی سطح سلامت و توجه شاگردان نیز تاثیرگذار باشد(برانتس،2007).سیستمهای متنوعی برای طراحی روشنایی مصنوعی وجود دارند(هاوس و همکاران،2012).
تاثیر رنگ بر کودکان:
1. کودک از نظر روانی به طور شهودی در مقابل رنگها عکس العمل نشان میدهد.
2. رنگ در تعریف فضا به خصوص فضای مربوط به کودکان از نظر فرم و تکنیک نقش بسزایی دارد.
3. رنگ مقدار روشنایی فضا را کنترل میکند( کاشانی، 1384، ص 34).
کودکان با رنگهای گرم و روشن سازگارند(داگت،2008).
در تحقیق حاضر، با توجه به تاکید زیاد نظریه پردازان برزیبایی و تاثیر زیاد آن بر محیط و رشد و پرورش کودک به بررسی عناصر زیبایی شناختی محیط آموزشی از نظر فیزیکی آن پرداخته ایم. در این ارتباط تا کنون، پژوهشهای داخلی بسیار کمی انجام شده است. علاوه بر آن، توجه به نحوه ساخت ساختمانهایی که به عنوان مهد کودک از آنها استفاده میشود، اهمیت این تحقیق را افزایش میدهد. این ساختمانها عموما با کاربری مسکونی و یا کاربریهای دیگر بودهاند که از لحاظ کالبد معماری و عناصر زیبایی شناختی متناسب با نیازهای کودک نمیباشد و در کل فضایی با طراوت و زمینهای برای تقویت حس زیبایی شناختی کودک ندارند. همچنین با توجه به اهداف کلی ذکر شده در ماده دوم راهنمای برنامه و فعالیتهای آموزشی و پرورشی دوره پیش دبستان، تحقیق حاضر میتواند در تامین این اهداف موثر واقع شود.
اهداف پژوهش
1.
2.
3.
4.
سوالهای پژوهش
1.
2.
3.
4.
تعاریف نظری و عملیاتی مفاهیم
تعاریف نظری
زیبایی شناسی: واژه استتیک (زیبایی شناسی) از واژه یونانی زیباییشناسی[1] به معنای حساسیت و استعداد دریافت به وسیله حواس است. این رشته را الکساندر بوم گارتن، شاگرد فردریش مولف و منصف کتاب آستیکا[2] که نخستین مجلدش در 1750 منتشر شد به عنوان دانشی ویژه نامگذاری نمود( آونرزایس، ترجمه شایان،1363، ص3).
زیبایی در مفهوم مطلق آن خالق هنر است. زیبایی که امروزه از مباحث عمده ی فلسفی و هنری است از دیرباز در انواع هنر نقشی بسزا داشته است. اگرچه به صورت شخصی و جداگانه و تحت عنوانی ویژه مورد بحث قرار نگرفته است ولی در هنرهای بحث زیبایی و جمال دراندیشههای اسلامی سابقهای طولانی داشته و مطرح شده است(یزدانی،1382،ص 21).
درک زیباییها امری مادام العمر است و در تمام زندگی جریان دارد. البته در هر دوره به شکلی است. (بازرگان، 1384، ص86 )
فضای آموزشی: به وضعیت، امکانات و وسایل آموزشی و کمک آموزشی موجود در مراکز آموزشی اشاره دارد. به زعم والبرگ شواهد بسیاری مبنی بر اهمیت تاثیر مواد و تجهیزات آموزشی موجود در آموزشگاهها و افزایش یادگیری و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان وجود دارد.
فهرست پایان نامه بررسی عناصر زیبایی شناختی در طراحی فضای آموزشی مراکز پیش از دبستان بر اساس دستورالعمل سازمان بهزیستی کشور و تطبیق با استانداردهای موجود
فهرست:
فهرست مطالب
عنوان صفحه
فصل اول کلیات پژوهش... 1
مقدمه 2
بیان مسئله 3
اهمیت و ضرورت پژوهش.. 4
1. اهمیت محیط زندگی در دوران کودکی: 4
2. توجه اسلام و قرآن به زیبایی : 4
3.توجه وتاکید بسیاری از فلاسفه و روانشناسان به زیبایی و درک زیبایی شناختی کودک: 5
4. تاثیر بسیار زیاد استفاده از رنگ و نور، فرم و هارمونی در زیبایی فضا 6
اهداف پژوهش.. 6
سوالهای پژوهش.. 7
تعاریف نظری و عملیاتی مفاهیم 8
تعاریف نظری. 8
تعاریف عملیاتی. 10
فصل دوم - ادبیات پژوهش... 11
بخش اول) پیشینه نظری. 12
زیبایی شناختی. 12
اهمیت زیبایی شناختی و محیط از دیدگاه اسلام و قرآن. 12
اهمیت زیبایی شناختی و محیط از دیدگاه روانشناسی. 14
فردریک فروبل. 14
مارگارت مک میلان. 14
مونته سوری. 15
آون. 16
مازلو. 16
اهمیت زیبایی شناختی و محیط از دیدگاه فلسفه 17
کیفیات زیبایی شناسی. 18
افلاطون. 18
هگل. 20
جرولد لوینسون. 20
ارسطو. 21
برودی. 21
اریک نیوتن. 22
اهمیت زیبایی شناختی و محیط از دیدگاه معماری. 22
درک ارزش زیبایی. 22
عناصر زیبایی شناختی. 23
رنگ.. 24
انتخاب رنگ.. 25
مراحل انتخاب رنگ.. 25
تاثیر رنگ بر کودکان. 27
اهمیت رنگ.. 28
تاثیر رنگ بر عملکرد کودک.. 29
راز و رمز رنگ ها 29
تاثیر رنگ بر خلق و خوی کودک.. 30
ویژگی و تاثیرات رنگها از دیدگاه روانشناسی. 31
خاکستری: 31
آبی: 31
سبز: 32
قرمز: 32
زرد: 33
بنفش: 33
نارنجی: 34
سفید: 34
سیاه: 34
رنگهای درخشان. 37
رنگهای حرکت و جنبش.. 37
رنگهای ملایم. 37
رابطه رنگ و فرم 37
مربع: 37
مثلث: 38
دایره : 38
نور 39
تاثیر روانی نور بر کودکان. 40
تاثیر رنگ و نور و فرم بر فعالیتهای آموزشی. 41
اثر رنگ و نور در آموزش.. 42
فرم 43
انتخاب فرم 44
فرم ساختمان در رابطه با اقلیم 44
تاثیر فرم محیط بر کودکان. 45
طراحی فضا 45
فضای آموزشی. 46
مراکز پیش از دبستان. 47
کودکستان. 47
مهد کودک.. 48
جمع بندی منابع نظری. 49
بخش دوم)پیشینه پژوهشی. 51
تحقیقات انجام شده در داخل کشور 51
تحقیقات انجام شده در خارج از کشور 51
فصل سوم - روش شناسی پژوهش.... 54
روش پژوهش.. 55
جامعه آماری. 56
نمونه و روش نمونه گیری. 56
ابزاراندازه گیری یا روشهای عملی جمع آوری دادهها: 56
پرسشنامه: 56
روایی 56
پایایی. 57
روشهای آماری مورد استفاده 58
فصل چهارم - تجزیه و تحلیل داده ها 59
بررسی نظرات مدیران در رابطه با عنصر رنگ در طراحی فضای آموزشی : 61
بررسی نظرات مدیران در رابطه با عنصر نور در طراحی فضای آموزشی : 62
بررسی نظرات مدیران در رابطه با عنصر فرم در طراحی فضای آموزشی : 64
مقایسه عناصر مورد بررسی : 66
بررسی تطبیقی عناصر طبق نظر مدیران و چک لیست تهیه شده توسط محقق : 68
عنصر رنگ : 68
عنصر نور : 69
عنصر فرم : 70
مقایسه نظرات مدیران و چک لیست در 3 عنصر مورد بررسی : 71
فصل پنجم - نتیجه گیری.. 73
بحث و بررسی سوالهای پژوهش.. 75
سوال اول. 75
سوال دوم 75
سوال سوم 76
سوال چهارم 76
محدودیتهای تحقیق. 77
پیشنهادات کاربردی. 77
پیشنهادات مربوط به رنگ.. 77
پیشنهادات مربوط به نور 78
پیشنهادات مربوط به فرم 79
پیشنهادات پژوهشی. 82
منابع فارسی. 83
منابع لاتین.. 87
پیوست ها 89
پیوست 1 : پرسشنامه 90
پیوست 2: چک لیست 92
پیوست 3: دستورالعمل سازمان بهزیستی. 94
پیوست 4: فهرست مهدهای کودک.. 99
منبع:
منابع فارسی
آشتیانی،جلال الدین(1376)،هستی از فلسفه و عرفان، قم، مرکز انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی.
ابتهاج، هوشنگ(1374)، حافظ به سعی سایه، تهران: نشر کارنامه.
احدی، حسن(1391)، روانشناسی رشد: (مفاهیم بنیادی در روانشناسی کودک)، نویسندگان حسن احدی و شکوه السادات بنی جمالی، قم: نشر بخشایش.
احمدی، بابک(1380)،حقیقت و زیبایی، درسهای فلسفه هنر، تهران:نشر مرکز.
اعوانی، غلامرضا(1375)، حکمت و هنر معنوی، تهران: انتشارات گروس.
انگجی، لیلی(1380) نقش هنر در گسترش و حس زیبایی شناسی کودکان، فصلنامه شکوفه، شماره 20 تعلیم و تربیت.
آونز،زایس(1363)،زیبایی شناسی علمی و معقولههای هنری، ترجمه فریدون شایان، تهران:انتشارات بامداد.
بارشادت، نگین(1386)،در جستجوی فضای آموزشی بهینه، پایان نامه کارشناسی ارشد( مقطع پیش دبستان)،دانشگاه هنر و معماری.
بازرگان، سیمین(1389)، مقدمه ای بر برنامه ریزی چند بعدی؛ ماتریس زندگی، چاپ سوم، تهران: انتشارات مدرسه.
برهانی آهنگ، هادی(1381)، مطالعه رنگ و فرم در نقاشی از طبیعت، پایان نامه کارشناسی ارشد رشته نقاشی، دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران.
بیردزلی، جان(1392)، تاریخ و مسائل زیبایی شناختی، ترجمه حنایی کاشانی، تهران: هرمس.
پاول فاورتر، ج، دکوراسیون و روشنایی، ترجمه حمزه ای(1375)، تهران: گوتنبرگ.
پرتوی، مهدی(1352)،زیبایی شناسی نوین( ده مقاله)،تهران:چاپخانه رواج، انتشارات امیرکبیر.
پورعلی خان(1380)،رنگ درمانی و دنیای اسرار آمیز رنگ ها،تهران:هزاران.
تواکو، اومبر(1390)، تاریخ زیبایی: ( نظریههای زیبایی در فرهنگ غربی) ترجمه هما بینا، تهران: موسسه تالیف و ترجمه ونشر آثار هنری متن.
جعفری، محمد تقی(1377)،زیبایی وهنر از دیدگاه اسلام، تهران:انتشارات سهامی چاپخانه وزارت ارشاد اسلامی.
جمعه، حسین(1391)، بررسی زیبایی شناختی و سبک شناسی تقابل در قرآن، ترجمه سیدحسین سیدی، تهران: سخن.
حاجی زاده،مسعود(1385)، بررسی کمی و کیفی امکانات موجود در مهدهای کودک شهرستان کرمان و مطابقت آن با استاندارهای ایران و جهان، پایان نامه کارشناسی ارشد.
حسینی نیا، سپیده(1386)، تعامل نور و رنگ در فضاهای شهری، پایان نامه کارشناسی ارشد شهرسازی، دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران.
خواجوی راوری، احسان و همکاران(1392)، تاثیر انواع رنگ محیطی بر زمان واکنش ساده به محرک شنیداری، فصلنامه رشد و یادگیری حرکتی – ورزشی، شماره 13، ص27-40
دورنیس، دارنیس(1368)،مبادی سواد بصری، ترجمه: مسعود سپهر. تهران: انتشارات سروش.
راهنمای برنامه و فعالیتهای آموزش و پرورش دوره پیش دبستانی به انضمام اساس نامه و اصول و چارچوب برنامه مصوب شورای عالی آموزش و پرورش / گروه پیش دبستانی.(1388)، دفتر برنامه ریزی و تالیف کتاب درسی (سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی) ویراستار محمدکاظم بهینا، تهران:مدرسه.
رجبی موسی آباد، الهه(1389)،طراحی فضای آموزشی برای کودکان پیش از دبستان، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد مشهد.
رضایی، منیره(1388)،تربیت زیبایی شناسی( با تاکید بر آراء برودی)،تهران:وزارت آموزش و پرورش، معاونت پژوهش، موسسه فرهنگی منادی تربیت.
رضوی،محمدحسین(1391)،بررسی ابعاد زیبایی شناختی در گرایش مشتریان به اماکن ورزشی،مقاله
روانجو،احمد(1376)،زیبایی شناسی از دیدگاه حکمای اسلامی، پایان نامه کارشناسی ارشد رشته هنر، دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران.
زبردستان، نجمه(1391)، ادراک حسی در طراحی فضای کودک، نشریه معماری و فرهنگ، شماره 46، ص 1-8.
سازمان بهزیستی کشور، آیین نامه تاسیس و انحلال انواع مهدهای کودک (1384)، معاونت امور اجتماعی.
سلیمانی، پریسا(1390)، فضای آموزشی مراکز پیش دبستانی(طراحی و چیدمان بر اساس دیدگاه ماریا مونته سوری)، فصلنامه رشد، آموزش و پرورش، شماره 13، زمستان 1390 ص39 تا 47.
سهیلی، بنفشه(1384)، صدای حجم(تاثیر هنر اسلامی و ترکیب نور و رنگ و صدا)، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران.
سینگری، م و ل، نمایان(1382)، نقش رنگ در زندگی، دومین همایش سراسری علمی، پژوهشی علوم انسانی(هنر) تبریز: باشگاه پژوهشگران جوان شعبه شمال غرب کشور.
شاطریان، رضا(1389)، طراحی و معماری فضای آموزشی، چاپ سوم، تهران: انتشارات سیمای دانش.
شعرباف لیل آبادی،شیوا(1374)،معانی و مفاهیم سمبلیک رنگ، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران.
شولتز،دوآن(1392) تاریخ روانشناسی نوین، تالیف دوآن پی شولتز، سیدنی الن شولتز، ترجمه علی اکبر سیف و دیگران. تهران: نشر دوران.
صمدی، علی(1387)، ماریا مونته سوری، تهران:دانژه.
ضمیران، محمد(1377)، جستارهای پدیدارشناسانه پیرامون هنر و زیبای،تهران: نشر کانون.
عبادی، زهرا(1386)، بررسی عوامل موثر در طراحی ست تجهیزات کتابخانه کودک در مهدکودک ها، پایان نامه کارشناسی ارشد.
عبدی زاده، هاله(1389)، تاثیر رنگ ها، دوماهنامه بسپار، پوشرنگ، شماره 92.
عطاران، محمد(1368)،آراء مربیان بزرگ مسلمان درباره تربیت کودک، تهران:انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
فرهادی توسکی(1378)، بهرام،عناصر بصری در طراحی داخلی، پایان نامه کارشناسی رشته طراحی صحنه، دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران.
فضائلی،آزاده(1386)، بازنمایی عشق و مهرورزی در ادبیات کودکان گروه سنی الف، پایان نامه کارشناسی ارشد رشته آموزش و پرورش پیش از دبستان، دانشگاه علامه طباطبایی.
قران کریم
کاشانی، محمدرضا(1384).رویایی برای احیای فضای آموزشی، انتشارات مدرسه نو.
کالینسون، وایانه،تجربه زیبایی شناختی، مترجم فریده فرنودفر، تهران: فرهنگستان هنر.
کرونر،والتر(1385)،معماری برای کودکان، ترجمه احمد خوشنویس والمیرا میر رحیمی، چاپ دوم، تهران: انتشارات گنج هنر.
لوشر، ماکس(1392)، روانشناسی رنگ ها، ترجمه ویدا ابی زاده، تهران: درسا.
لوینسون،جرولد(1387)، زیبایی شناسی فلسفی و تاریخ زیبایی شناسی جدید، پل گایر و جرولد لوینسون، ترجمه فریبرز مجید، تهران: فرهنگستان هنر جمهوری اسلامی ایران.
لیندون، جین(1389)، سازماندهی فضاهای فیزیکی: برای کودکان از تولد تا سه سالگی، طراحی اتاق و تجهیزات، با همکاری جین لیندون و آن لنگستون؛ مترجمان زهره دهقانی، فرخنده مفیدی، تهران: جوانه رشد.
محققی، زهره(1366)،معماری داخلی، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه الزهرا.
محمودی،کوروش و شکیبامنش،امیر(1384)، اصول و مبانی رنگ شناسی در معماری شهرسازی، تهران: انتشارات هله.
محمودی، محمد مهدی(1390)،طراحی فضای آموزشی با رویکرد انعطاف پذیری، چاپ اول، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
مفاتیح الجنان
مفیدی، فرخنده(1372)،آموزش و پرورش پیش دبستانی و دبستانی( رشته علوم تربیتی)، تهران: پیام نور.
مفیدی، فرخنده(1383)،آموزش پیش دبستانی و دبستانی، چاپ پنجم، تهران: انتشارات دانشگاه پیام نور.
مفیدی، فرخنده(1383)، برنامه آموزش وپرورش پیش از دبستان، انتشارات سمت.
مفیدی، فرخنده(1386)، مدیریت مراکز پیش دبستانی، چاپ ششم، تهران: انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی.
مکوند، شیده(1390)، عناصر طراحی داخلی، تهران:زیتون سبز.
نایبی، بتول(1386)، تاثیر نور فضاهای داخلی بر کیفیت زندگی و رفتارهای اخلاقی انسان، فصلنامه اخلاق در علوم و فناوری، شماره 4،ص 65.
نظارت، حسین(1382) بررسی فضا رنگ فرم در طبیعت استان سمنان، پایان نامه کارشناسی ارشد رشته نقاشی دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران.
نیوتن،اریک(1965)،معنی زیبایی،ترجمه پرویز مرزبان، تهران:بنگاه ترجمه و نشر کتاب،1343.
ولان، براید(1378)، همنشینی رنگ ها2، راهنمای خلاقیت در ترکیب رنگ ها، ترجمه و تنظیم فریال دهشتی، شاهرخ ناصرپورپیراد، تهران:نشرکارنگ.
هارتلی بروئر، الیزابت(1390)، ایجاد انگیزه در کودکان، ترجمه احمد ناهیدی، تهران:جوانه رشد.
هگل، گئورک، ویلهم فردریش(1391)،زیبایی شناسی، ترجمه ستاره معصومی، تهران: نشر آرشام.
یزدانی،مجتبی(1382)،حقیقت زیبایی، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران.
منابع لاتین
Broudy,h.s.(1973) the aesthetic dimension of education in p.f doyle(ed) educational judgments. London : rutledge & kegan paul.
Broudy,h.s.(1972) en cherishing: an essay on aesthetic education university of illinios press.
B.k. Hawest,et al. (2012). Effects of four workplace lighting technologies on perception, cognition. International journal of industrial Ergonomics,no 42,122-128
Del almo, M.R(1999) design for fun, play grouns._
Feisne. Anderson, color. London,lournceking publishing.2001._
kopacz, Jeanne,(2003), color in three – dimensional design , megraw – hill.
Lucente,roberta,(2010)'design for children, International conference on 'designing for children ' with focus ' play + learn' university of calabria' venne :IDC , IIT bomby.
M.L. Hidayetoglu et al.(2012). The effects of color and light on indoor wayfindig and the evaluation. Journal of Environmental psychology, no 32,50-58
R.Daggett, W.(2008).color in an optimum learning Environment. Retrieved from international center for leadership in Education web site.
Branz-ltd, c.(2007). Designing quality learning space: lighting. Retrieved from
Santella,m.e.(2009). how color impact moods,feeling,and behaviors. Product usage and demographics studio.
Rey, justin.(2012). Colour kindergarten. Retrieved from Palatre & Leclere
soledad , l ,(1998) childrent s room.
www. Media knowall.com/ representation. Html
www. Colour pcychology. about.com
www. My docamonts/ myebooks/ color bychology/ cray colorsy mbolism.
http://www.minedu.govt.nz.
http://fa.wikipedia.org