پایان نامه طراحی فضاهای چند عملکردی شهری بر اساس معماری ایرانی-اسلامی (مطالعه موردی ایستگاه مترو ارم سبز )

فهرست پایان نامه طراحی فضاهای چند عملکردی شهری بر اساس معماری ایرانی-اسلامی (مطالعه موردی ایستگاه مترو ارم سبز )

کلیات ..........................................................................................................................................................................................23

مقدمه..........................................................................................................................................................................................24

مفاهیم پایه: نیاز، فضا و فرم...................................................................................................................................................26

 :بیان مسئله تحقیق و بررسی آن..........................................................................................................................................27

سوال تحقیق...............................................................................................................................................................................29

مطالعه نمونه ها جهت دستیابی به راهکارها.......................................................................................................................30

قلمرو مکانی تحقیق..................................................................................................................................................................32

-نتیجه گیری و ارائه راهکار....................................................................................................................................................33

مراحل اجرایی تحقیق...............................................................................................................................................................34

فصل اول .................................................................................................................................................................................. 35

مقدمه..........................................................................................................................................................................................36

1 تعاریف ...................................................................................................................................................................................36

1-1-بنا و معماری .................................................................................................................................................................36

1-2-معماری و تمدن اسلامی .............................................................................................................................................38

1-3-خانه اعتقادات جمعی ..................................................................................................................................................38

1-4-فضا ..................................................................................................................................................................................39

1-5-زیبایی معماری اسلامی-ایرانی....................................................................................................................................40

1-5-1-معماری دوران اسلامی- ایرانی..............................................................................................................................40

1-6-مصالح ساختمانی استفاده شده در معماری اسلامی..............................................................................................42

1-7فضاهای خانه در معماری ایرانی –اسلامی ................................................................................................................43

1-8-معماری ایرانی –اسلامی معماری درونگرا................................................................................................................45

1-8-1-خصوصیات معماری درونگرا...................................................................................................................................46

 1-8-1-1-امنیت...................................................................................................................................................................47

1-8-1-2-محرمیت................................................................................................................................................................48

1-8-1-3-وحدث و کثرت..................................................................................................................................................48

1-8-1-4-نظم و بی‌نظمی..................................................................................................................................................49

1-8-1-5-گونه‌گونی و یکنواختی.......................................................................................................................................49

1-8-1-6-مرکزیت ...............................................................................................................................................................49

1-8-1-7-ابهام و ایهام.........................................................................................................................................................49

1-8-1-8-تعادل.....................................................................................................................................................................50

1-8-1-9-تنوع.......................................................................................................................................................................50

1-8-1-10-چند کارکردی بودن فضاها و عناصر...........................................................................................................50

1-8-1-1-11- پرهیز از اسراف...........................................................................................................................................51

1-9-رویکرد ایرانی- اسلامی در شهرسازی........................................................................................................................51

1-10- معماری ایرانی –اسلامی (سنتی) و معماری مدرن ...........................................................................................53

 1-10-1-مهم‌ترین ویژگی‌های معماری ایرانی –اسلامی(سنتی) و تفاوت آن با هنر و معماری مدرن ..............53

1-10-2- پاسخ به نیاز انسان  در یک اثر معماری .........................................................................................................54

1-10-3-دنیای جدید و معماری جدید..............................................................................................................................57

1-11-نتیجه گیری ................................................................................................................................................................59

فصل دوم : مفاهیم پایه و مبانی نظری ...............................................................................................................................60

مقدمه...........................................................................................................................................................................................61

2-مبانی نظری...........................................................................................................................................................................61

2-1-تعاریف...............................................................................................................................................................................61

2-1-1- فضای شهری............................................................................................................................................................61

2-1-2-انواع تقسیم بندی فضا...........................................................................................................................................62

2-2-2-ارزش اجتماعی فضاهای عمومی...........................................................................................................................62

2-2-3-فضای عمومی بستر تعاملات اجتماعی ................................................................................................................64

2-2-4-فضای عمومی و حیات جمعی ...............................................................................................................................65

2-2-5-فضای عمومی و هویت جمعی ..............................................................................................................................65

2-2-6-فضاهای عمومی به عنوان عوامل شناخت و هویت شهر .................................................................................65

2-3-طبقه بندی ابعاد فضای عمومی در پاسخگویی به نیاز های انسان...................................................................66

2-3-1-پاسخگویی کالبدی- فضایی..................................................................................................................................66

2-4-اصول برنامه ریزی شهری.............................................................................................................................................66

2-4-1-معیارهای برنامه ریزی شهری برای فضاهای عمومی .......................................................................................66

2-5-فضاهای چندمنظوره(چند عملکردی)......................................................................................................................67

2-5-1-چند عملکردی طراحی کردن فضاهای شهری.................................................................................................67

2-6-انعطاف پذیری................................................................................................................................................................69

2-6-1-تعریف و ماهیت انعطاف پذیری............................................................................................................................69

2-6-2-نگاهی به پیشینه طراحی انعطاف پذیر ..............................................................................................................71

2-6-3-ساختار فضاهای چند منظوره و منعطف ...........................................................................................................71

2-6-3-1-فضای متغیر .......................................................................................................................................................71

2-6-3-2-فضای نیمه ثابت ...............................................................................................................................................71

 2-6-3-3- فضای ثابت ......................................................................................................................................................71

2-7-بررسی عملکرد در حوزه انعطاف پذیری .................................................................................................................72

2-7-1بررسی نقش انعطاف پذیری در حفظ و حراست محیط زیست ......................................................................72

2-8-گونه های انعطاف پذیری..............................................................................................................................................73

2-8-1 -تطبیق پذیری(جابجایی فصلی وروزانه).............................................................................................................73

2-8-2-تغییرپذیری تفکیک و تجمیع...............................................................................................................................73

2-8 -3تنوع پذیری ( فضای چند عملکردی )................................................................................................................73

2-9-تاریخچه مترو ................................................................................................................................................................74

2-9-1تعریف ایستگاه مترو ...................................................................................................................................................75

2-9-1-1-فضای تصمیم گیری..........................................................................................................................................76

2-9-1-2-فضاهای فرصت یا مکث...................................................................................................................................76

 2-9-1-3-فضاهای حرکتی...............................................................................................................................................76

2-10-اولین مترو جهان .......................................................................................................................................................77

2-10-1-تاریخچه مترو جهان..............................................................................................................................................78

2-10-2-مترو برای غیر مسافر ...........................................................................................................................................78

2-10-3-متروِ‍؛ جان پناه.......................................................................................................................................................78

2-11-ایستگاه‌های مترو.........................................................................................................................................................79

2-11-1-کار مترو...................................................................................................................................................................79

2-12- مترو در تهران ...........................................................................................................................................................79

2-13-تفاوت ساختاری ایستگاه ها و ورودی های مترو...............................................................................83

2-14-عوامل موثر در تدوین ضوابط طراحی فضاهای پیرامون ورودی مترو..................................................85

2-14-1- معیارها و ضوابط طراحی موجود در مورد طراحی بخش بیرونی ورودی های مترو.............................85

2-15-مزایای فضاها وتونل های مترو  ............................................................................................................................88

2-15-1-عملکرد چندگانه فضاها وتونل های زیرزمینی و مترو ها............................................................................88

2-15-1-1-کارکرد ارتباطی وحمل و نقل.....................................................................................................................89

2-15-1-2-مراکز فرماندهی و کنترل.............................................................................................................................90

2-15-1-3-مراکز داده .......................................................................................................................................................90

2-15-1-4-کاربری مراکز نگهداری اقلام،تجهیزات ،دارو و مراکز صنعتی و تولیدی زیرزمینی ......................90

2-15-1-5-کاربری مراکزدرمانی......................................................................................................................................91

2-16-جایگاه ایستگاه های مترو در منظر شهری ..........................................................................................................93

2-17-نتیجه گیری ...............................................................................................................................................................96

فصل سوم:بررسی نمونه های داخلی و خارجی .................................................................................................................97

3- نمونه های خارجی ...........................................................................................................................................................98

3-1-مترو مسکو: موزه زیرزمینی.........................................................................................................................................98

3-1-1-تاریخچه مترو............................................................................................................................................................98

3-1-2-مشخصات ..............................................................................................................................................................100

3-2- مترو نیویورک سیتی ...............................................................................................................................................102

3-3- متروی پکن.................................................................................................................................................................103

3-3-1-تاریخچه....................................................................................................................................103

3-3-2-ساعت کار..................................................................................................................................104

3-3-3-خطوط مترو...............................................................................................................................104

3-3-4-بلیط..........................................................................................................................................105

3-3-5-زباله به جای بلیط.....................................................................................................................105

3-4- ایستگاه متروی امام خمینی..........................................................................................................105

3-4-1-مشخصات..................................................................................................................................105

3-4-2-ورودی‌ها....................................................................................................................................106

3-4-3- مشخصات عمومی ایستگاه ...............................................................................................................................106

3-5- مترو مفتح ..................................................................................................................................................................107

3-5-1-مشخصات عمومی ایستگاه .................................................................................................................................107

فصل چهارم  : کلیات جغرافیایی ، تاریخی......................................................................................................................109

4-1- :جغرافیای طبیعی.....................................................................................................................................................110

4-1-1 موقعیت و حدود شهرتهران و تقسیمات آن....................................................................................................110

4-1-2- شناخت طبیعی ، ناهمواریها.............................................................................................................................110

4-1-3- آب و هوا................................................................................................................................................................113

4-1-4- بادها.......................................................................................................................................................................114

4-1-5-منابع تامین آب تهران.........................................................................................................................................115

4-1-6-پوشش گیاهی.......................................................................................................................................................115

4-1-7-زلزله خیزی در استان..........................................................................................................................................115

4-1-8- جغرافیای  اقلیمی...............................................................................................................................................116

4-1-8-1-  تاثیر عوامل اقلیمی ....................................................................................................................................117

4-1-8-2-  تاثیر تابش آفتاب بر ساختمان ................................................................................................................118

4-1-8-3-عامل باد بر شکل ساختمان..........................................................................................................................119

4-2-بخش دوم:جغرافیای انسانی ....................................................................................................................................119

4-2-1- ترکیب جمعیت ..................................................................................................................................................119

.4-2-2- مذهب...................................................................................................................................................................121

4-2-3- زبان........................................................................................................................................................................121

4-3-معرفی منطقه 5  تهران ...........................................................................................................................................122

4-3-1-محدوده....................................................................................................................................................................122

4-3-2-جمعیت ..................................................................................................................................................................122

4-3-3-تقسمات پیشنهادی منطقه (نواحی و محلات ) ............................................................................................124

4-4-معرفی شهرک اکباتان ..............................................................................................................................................124

4-4-1-تاریخچه....................................................................................................................................124

4-4-2-ساختار......................................................................................................................................125

4-4-3-هیأت مدیره مرکزی شهرک اکباتان............................................................................................127

4-4-4-مکان‌های عمومی شهرک اکباتان................................................................................................129

4-4-5-ورزشگاه‌ها.................................................................................................................................130

4-4-6-گرافیتی ....................................................................................................................................131

4-5- تحلیل مترو ارم سبز ................................................................................................................................................132

فصل پنجم : برنامه فیزیکی طرح .....................................................................................................................................136

مقدمه.......................................................................................................................................................................................137

5- استاندارد ها و ضوابط طراحی......................................................................................................................................137

5-1-جا به جایی درونی .....................................................................................................................................................137

5-1-1-گلوگاههای کنترل ...............................................................................................................................................137

5-1-2-دسترسی به سکو ها – پله ها............................................................................................................................ 138

5-2- انواع سکوها ...............................................................................................................................................................140

5-2-1-حوزه امنیت سکو...................................................................................................................................................142

5-2-2-حوزه ذخیره ..........................................................................................................................................................142

5-2-3-حوزه امد و شد مسافرین ....................................................................................................................................142

5-2-4-حوزه تجهیزات سکو ............................................................................................................................................142

5-3-فضاهای نشستن ........................................................................................................................................................143

5-3-1-فضاهای اداری .......................................................................................................................................................143

5-4-عبور و مرور عابران پیاده .........................................................................................................................................144

5-5-ملاحظات عملی در طراحی ایستگاه مترو.............................................................................................................144

5-5-1-جابجایی بیرونی.....................................................................................................................................................144

5-5-2-جابجایی درونی......................................................................................................................................................146

5-6-نواحی اصلی عملکردی ایستگاه در حالت کلی.....................................................................................................146

5-6-1-هال اصلی و انتظار ...............................................................................................................................................147

5-6-2-بخش فروش بلیط.................................................................................................................................................148

5-6-3-سکوها......................................................................................................................................................................149

5-6-4-مراکز تجاری در ایستگاه ها ...............................................................................................................................149

5-6-5-اعلانات و اطلاع رسانی سفر................................................................................................................................150

5-6-6-تامین ایمنی و امنیت...........................................................................................................................................151

5-6-7-کنترل صدا..............................................................................................................................................................153

5-6-8-تبلیغات....................................................................................................................................................................153

5-6-8-1-راه های دسترسی و ورودی ایستگاه ...........................................................................................................154

5-6-8-2-بخش اطلاع رسانی بلیط................................................................................................................................154

5-6-8-3-بخش تجار و انتظار..........................................................................................................................................154

5-6-8-4-سکو و محل سوار شدن..................................................................................................................................154

5-7- کارهای هنری............................................................................................................................................................155

5-8-تاسیسات .....................................................................................................................................................................156

5-8-1-تاسیسات برقی .....................................................................................................................................................156

5-8-2-تاسیسات تهیویه ..................................................................................................................................................157

5-8-3- اتاق های تاسیسات برقی....................................................................................................................................157

5-8-3-1-برق اضطراری ..................................................................................................................................................158

5-8-3-2-تاسیسات مربوط به آتش سوزی .................................................................................................................158

5-8-3-3-سیستم اعلام حریق .......................................................................................................................................158

5-8-3-4-سیستم اطفای حریق .....................................................................................................................................159

5-9- سازه بنا ......................................................................................................................................................................160

5-10-برنامه فیزیکی طرح.................................................................................................................................................161

نتیجه گیری ..........................................................................................................................................................................162

جمع بندی و نتیجه گیری ................................................................................................................................................163

فهرست منابع و مواخذ .....................................................................................................................................................173