خلاصه پایان نامه بازنمایی و روایت فاجعه در سینمای کردستان با تأکید بر گزیده آثار فیلمسازان معاصر ایران - عنوان پایان نامه عملی فیلم مستند (پیر محمد)
پایاننامه تحصیلی در مقطع کارشناسی ارشد سینما
چکیده:
ادعای به تصویر کشیدن و یا بیان و روایت فاجعه، بالاخص در دوران معاصر پس از جنگها و کشتارهای خونین و نسلکشی های بعثیها در طی دو عملیات حلبچه (1988.م) و انفال(1988.م)، همیشه مورد توجهی فیلمسازان کُرد بوده است. بازروایی خاطرات بازماندگان جنگ به میانجی آثار داستانی و مستند این فیلمسازان، سرفصل نوینی از تاریخ این مردمان پس از فاجعه است. فیلمهای سینمایی هزار و یک سیب، همه مادران من و زمزمه با باد، آثار کارگردانان کُردی است که سعی کردهاند در لابلای تکگوییها، ایماژها، روایتهای شیزوئید و ازهم گسیخته به روایت زندگی و حیات مردمان پس از فاجعه بپردازند. در این نوشتار سعی شده است تا با بیان ساخت تماتیک و روایتشناسی این آثار به روایت فیلمیک از فاجعهی انفال پرداخته شود.
کلید واژهها:
روایت، امر فاجعه، وضعیت عایق شده، بیان روایی، سوژهی گناه، نا-زبان
مقدمه
این پژوهش تلاشی است برای مطالعه «وضعیت انسان معاصر و مردمان فاجعه دیده»، آنگونه که در سینمای معاصر ایران بازنمایی شده است. تحلیل آثار سینمایی کردستان در بیان این وضعیت مورد توجه قرار گرفته است در فصل دوم با ارائه نظراتی از متفکرانی همچون پل ریکور، هانا آرنت، جورج آگامبن، پریمو لوی و ریچارد کورنی و ... به مباحثی پیرامون موضوع فاجعه و چگونگی روایت آن پرداخته شده است، و درفصل بعد به معرفی روش تحقیق رساله حاضر میپردازیم. پژوهشهای انجام شده در حوزه جامعهشناسی سینما حکایت از آن دارند که بخش اعظم روشها و فنونِ استفاده شده برای گردآوری و تحلیل دادهها در این عرصه از جنس روشهای کیفیاند. به دلیل ارتباط موضوع و اهداف پژوهش از روش کیفی «تحلیل نشانهشناختی روایتِ » استفاده میشود. در اینجا علاوه بر تشریح معرفتشناسی حاکم بر این روش، بر اساس روش تحلیل روایتِ نشانهشناختی به بررسی و تحلیل این فیلمها پرداخته میشود. بر مدل نشانهشناسی کریستین متز به عنوان چارچوب روشی در تحلیل روایی فیلمها تأکید میشود و جامعه آماری، حجم نمونه و شیوه نمونهگیری نیز معرفی خواهد شد، و همچنین تحلیل تماتیک را به دلیل اینکه بافت موضوعی حاکم بر فیلم است و فیلمساز پیرنگ داستانی و موضوعی خود را در چارچوب آن بنا نهاده است را مورد استفاده قرار دادهایم.
در فصل یافتهها میدان مطالعه بر اساس شیوه نمونهگیری نظری – هدفمند سه فیلم، "هزار و یک سیب"(1392) ساختهی طه کریمی ، "همه مادران من" (1386) ساختهی ابراهیم سعیدی و زهاوی سنجاوی، "زمزمه با باد"(1387) ساختهی شهرام علیدی به گونهای انتخاب شوند که بیشترین روشناییبخشی را برای نظریهای که تا آن لحظه تدوین شده، داشته باشند.
فصل اول
کلیات پژوهش
1-1: طرح مسئله
زندگی و حیات انسانی، حیاتی است در دل فاجعه. انسان بالاخص انسان مدرن، تحت هجمههای سهمگین عصر مدرن، تکنولوژی و ایدئولوژیهای نوین بیش از هر زمانی در لابلای آنچه گیدنز گردونه خرد کننده مینامد، له شده است. در این میان انسان مدرن کُرد تحت تأثیر سیاستهای سرکوبگرانهی دولت بعث، به شدت با آنچه میتوان تجربهی فاجعه نامید، همآغوش شده است. "بمباران شیمیایی حلبچه" در 16 مارس 1988 که در آن 5000 هزار نفر قربانی شدند و واقعه "انفال" که در آن 4000 روستای کردنشین در کردستان عراق ویران شد و182000 کرد نیز توسط نیروهای بعثی در 14 آوریل 1988 زنده به گور شدند، از جمله مصادیق این تجربهی فاجعه هستند. این تجربیات از جمله اساسیترین موضوعاتی بودهاند که همیشه نویسندگان و هنرمندان را ترغیب کردهاند تا در انتقال و بازنمایی تجربه فاجعه، نقش نافذی داشته باشند. این دو نسل کشی در کردستان عراق فیلمسازانی از ایران، عراق، سوریه و حتی فیلمسازانی از اروپا را برآن داشته که به بازنمایی و روایت این فاجعهها بپردازند. از جمله این آثار می توان به فیلمهای: "عروس حلبچه" (1369) به کارگردانی حسن کار بخش، "اوینار" (1370) به کارگردانی شهرام اسدی و "به دنبال پاهایم می گردم" (1385) به کارگردانی آلان امین اشاره کرد که سعی در بازنمایی فاجعه حلبچه داشته اند. فیلم های زیادی نیز درباره فاجعه انفال ساخته شده است که می توان به فیلمهای: "انفال" (1384) به کارگردانی مانو خلیل (از فیلمسازان کرد سوریه)، "زمزمه با باد" (1387) به کارگردانی شهرام علیدی، "همه مادران من" (1386) به کارگردانی ابراهیم سعیدی و زهاوی سنجاوی، "کولاجو، قلب من تیره شد" (1386) به کارگردانی هلنا آپیو (فیلمساز شناخته شده انگلستانی)، "خسته" (1387) به کارگردانی ابراهیم سعیدی و فیلم "مزدور سفید" (1391) و فیلم "هزار و یک سیب" (1392) هر دو به کارگردانی طه کریمی اشاره کرد.
ابراهیم سعیدی، شهرام علیدی و طه کریمی سه فیلمساز ایرانی هستند که آثاری درباره واقعه انفال ساختهاند. لذا در میان آثار فیلمسازان مذکور سه فیلم "زمزمه با باد" (1387) ساختهی شهرام علیدی، "همه مادران من" (1386) ساختهی ابراهیم سعیدی و زهاوی سنجاوی و "هزار و یک سیب" (1392) ساختهی طه کریمی، برای تحقیق انتخاب شده است.
پل ریکور در کتاب زمان و حکایت با مهم بر شمردن موضوع زمان در درک کنش به این اصل می پردازد که روایت بدون زمان و به تبع آن بدون درک کنش ممکن نیست(ریکور،1383). در مقابل زیگموند فروید در پژوهشی تحت عنوان ماتم و ماخولیا به مناسبات روان پریشانهی فرد ماخولیا و برون شدگیاش از نظم زمانی می پردازد و معتقد است که فرد ماخولیا برای حفظ موضوع از دست رفته، خود را در زمان کنونی نگه داشته و حاضر به گذشتن از این زمان نیست یا به عبارت دیگر فروید معتقد است که فرد ماخولیا پا از نظم زمانی بیرون می نهد و رابطهی گذشته، حال و آینده را به نفع زمان گذشته تا حال فاجعه به فراموشی می سپارد و از این حیث زمان تبدیل به عارضهای می شود که مانع از توانش زبانی و استعاری زبان میشود تا فرد ماخولیا از خود بازگویی ناتوان باشد (فروید، 1382). کنار هم آوردن این موضوع یعنی عدم تحقق روایت در غایت زمان در کنار بیرون افتادگی فرد فاجعه و ماخولیا، موضوع جدیدی است که ساموئل بکت و موریس بلانشو از آن تحت عنوان نوشت فاجعه و شکل گیری روایت جدید با عنوان «نامتن» یاد می کنند. این مسئله که فرد فاجعه دیده چگونه و با کدام امکانات خود را روایت می کند اساس تحقیق و بیان مسئلهای است که در اینجا بدان خواهیم پرداخت.
1-2: فرضیه
فرض ما در این تحقیق بر این امر استوار است که روایت متن فاجعه به شکلی جهان شمول، کلی و یکپارچه ممکن نیست بلکه همواره روایتی است شیزوئید، از هم گسیخته و تکهپاره که بلاخص در آثار فیلمسازان مذکور به صورت یاد شده روایت فاجعه انسانی انفال ارائه شده است.
3-1: سوالات تحقیق
شهرام علیدی، ابراهیم سعیدی و طه کریمی در آثار سینمای خود چگونه توانستهاند فاجعه را بازنمایی کنند؟
شهرام علیدی، ابراهیم سعیدی و طه کریمی از چه نشانه‌گانی برای بازنمایی امر فاجعه یاری جستهاند؟
امر فاجعه به تناظر آثار این هنرمندان چگونه به خلق روایتهای جدیدی از تاریخ مبدل شده است؟
1-4: اهمیت و ضرورت تحقیق
توجه به بررسی امر فاجعه در سینما از این حیث میتواند مهم باشد، که سینما به تناظر عناصر فیلمیک و تمها و نشانههای فیلمی چگونه روایتی از امر فاجعه و حیات مردمان و بازماندگان فاجعه را بدست میدهد. در این نوشتار سعی بر آن است تا اهمیت این امر را در ساختار سه فیلم هزار و یک سیب، همه مادران من و زمزمه با باد مورد بررسی قرار داد. این تحقیق سعی دارد تا بازسازی امر فاجعه را در زندگی مردمان بعد از حصول فاجعه و روایت محتضران فاجعه را از زاویه دید فیلمهای سینمایی به تصویر بکشد.
1-5: اهداف تحقیق
هدف اساسی و کلی این تحقیق تفسیری معنایی از بازنمایی امر فاجعه است به عنوان اساسیترین عنصری که انسان مدرن همچنان با آن دست به گریبان است. انسان مدرن علیرغم تمام وعدههای روشنگری منوط به حیاط سراسر آکنده از خیر و فضیلت، همچنان حیاتی است فاجعهگون. تفسیر معنایی امر فاجعه در سینمای کردستان راهی است برای شناخت امر فاجعه و بازنمایی آن به تناظر هنر سینما.
1-6: پیشینه تحقیق
بیشتر تحقیقات مرتبط با این موضع که در ایران صورت گرفته به موضوع جنگ و مرگ اختصاص یافته است. جنگ میتواند عامل به وجود آمدن فاجعه باشد، که البته دوران هشت ساله دفاع مقدس خالی از فجایع انسانی نبوده، برای مثال میتوان به بمباران شیمیایی سردشت و حتی شهید شدن هر انسانی در این جنگ که میتوان به عنوان یک فاجعه به آن نگریست، اشاره کرد، و موضوع مرگ که رابطهی همسو با موضوع فاجعه دارد، را میتوان به عنوان پیشینهی تحقیق در نظر گرفت.
بحرینی، مریم،(1389)، «تحلیل آثار سینمایی ابراهیم حاتمی کیا (با تأکید بر بازنمایی جنبه های آسیبزا و تروماتیک تجربه جنگ)»، پایاننامه کارشناسی ارشد دانشکده علوم اجتماعی - دانشگاه علامه طباطبایی
کمال منش، علی،(1389). «میزان اختلال استرس پس از سانحه پس از 21 سال در بازماندگان جنگ تحمیلی عراق علیه ایران در استان کهگیلویه و بویراحمد»، پایاننامه کارشناسی ارشد دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی- دانشگاه آزاد اسلامی واحد مرودشت
جمشیدی، فرانک،(1384). «هویت، روایت، جنگ (بررسی رابطه هویت و جنگ با تکیه بر خاطرات جنگ)»، فصلنامه مطالعات ملی ، ش23، صص 30-7
ربانی خوراسگانی، رسول،(1370). «پدیدهء جنگ و پیامدهای آن با تاکید بر ابعاد جمعیتی جنگ ایران و عراق»، پایاننامه کارشناسی ارشد دانشکده علوم - دانشگاه تهران
علیپور پرویزیان، شیرین،(1388). «عنوان: بازتاب دفاع مقدس در شعر سه بانوی شاعر(طاهره صفارزاده، سپیده کاشانی، سیمین دخت وحیدی)»، پایاننامه کارشناسی ارشد دانشکده ادبیات، زبانهای خارجی و تاریخ - دانشگاه الزهراء علیها السلام
احمدی ورزنه، طاهره،(1389). «مقایسه موضوع جنگ در چهار رمان (زمستان 62 اسماعیل فصیح، شب ملخ جواد مجابی، سفر به گرای 270 درجه احمد دهقان، شطرنج با ماشین قیامت حبیب احمد زاده) و بازتاب آن»، پایاننامه کارشناسی ارشد دانشگاه قم
محبی، منصور،(1391). «شخصیت و شخصیت پردازی در رمان جنگ دهه هشتاد با تکیه بر پنج رمان برتر این دهه»، پایاننامه کارشناسی ارشد دانشکده ادبیات و علوم انسانی - دانشگاه ایلام
خشکبار ابراهیمی نژاد، رضا،(1388). «مفهوم مبحث جنگ از دیدگاه هانری بربوس و لویی فردینان سلین با تکیه بر خط آتش و سفر به انتهای شب»، پایاننامه کارشناسی ارشد دانشگاه تبریز
عظیمی گلوجه، سمیرا،(1389). «جایگاه طنز در گفتار سیاسی جنگ (تحلیل محتوای ادبیات داستانی جنگ تحمیلی)»، پایاننامه کارشناسی ارشد دانشگاه علامه طباطبایی
تابعی، ملیحه،(1389). «جامعه شناسی پدیداری مرگ (پدیدارشناسی تجربی معنای مرگ)»، پایاننامه کارشناسی ارشد دانشکده ادبیات و علوم انسانی دکتر علی شریعتی - دانشگاه فردوسی مشهد
Abstract:
One of the commitments of the Kurdish filmmakers has been representing and visualizing the disaster of the contemporary the wars and genocides (1988) in Kurdistan by the Basids. Renarating the gloomy memories of the survivals of these wars by medium of the story and documentary works shapes a new stage of the history of the Kurdish nation. It is worth mentioning that some movies including “ALL MY MOTHERS” by Ebrahim Saeedi, “WHISPER WITH THE WIND” by Shahram Alid, and “1001 APPLES” by Taha Karimi are among these influential movies. They try to narrate life and adventures of these people by applying schizoid disperssed and torn wary structures of narrations. For this purpose we try to investigate the structure of the narrations of the cited movies by thematic analysis sociology and narratology
Key word:
Narration, Disaster, in sulated siuation, the narrative Expression, guilty subject, none-language
فهرست پایان نامه بازنمایی و روایت فاجعه در سینمای کردستان با تأکید بر گزیده آثار فیلمسازان معاصر ایران - عنوان پایان نامه عملی فیلم مستند (پیر محمد)
فهرست:
مقدمه ...............................................................................................................
فصل اوّل: کلیات پژوهش
1-1 طرح مسئله ..........................................................................................
1-2 فرضیه .....................................................................................................
1-3 سوالات تحقیق .....................................................................................
1-4 اهمیت و ضرورت تحقیق ...................................................................
1-5 اهداف تحقیق........................................................................................
1-6 پیشینهی تحقیق..................................................................................
فصل دوّم: مبانی نظری
2-1 تعریف فاجعه .........................................................................................
2-2 خاطره و روایت.......................................................................................
2-3 خاطره و فراموشی..................................................................................
2-3-1 شق بیماری، درمانی .............................................................
2-3-2 شق عملی ................................................................................
2-3-3 شق اصولی، اخلاقی و سیاسی..............................................
2-4 خاطره و مخاطب.....................................................................................
2-5 خاطره در فاصله گناه و شرم.................................................................
2-6 خاطره، تناقض‌ها و امکانات شهادت.....................................................
فصل سوّم: روششناسی
3-1 معرفتشناسی تحلیل روایت ................................................................
3-1 روایت و تحلیل روایت.............................................................................
3-3 تحلیل ساختاری روایت .........................................................................
3-4 میدان مطالعه، شیوهی نمونهگیری و حجم نمونه.............................
3-5 جامعهشناسی هنر ...................................................................................
3-6 جامعهشناسی سینما و واقعیت اجتماعی ...........................................
فصل چهارم: یافته‌های تحقیق
4-1 نگاهی اجمالی به تاریخچه سینما در ایران ........................................
4-2 فیلم مستند «هزار و یک سیب»............................................................
4-2-1 شناسنامهی فیلم.......................................................................
4-2-2 داستان فیلم................................................................................
4-2-3 تحلیل روایتِ فیلم.....................................................................
4-2-4 تحلیل تماتیک فیلم..................................................................
4-2-5 تحلیل جامعهشناختی فیلم......................................................
4-3 فیلم مستند «همه مادران من» ............................................................
4-3-1 شناسنامهی فیلم......................................................................
4-3-2 داستان فیلم ..............................................................................
4-3-3 تحلیل روایت فیلم ...................................................................
4-3-4 تحلیل تماتیک فیلم .................................................................
4-3-5 تحلیل جامعهشناختی فیلم ....................................................
4-4 فیلم داستانی «زمزمه با باد» ..................................................................
4-4-1 شناسنامهی فیلم .......................................................................
4-4-2 داستان فیلم ...............................................................................
4-4-3 تحلیل روایت فیلم ....................................................................
4-4-4 تحلیل تماتیک فیلم...................................................................
4-4-5 تحلیل جامعهشناختی فیلم......................................................
فصل پنجم: نتیجهگیری
نتیجه گیری ........................................................................................................
منابع .....................................................................................................................
منبع:
منابع فارسی:
آندرو، دادلی (1387). تئوریهای اساسی فیلم، ترجمه مسعود مدنی، تهران: رهروان پویش.
آرنت، هانا (1366). توتالیتاریسم: حکومت ارعاب، کشتار و خفقان، ترجمه: محسن ثلاثی، تهران: جاویدان
آرنت، هانا (2007). مسئولیت شخصی در دوران دیکتاوری (نسخه pdf)، ترجمه: بنیاد عبدالرحمن برومند، انتشارات و کتابخانه آنلاین عبدالرحمن برومند:
آرنت، هانا (1392). وضع بشر، ترجمه: مسعود علیا، تهران: ققنوس
آگامبن، جورجو (1387). وسایل بی‌هدف: یادداشت‌هایی در باب سیاست، ترجمه: امید مهرگان و صالح نجفی، تهران: چشمه
اباذری، یوسف (1377). خرد جامعهشناسی، تهران: طرح نو
اباذری، یوسف و فرهادپور، مراد (1380). نیویورک، کابل: نشانهشناسی 11 سپتامبر، تهران: طرح نو
اباذری، یوسف (1381). فروپاشی اجتماعی (مصاحبه)، به نقل از نشریه آفتاب شماره 19
اباذری، یوسف (1388). یوتوپیا و سیاست: گزین‌گویه‌هایی درباره دوم خرداد، به نقل از سایت اینترنتی نویسنده: http://yossif-abazari.persianblog.ir/post/21
اسحاقپور، یوسف (1383). سینما، گزارشی برای درک، جستاری برای تفکر، ترجمه باقر پرهام، تهران: فرزان روز
اسولیوان، لیام (1377). نوآیین‌ها: هربرت مارکوزه و هانا آرنت، ترجمه: مرتضی کاخی و اکبر افسری، به نقل از کتاب: از افلاطون تا ناتو، تالیف و تدوین: برایان ردهد، تهران: آگه.
اوحدی، مسعود (1388). سینما: گفتمان رئالیسم سینمائی در بوته نقد و تئوری، فصلنامه هنر، ش 79. صص: 239-215.
بردشاو، لی (1380). فلسفه سیاسی هانا آرنت، ترجمه: خشایار دیهیمی، تهران: طرح نو
برودل، دیوید (1385). روایت در فیلم داستانی، ترجمه سید علاءالدین طباطبائی، تهران: بنیاد سینمایی فارابی
بشیریه، حسین (1385). هانا آرنت و سیاست: تاریخ اندیشه های سیاسی قرن بیستم، به نقل از نشریه بخارا، شماره 58.
بنیامین، آندره (1377). سنت و تجربه، ترجمه: فرزان سجودی، به نقل از نشریه: فارابی، شماره 31
بنیامین، والتر (1381). زبان و تاریخ: مجموعه مقالات فلسفی، ترجمه: امید مهرگان، تهران: فرهنگ کاوش
بنیامین، والتر (1375). قصه گو: تأملی در آثار نیکلای لسکوف، ترجمه: مراد فرهادپور و فضل الله پاکزاد، به نقل از فصلنامه ارغنون شماره 9 و 10، تهران: سازمان چاپ و انتشارات، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
پارکینسون، جی (1375). لوکاچ و جامعه شناسی ادبیات، ترجمه: هاله لاجوردی، به نقل از فصلنامه ارغن ون شماره 9 و 10، تهران: سازمان چاپ و انتشارات، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
تامپسون، کریستین (1387). روش نئوفرمالیستی در نقد فیلم، ترجمه محمد گذرآبادی، نشریه فارابی، دوره هشتم، ش 3، صص: 145-114.
تولان، مایکل (1383). درآمدی نقادانه، زبانشناختی بر روایت، ترجمه ابوالفضل حری، تهران: بنیاد سینمایی فارابی.
جاروی، ای. سی (1388). ارتباط کلی سینما و جامعهشناسی با جامعهشناسی رسانهها، ترجمه اعظم راودراد، نشریه فارابی، دورهی دهم، ش 2، صص: 56-39.
جینکنز، ویلیام (1381). ادبیات فیلم: جایگاه سینما در علوم انسانی، ترجمه محمد تقی احمدیان و شهلا حکیمیان، تهران: سروش.
دانترو، مائوریتزیو پاسرین (1391). درباره هانا آرنت: زندگی شخصی، حیات علمی، رویکرد به مدرنیته، ترج مه عباس شهرابی فراهانی، به نقل از سایت: http://anthropology.ir/node/15112 & 15318
راودراد، اعظم (1382). نظریههای جامعهشناسی هنر و ادبیات، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
رفویی، پویا (1389). حوزه خاکستری اردوگاه: پریمو لوی و چیزهایی برای روایت نشدن، روزنامه شرق، شماره 1028
ریکور، پل (1374). تاریخ، خاطره، فراموشی، متن سخنرانی در پژوهشکده حکمت و ادیان، به نقل از نشریه گفتگو، شماره 8.
ریکور، پل (1383). زمان و حکایت: پیرنگ و حکایت تاریخی، ترجمه: مهشید نونهالی، کتاب اول، تهران: گام نو.
ریکور، پل (1380). خاطره و فراموشی، ترجمه: ویکتوریا طهماسبی، به نقل از همشهری ماه، سال اول، شماره 7.
سلدن، رامان و ویدوسون، پیتر (1384). راهنمای نظریه ادبی معاصر، ترجمه: عباس مخبر، تهران: طرح نو
سیرونی، فرانسوا (1379). روانشناسی شکنجه، شکنجه‌گر و قربانی: درمان، ترجمه: ارسطو سعید و فروغ احمدی، تهران: پاژنگ
شهبازی، کیان (۱۳۹۲). تجربه فاشیسم در ۲۷ سالگی: آرنت، بون هوفر و تصمیمات سرنوشت، به نقل از سایت: http://tableaumag.com/1863#.U3aFC3b_ jIU
علی، بختیار (1387). چه کسی شهادت میدهد، ترجمه: منصور تیفوری، ضمیمه روزانه روزنامه اعتماد، شماره 1882
فاضلی، مسعود (بی تا). آیا ملتها مجموعه‌هایی ساختگی و تصوری هستند، به نقل از سایت:
فروید، زیگموند (1384). اندیشه‌هایی درخور ایام جنگ و مرگ، ترجمه: حسین پاینده، به نقل از فصلنامه ارغنون شماره 26 و 27، تهران: سازمان چاپ و انتشارات، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
فروید، زیگموند (1382). ماتم و ماخولیا، ترجمه: مراد فرهادپور، به نقل از فصلنامه ارغنون شماره 21، تهران: سازمان چاپ و انتشارات، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
فرهادپور، مراد (1375). یادداشتی درباره زمان و روایت، به نقل از: فصلنامه ارغنون شماره 9 و 10، سازمان چاپ و انتشارات، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
کابیت، شون (1381). جابجایی زمان: در باب فرهنگ ویدئو، ترجمه‌ی: مازیار اسلامی، به نقل از فصلنامه ارغنون، شماره 20
کازبیه، آلن و دونیتو، دانیس و هرمن، ویلیام (1360). اصول نقد فیلم، ترجمه جمال حاج آقامحمد، تهران: پایژه.
کرنی، ریچارد (1384). در باب داستان، ترجمه: سهیل سمی، تهران: ققنوس.
کریستوا، جولیا (1385). هانا آرنت و ارسطو: آپولوژی روایت، به نقل از نشریه بخارا، شماره 58.
کولبروک، ک، (1387). ژیل دلوز، ترجمه رضا سیروان، تهران: مرکز.
کوندرا، میلان (1380). جهالت، ترجمه: آرش حجازی، تهران: کاروان
گولدمن، لوسین (1380). جامعه، فرهنگ، ادبیات، ترجمه محمد جعفر پوینده، تهران: چشمه.
لاکان، ژاک (1391). درباره هملت، ترجمه: حسین پاینده، به نقل از سایت فرارو:
لوی، پریمو (2009). آیا این یک انسان است (نسخه pdf)، ترجمه: رویا طلوع، انتشارات و کتابخانه آنلاین علاءالدین: http://www.aladdinlibrary.org/fa
لوی، پریمو (1376). هنر داستان: گفتگوی گابریل موتولا با پریمو لوی، ترجمه: مژده دقیقی، به نقل از مجله کیان شماره 39.
لوته، یاکوب (1386). مقدمهای بر روایت در ادبیات و سینما، ترجمه امید نیکفرجام، تهران: مینوی خرد.
متز، کریستین (1376). نشانهشناسی سینما، مقالههایی درباره دلالت در سینما، ترجمه روبرت صفاریان، تهران: ایثارگران
وینسنت توماس، لوئیس (1391). آیین‌های خاکسپاری، ترجمه: محمدحسین ناظمی، به نقل از سایت اطلاعات حکمت و معرفت:
منابع انگلیسی:
Agamben, Giorgio (1999) Remnants of Auschwitz, The Witnessand the Archive (Homo Sacre III), Trans: Daniel HellRoazen, New York: Zone Books
Alexander,V. D (2003) Sociology of the Arts, London: Blackwell publishing
Bazin, André. (1967–71). What is cinema? Vol. 1 and 2, Trans & Ed: Hugh Gray, Berkeley: University of California Press
Deleuze.G(1986)The Movement-Image.Translated by:H.Tomlinson and B.Habberjam, Minneapolis: University of Minnesota Press
Hawthorn, J. (1992) A Concise Glossary of Contemporary Literary Theory,
Hayward,S(2000)Cinema Studies:The Key Concepts, London and New York: Rourledge
Lowenthal,L(1987) Sociology of Literature in retrospect,Trans:T.R.Wecks, Critical Inquiry,14.P:115
Metz,C (1974), Film Language, A Semioticsof the Cinema, tra, Michael Taylor, .Newyork, Oxford University Press
Tamboukou, Maria (2011) Portrits of Moments: Visuzal and Textual Entanglements in Narrative Research, Current Narratives, no: 3. Centre For Narrative Research, University Of East London. PP: 313
Tomascikova, slavka, (2009). Narrative Theory and Narrative Discourse, Bulletin of the transilvania university of Barasor , vol 2. (51).
Yusin, Jennifer (2005) Writing the Disaster: Testimony and the Instant of My Death. Colloquy text theory critique 10, Monash University. PP: 134149