خلاصه پایان نامه بررسی آموزش مبتنی بر موسیقی بر کاهش اختلال یادگیری کودکان دبستانی شهرستان گیلان غرب در سال93-92
پایان نامه جهت دریافت درجه کارشناسی ارشد در رشته تکنولوژی آموزشی( M.A )
بررسی نقش آموزش مبتنی بر موسیقی بر کاهش اختلال یادگیری دانش‌آموزان پایه سوم ابتدایی شهرستان گیلانغرب و تأثیر آن بر اختلال خواندن، نوشتن، ریاضی، اضطراب اجتماعی و شناخت اجتماعی.
مقدمه:
ژوهش حاضر با هدف بررسی نقش آموزش مبتنی بر موسیقی بر کاهش اختلال یادگیری دانش‌آموزان ابتدایی شهرستان گیلانغرب انجام شده است. موضوع اصلی این پژوهش، بررسی تأثیر آموزش مبتنی بر موسیقی بر اختلالات یادگیری دانش‌آموزان پایه سوم ابتدایی و ارزیابی نقش این شیوه آموزشی در کاهش مشکلات مربوط به خواندن، نوشتن و ریاضی، همچنین کاهش اضطراب اجتماعی و افزایش شناخت اجتماعی دانش‌آموزان است. جامعه مورد مطالعه این پژوهش، دانش‌آموزان پایه سوم ابتدایی شهرستان گیلانغرب در سال تحصیلی 93-92 بوده و نمونه پژوهش شامل 30 نفر، متشکل از 15 نفر در گروه آزمایش و 15 نفر در گروه کنترل، بوده است. نمونه‌ها به صورت در دسترس انتخاب شده‌اند.
روش پژوهش از نوع شبه‌آزمایشی با پیش‌آزمون و پس‌آزمون و دو گروه آزمایش و کنترل بوده است. اجرای پژوهش طی هشت هفته جلسه آموزشی انجام شده است. برای بررسی مشکلات یادگیری دانش‌آموزان از پرسشنامه مشکلات یادگیری کلورادو استفاده شده است. پایایی این پرسشنامه و مؤلفه‌های آن توسط سازندگان پرسشنامه با روشهای همسانی درونی و بازآزمایی بررسی شده و مقادیر قابل قبولی به دست آمده است. همچنین روایی تفکیکی و روایی سازه پرسشنامه در حد مطلوب گزارش شده است. روایی همگرای مؤلفه‌های این پرسشنامه نیز با پرسشنامه پیشرفت تحصیلی استاندارد بررسی شده و برای مؤلفه‌های خواندن، ریاضی، شناخت اجتماعی، اضطراب اجتماعی و عملکرد فضایی گزارش‌هایی ارائه شده است.
در این پژوهش، فرضیه‌ها با استفاده از آزمون تحلیل کواریانس مورد بررسی قرار گرفته‌اند. تجزیه و تحلیل داده‌های گردآوری‌شده نیز با استفاده از نرم‌افزار SPSS انجام شده است. در بخش آمار توصیفی از شاخص‌های میانگین و انحراف معیار و در بخش آمار استنباطی از روش تحلیل کواریانس استفاده شده است. نتایج نشان داده‌اند که گروه آزمایش پس از استفاده از آموزش مبتنی بر موسیقی، در زمینه اختلالات یادگیری شامل کاهش اختلال خواندن، کاهش اختلال نوشتن، کاهش اختلال ریاضی، کاهش اضطراب اجتماعی و افزایش شناخت اجتماعی رشد محسوسی داشته است.
آموزش مبتنی بر موسیقی و فرآیند یاددهی و یادگیری
یکی از اهداف پرداختن به موسیقی در مدارس دوره ابتدایی، استفاده از کارکردهای موسیقی در فرآیند یاددهی و یادگیری است. در جریان یاددهی و یادگیری، حواس و هوش‌های گوناگون دخالت دارند و استفاده از هوش‌های بیشتر می‌تواند آموزش را از حالت تک‌بعدی، یک‌سویه و انفعالی دور کرده و به سوی آموزشی تعاملی، پویا، پایدار و چندبعدی هدایت کند. در این زمینه، هوش موسیقیایی موزون به عنوان یکی از هوش‌های به اثبات رسیده انسان مطرح شده است. همراه کردن روند آموزش با ریتم، وزن و آهنگ می‌تواند درک مفاهیم آموزشی را برای دانش‌آموزان بهتر و آسان‌تر کند. همچنین استفاده متناسب از موسیقی در آموزش مفاهیم درسی می‌تواند فرآیند یاددهی و یادگیری را با موفقیت بیشتری همراه سازد.
موسیقی و تأثیرات نوروفیزیولوژیک آن مورد توجه محققان قرار گرفته است. تنفس، گام برداشتن و ضربان قلب از سیمایه‌های موزون یا ریتمیک حیات جسمانی انسان به شمار می‌آیند. توانایی بیان و احساس ضرب در کودک و بزرگسال فراتر از لذت بردن و واکنش‌های ساده به موسیقی است. ضرب‌های یکسان می‌توانند زیربنای توانایی درک الگوهای گفتار و زبان باشند و از این جهت اهمیت داشته باشند. در پژوهش‌های مورد اشاره در متن، ارتباط میان شناخت و موسیقی مورد توجه قرار گرفته و آموزش نظام‌مند و منظم موسیقی در زمینه پردازش حافظه مؤثر دانسته شده است. همچنین تحریکات موزون شنیداری متناوب در مقایسه با تحریکات بینایی با عملکرد بهتر حافظه کوتاه‌مدت مرتبط دانسته شده‌اند.
بر اساس مطالب مطرح‌شده در پژوهش، موسیقی می‌تواند از راه تصویرسازی ذهنی به تقویت حافظه کمک کند. همچنین نشانه‌هایی وجود دارد که شبکه‌های عصبی اختصاصی پردازش موسیقی در مغز به صورت مستقل از دیگر ساختارهای عصبی عمل می‌کنند. تقویت و تسهیل عملکرد شبکه‌های مرتبط با موسیقی در نیمکره چپ از طریق آموزش زودهنگام موسیقی می‌تواند توانایی‌های ذهنی مربوط به این نواحی را افزایش دهد. در تحقیقات انجام‌شده در ایران نیز افزایش رشد شناختی کودکان و افزایش توانایی استدلال عمومی بر اثر آموزش موسیقی گزارش شده است.
اختلال یادگیری و اهمیت آموزش
یادگیری اساس رفتار انسان را تشکیل می‌دهد و فرد از طریق یادگیری با محیط خود آشنا می‌شود. زندگی در مراحل مختلف رشد و ادامه آن مستلزم یادگیری است، زیرا بخش عمده رفتار انسان آموختنی است. زبان و بیان نیازها، بروز عواطف، کنترل احساسات، معاشرت با همنوعان و رشد قوه تفکر از طریق آموختن امکان‌پذیر می‌شود. بنابراین توجه به یادگیری و موضوعات مرتبط با آن در فعالیت‌های تربیتی، شرط اساسی موفقیت مربیان محسوب می‌شود.
اصطلاح اختلال یادگیری نخستین بار توسط ساموئل کرک در سال 1963 پیشنهاد شد. این اختلال عمدتاً در کودکان 7 تا 10 ساله دیده می‌شود. اختلال یادگیری به گروهی ناهمگن از مشکلات گفته می‌شود که مشخصه آن وجود مشکلات مهم در کسب و استفاده از توانایی‌های شنیدن، صحبت کردن، خواندن، نوشتن، استدلال و توانایی‌های ریاضی است. در این پژوهش، اختلال یادگیری به طور مشخص در زمینه‌هایی مانند خواندن، نوشتن و ریاضی مورد توجه قرار گرفته و در کنار آن اضطراب اجتماعی و شناخت اجتماعی نیز بررسی شده‌اند.
در بیان مسئله پژوهش، تفاوت پردازش موسیقی در مغز با مناطق درگیر در ادراک سایر اصوات از جمله گفتار مورد توجه قرار گرفته است. بر همین اساس، از موسیقی درمانی در توانبخشی ذهنی و جسمی و همچنین برای کمک به رشد دقت شنیداری، بهبود توجه و تمرکز و رشد مهارت‌های گفتاری استفاده می‌شود و این موضوع در مورد کودکان دارای اختلال یادگیری اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
ضرورت استفاده از موسیقی در یادگیری
یکی از روشهای مفید برای یادگیری مطالب، به ویژه برای دانش‌آموزان، جایگزین کردن مطالب و مفاهیم جدید با اشعار و ترانه‌های موسیقی است. زمانی که فرد مطالب، اندیشه‌ها و کلمات را با موسیقی تنظیم و هماهنگ می‌کند، مناطق مختلفی از مغز فعال می‌شوند و مطالب در مسیرهای متفاوت حافظه ذخیره می‌شوند. بر اساس مطالب پژوهش، این فرآیند می‌تواند قدرت یادگیری مطالب را تقویت کند.
کودکان مبتلا به اختلال یادگیری دارای الگوهای متفاوتی در درک جهان هستند و الگوهای عصب‌شناختی آنان ممکن است تا اندازه‌ای با کودکان هم‌سن که این اختلال را ندارند متفاوت باشد. این کودکان در نوعی ناکامی تحصیلی و اجتماعی مشترک هستند و ممکن است نتوانند برخی فعالیت‌هایی را که کودکان دارای همان سطح هوشی انجام می‌دهند، انجام دهند. عوامل مختلف آموزشی، محیطی، روان‌شناختی و حتی ژنتیکی در بروز اختلالات یادگیری دخیل دانسته شده‌اند و این اختلالات می‌توانند شامل نقایص عصب‌شناختی، تحصیلی، اجتماعی، عاطفی و سازشی باشند.
در حوزه روانشناسی، موسیقی به عنوان نوعی زبان در نظر گرفته شده است که مناطق خاص خود را در مغز دارد و درک آن نیازمند آموزش است. همچنین موسیقی به عنوان تجربه‌ای لذت‌بخش می‌تواند در برابر شرایط ناامیدکننده یا ناخوشایند زندگی نقش حمایتی داشته باشد. با توجه به دیدگاه‌هایی که بر تأثیر موسیقی به عنوان یکی از روشهای درمانی در بهبود عملکرد کودکان دارای اختلال ویژه تأکید دارند، پژوهش حاضر با هدف بررسی این شیوه در کاهش اختلال یادگیری کودکان انجام شده است.
اهداف و فرضیه‌های پژوهش
هدف کلی پژوهش، بررسی نقش آموزش مبتنی بر موسیقی بر کاهش اختلال یادگیری دانش‌آموزان پسر پایه سوم ابتدایی شهرستان گیلانغرب در سال 93-92 است. اهداف فرعی شامل بررسی نقش آموزش مبتنی بر موسیقی در کاهش اختلال خواندن، کاهش اختلال نوشتن، کاهش اختلال ریاضی، کاهش اضطراب اجتماعی و افزایش شناخت اجتماعی دانش‌آموزان ابتدایی شهرستان گیلانغرب است.
فرضیه اصلی پژوهش بیان می‌کند که آموزش مبتنی بر موسیقی در کاهش اختلالات یادگیری دانش‌آموزان تأثیر دارد. فرضیه‌های دیگر نیز تأثیر این آموزش بر کاهش اختلال خواندن، کاهش اختلال نوشتن، کاهش اختلال ریاضی، کاهش اضطراب اجتماعی و افزایش شناخت اجتماعی دانش‌آموزان را بررسی می‌کنند.
تعریف آموزش مبتنی بر موسیقی و مؤلفه‌های اختلال یادگیری
در این پژوهش، آموزش مبتنی بر موسیقی به آموزشی گفته می‌شود که در قالب کلمات ریتمیک توسط معلم برای بیان و ارائه درس و تکرار آن از جانب دانش‌آموز برای یادگیری مطلب ارائه می‌شود و در آن از موسیقی بی‌کلام برای ایجاد انگیزه و هیجان در دانش‌آموزان استفاده می‌شود. دانش‌آموزان دارای اختلال یادگیری نیز دانش‌آموزان پایه سوم ابتدایی هستند که هوش طبیعی و حواس سالم مانند بینایی و شنوایی دارند و وجود اختلال یادگیری آنان بر مبنای پرسشنامه اختلال یادگیری مورد تأیید قرار گرفته است.
اختلال ریاضی در پژوهش به ناتوانی در انجام مهارت‌های ریاضی اشاره دارد و پرسش‌های 16، 18، 19 و 20 پرسشنامه مشکلات یادگیری کلورادو برای اندازه‌گیری آن مورد استفاده قرار گرفته‌اند. اختلال خواندن نیز به شرایطی اشاره دارد که دانش‌آموز در خواندن کند است و هنگام خواندن، کلمات را اشتباه یا جابه‌جا می‌خواند. این اختلال با پرسش‌های 2 تا 6 پرسشنامه مشکلات یادگیری کلورادو اندازه‌گیری شده است.
اختلال نوشتن در این پژوهش به ناتوانی در بیان نوشتاری کلمات و آشفتگی، کثیفی یا بدخطی نوشته‌ها اشاره دارد و پرسش‌های 1، 14 و 15 پرسشنامه برای اندازه‌گیری آن به کار رفته‌اند. اضطراب اجتماعی با پرسش‌های 6، 8، 12 و 13 و شناخت اجتماعی با پرسش‌های 7، 9، 10، 11 و 17 پرسشنامه مشکلات یادگیری کلورادو اندازه‌گیری شده‌اند.
پیشینه و نقش موسیقی در کنترل و یادگیری
از سال 1950 به بعد، توجه مربیان، روان‌شناسان و پزشکان به گروهی از کودکان معطوف شد که از نظر جسمی و مغزی عارضه مشخصی نداشتند، اما با نارسایی‌های ویژه یادگیری و گاهی نابهنجاری‌های رفتاری مواجه بودند. برخی کودکان با وجود هوش بهنجار، در زمینه‌هایی مانند خواندن، نوشتن، سخن گفتن و فهم ریاضی دچار ناتوانی یا مشکلات یادگیری هستند. در پژوهش حاضر، کمبود اطلاعات جامع درباره راه‌های درمانی مؤثر بر کودکان دارای اختلالات یادگیری نیز به عنوان یکی از زمینه‌های اهمیت موضوع مطرح شده است.
کنترل رفتار برای توسعه مهارت‌ها و یادگیری در افراد دارای ناتوانی یادگیری ضروری دانسته شده و موسیقی همراه با نظم و ساختار می‌تواند به عنوان تقویت‌کننده‌ای برای تسهیل رفتار و کنترل تحریکات مورد استفاده قرار گیرد. موسیقی‌درمانی نیز به عنوان یکی از شاخه‌های علوم درمانی معرفی شده است که در آن موسیقی و فعالیت‌های گوناگون همراه با موسیقی به عنوان ابزار درمانی مورد استفاده قرار می‌گیرد.
موسیقی در تمدن‌های کهن از شاخه‌های مهم علوم محسوب می‌شده و درباره جنبه‌های متافیزیکی و ارتباط آن با جسم، روح و روان انسان دیدگاه‌هایی وجود داشته است. در تمدن‌های باستانی مانند هند، چین، بین‌النهرین، مصر و ایران، تأثیرگذاری روانی موسیقی مورد توجه قرار گرفته است. موسیقی شکلی از هنر معرفی شده که احساس، ادراک، عاطفه و شناخت انسان را بدون نیاز به تکلم و زبان منتقل می‌کند و موسیقی‌درمانی به معنای استفاده از موسیقی و برنامه‌های تنظیم‌شده موسیقایی برای توانبخشی بیماران جسمی و روانی تعریف شده است.
در مجموع، پژوهش حاضر با تمرکز بر دانش‌آموزان پایه سوم ابتدایی شهرستان گیلانغرب در سال تحصیلی 93-92، نقش آموزش مبتنی بر موسیقی را در کاهش اختلالات یادگیری بررسی کرده است. ساختار پژوهش بر استفاده از گروه آزمایش و کنترل، پیش‌آزمون و پس‌آزمون، پرسشنامه مشکلات یادگیری کلورادو و تحلیل کواریانس استوار بوده است. نتایج به‌دست‌آمده نشان داده‌اند که آموزش مبتنی بر موسیقی در گروه آزمایش با کاهش اختلال خواندن، اختلال نوشتن، اختلال ریاضی و اضطراب اجتماعی و همچنین افزایش شناخت اجتماعی همراه بوده است. بنابراین، در چارچوب این پژوهش، آموزش مبتنی بر موسیقی به عنوان روشی مورد بررسی قرار گرفته که می‌تواند در فرآیند یاددهی و یادگیری دانش‌آموزان دارای اختلال یادگیری نقش داشته باشد.
Title: Reviewing the teaching based on musi on the decreasing of the learning disorder of children in Elementary school in Gilan-Gharb 92/93
Abstract:
فهرست پایان نامه بررسی آموزش مبتنی بر موسیقی بر کاهش اختلال یادگیری کودکان دبستانی شهرستان گیلان غرب در سال93-92
فهرست:
فهرست مطالب
چکیده ...........................................................................................................................................................1
فصل یکم: مقدمه پژوهش
1-1- مقدمه....................................................................................................................................................3
1-2- بیان مساله.............................................................................................................................................4
1-3- اهمیت و ضرورت تحقیق.....................................................................................................................4
1-4- اهداف تحقیق.......................................................................................................................................5
1-5- فرضیه های تحقیق................................................................................................................................6
1-6-تعاریف مفهومی.....................................................................................................................................6
1-6-1- تعاریف مفهومی ............................................................................................................................ 6
1-6-2- تعاریف عملیاتی...............................................................................................................................7
فصل دوم: ادبیات و پیشینه پژوهش
1-2- مقدمه....................................................................................................................................................9
2-2- موسیقی................................................................................................................................................9
3-2- موسیقی نیاز انسان..............................................................................................................................10
4-2- استفاده از موسیقی..............................................................................................................................11
5-2-یادگیری مطالب از طریق موسیقی.......................................................................................................12
6-2- منافع موسیقی در یادگیری مطالب......................................................................................................13
7-2- چه سنی برای تربیت موسیقیایی مفید است؟.....................................................................................13
8-2-کودکان و موسیقی...............................................................................................................................14
9-2- ریشه ی تاریخی و تحولی موسیقی درمانی به چه زمانی برمی گردد؟...............................................16
10-2- موسیقی و پزشکی و روانپزشکی و روانشناسی................................................................................16
11-2-2- مکانیزم مغزی موسیقی................................................................................................................18
12-2-2- آرامش روانی با موسیقی طبیعت..................................................................................................21
1-3-2- اختلال یادگیری.............................................................................................................................21
2-3-2- تعاریف اختلال یادگیری................................................................................................................22
3-3-2- اختلالات یادگیری چگونه تشخیص داده می شود؟......................................................................24
4-3-2- ویژگی های ناتوانی های یادگیری.................................................................................................25
5-3-2- ناتوانی های خواندن و سایر ناتوانی هایی که اساس آن زبان است ............................................. 26
6-3-2- اختلالات یادگیری دیداری- حرکتی ............................................................................................26
7-3-2- انواع اختلالات یادگیری................................................................................................................27
اختلال ریاضی..........................................................................................................................................27
مشکلات دانش آموزان با ناتوانی در یادگیری ریاضی..............................................................................30
موسیقی و مهارت های مربوط به ریاضی.................................................................................................33
8-3-2- اختلال در خواندن .....................................................................................................................33
9-3-2- اختلال در نوشتن .........................................................................................................................36
10-3-2- شناخت اجتماعی .......................................................................................................................42
11-3-2- اضطراب اجتماعی ......................................................................................................................46
12-3-2- استفاده از موسیقی در آموزش.....................................................................................................47
13-3-2- کاربرد موسیقی در اختلالات یادگیری.........................................................................................48
14-3-2- چه کسانی دارای اختلالات یادگیری هستند؟..............................................................................49
15-3-2- چه عواملی باعث بروز اختلالات یادگیری می شود؟..................................................................49
4-2- پیشینه تجربی موضوع........................................................................................................................52
1-4-2- تحقیقات داخلی.............................................................................................................................52
2-4-2- تحقیقات خارجی...........................................................................................................................53
فصل سوم: روش پژوهش
1-3- روش اجرای تحقیق ..........................................................................................................................56
2-3- طرح تحقیق ......................................................................................................................................56
3-3- جامعه تحقیق ....................................................................................................................................58
4-3- حجم نمونه .......................................................................................................................................58
5-3- ابزار گردآوری داده ها .......................................................................................................................58
3- روایی و پایایی .......................................................................................................................................59
6-3- روش و ابزار تجزیه و تحلیل داده ها ............................................................................................... 60
فصل چهارم: یافته های پژوهش
جدول آمار توصیفی شماره 1 ......................................................................................................................62
جدول آمار توصیفی شماره 2.......................................................................................................................63
جدول آمار توصیفی شماره 3 ......................................................................................................................63
جدول آمار توصیفی شماره 4 ......................................................................................................................64
جدول آمار توصیفی شماره 5 ......................................................................................................................64
جدول آمار استنباطی شماره 1 .....................................................................................................................65
جدول آمار استنباطی شماره 2 .....................................................................................................................66
جدول آمار استنباطی شماره 3 .....................................................................................................................67
جدول آمار استنباطی شماره 4 .....................................................................................................................69
جدول آمار استنباطی شماره 5 .....................................................................................................................71
جدول آمار استنباطی شماره 6 .....................................................................................................................73
جدول آمار استنباطی شماره 7 .....................................................................................................................75
جدول آمار استنباطی شماره 8 .....................................................................................................................77
فصل پنجم : بحث و نتیجه گیری
1-5- خلاصه تحقیق ...................................................................................................................................80
2-5- بحث و تفسیر نتایج ..........................................................................................................................81
3-5- محدودیت های تحقیق .....................................................................................................................85
4-5- پیشنهادها ..........................................................................................................................................85
منابع ........................................................................................................................................................... 87
منابع پایان نامه بررسی آموزش مبتنی بر موسیقی بر کاهش اختلال یادگیری کودکان دبستانی شهرستان گیلان غرب در سال93-92
منابع:
.ابوالقاسمی،عباس و جوانشیری، لیلا. (1391). نقش مطلوبیت اجتماعی، سلامت روانی و خودکار در پیش بینی پیشرفت تحصیلی دانش آموزان. مجله روانشناسی مدرسه، 1(2)، 6-20.
.احدی،بتول؛ ستوده،محمدباقر و حبیبی،یعقوبی. (1391). مقایسه بهزسیتی روانشناسی و مکانیزم های دفاعی در دانش آموزان با و بدون لکنت. مجله روانشناسی مدرسه، 1(4)، 6-22.
احدی، حسن؛ کاکاوند، علی رضا (1387). اختلال یادگیری از نظر تا عمل. تهران: نشر ارسباران.
.استور.آ. (2001). موسیقی و ذهن، ترجمه غلامحسین معتمدی (1386). تهران: نشر مرکز.
.اشمیت پرز، ژاکلین. ترجمه علی زاده محمدی (1384). مقدمه ای بر موسیقی درمانی.
.اندروز، تد. ترجمه آدر عمرانی گرگری (1382). موسیقی درمانی برای همه. ناشر: نشر روان.
.ایمانی شوره دلی، زهرا (1391). آشنایی با موسیقی در مفاهیم روانشناسی، پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه پیام نور پرند.
.بارابارا-دی- انگرسل. دکتر سام گلداستین. ترجمه پروانه صاحب جمعی (1381). اختلال توجه و ناتوانی های یادگیری، چاپ اول؛ چاپ علمی و فرهنگی کتیبه.
.برومز، دزموند و دیگران، ترجمه: محمد رضا کرامتی (1387).آموزش ریاضی به کودکان دبستانی، تهران: رشد.
.تبریزی، مصطفی (1380) درمان اختلالات خواندن، انتشارات گفتمان خلاق، چاپ آروین، چاپ اول.
.جنسن.ا (1386). چگونگی تاثیر موسیقی بر مغز. ترجمه آذر عمرانی گرگری. تهران:انتشارات ویرایش.
.حاجلو، نادر و رضایی شریف، علی (1390). بررسی ویژگی های روان سنجی پرسشنامه مشکلات یادگیری کلورادو، فصلنامه ناتوانی های یادگیری، 1 (1)، 43-24.
.خلف بیگی،م. بیان زاده،س. زاده محمدی،ع.شفارودی،ن. (1385). تاثیر فعالیت های موسیقیایی بر توجه و حافظه در اسکیزوفرنیا. مجله رفتار روانپزشکی و روانشناسی بالینی ایران (اندیشه و رفتار). دوره 12،46. 236-243.
.خسروی،علی اکبر (1390).آموزش موثر ریاضی به کودکان دارای ناتوانی یادگیری، تعلیم و تربیت استثنایی، 107(11)، 15-22.
.دلاور، علی (1374) مبانی نظری و عملی پژوهش در علوم انسانی و اجتماعی، انتشارات رشد: تهران.
.زاده محمدی، علی (1380). کاربردهای موسیقی درمانی، چاپ دوم، تهران: انتشارات دانش.
.زاده محمدی، علی (1388). مقدمه: تکنیک ها و کاربردها. تهران: نشر قطره.
.زاده محمدی، علی (1384). موسیقی درمانی در روانشناسی، روانپزشکی و پزشکی. تهران. انتشارات: دانش.
.زاده محمدی، علی؛ ملک خسروی، غفار؛ صدرالسادات، سیدجلال و بیرشک، بهروز (1385). بررسی تاثیر موسیقی درمانگری فعال بر کاهش اختلالات رفتاری و عاطفی کودکان بی سرپرست و بدسرپرست، مجله روانشناسی 38/ سال دهم، شماره2.
.سادات پور، مریم و منصور، محمود (1382). بررسی اثر موسیقی غیر فعال و حرکات خودانگیخته در مهار کردن پرخاشگری کودکان عقب مانده ذهنی خفیف، مجله روانشناسی 26، سال هفتم، شماره 2.
.ساطعی، عشرت (1382). تأثیر موسیقی بر روان آدمی. زنجان. انتشارات نیکان کتاب.
.سامع سیاهکلرودی، لاله (1388). تاثیر آموزش مهارت های ادراک بینایی بر بهبود عملکرد خواندن دانش آموزان نارسا خوان. تازه های علوم شناختی، سال:11. شماره: 2.
.سلیکووتیز، مارک. مترجمان:دکتر علی اصغر احمدی، مسعود براتیان (1381). اختلال در خواندن و سایر مشکلات یادگیری. چاپ اول، چاپ بهمن.
.سیف، علی اکبر (1384) روش های اندازه گیری و ارزشیابی آموزش، تهران: آگاه.
.شریعتمداری، علی (1390). روانشناسی تربیتی، تهران: انتشارات امیرکبیر، چاپ 22.
.شفیعی، بیژن (1387). طراحی و ساخت غربالگری تشخیص اختلال در خواندن در پایه های اول تا پنجم دانش آموزان مقطع ابتدایی در اصفهان، شنوایی شناسی. دوره: 17. شماره:2.
.شهنی ییلاق، منیجه؛ کرمی، جهانگیر و شکرکن، حسین (1383). بررسی همه گیر شناسی ناتوانی یادگیری املا در دانش آموزان ابتدایی شهر اهواز و اثر درمان چندحسی در کاهش ناتوانی یادگیری املا در آنان، مجله علوم تربیتی و روانشناسی شهید چمران اهواز: 3 (9)، 144-129.
.فریار، اکبر؛ رخشان، فریدون (1379). ناتوانی های یادگیری. انتشارات مبنا.
.فلاح، طاهره، سهرابی، فرامرز و زاده محمدی، علی (1390). مقایسه اثربخشی موسیقی درمانی با تصور هدایت شده و راهبرد های شناختی بر کاهش میزان اضطراب دانش آموزان، فصلنامه علمی- پژوهشی دانشگاه شاهد، سال سوم، شماره 4.
.کاپلان، هارولد؛ سادوک، بنجامین و گرب، جان (2002) خلاصه ی روان پزشکی، ترجمه ی نصرت اله پور افکاری (1382)، تهران: شهر آب.
.کریمی، لیلا السادات، زارع، حسین و هادیان فرد، حبیب (1390). بررسی تاثیر موسیقی درمانی بر توجه انتخابی کودکان دارای اختلال نقص توجه-بیش فعالی، فصلنامه ایرانی کودکان استثنایی، سال یازدهم. شماره 1، 44-33.
.کیهانی، م و شریعت پناهی، م. (1387). بررسی تاثیر موسیقی بر عملکرد تمرکز و توجه دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی آزاد تهران. مجله علوم پزشکی دانشگاه آزاد اسلامی. دوره 18،2، 101-106.
.کارل، ه، دلاکتو. ترجمه فاطمه سرحدی زاده (1388). شیوه ای نو در درمان کودکان مبتلا به اختلال خواندن. تهران: انتشارات: اطلس.
.کالاگر، کرک؛ و آناستازیو (1993). ترجمه خدابخش حیدری (1387). کودکان مبتلا به اختلال یادگیری. اصفهان: نوشته.
.کرک، ساموئل. چالفانت، جیمز. ترجمه سیمین رونقی و همکاران (1377). اختلالات یادگیری تحولی و تحصیلی. تهران: انتشارات سازمان آموزش و پرورش استثنایی.
.کمپل، دان (1380). اعجاز موسیقی، ترجمه بهزاد، منیژه، تهران: نشر محمد.
.لطفی، محمد رضا (1377). کتاب سال شیدا مجموعه مقالات موسیقی، تهران: شرکت فرهنگی-هنری شیدا.
.ماپار، مریم و گل شکوه، فرزانه (1388). تاثیر موسیقی درمانی بر علائم مثبت بیماران اسکیزوفرنی مرکز شفا دزفول، مجله یافته های نو در روانشناسی.
.مرادی، منصور (1389). موسیقی درمانی در ترکمن صحرا (پرخوانی)، فصلنامه علوم اجتماعی، شماره 48.
.مقدم، کاوه و استکی، مهناز (1389). موسیقی و اختلال یادگیری ریاضی، نشریه تعلیم و تربیت استثنایی، شماره 107/ 48-38.
.ملایری،س. جعفری،ز. و عشایری،ح. 1384. اختصاص یافتگی مغز برای درک موسیقی. فصلنامه تازه های علوم اعصاب. دوره 11،689-695.
.میربها،ه. کاویانی،ح. و پورناصح،م. (1382). آثار آموزش موسیقی بر توانایی های هوشی خردسالان. تازه های علوم شناختی. سال5. 4، 47-54.
.نادری،عزت اله؛ سیف نراقی، مریم (1382). اختلالات یادگیری. تهران: انتشارات امیر کبیر.
.ناعمی، علی محمد (1382). روانشناسی آموزش خواندن. چاپ چهارم. انتشارات آستان قدس رضوی.
.نریمانی، محمد؛ پوراسمعلی، اصغر؛ عندلیب کواریم، مرتضی و آقاجانی، سیف اله (1391). مقایسه عملکرد استروپ در دانش آموزان دارای اختلال یادگیری با دانش آموزان عادی، مجله ناتوانی های یادگیری، دوره 2، شماره 1/ 158-138.
.نعمتیان، مسعود (1378). جایگاه، کارکرد و روش های موسیقی درمانی. فصلنامه موسیقی ماهور. شماره 4.
.والاس،ج. جیمز،مک لافین.(1373) ناتوانی های یادگیری. مترجم: منشی طوسی، مشهد: انتشارات آستان قدس رضوی.
.ولف،پاتریشیا (2001 ).مغز و فرایند یادگیری، انطباق روشهای یاد دهی _ یادگیری و عملکرد مغز انسان، ترجمۀ ابوالقاسمی داود (1383 )، تهران انتشارات مدرسه.
.Fiske,Susan T.and Taylor,Shelley E.,Social cognition,McGraw-Hill,New York,1991,p.3. berkowitz,Leonard,A Survey of Social Psychology,HRW,New York,1986,p.17
Goodman,Lenn E.,Ibn Bajjah,in:Oliver Leaman and Seyyed Hossein Nasr(eds),History of Islamic Philosophy,vol.1Routledge,London,1995,pp. 300-662
-Shams Inati and Elsayed Omran,Literature,in: Oliver Leaman and Seyyed Hossein Naser(eds.), History of Islamic Philosophy,vol.2,/Routledge, London,1995,p.886
Sary Nuseibeh,Epistemology,in:Oliver Leaman and Seyyed Hossein Nasr(eds.),History of Islamic Philosophy,vol.2,Routledge,London,1995,p. 836
"Webmd. Mental Health: Social Anxiety Disorder". Webmd.com. Retrieved 2010-14-40.
Richard G. Heimberg, Guilford Press. Social Phobia: Diagnosis, Assessmeent, and Treatment. 2007, Pp 29-30