ثبت سفارش
عنوان محصول
قیمت
0

پایان نامه راز و رمز های پنهان و پوشیده قیام های مذکور برا اساس کتاب مقاتل الطالبیین

Code: #32704
تعداد صفحات
111
فرمت فایل
word
سال
مشخص نشده
مقطع
کارشناسی ارشد

خلاصه پایان نامه راز و رمز های پنهان و پوشیده قیام های مذکور برا اساس کتاب مقاتل الطالبیین

چکیده:

 

جنبش ها و قیام های شیعی، در تاریخ تشیع برجستگی خاصی دارند و در هر برهه ای از زمان، به شکل ویژه ای نمود پیدا کرده اند. نمود جدی این قیام ها در پی واقعه جانسوز کربلا بود که تأثیر عمیق در روحیه مسلمانان، به ویژه علویان، داشت. قتل امام حسین(ع) و یارانش، عواطف و احساسات اخلاقی و مذهبی مردم را برانگیخت؛ به ویژه آن هایی که امام را برای بیعت دعوت کرده بودند، اما به هر دلیل از یاری به ایشان امتناع ورزیدند. در نتیجه، این افراد برای خونخواهی شهدای کربلا، علیه حکومت اموی به مبارزه برخاستند و قیام هایی را ترتیب دادند.

 تعداد زیادی از سادات حسنی و حسینی با انگیزه های خداجویانه در مقابل حاکمیت ظلم خروج کردند که بعضی از این قیام ها به نتیجه رسید و برخی دیگر سریعاً سرکوب شد. البته لازم به ذکر است که مؤثرترین قیام ها و بیشترین شهادت ها در دوره بنی عباس بوده است و بیش تر قیام های دوره اموی برای خونخواهی از امام حسین (ع) و شهیدان کربلا صورت می گرفت، در حالی که اکثر قیام های عصر بنی عباس برای برقراری حکومت اسلامی انجام می شد.

علی رغم مبارزه سیاسی و جان فشانی و درگیری علویان برای سرنگونی خلافت بنی امیه و همکاری اولیه بنی عباس با آنان در این مبارزه، بنی عباس با زیرکی تمام و وجود یک دسته از عوامل سیاسی اجتماعی به قدرت دست یافتند. علویان متوجه شدند که سختی، مشقت و جان باختگی و زندان و شکنجه را در چندین دهه علویان و اولاد بنی حسین(ع) متحمل شدند ولی عباسیان با حیله و تزویر و یک سری عوامل دیگر به قدرت رسیدند و هم اکنون نه تنها جایی در این حکومت برای آن ها در نظر گرفته نشده بلکه با سوء استفاده از خاندان اهل بیت(ع)، قوانین اسلامی را زیر پا گذاشته و دست به آزار و اذیت شیعیان و اولاد ائمه اطهار(ع) زده و در این کار حتی از بنی امیه نیز پیشی گرفته اند. علویان به خاطر طرح قبلی به جهت احقاق حق و نهایتاً غیرت دینی و تعصب و همت انقلابی نمی توانستند مظالم عهد عباسی و تحقیری را که بر آن ها وارد ساخته بودند، تحمل نمایند. لذا با حمایت مردم و فقهاء دست به حرکت و قیام علیه عباسیان زدند. قیام‌های بسیاری را بر ضد حاکمان زور و تزویر برپا ساختند و حتی در این راه بسیاری از آنان جان خویش را از دست دادند.از جمله مهم ترین این قیام ها می توان به قیام‌های شیعی از سال 65 تا 250 ه ق عمدتاً به خونخواهی از قیام و شهادت حضرت امام حسین در سال 61ه به وقوع پیوسته‌اند برخی از مهم‌ترین این قیام‌ها که این رساله به آن‌ها پرداخته است عبارتند از: قیام توابین (65ه)، قیام مختار (66ه) و قیام زید بن علی (121 یا122ه) در دوره‌ی امویان، و قیام‌ محمد بن عبدالله معروف به نفس زکیه (145ه)، قیام ابراهیم بن عبدالله (145ه)، قیام حسین بن علی شهید فخ (169ه)،‌ قیام یحیی بن عبدالله (176ه)، قیام محمد بن ابراهیم معروف به ابن طباطبا (199ه) و قیام محمد بن قاسم (219ه) در دوره‌ی حکومت عباسیان.

این نوشتار با رویکرد تحلیلی و توصیفی برآن است تا این قیام ها را مورد تبیین و تحلیل قرار دهد.

کلید واژگان: قیام،  علویان، شیعه ، بنی امیه ، بنی عباس، مقاتل الطالبیین

 

مقدمه:

 

واقعه کربلا نقطه عطفی در تاریخ تشیع است. گرچه مذهب شیعه همزمان با بعثت پیامبر اکرم (ص) شکل گرفت و ابوذر، سلمان، مقداد و عمار یاسر نخستین شیعیان علی (ع) در دوران زندگی پیامبر بودند، ولی یادآوری از خودگذشتگی و فداکاری امام حسین (ع) برای دفاع از حق در محرم سال 61 هجری و مصائب و رنج هایی که در این راه متحمل شدند، عامل اصلی گسترش تشیع در طول تاریخ بوده است. قیام امام حسین (ع) معیاری شد برای مبارزه حق با باطل، بلافاصله بعد از واقعه کربلا یک رشته قیام های شیعی آغاز شد که تا میانه سده سوم هجری ادامه یافت و موجب گسترش تشیع گردید.

هرچند انشعابی که در میان شیعیان روی داد، آنان را پراکنده ساخت، ولی همین عامل به ظاهر منفی به عامل مثبتی برای رواج مذهب شیعه تبدیل شد و پراکنده شدن فرق شیعه در شرق و غرب قلمرو مسلمانان موجبات گسترش تشیع را فراهم کرد. مذهب تشیع با همه فشارها و محدودیتهایی که تحمل کرد به حیات خود ادامه داد و طی دو و نیم سده در سایه رهبری پیشوایان شیعی متناسب با شرایط سیاسی، فرهنگ شیعی گسترش یافت، به نحوی که در پایان سده سوم شیعیان بر بخش وسیعی از سرزمین های اسلامی فرمانروایی یافتند.

لازم به ذکر است که مؤثرترین قیام ها و بیشترین شهادت ها در دوره بنی عباس بوده است و بیش تر قیام های دوره اموی برای خونخواهی از امام حسین ( ع) و شهیدان کربلا صورت می گرفت، در حالی که اکثر قیام های عصر بنی عباس برای برقراری حکومت اسلامی انجام می شد. عباسیان با ادعای انتساب به خاندان پیامبر و شعار جلب رضایت و احقاق حقوق از دست رفته آنان قدرت را به دست گرفتند. گروهی از شیعیان پس از دوران سختی که در زمان امویان پشت سرگذاشته بودند به عباسیان که با شعار "الرضا من آل محمد" بر سرکار آمده بودند، امید بستند.

  بعدها رویگردانی عباسیان از این شعار و تحت فشار و شکنجه قرار گرفتن علویان موجب جدایی این دو جریان شد و قیام ها و شورش های مختلفی در نواحی مختلف در دوران خلفای عباسی به رهبری علویان سازماندهی شد.

برای بررسی قیام های علویان بر اساس کتاب مقاتل الطالبیین ابتدا لازم است به نقش شیعیان یا به طور کلی علویان در تاریخ اسلام پرداخت، سپس به بررسی کتاب هایی که به عنوان مقتل نوشته شده اند و تبیین جایگاه کتاب مقاتل الطالبیین و جایگاه این کتاب در مقایسه با کتب دیگر پرداخت.

پس از آن ضروریست مختصری به بررسی قیام امام حسین با این دیدگاه که بنیان همه قیام های شیعی و علوی به گونه ای به این قیام برمی گردد ، پرداخت . سپس قیام هایی که در دو دوره بنی امیه و بنی عباس رخ داده به تفکیک بررسی کرد. قیام ها دوره اموی به صورت مختصر عبارتند از: قیام توابین، قیام مختار ثقفی، قیام زید و هم بایستی به نقش تفکر شیعی و علوی به ویژه شعار بسیار موثر " الرضا من آل محمد(ص) " در سقوط دولت امویان و تأثیر و تأثرات علویان و عباسیان را و هم چنین چگونگی به قدرت رسیدن و پس از آن را مورد بازخوانی قرار داد.

پس از تبیین جایگاه و نقش آفرینی مبانی فکر شیعی در به قدرت رسیدن عباسیان، ضروری است چگونگی تقابل شیعه، علویان و عباسیان و مبانی ، علل و عوامل شکل گیری قیام های شیعی و تداوم آن بحث و تجزیه و تحلیل شود و با منابع دیگر تطبیق و ازریابی شود.

 

فهرست پایان نامه راز و رمز های پنهان و پوشیده قیام های مذکور برا اساس کتاب مقاتل الطالبیین

فهرست:

ندارد.
 

منبع:

 

قرآن کریم

الآبی، منصور بن حسین؛ نثر الدُّر؛ تحقیق محمد علی قرنه؛ الهیئه المصریه العامه للکتاب، مصر؛ بی تا

آذرنوش،آذرتاش،مقاله ابوالفرج اصفهانی؛در دایره المعارف بزرگ اسلامی؛ زیر نظر کاظم موسوی بجنوردی؛ مرکز دایره المعارف بزرگ اسلامی؛ 1378

ابراهیم حسن، حسن؛ تاریخ الاسلام؛ دار احیاء التراث العربی، بیروت؛ 1964م

____________؛ تاریخ سیاسی اسلام؛ ترجمه ابوالقاسم پاینده؛ سازمان انتشارات جاویدان؛ 1373

ابن اثیر، عزالدین علی؛ الکامل؛ ترجمه ابوالقاسم حالت و عباس خلیلی؛ مؤسسه مطبوعات علمی، تهران؛ 1371

ابن جوزی، یوسف ابن قزاوغلی؛ تذکره الخواص؛ مؤسسه اهل بیت(ع)، لبنان، بیروت، 1401ق

ابن حنبل، احمد ؛ مسند؛ قاهره؛ 1313ق/1895م

ابن خلدون، عبدالرحمن؛ تاریخ؛ ترجمه آیتی؛ مؤسسه تحقیقات فرهنگی، تهران؛ 1364

______________؛ مقدمه؛ ترجمه محمد پروین گنابادی؛ علمی و فرهنگی، تهران؛1388

ابن طقطقی؛ الفخری من الاداب السلطانیه و دول الاسلامیه؛ ترجمه محمد وحید گنابادی؛ بنگاه ترجمه و نشر کتاب، تهران؛ 1360

ابن صوفی، علی؛ المجدی فی انساب الطالبیین؛ به کوشش احمد مهدوی دامغانی؛مرعشی نجفی، قم؛ 1409ق

ابن عبدربه؛ العقد الفرید؛ دارالکتب العلمیه، بیروت؛ 1983م

ابن عذاری؛ البیان المغرب فی اخبار الاندلس و مغرب؛ به کوشش محمد ابراهیم کتانی و دیگران دارالبیضا: دارالثقافه؛  1985م

ابن عماد،عبدالحی بن احمد؛ شذرات الذهب؛ قاهره؛ 1350ق

ابن عنبه؛ عمده الطالب فی أنساب آل ابی طالب(ع)؛ به کوشش محمدحسن آل طالقانی؛ منشورات المطبعه الحیدریه، نجف؛ 1380ق

ابن کثیر، اسماعیل بن عمر؛ البدایه و النهایه فی التاریخ؛ دارالفکر للطباعه وانشر والتواریخ، بیروت

ابن منظور، محمد بن مکرم؛ لسان العرب؛ دار الفکر للطباعه و النشر و التوزیع،دار صاد، بیروت؛ 1995م

ابن ندیم؛ الفهرست؛ ترجمه محمدرضا تجدد؛ اساطیر، تهران؛ 1381

ابن نشوان حمیری، ابوسعید نشوان بن سعید؛ شرح رساله الحورالعین و تنبیه السامعین؛ مطبعه السعاده، قاهره؛ 1948م

ابن نما،جعفر بن محمد؛ ذوب النضار فی شرح الثار؛ دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم،قم؛1386

ابوالفرج اصفهانی، علی بن حسین؛ مقاتل الطالبیین؛ ترجمه جواد فاضل؛ کتابفروشی علی اکبر علمی، تهران؛ 1339

ابوطالب هارونی، یحیی؛ امالی(تیسیر المطالب)؛ به کوشش یحیی عبدالکریم فضیل؛ بیروت؛ 1395ق

اربلی، علی بن عیسی؛ کشف الغمه فی معرفه الائمه؛ ترجمه احمد حسینی اشکوری؛ ناشر شریف رضی، قم، بی تا

اسلامی، عبدالصمد؛ قیام خونین شیعه در طول تاریخ اسلام؛ناشر عبدالصمد اسلامی، تبریز؛ 1370

اشعری، علی بن اسماعیل؛ مقالات الاسلامیین و اختلاف المصلین؛ مصحح هلموت ریتر؛ دار النشر، بیروت؛ بی تا

اقبال،عباس؛ تاریخ ایران بعد از اسلام؛ انتشارات نگاه، تهران؛ 1385

العیون و الحدائق فی اخبار الحقائق؛ به کوشش یان دخویه؛ لیدن؛ 1871م

الله اکبری،محمد؛ عباسیان از بعثت تا خلافت؛ بوستان کتاب، قم؛ 1381

الوردی، علی؛ نقش وعاظ در اسلام؛ ترجمه محمدعلی خلیلی؛ انتشارات مجله ماه نو،تهران؛ بی تا

انوشه، حسن؛ مقاله بنی امیه؛ در دایره المعارف تشیع؛ زیرنظر سیدجوادی؛ نشر سعید محبی، تهران؛1386

ایوب،ابراهیم؛التاریخ العباسی السیاسی و الحضاری؛دارالکتاب العالمی ،بیروت ، 1989م

باقری،انسیه؛مقاله کیسانیه ؛ در دایره المعارف تشیع؛ زیرنظر سیدجوادی؛ نشر سعید محبی، تهران؛1386

بغدادی، ابومنصور عبدالقاهر؛ ترجمه الفرق بین الفرق در تاریخ مذاهب اسلام؛ ترجمه محمد جواد مشکور؛ کتابفروشی اشراقی، تهران؛ 1367

بحرانی، سید هاشم؛ حلیه الابرار؛ مؤسسه معارف اسلامی، قم؛ 1414ق

براند کاول، هیلن؛ تشیع؛ بی نا؛ بی تا

برنجکار، رضا؛ آشنایی با فرق و مذاهب اسلامی؛ انتشارات طه؛ 1382

بلاذری،احمد بن یحیی؛ انساب الاشراف؛ مؤسسه الاعلمی للمطبوعات، بیروت؛ 1397ق

بلخی، ابوالقاسم؛ "ذکر المعتزله" فضل الاعتزال و طبقات المعتزله؛به کوشش فؤاد سید؛ تونس؛ 1393ق

بهرامیان،علی؛ مقاله ابوالسرایا؛ در دایره المعارف بزرگ اسلامی؛ زیر نظر بجنوردی؛ مرکز دایره المعارف بزرگ اسلامی؛ 1378

ترکمنی آذر، پروین؛ تاریخ تحولات سیاسی ایران در دوره صفاریان و علویان؛ سمت، تهران؛ 1381

تستری،محمدتقی؛ قاموس الرجال؛ مؤسسه تحقیقات و نشر معارف اهل بیت(ع)، قم؛ بی تا

تشید، علی اکبر؛ قیام سادات علوی برای خلافت؛ دار الکتب الاسلامیه، تهران؛ بی تا

تهرانی، آقا بزرگ؛ الذریعه الی تصانیف الشیعه؛ طبع دار الاضواء ، بیروت؛ بی تا

ثقفی، ابراهیم بن محمد؛ الغارات؛ به کوشش عبدالزهرا حسینی؛ بیروت؛ 1407ق

جاحظ،عمرو بن بحر؛ رسائل جاحظ السیاسه؛ هلال، بیروت؛ (؟198م)

جعفریان،رسول؛ تاریخ سیاسی اسلام؛ تاریخ خلفا؛ نشرالهادی، قم؛ 1378

جعفریان،رسول؛ حیات فکری سیاسی امامان شیعه؛ انتشارات انصاریان، قم؛ 1376

جوادی، قاسم؛ مقاله نصیریه،علویان و شیعه اثنا عشری؛ در فصلنامه طلوع؛ سال دوم، شماره7؛ منشورات مرکز جهانی علوم اسلامی؛ 1382

جومرد، عبدالجبار؛ داهیه العرب ابوجعفر منصور؛ بیروت؛ 1963م

حائری قزوینی،سید مهدی؛ مقاله رجال؛ در دایره المعارف تشیع؛ زیر نظر سعید محبی؛ تهران؛1386

حتی، فیلیپ؛ تاریخ عرب؛ ترجمه ابوالقاسم پاینده؛ آگاه، تهران، 1380

حرانی، ابن شعبه؛ گزیده تحف العقول؛ هادی ربانی؛ سازمان چاپ و نشر دارالحدیث، قم؛ 1383

حسین، جاسم؛ تاریخ غیبت امام دوازدهم(ع)؛ ترجمه سیدمحمدتقی آیت اللهی؛ امیر کبیر، تهران؛1367

حلی، حسن بن یوسف؛ رجال العلامه حلی؛ دار الذخائر، قم؛ 1411 ق

حلی، ابن داوود؛ رجال ابن داوود؛ انتشارات دانشگاه تهران؛ 1383

خراز رازی قمی،علی بن محمد؛ کفایه الاثر فی النصوص علی الائمه الاثنی عشر؛ دلیل ما، قم؛ 1387

خضری، سید احمدرضا؛ تاریخ تشیع؛ حوزه و دانشگاه، تهران؛ 1387

______________؛تاریخ خلافت عباسی از آغاز تا پایان آل بویه؛ سمت، تهران؛ 1379

خمینی، سید حسن؛ فرهنگ جامع فرق اسلامی؛ اطلاعات، تهران؛ 1389

خطیب بغدادی، حافظ ابوبکر احمد بن علی؛ تاریخ بغداد و مدینه اسلام؛ قاهره؛ 1349ق

خطیب خوارزمی؛ مقتل الحسین؛ انوار الهدی، قم؛ بی تا

خلیفه بن خیاط؛ تاریخ؛ به کوشش سهیل زکار؛ دمشق ؛ 1968م

خوارزمی،محمد بن عباس؛ رسائل الخوارزمی؛ انجمن آثار و مفاخر فرهنگی؛1384

خویی،ابوالقاسم؛ معجم الرجال الحدیث و تفصیل طبقات الرواه؛ مرکز نشر الثقافه الاسلامیه، قم؛1372

درخشه،جلال؛ سیاست و حکومت در سیره امام رضا(ع)؛ نسخه الکترونیکی؛1391

دولابی، محمدبن احمد؛ الذریه الطاهره؛ چاپ محمد جواد حسینی؛ جلالی، قم؛ 1407ق

دهخدا، علی اکبر؛ لغت نامه دهخدا؛ دانشگاه تهران، تهران؛ 1341

دینوری، ابوحنیفه؛ اخبارالطوال؛ ترجمه محمود مهدوی دامغانی؛ نشر نی، تهران؛ 1366

ذهبی، شمس الدین محمد؛ العبر ؛ به کوشش ابوهاجر محمد زغلول؛ بیروت؛ 1405ق

ذهبی، شمس الدین محمد؛ میزان الاعتدال فی نقد الرجال؛ مطبعه السعاده، قاهره؛ 1325ق

رجبی، پرویز؛ سده های گم شده؛ انتشارات پژواک کیوان؛1386

رضوی اردکانی،سید ابوالفضل؛ قیام مختار؛ شرکت چاپ و نشر بین الملل، تهران؛ 1389

__________________؛ ماهیت قیام مختار ثقفی؛ بوستان کتاب، قم؛ 1387

رفیعی،علی؛ مقاله کیسانیه؛ در دایره المعارف تشیع؛ زیرنظر سیدجوادی؛ نشر سعید محبی، تهران؛1386

زرین کوب، عبدالحسین؛ تاریخ ایران بعد از اسلام؛ امیر کبیر، تهران؛ 1379

_______________؛ تاریخ مردم ایران؛ امیرکبیر، تهران؛1373

شریف القرشی، باقر؛ پژوهشی دقیق از زندگانی امام علی بن موسی الرضا(ع)؛ ترجمه‌ سیدمحمد صالحی، دارالکتاب الاسلامیه، 1382

____________؛ زندگی نامه امام حسن عسگری(ع)؛ اعتصام؛ 1386

شمس الدین، محمد مهدی؛ انصارالحسین(ع)؛ ترجمه سید ناصر هاشم زاده؛ چاپ ونشربین الملل؛1387

شهرستانی، محمد بن عبدالکریم بن احمد؛ الملل و النحل؛ ترجمه سید محمد رضا جلالی نائینی؛ اقبال، تهران؛ 1373

شهیدی،سید جعفر؛ پس از 50 سال، پژوهشی تازه پیرامون قیام امام حسین(ع)؛ دفتر نشر فرهنگ اسلامی، تهران؛ 1380

___________؛ تاریخ تحلیلی اسلام؛ مرکز نشر دانشگاهی، تهران؛ 1390

___________؛ قیام امام حسین(ع)، نسخه الکترونیکی؛ 1359

شیخ صدوق، محمد بن علی بن بابویه؛ عیون الاخبار الرضا؛ ترجمه حمیدرضا مستفید؛ نشر صدوق، تهران؛ 1372

شیخ طوسی،محمد بن حسن؛رجال الکشی(اختیار معرفه الرجال)؛ دانشکده الهیات و معارف اسلامی مشهد، مشهد؛ 1348

________________؛ الفهرست؛ جامعه مدرسین؛ بی تا

________________؛ مصباح المجتهد ؛ مؤسسه فقه الشیعه، بیروت؛ 1411ق

شیخ مفید،محمد بن نعمان؛ الارشاد؛ ترجمه هاشم رسولی؛ محلاتی،تهران؛1346

_______________؛ اوایل المقالات فی المذاهب و المختارات؛ مصحح فضل الله زنجانی؛ ناشر کنگره شیخ مفید، قم

_______________؛ تصحیح الاعتقاد؛ منشورات رضی، قم ؛1363

صابری، حسین؛ تاریخ فرق اسلامی؛ سمت، تهران؛ 1387

صدر، سید محمد؛ تاریخ الغیبه الصغری؛ دار الکتاب اسلامی؛ 1384

صفدی،خلیل بن ایبک؛ الوافی بالوفیات؛ به کوشش س.دیدرینگ؛ بیروت؛ 1392ق

طباطبایی،سید محمدحسین؛ شیعه در اسلام؛ بنیاد علمی و فرهنگی علامه طباطبایی، تهران؛ 1362

طبرسی، ابوالفضل علی بن حسن؛ مشکاه الانوار؛ کتابخانه حیدیریه،نجف ؛ 1385ق

طبرسی،احمد بن علی؛ احتجاج؛ ترجمه بهراد جعفری، اسلامیه، تهران؛ 1381

طبری، محمد بن جریر؛ تاریخ طبری؛ ترجمه ابوالقاسم پاینده؛ اساطیر، تهران؛ 1352

طقوش، محمد سهیل؛ دولت امویان؛ ترجمه حجت الله جودکی؛ پژوهشگاه حوزه و دانشگاه،قم؛1389

علی، امیر؛ تاریخ عرب و اسلام؛ ترجمه فخر داعی گیلانی؛ انتشارات کمیسیون معارف؛ 1320

کریمیان،حسین؛ سیره و قیام زید بن علی(ع)؛ علمی و فرهنگی، تهران؛ 1382

کلینی، محمدبن یعقوب؛ اصول کافی؛ ترجمه جواد مصطفوی؛ کتابفروشی علمیه اسلامیه، تهران؛1369

فقیهی، علی اصغر، تاریخ آل بویه؛ سمت، تهران؛ 1378

قلقشندی،احمد بن علی؛ مآثر الإنافه فی معالم الخلافه؛ عالم الکتب، بیروت؛ بی تا

قمی، عباس؛ منتهی الامال؛ مؤمنین، قم؛ 1379

قمی، عباس؛ تتمه المنتهی در تاریخ خلفا؛ پیام آزادی، قم؛ 1390

لوئیس، برنارد؛ تاریخ اسلام کمبریج؛ ترجمه تیمور قادری؛ مهتاب؛ 1387

مامقانی،عبدالله؛ منتهی المقال فی احوال الرجال؛ مؤسسه آل البیت(ع) لاحیاء التراث،  قم؛1375

مجاهدی، محمد علی؛ پژوهشی در مقتل های فارسی؛ زمزم هدایت، قم؛ 1386

مجلسی،محمد بن باقر محمد تقی؛بحارالانوار؛ دار الکتب اسلامیه، 1388

محدثی، جواد؛ فرهنگ عاشورا؛ نشر معروف، قم؛ 1385

محلی، حمیدالدین؛ الحدائق الوردیه فی مناقب ائمه زیدیه؛ به کوشش ویلفرد مادلونگ؛ بیروت؛ 1987م

محمد جعفری،سید محمد حسین؛ تشیع در مسیر تاریخ؛ ترجمه سید محمدتقی آیت اللهی؛ دفتر نشر فرهنگ اسلامی؛ 1368

مختار لیثی، سمیره؛ مبارزات شیعیان در دوره نخست خلافت عباسی؛ ترجمه سید کاظم طباطبایی؛ آستان قدس رضوی، به نشر ،مشهد؛ 1387

___________؛ جهاد الشیعه؛ دارالجیل، بیروت؛ 1396ق/1976م

مدرسی، محمدتقی؛ امامان شیعه و جنبش های مکتبی؛ ترجمه حمیدرضا آژیر؛ آستان قدس رضوی، بینیاد پژوهش های اسلامی، مشهد؛ 1367

مدنی،علی خان ابن احمد؛ ریاض الساکلین فی شرح صحیفه سید الساجدین(ع)؛ دفتر انتشارات اسلامی؛ قم؛ بی تا

مرتضی حسینی،جعفر؛زندگی سیاسی هشتمین امام؛ ترجمه سید خلیل خلیلیان؛ دفتر نشر فرهنگ اسلامی، بی جا؛ 1363

مرتضی عاملی، سیدجعفر؛ زندگی سیاسی امام رضا(ع)؛ ترجمه سیدخلیل خلیلیان، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، 1377

مسعودی،محمد بن حسین؛ مروج الذهب؛ مصر؛ 1346ق

مسکویه، احمد بن محمد؛ تجارب الامم؛ ترجمه علی نقی منزوی و ابوالقاسم امامی؛ تهران، سروش؛ 1369

مشکور، محمد جواد؛ تاریخ شیعه و فرقه های اسلام تا قرن چهارم هجری؛ کتابفروشی اشراق، تهران؛ 1368

____________؛ فرق شیعه نوبختی؛ انتشارات علمی و فرهنگی، تهران؛ 1361

____________؛ فرهنگ فرق اسلامی؛ مؤسسه چاپ و انتشارات آستان قدس رضوی، مشهد؛ 1386

مصاحب، غلامحسین؛ دایره المعارف اسلامی؛ امیرکبیر، تهران؛ 1387

معروف الحسینی،هاشم؛ جنبش های شیعی در تاریخ اسلام؛ ترجمه سید محمد صادق عارف؛ بنیاد پژوهش های آستان قدس رضوی، مشهد؛1371

_____________؛ شیعه در برابر  معتزله و اشاعره؛ ترجمه سید محمدصادق عبارف؛ آستان قدس رضوی؛ 1379

مقدسی، ابوعبدالله محمد بن احمد؛ احسن التقاسیم فی معرفه الاقالیم؛ ترجمه منزی؛ شرکت مؤلفان و مترجمان ایران؛ 1361

مقریزی، احمد بن علی؛ المواعظ و الاعتبار فی ذکر خطط و الاخبار؛ مؤسسه الفرقان، لندن؛ 1924م

منقری، نصر بن مزاحم؛ وقعه الصفین؛ به کوشش محمد هارون؛ المؤسسه العربیه الحدیثه، قاهره؛ 1382ق

موسوی حسینی شیرازی،محمد باقر؛ لوامع الانوار العرشیه فی شرح صحیفه السجادیه؛ مؤسسه فرهنگی مطالعاتی الزهرا(س)؛1385

موسوی گرمارودی، سید محمدصادق؛ فرهنگ عاشورا؛ وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی؛1384

موسوی مقرم، سید عبدالرزاق؛ مقتل مقرم؛ ترجمه استاد عقیقی بخشایشی؛ دفتر نشر نوید اسلام، قم؛ 1385

مونس، حسین؛ تاریخ مغرب؛ ترجمه حمیدرضا شیخی؛ سمت، تهران؛ 1390

نجاشی، احمد بن علی؛ رجال النجاشی؛ مؤسسه نشر اسلامی، قم؛ 1365

نوبختی،ابومحمدحسن بن موسی؛ فرق الشیعه؛ تعلیق سیدمحمد صادق بحرالعلوم؛ نجف؛ بی تا

نوری،محمد؛ مقاله زیدیه؛ در دایره المعارف تشیع؛ زیرنظر سیدجوادی؛ نشر سعید محبی، تهران؛1386

نهایه الارب فی اخبار الفرس و العرب؛ مصحح محمد تقی دانش پژوه؛ انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، تهران؛ 1375

ویجویی،عباس(دلجو)؛ مقتل شناسی؛ ساحل:آوای عشق، تهران؛ 1389

حموی، یاقوت؛ معجم البلدان؛ دار صادر، بیروت؛ بی تا

یعقوبی، ابن واضح؛ تاریخ یعقوبی؛ ترجمه محمد ابراهیم آیتی؛ علمی وفرهنگی، تهران؛ 1382

shia. The encyclopaedia of islam. Edited by c.e Bosworth. Published by Tuta sub aegide pallas.Netherland .1997

تگ‌ها