خلاصه پایان نامه تحلیل محتوای کتاب تعلیمات اجتماعی پایه های چهارم و پنجم مقطع ابتدایی بر اساس مهارت های فراشناخت
پروژه تحقیق تحلیل محتوای کتاب تعلیمات اجتماعی پایه های چهارم و پنجم مقطع ابتدایی بر اساس مهارت های فراشناخت
بررسی محتوای کتاب تعلیمات اجتماعی پایه‌های چهارم و پنجم ابتدایی بر اساس مهارت‌های فراشناخت؛ با تمرکز بر دانش فراشناختی، روش‌ها، راهبردهای مطالعه و میزان توجه محتوای کتاب‌های درسی به مهارت‌های فراشناخت.
مقدمه:
نظام‌های تعلیم و تربیت در دوره‌های مختلف تاریخی، از راه‌ها، روش‌ها، ابزار و وسایل گوناگون، معانی، مفاهیم، افکار، ارزش‌ها، مهارت‌ها، لغات، کلمات و فنون را در قالب موضوعات و محتوای آموزشی به نسل جدید منتقل می‌نمایند. کتاب مهم‌ترین، کهن‌ترین و شایع‌ترین وسیله برای آموزش و پرورش است. کتاب‌های درسی علاوه بر آموزش اولیه، در تربیت اجتماعی افراد، ایجاد انگیزه نسبت به اهداف فردی و اجتماعی، شکل دادن شخصیت، باورها، فلسفه زندگی، جهان‌بینی، گرایش افراد، آشنایی با ارزش‌های اجتماعی، الگوهای عملی، سلسله مراتب نقش‌ها و راه و رسم زندگی نقش مهمی دارند.
در نظام آموزشی کشور، برنامه‌های درسی به صورت متمرکز ارائه می‌شوند و کتاب درسی در سراسر کشور مورد استفاده قرار می‌گیرد. با توجه به وسعت کشور، تنوع و تعدد اقوام و گونه‌های جمعیتی، مشکلات ناشی از آن مانند دوزبانه بودن شاگردان، رشد سریع علوم و تکنولوژی و تغییر سریع در هنجارها و ارزش‌های اجتماعی، ضروری است کتاب‌های درسی با دقت کافی، مطابق با اهداف تعیین‌شده و اصول علمی تألیف شوند. بررسی محتوای کتاب‌های درسی می‌تواند نقاط قوت و ضعف احتمالی محتوا را متناسب با اهداف تعیین‌شده و اصول علمی در اختیار مدیران، برنامه‌ریزان و مؤلفان کتاب‌های درسی قرار دهد.
یکی از روش‌های مناسب برای بررسی محتوای کتاب‌های درسی، تحلیل محتواست. تحلیل محتوا، محتوای واقعی یک پیام کلامی یا غیرکلامی، عوامل تعیین‌کننده و آثار پیام را بررسی می‌کند. محتوای برنامه درسی تنها به قسمت‌ها و قطعه‌های سازمان‌یافته‌ای که به صورت منظم یک رشته علمی را تشکیل می‌دهند محدود نمی‌شود، بلکه وقایع و پدیده‌هایی را که به نحوی با رشته‌های مختلف علمی ارتباط دارند نیز شامل می‌شود. از لحاظ علمی، در برنامه‌ریزی درسی حداقل دو نوع محتوا در هر درس قابل شناسایی است: محتوای مکتوب که همان کتاب‌های درسی مورد مطالعه است و محتوای شفاهی مانند توضیحات معلم و تدریس وی در کلاس درس.
ماهیت تصمیماتی که درباره محتوای برنامه درسی گرفته می‌شود، پیچیدگی خاصی دارد و تحت تأثیر عوامل و پارامترهای مختلفی قرار می‌گیرد. جنبه نظری و علمی، جنبه اجتماعی و فرهنگی، جنبه سیاسی و جنبه فردی از جمله عوامل مؤثر در انتخاب محتوا هستند. یکی از کاربردهای تحلیل محتوای کتاب درسی، تعیین میزان تناسب و همخوانی محتوا با هدف‌های برنامه درسی است. تحلیل کتاب درسی که می‌تواند نوعی ارزشیابی از کتاب درسی تلقی شود، دارای دو بعد صوری و عقلانی است.
در تحلیل صوری کتاب درسی، عواملی مانند جذاب و رنگی بودن کتاب، طراحی مناسب، خط زیبا، فواصل مناسب و کیفیت کاغذ مورد توجه قرار می‌گیرد، زیرا توجه به این موارد می‌تواند امکان یادگیری را افزایش دهد. برای افزایش جذابیت کتاب‌های درسی نیز توجه یکسان و متعادل به عواملی مانند نژادها، اقلیت‌ها، مذهب‌ها، جنسیت، مشاغل و طبقات اجتماعی لازم است. در این نوع تحلیل، عوامل ظاهری محتوا مورد بررسی قرار می‌گیرند.
تحلیل عقلانی کتاب درسی اهمیت فراوانی در تحلیل یا ارزشیابی کتاب دارد. در این زمینه، تناسب محتوا با سطح رشد عمومی دانش‌آموزان در گروه سنی، تناسب محتوا با ساختار دانش و سطح رشد شاگردان و تناسب محتوا با تجربیات قبلی، علایق و انگیزه‌های دانش‌آموزان مورد توجه قرار می‌گیرد. بنابراین، بررسی و تحلیل محتوای کتاب درسی از جنبه‌های مختلف می‌تواند میزان تناسب آن را با اهداف برنامه درسی مشخص کند.
کتاب درسی یکی از مهم‌ترین ابزارهای آموزش و دربردارنده محتوای برنامه درسی است. از این رو، بررسی محتوای کتاب‌های درسی به دلایلی مانند مطابقت با اهداف درسی و شناسایی نقاط قوت و ضعف کتاب‌های درسی ضروری است. این بررسی می‌تواند به روش‌های مختلفی صورت گیرد که تحلیل محتوا متداول‌ترین این روش‌هاست. برنامه‌ریزی درسی نیز همواره تحت تأثیر رویکردها و دیدگاه‌های مختلف قرار داشته است. این رویکردها اساس فعالیت‌های مربوط به برنامه درسی را تشکیل داده و در مراحل، عناصر و ارکان برنامه‌های درسی تأثیر دارند.
برخی از این رویکردها، توسعه و قوای ذهنی یا عقلانی انسان را مورد توجه قرار می‌دهند. بر پایه این رویکردها، مهم‌ترین کارکرد مدارس و مراکز تربیتی آن است که به فراگیران کمک کنند چگونگی یاد گرفتن را بیاموزند و فرصت‌های یادگیری را برای تقویت و توسعه انواع مهارت‌ها و توانایی‌های ذهنی، به‌ویژه مهارت فراشناخت، در آنان به وجود آورند. فراشناخت یکی از رویکردهای ویژه است که به عنوان آموزش و پرورش اندیشیدن شناخته می‌شود. به عبارتی، فراشناخت نمایه عقل تربیت‌شده یا تفکر تربیت‌یافته است که باید در طراحی برنامه‌های درسی به طور جدی مورد توجه قرار گیرد.
مهارت فراشناخت از نظر متخصصان مختلف دارای مؤلفه‌های متفاوتی است. پژوهش حاضر در نظر دارد محتوای کتاب درسی تعلیمات اجتماعی سال چهارم و پنجم ابتدایی را بر اساس مؤلفه‌های فراشناخت صفری، شامل دانش فراشناختی، روش‌ها و راهبردهای مطالعه، مورد تحلیل قرار دهد و میزان بهره‌گیری از هر یک از این مؤلفه‌ها را در تألیف این کتاب‌ها بررسی کند.
اهمیت این موضوع از آن جهت است که کتاب درسی در نظام آموزشی ایران از مهم‌ترین منابع یادگیری به حساب می‌آید. کتاب درسی محور فعالیت‌های آموزشی در تمامی مناطق کشور و برای تمامی دانش‌آموزان با توانایی‌های متفاوت است. بنابراین کتاب درسی در نظام آموزشی ایران اهمیت بالایی دارد و کارایی آن با مطلوب بودن نظام آموزشی و ناکارآمدی و مشکل‌دار بودن آن با عدم کارایی و ضعف نظام آموزشی ارتباط دارد. از این رو، لازم است محتوای کتاب‌های درسی هر از گاهی مورد تحلیل، بازبینی و بازنگری قرار گیرد.
تحلیل محتوا یک شیوه پژوهشی است که برای تشریح عینی، منظم و کمی محتوای آشکار پیام‌های ارتباطی به کار می‌رود و برای بررسی و تبیین کلمات، مفاهیم، واژه‌ها، مضامین، عبارات و جملات خاصی از درون یک متن مورد استفاده قرار می‌گیرد. تحلیل محتوا روشی پژوهشی برای استنباط تکرارپذیر و معتبر داده‌ها در متون است. همچنین بر اساس آن می‌توان ویژگی‌های زبانی یک متن گفته‌شده یا نوشته‌شده را به صورت واقع‌بینانه، عینی و منظم شناخت و درباره مسائل غیرزبانی، مانند ویژگی‌های فردی و اجتماعی گوینده یا نویسنده متن و نظرات و گرایش‌های وی، استنتاج‌هایی نمود.
فراشناخت از مفاهیم اساسی این پژوهش است. فلاول که از بنیانگذاران مهارت فراشناخت می‌باشد، نخستین بار در سال ۱۹۷۶ مفهوم فراشناخت را وارد متون پژوهشی کرد. فلاول در سال ۱۹۷۹ تعریف کلی از فراشناخت ارائه داد و آن را هر دانش یا فعالیت شناختی دانست که جنبه‌ای از تلاش‌های شناختی را موضوع شناخت قرار می‌دهد یا آن را تنظیم می‌کند. از دیدگاه او، فراشناخت به دو بخش دانش فراشناختی و تجربه فراشناختی تقسیم می‌شود.
منظور از دانش فراشناختی، دانشی است که فرد درباره ذهن انسان و فعالیت‌های آن کسب کرده است. این دانش مانند هر دانش دیگری ممکن است به شکل زبانی یا کلامی و عملی یا روندی باشد؛ یعنی فرد بداند که چگونه کاری را انجام دهد. روش‌های فراشناختی نیز فراگیران را قادر می‌سازند تا بتوانند با موقعیت‌های جدید با موفقیت انطباق یابند.
با توجه به ویژگی‌های عصر جدید، انفجار اطلاعات و توسعه روزافزون علوم، نظام آموزش و پرورش وظیفه دارد نسل جدید را برای جامعه امروز آماده کند. این امر در سطح آموزش عمومی شامل مهارت‌های اولیه زندگی و جنبه‌های حرفه‌ای آن است تا افرادی که می‌خواهند در جامعه زندگی کنند با اصول، قواعد، ارزش‌ها و هنجارهای اجتماع آشنا شوند و شهروندان خوبی تحویل جامعه داده شوند.
بر همین اساس، پژوهش حاضر می‌تواند مورد توجه مؤلفان، مسئولان و طراحان برنامه درسی دوره ابتدایی قرار گیرد و از نتایج حاصل برای تدوین کتاب تعلیمات اجتماعی در سال‌های آینده در تمامی پایه‌های مقطع ابتدایی استفاده شود تا دانش‌آموزان بیشتر با دانش فراشناخت آشنا شوند و آن را در همه امور روزمره زندگی به کار گیرند.
هدف کلی پژوهش، تعیین میزان توجه محتوای کتاب تعلیمات اجتماعی سال چهارم و پنجم مقطع ابتدایی نسبت به مهارت‌های فراشناخت و مؤلفه‌های آن است. در راستای این هدف، محتوای کتاب درسی تعلیمات اجتماعی سال چهارم دوره ابتدایی از لحاظ توجه به مهارت فراشناخت بررسی می‌شود و همچنین محتوای کتاب درسی تعلیمات اجتماعی سال پنجم دوره ابتدایی از لحاظ توجه به مهارت فراشناخت مورد بررسی قرار می‌گیرد.
در مجموع، محور اصلی پژوهش بررسی محتوای کتاب‌های تعلیمات اجتماعی پایه‌های چهارم و پنجم مقطع ابتدایی بر اساس مهارت‌های فراشناخت است. این بررسی با استفاده از تحلیل محتوا و با تمرکز بر مؤلفه‌های دانش فراشناختی، روش‌ها و راهبردهای مطالعه انجام می‌شود تا میزان به‌کارگیری این مؤلفه‌ها در محتوای کتاب‌های مورد نظر با فراوانی و درصد مورد بررسی قرار گیرد. بر اساس متن پژوهش، توجه به مهارت فراشناخت در محتوای کتاب‌های درسی می‌تواند در تقویت و توسعه توانایی‌های ذهنی فراگیران مورد توجه قرار گیرد و نتایج پژوهش برای مؤلفان، مسئولان و طراحان برنامه درسی دوره ابتدایی قابل استفاده باشد.
Abstract
The main view point of this research is analysis of contents base don cosial text books for grades four and five in primary schools according to skillness of metacognition. The method of the research is a describtive one, mainly an analitic content research. The statistic society of the research includes the social text books for fourth and fifth grades of primary school level. The whole set of the text analitic unite, pictures, classroom activities and questions. The instruments of research are consisted of compiled checklist by the researcher which contains three major and thirteen secondary components that according to the books are encoded, data are collected and put in separated tables for each book and lesson. The final analysis of the research is done through the descriptive statics that expresses the importance of metacognitive components in the book contents. In a general analysis in dictated that among the major and secondrary components of metacognition in social text books for fourth primary school grades of geography, history, civic sections information processing and assigntment and self knowledge in content of the mentioned book were more effective. For fifth primary school grades on social text books the assignment components and information processing in geography, history and civic sections were more effective, however anxiety, sampling components, selecting main idea, attiude and motivation were the least effective action.
Key words: Content analysis, Socialogy text book, metacognition skill
منابع پایان نامه تحلیل محتوای کتاب تعلیمات اجتماعی پایه های چهارم و پنجم مقطع ابتدایی بر اساس مهارت های فراشناخت
آقا زاده، محرم. احدیان، محمد. (1377)، مبانی نظری و کاربردهای آموزشی نظریه فراشناخت، تهران، انتشارات نو پردازان،
آقاجانی، مریم. (1381)، تأثیر آموزش های مهارت های زندگی بر سلامت روان و منبع کنترل نوجوانان، فصل نامه نوآوری آموزشی، طرح تحقیقاتی آموزش و پرورش، استان گلستان، شماره 31
ادری و هاوارد نیکلس. (1372)، راهنمایی عملی برنامه ریزی درسی، ترجمه داریوش دهقان، تهران، انتشارات قدیانی
ایزدی، مهشید. (1384)، بررسی اثر بخشی روش های آموزش دوجانبه و خواندن مشترک راهبردی بر درک و خواندن خود پنداره تحصیلی دانش آموزان اول دبیرستان شهر تهران، فصلنامه تعلیم و تربیت، 21(مسلسل 83) : 87 – 117
انا مرادی، مراد. (1388)، بررسی اثر بخشی راهبردهای فراشناختی در کاهش اختلال خواندن در دانش آموزان دختر و پسر پایه چهارم ابتدایی استان گلستان، دانشگاه آزاد تنکابن، پایان نامه کارشناسی ارشد
براتی، هاجر. عریضی، حمیدرضا. (1389)، مقایسه ی نارسایی های شناختی و مؤلفه های فراشناخت با توجه به متغیر تعدیلی میزان سوانح شغلی، مجله علوم رفتاری، دوره چهارم، شماره دوم، تابستان 89، (ص ص 121-115)
پیاژه (1360)، روان شناسی و دانش آموزش و پرورش، ترجمه کاردان، تهران، دانشگاه تهران
جعفری هرندی، ر. نصر، ا. شاه جعفری، ا. (1387)، تحلیل محتوا روشی پرکاربرد در مطالعات علوم اجتماعی، رفتاری و انسانی، با تأکید بر تحلیل محتوای کتاب های درسی، فصلنامه حوزه و دانشگاه، سال چهاردهم، ش 55
حسینی نسب، داوود. دهقانی، مرضیه، (1387)، تحلیل محتوای کتب اجتماعی دوره راهنمایی بر اساس مهارت های اجتماعی و بررسی دیدگاه های معلمان این دوره درباره محتوای کتاب فوق الذکر، فصل نامه تعلیم و تربیت، 24( 2( مسلسل 94)) : 79 – 98
حسینی نسب، داوود. (1377)، تحلیل محتوای کتاب درسی فارسی و ریاضی دوره ابتدایی، طرح تحقیقاتی آموزش و پرورش، استان آذربایجان شرقی
خدیوزاده، سیف، ولایی. (1383)، ارتباط راهبردهای مطالعه دانشجویان با ویژگی های آنها، مجله ایرانی آموزش در علوم پزشکی: 4 (12): 53-61
دهقان پور و رضوی. (1390)، تحلیل محتوای کتب علوم تجربی دوره ی ابتدایی از نظر میزان توجه به مؤلفه های فراشناخت، اولین همایش ملی علوم شناختی در تعلیم و تربیت
دفتر تألیف و برنامه ریزی کتاب های درسی (1377)، چهارچوب های برنامه ریزی درسی، تهران: انتشارات ایران
دهقانی، مرضیه. (1388)، تحلیل محتوای کتاب های تعلیمات اجتماعی دوره ابتدایی بر اساس مهارت های اجتماعی با توجه به دیدگاه آموزگاران. فصلنامه نوآوری های آموزشی، شماره سی و یک، سال هشتم
رستگار، طاهره. (1383)، ارزشیابی در خدمت آموزش، تهران، انتشارات آگاه
زارع، ح. فروزنده، ل. ( 1387)، خلاقیت، حل مسئله و تفکر راهبردی، شابک، دانشگاه پیام نور
سیف، علی اکبر. ( 1377)، روانشناسی تربیتی، شابک، دانشگاه پیام نور، چاپ پانزدهم (1385).
سیف، ع. ( 1379 و1380)، روانشناسی پرورشی، (روانشناسی یادگیری و آموزشی)، تهران، انتشارات آگاه، چاپ پنجم
سلیمانپور، جواد. (1384)، برنامه ریزی درسی با تأکید بر تدوین محتوای درسی فعال و کاربرد تحلیل محتوا، تهران، انتشارات احسن
سلیمانپور، جواد. (1388)، مهارت های تدریس نوین، تهران، نشر احسن، چاپ چهارم
ساوجی پاکدامن، آذر. (1379)، تأثیر آموزش راهبردهای فراشناختی بر درک مطلب دانش آموزان با مشکل درک خواندن، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران
سیلور و الکساندر. (1380)، برنامه ریزی درسی برای تدریس بهتر، ترجمه خوئی نژاد، مشهد، انتشارات آستان قدس رضوی
سالاری فر و پاکدامن. (1388)، نقش مؤلفه های حالت فراشناختی در عملکرد تحصیلی، روانشناسی کاربردی، سال سوم، زمستان 1388، شماره 4، پیاپی 12
شعبانی، حسن. (1380)، مهارت های آموزشی و پرورشی، تهران، انتشارات سمت، چاپ یازدهم
صفری، یحیی. محمد جانی، صدیقه. (1390)، کاربرد راهبردهای فراشناخت در تجربه های دانشجویان و ارتباط آن با سطح پیشرفت تحصیلی آنها، فصل نامه ی علمی- پژوهشی رهیافتی نو در مدیریت آموزشی، سال دوم، شماره سه، (ص ص، 56-41)
صادقی، ز. محتشمی، ر. (1389)، نقش فراشناخت در فرایند یادگیری، فصلنامه ی راهبردهای آموزشی، دوره سوم، شماره چهار، (ص ص،148-143)
صفری، ی. محمدجانی، ص. (1390)، کاربرد راهبردهای فراشتاخت در تجربه های دانش جویان و ارتباط آن با سطح پیشرفت تحصیلی آنها، فصلنامه علمی- پژوهشی، رهیافتی نو در مدیریت آموزش، سال دوم، شماره سه، ص ص 56-41
صفری (2009)، ارزیابی برنامه ریزی درسی مدارس راهنمایی از نظر آموزش فراشناخت، جهت تدارک برنامه درسی مطلوب در میان پایان نامه های دکتری، دانشکده روانشناسی تربیتی شیراز
طهماسب زاده، پیمان. (1390)، بررسی محتوای کتاب های فارسی اول و دوم راهنمایی (جدید التألیف) از دیدگاه دبیران منطقه سراب و مناطق جوار در سال تحصیلی 89-88، دانشگاه آزاد چالوس، پایان نامه کارشناسی ارشد
عاشوری، ا. وکیلی، ی. بن سعید، س. نوعی، ز. (1388) باورهای فراشناختی و سلامت عمومی در دانشجویان، مجله ی علمی پژوهشی، اصول بهداشت و روان. سال یازدهم، شماره یک (پیاپی 41)، (ص ص15-20)
عریضی، ح. عابدی، ا. (1382)، تحلیل محتوای کتاب های درسی دوره ابتدایی بر حسب سازه انگیزه پیشرفت، فصلنامه نوآوری های آموزشی، شماره 5، سال دوم
عطار خامنه و سیف. (1388)، تأثیر آموزش راهبردهای فراشناخت بر انگیزش و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان، مطالعات تربیتی و روانشناسی ( دانشگاه سیستان)، سال ششم، 1388، شماره 9
فتحی واجارگاه، کورش. (1384)، اصول برنامه ریزی درسی، تهران، انتشارات ایران زمین
فردانش (بی تا)، طبقه بندی الگوهای طراحی سازنده گرا بر اساس رویکردهای یادگیری و تدریس، مطالعات تربیتی و روانشناسی، دانشگاه فردوسی
فلاول، (1988)، رشد شناختی، ترجمه فرهاد ماهر (1377)، تهران، انتشارات رشد
قاضی، ر. (1390)، تحلیل محتوای کتاب های علوم سوم و چهارم دوره ابتدایی بر اساس هوش های چند گانه گارنر، دانشگاه آزاد چالوس، پایان نامه کارشناسی ارشد
کرلینجر، فرد. ان. (1380)، مبانی پژوهش در علوم رفتاری، ترجمه پاشا شریفی و نجفی زند، تهران، انتشارات آوای نور
گلستان جهرمی، ف. گلستان جهرمی، م. (1388)، بررسی رابطه بین فراشناخت و میزان خلاقیت و پیشرفت دانش آموزان
گروه مشاوران یونسکو (2005)، فرایند برنامه ریزی آموزشی، ترجمه فریده مشایخ، تهران، انتشارات مدرسه، چاپ پنجم
ملکی، حسن. (1386و 1379و 1376)، برنامه ریزی درسی، راهنمای عمل، تهران، انتشارات مدرسه
مشایخ، فریده. (1375)، فرایند برنامه ریزی آموزشی، تهران، انتشارات مدرسه
ماکویی، احمد (1386)، تکنیک های تصمیم گیری، انتشارات دانشگاه علم و صنعت. ص 35
محسنی، حسن. (1383)، روش تدریس پیشرفته (آموزش مهارت ها و راهبردهای تفکر)، تهران، انتشارات سمت
مهدی پور، مریم. (1389)، اثر بخشی آموزش تفکر انتقادی و راهبردهای فراشناختی بر خلاقیت و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دختر پایه دوم راهنمایی شهر آمل، دانشگاه آزاد تنکابن، پایان نامه کارشناسی ارشد
نادری، عزت الله و سیف نراقی، مریم، (1387)، روش های تحقیق و ارزشیابی آن در علوم انسانی، تهران، نشر بدر
نعمت طاووسی، محترم. (1390)، رابطه فراشناخت و عملکرد در درس متون تخصصی، پژوهش در برنامه ریزی درسی، سال هشتم، دوره دوم، شماره 1و2 (پیاپی 28 و29)
نوریان، (1387)، مقایسه برنامه درسی فارسی پایه اول ابتدایی از جنبه مفهوم برنامه درسی عقیم، نشریه علمی- پژوهشی انجمن مطالعات برنامه درسی، ایران، سال سوم، شماره 9
واشقانی فراهانی، م. علی پور، ا. (1382)، تحلیل محتوای کتاب درسی علوم پایه اول کودکان کم توان ذهنی و مقایسه آن با کتاب درسی علوم پایه اول کودکان عادی، پژوهش در حیطه ی کودکان استثنایی، سال سوم، شماره دوم
هولستی، ال. آر. (1373)، تحلیل محتوا در علوم انسانی، ترجمه سالار زاده امیری، تهران: انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی، چاپ اول
یار محمدیان، محمد حسین. (1377)، اصول برنامه ریزی درسی، تهران، انتشارات یادواره ای کتاب
یوسفی لویه، مجید، (1382)، نگاهی به پژوهش در حافظه و فرا حافظه افراد با ناتوانایی های یادگیری، مجله تعلیم و تربیت استثنایی شماره 24و 25
یوسفی، م. (1389)، تحلیل محتوای کتاب زیست شناسی دوم و سوم متوسطه بر اساس نظریه هوش های چند گانه گاردنر، دانشگاه آزاد چالوس، پایان نامه کارشناسی ارشد
Dirkes, M. (1985). Self directed thinking in the curriculum, roeper review. 11,92-94
Pintrich, P.R.& Degroot, E.V.(1990). Motivationa and self-rwgulated components of classroom academic pwrformance.Journal of educational Psychology.83233-40
Schraw G. Moshman D. Metacogntive theories. Educ Rev Psychol.1995. 7 (4): 351-71
Flawell JH. Gognitive development. 3 ed. Englewood: prentice-Hall, 1988
Palinscar & Brown. Reciprocal teaching of comprehension fosterikg and comprehension monitoring activities. Cogn Instr. 1984. 1(2): 117-75
Chan L, Chele PV. Methods and strategies in educating handicapped children, 1993
Paris SG, einograd P. How metacognition can promote academic Learning and instruction. In: Jones BF. Idol L, editors. Dimensions of thinking and cognitive instruction. Hillsdale: Erlbaum, 1990
Connelly. F. M & Clandinin, D. J. “curriculum content.” International Encyclopedia of curriculum, pergaman, 1991.
Khoi, le Thanh, “ Ieducation Comparee.” Paris, Armand Colin, 1981
Osborne, J. w (2002). Measurnig motcognition in the classroom: A, Review of currently available measurs. Department Educational Psychology Retrieved: http://www.wsn.edu/ nedue/ coe/ prateces/meta
Dirkes, M. (1985). Self directed thinking in the curriculum, roeper review. 11, 92-94
Schraw, G. (1998). Prompting general metacognitive awareness. Instructional science, 26,113-125
Sternberg. R. J.(1993). A three facet mode of creativity. The nature of creativity. Cambridge university press.
Wong, B. (1985). Metacognition, Forrest Presley: human performance, Vol12: instructional practices.
Morton, A.(2008). Helping Students Set Goals and Monitor their own Learning. Wiki book, The open- content textbooks collection: Amor 007 Talk 23:21 (UTC).
Baker, L. (1982). An evaluation of role of metacognitive deficits in learning disabilities, 2, 27-35