خلاصه پایان نامه فراتحلیل تحقیقات انجام گرفته در زمینه درگیری های دسته جمعی
پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد (M.A)
گروه علوم اجتمایی
گرایش: پژوهشگری
چکیده:
فراتحلیل حاضر، کوششی است برای تحلیل مجدد مجموعه ای از این پژوهشهای آسیب شناختی در زمینه عوامل موثر بر نزاع دسته جمعی، در تحقیق حاضر برای فراتحلیل تحقیقات انجام گرفته ابتدا اندازه اثر بر حسب رویکرد تحلیل و آماره مورد استفاده تعیین شدند،سپس برای تعیین میزان رابطه بین متغیرهای مستقل تحقیق با متغیر وابسته از آزمون واریانس و توکی استفاده شد. طبق نتایج بدست آمده سن در گرایش به نزاع تاثیر دارد. مردان بیش از زنان به نزاع دسته جمعی گرایش دارند. بین میانگین اندازه اثر پژوهشهای مورد استفاده با سطح تحصیلات رابطه معناداری وجود ندارد و در تمامی تحقیقات بررسی شده دارندگان تحصیلات بالاتر گرایش کمتری به نزاع دارند. همچنین بین میانگین اندازه اثر با پایگاه اجتماعی-اقتصادی پاسخگویان رابطه معنادار و معکوسی وجود دارد.
در رابطه با متغیر عوامل موثر در نزاع گفتنی است:هر سه عامل فرهنگی، اختلافات خانوادگی و اختلافات ملکی در گرایش به نزاع، تاثیر متفاوتی دارند. تاثیر احساس محرومیت در میزان گرایش به نزاع در تحقیق انجام گرفته در لردگان بیش از شهر اهواز است . بین میانگین اندازه اثر پژوهشهای مورد استفاده با آنومی رابطه معناداری وجود دارد لازم به ذکر اندازه اثر بدست آمده در حد متوسط است. تاثیر پرخاشگری در میزان گرایش به نزاع در تحقیق انجام گرفته در لردگان بیش از شهر اهواز است. اختلاقات قومی برحسب مناطق محتلف تاثیر متفاوتی بر گرایش به نزاع دارد و اندازه اثر قومگرایی در شهر خدابنده کمتر از متوسط و در اهواز، ایلام و لردگان بالاتر از متوسط است.
کلیدواژه: فراتحلیل، اندازه اثر، نزاع دسته جمعی
مقدمه:
پدیده نزاع و درگیری در جامعه از آن دسته آسیب هایی است که با ایجاد اخلال در روابط اجتماعی، فضایی آکنده از بغض، کینه و دشمنی را در میان افراد به وجود می آورد که این امر با زمینه سازی برای ایجاد نزاع و تنشهای بعدی، جامعه را از نظر مادی و معنوی متضرر می سازد و همواره مواجهه با آن مورد توجه متولیان نظم و امنیت اجتماعی بوده است(پورافکاری،3:1383). نزاع بطور اعم وصورت جمعی آن بطور اخص در هر جامعه ای همیشه بعنوان یکی از مسائل اجتماعی مطرح بوده است و در صورتیکه عمومیت پیدا نموده و موجبات جریحه دار شدن افکار عمومی گردد بعنوان یک جرم از لحاظ جامعه شناختی بدان پرداخته می شود.
در حوزه علوم انسانی و اجتماعی روشهای متعددی برای تحقیق و شناخت واقعیت و پدیدههای اجتماعی وجود دارد. فراتحلیل یکی از این روش هاست. فراتحلیل یکی از روشهای توصیفی است که تحقیقات انجام شده را ارزیابی می کند. فراتحلیل عبارت است از تحلیل آماری بسیاری از مطالعات و تحقیقات منفرد در حوزه ای معین به منظور ترکیب و یکپارچه سازی نتایج آنها. در فراتحلیل تحقیقات موجود، تاکید بر ترکیب و یکپارچه سازی نتایج آنها جهت استفاده علمی و کاربردی است. بنابراین فراتحلیل، مقایسه نتایج تحقیقات دیگران است. یعنی اینکه از تحقیقات و نتایج تحقیقات و تحلیل موجود، تحلیل دیگری عرضه کنیم. این فراتحلیل شامل کلیه مراحل تحقیق یعنی نظریه، روش، نتایج و …است. در روش فراتحلیل ابتدا از طریق شکستن اجزای کل به ماوراء و فراتر از کل اولیه می رسیم، سپس تحلیل اولیه را به نحوی منتقل یا تبدیل می کنیم که یافته های نامناسب در چارچوبی قابل قبول قرار گیرند و سرانجام، تحلیلهای ترکیب شده اطلاعاتی را نشان می دهند که اطلاعات اولیه نشان نداده باشند. در عمل، ابتدا اطلاعات از منابع اولیه استخراج و سپس با یکدیگر ترکیب می شوند و سرانجام یک کل جدید را تشکیل می دهند.
در این فصل به بررسیکلیات تحقیق پرداخته می شود و خواننده را با حوزه مورد مطالعه آگاه می سازد. پس از معرفی و طرح مسأله اصلی تحقیق، به طور مختصر به تشریح و بیان اهمیت موضوع پرداخته میشود. در مورد مساله، مباحثی مطرح می گردد که خواننده را برای فرضیات، سوالات و اهداف تحقیق، هدایت می نماید. در ادامه ضرورت انجام تحقیق مورد بررسی قرار میگیرد. سپس فرضیات، اهداف تحقیق و در پایان پیشینه تحقیق ارائه می گردد.
1-2 بیان مسأله
وقوع جرائم مختلف در اجتماع از جمله نزاع اگر تمام علت سلب یا کاهش امنیت اجتماعی به حساب نیاید ، بدون تردید یکی از مهم ترین علل آن می باشد در واقع رابطۀ وقوع جرم و امنیت اجتماعی رابطه ای معکوس می باشد. هر چه جرائم بیشتر گردد امنیت اجتماعی کمتر می شود. از همین رو باید مقابله با پدیده های ناامنی از قبیل نزاع دسته جمعی را مساوی با تلاش برای ایجاد امنیت اجتماعی جامعه تلقی نمود. امنیت را در ابعاد و زوایای مختلفی از جمله بعد عینی (امنیت واقعی) و بعد ذهنی (احساس امنیت) می‌توان بررسی و تحلیل کرد، به عبارتی وقوع نزاع دسته جمعی علاوه بر سلب امنیت فیزیکی و عینی افراد جامعه، زمینه ساز سلب امنیت ذهنی و آسایش اجتماعی اعضای یک جامعه نیز محسوب می گردد. مطالعات انجام شده نشان می دهد که ضریب امنیت شهروندان ایرانی بیشتر از ضریب امنیت شهروندان استرالیایی و انگلیسی است، اما احساس امنیت شهروندان ایرانی کمتر از احساس امنیت شهروندان استرالیا و انگلیس می باشد. نتیجه این که احساس امنیت اگرچه با میزان جرم یا ضریب امنیتی موجود در جامعه ارتباط دارد، ولی به عوامل دیگری نیز بستگی دارد(نشریه امنیت، 1379، ش 11و12).
درگیری های قومی و نزاع های جمعی در هر دور ه ای از تاریخ وجود داشته و در جوامع سنتی و ایلی این موضوع بیشتر نمود داشته بنابراین، نزاع در هر جا معه همیشه به عنوان یکی از مسائل اجتماعی مطرح بوده است(پورافکاری،1383). اساساً آسیبهای اجتماعی ناشی از روابط ناسالم انسانی است که بنیانهای جامعه را به طور جدی تهدید میکند و مانع تحقق نیازمندیها و تقاضاهای افراد کثیری میگردد. به نظر میرسد آسیب اجتماعی وقتی به وجود میآید که نهادهای تنظیم کننده روابط بین افراد با شکست روبرو شده و دچار تزلزل شوند که نتیجه آن شکلگیری شکافهای عمیق بین افراد است. در چنین وضعیتی قوانین تنظیم کننده روابط انسانها مورد بی احترامی قرار میگیرند و متزلزل میشوند زیرا قانونمندی و پذیرش قانون ریشه در ساختارهای جامعه دارد و در رابطه با فرهنگ عمومی جامعه قابل بررسی است(ماهرویی ، 1381) .
نزاع و درگیری از جمله ناهنجاری های متداول جوامع بشری است که به دلیل سابقه وقوع آن در جوامع و اثرگذاری منفی در جامعه محور قانون گذاراسلامی قرار گرفته است اگر از تاثیر مخرب آن بر امنیت شخصی و جسمانی بر افراد بگذریم جامعه نیز در برخورد با درگیری و نزاع امنیت روانی و اجتماعی خود را بر باد رفته میداند اما نزاع دسته جمعی از جمله اقسام درگیری و نزاع هایی هست که در جامعه ی ایرانی به ویژه اجتماعات عشیره ای متداول است . گاه تمسخر و توهین به باورها و عقاید دیگران به درگیری‌های قبیلهای می‌انجامد. تعصب کورکورانه نسبت به قوم و قبیله نیز به علل فرهنگی افزوده میگردد، درگیری، گاه ریشه در باورها و عقاید مذهبی و غیر مذهبی دارد. درگیری دسته‌جمعی، از جرایم شایع در مناطق حاشیه‌ای است؛ زیرا ساکنین این مناطق معمولا مهاجران روستاها و ایل‌ها هستند و در مواردی، به سبب درگیری‌های جزئی حادث شده بین دو نفر - حتی میان کودکان- نزاعهای دسته جمعی شدیدی اتفاق می‌افتد که معمولاً منجر به کشته یا زخمی شدن عده‌ای از طرفین تنازع میشود. در دلفان، این باور غلط رایج است که پسر اجاق خانه است «جامعه‌ای که پسر، بیشتر از دختر تولید میکند به گونه ای تناقض آمیز برای همسر گزینی به جنگ متوسل می شود»(بیتس،1387).
نزاع بطور اعم وصورت جمعی آن بطور اخص در هر جامعه ای همیشه بعنوان یکی از مسائل اجتماعی مطرح بوده است و در صورتیکه عمومیت پیدا نموده و موجبات جریحه دار شدن افکار عمومی گردد بعنوان یک جرم از لحاظ جامعه شناختی بدان پرداخته می شود. کما اینکه طبق قانون مجازات اسلامی هر گونه درگیری و نزاع جمعی از لحاظ قانونی جرم بوده وطبق ماده 615 - هرگاه عده ای با یکدیگر منازعه نمایند هریک از شرکت کنندگان در نزاع حسب مورد به مجازات محکوم میشوند (گلدوزیان،1383).
در این تحقیق مساله نزاع جمعی بعنوان یک واقعبت اجتماعی بصورت فراتحلیل مورد کاووش قرار گرفته و به عوامل موثر بر شکل گیری و همچنین دلایل استمرار بخش آن پرداخته شده است. هدف از فراتحلیل این است که چگونه می توان نتایج پژوهش های انجام شده و نظریه های صورت بندی شده را درعمل به کار برد. رویکردی که با ادغام و ترکیب پژوهش ها تحت عنوان فراتحلیل توجه دارد، چیزی بیش از تحلیل داده ها است . در این تحقیق 7 تحقیق زیر برای تحلیل انتخاب شدند.
بررسی عوامل مؤثر بر تمایلات بالقوه به نزا عهای دسته جمعی در شهرستان خدابنده،1390
بررسی اختلافات و نزاع های جمعی و عوامل موثر در پیشگیری و کنترل آن در استان چهار محال و بختیاری،1382
بررسی جامعه شناختی عوامل مؤثر بر میزان گرایش به نزاع دسته جمعی (مورد مطالعه شهر اهواز)، 1388
تبیین جامعه شناختی میزان گرایش به نزاع دسته جمعی در استان ایلام، 1386
میزان گرایش به نزاع جمعى در میان مردان 15 تا 65 سال شهرستان بویراحمد و عوامل مؤثر بر آن 1389
مطالعه رابطه عوامل فرهنگى اجتماعى با نزاعهاى دسته جمعى، قومى و قبیله اى در شهرستان لردگان، 1388
ریشه یابی نزاع های دسته جمعی(مرود مطالعه روستاهای کویچ وافشرد از توابع بخش خواجه در استان آذربایجان شرقی)، 1388
در مجموع تحقیق حاضر بدنبال پاسخگوئی به سوال های اصلی زیر می باشد:
کدام عوامل بیشترین تاثیر را بر روی نزاع دسته جمعی دارد؟
توزیع متغیرها در تحقیقات مورد بررسی به چه شکلی می باشد؟
رابطه بین اندازه اثر تحقیقات صورت گرفته چگونه است؟
میانگین اندازه اثر در پژوهشهای صورت یافته چگونه است؟
1-3 ضرورت انجام تحقیق
نزاع دسته جمعی به عنوان یکی از مسائل اجتماعی نه تنها متاثر از جنبه های مختلف حیات بشری است بلکه بر آنها تاثیر گذار خواهد بود. این امر یکی از معضلات جامعه است که به ویژه در مناطق ایلی و عشیره ای به صورت جدید تر مطرح است. بسیاری از این نزاع ها موجب مرگ و مجروح شدن افراد زیادی شده است و مشکلات عدیده اجتماعی، روانی و اقتصادی را به وجود آورده است. هرگاه در نزاع های دسته جمعی از سلاح گرم نیز استفاده شود، آمار تلفات اعم از کشته و مجروح افزایش میابد. با ریشه یابی این معضل می توان زمینه ی لازم را برای برنامه ریزی و کنترل آن فراهم کرد( بصیری، ١٣٨٧: ١٢٤). از سوی دیگر "خشونت، رفتاری است که برای آسیب رساندن به دیگری، از کسی سر می‌زند و دامنه‌ی آن، از تحقیر و توهین، تجاوز و ضرب و جرح تا تخریب اموال و دارایی طرف مقابل و قتل اوگسترده است، خشونت، رفتاری است که در همه جا مشاهده شده و بر قربانیان آن روز به روز افزوده میگردد و موجب اضطراب مردم و احساس ناامنی آنها به ویژه گروه‌های آسیب پذیر جامعه، مانند: کودکان، سالخوردگان، زنان و گروه های اقلیت که قربانیان ستم پذیری و نابرابریهای اقتصادی و اجتماعی‌اند شده است». (صدیق سروستانی، 1385). سی رایت میلز در اثر ارزنده خود، پیمان جامعه شناسی، یکی از نخستین و گسترده‌ترین تعاریف از مسئله اجتماعی را عرضه میکند؛ وی قویاً استدلال میکند که وقتی مشکلی در تعداد وسیعی از مردم، تأثیر دارد باید به ماورای افراد و از این رو به ساختار اجتماعی، اقتصادی و سیاسی جامعه نظر افکنیم(مجموعه مقالات آسیبهای اجتماعی ایران، 1383).
فهرست پایان نامه فراتحلیل تحقیقات انجام گرفته در زمینه درگیری های دسته جمعی
فهرست:
فهرست مطالب
عنوان صفحه
چکیده. 1
فصل اول: کلیات پژوهش
1-1 مقدمه: 3
1-2 بیان مسأ له. 4
1-3 ضرورت انجام تحقیق.. 7
1-4 اهداف تحقیق.. 8
1-5 فرضیه های تحقیق.. 9
فصل دوم: پیشینه و ادبیات پژوهش
2-1 پیشینه تحقیق.. 11
2-1-1 مطالعات داخلی پیرامون تحقیق.. 11
2-1-2 پیشینه خارجی تحقیق.. 15
2-2 ادبیات تحقیق.. 17
2-2-1مقدمه: 17
2-2-2 مفهوم نزاع دسته جمعی: 18
2-2-3 تحلیل عوامل موثر بر خشونت، پرخاشگری و نزاع های دسته جمعی.. 20
2-2-4 جایگاه نزاع در فرهنگ دینی.. 23
2-2-5راهکارهای کاهش نزاع دسته جمعی.. 25
2-2-5-1جامعه سازی یا آداب معاشرت با مردم برای پیشگیری از نزاع. 26
2-2-5-2 نقش طوایف در پیشگیری از نزاع دسته جمعی.. 26
2-3 نظریه های مرتبط با تحقیق.. 27
2-3-1 مبانی نظری روان شناسان و جامعه شناسان در خصوص نزاع. 28
2-3-2 طرفداران ذاتی بودن پرخاشگری.. 30
2-3-2-1 فرضیه ناکامی پرخاشگری.. 31
2-3-2-2 نظریه لورنس(غریزی بودن نزاع و پرخاشگری) 32
2-3-2-3 نظریه می یر(علل زیستی – روانی نزاع و پرخاشگری.. 32
2-4-1طرفداران منشا اجتماعی پرخاشگری.. 33
2-4-1-1 نظریه هایی با دلایل ناسازگاری.. 33
2-4-1-2 منابع مورد منازعه: 33
2-4-1-3 نقش های ناسازگار. 34
2-4-1-4 ارزش های ناسازگار. 34
2-4-1-5 الگوی کنترل اجتماعی هیرشی.. 35
2-4-1-6 نظریه منابع.. 35
2-4-1-7 نظریه تضاد. 36
2-4-1-8نهادهای مبتنی بر اطلاعات: 36
2-4-1-9 تضادهای مبتنی بر منافع: 37
2-4-1-10 تضادهای ساختاری.. 37
2-4-1-11 تضادهای ارزشی.. 37
2-4-1-12 نظریه ناکامی ستیزه جویی دولارد. 37
2-4-1-13نظریه رابرت کینگ مرتون.. 38
2-5-1-14 نظریه رایان.. 38
2-4-1-15 نظریه پیوند افتراقی ساترلند. 39
2-4-1-16 نظریه کلوارد و اهلین.. 39
2-5-1 نظریه مارکسیستی.. 40
2-5-2نظریه غیر مارکسیستی.. 40
2-5-3 نظریه ساختی- کارکردی.. 41
2-5-4 نظریه آسیب شناسی اجتماعی.. 41
2-5-5 نظریه بی سازمانی اجتماعی.. 42
2-5-6 تئوری یادگیری اجتماعی.. 42
2-6جمع بندی: 43
فصل سوم: روش شناسی تحقیق
3-1 مقدمه. 46
3-2 نوع روش تحقیق: 47
3-3 روش گرد آوری اطلاعات.. 48
3-4 ابزار گردآوری اطلاعات.. 48
3-5 روش تجزیه وتحلیل اطلاعات.. 49
فصل چهارم:تجزیه و تحلیل اطلاعات
4-1مقدمه. 52
4-2 یافته های توصیفی.. 53
4-3 بررسی فرضیه ها 58
فصل پنجم: نتیجه گیری و پیشنهادات
5-1مقدمه : 72
5-2 نتیجه گیری : 73
5-3 پیشنهادات: 77
5-3-1 سایر پیشنهادت کاربردی: 78
فهرست منابع داخلی.. 82
منبع:
فهرست منابع داخلی
قرآن مجید
احمدی، حبیب. جامعه شناسی انحرافات، تهران: سمت. چاپ اول.1384
انجمن جامعه شناسی ایران. مجموعه مقالات آسیب های اجتماعی ایران؛ تهران، انتشارات آگه.1383
بیتس، دانیل و فرد پلاک. انسان شناسی فرهنگی؛ ترجمه محسن ثلاثی؛ تهران، علمی،1387
پارتوس، اتومار جی. و ور پائول. کاربرد نظریه کشمکش، ترجمه علی کاظمی،
پورافکاری، ناصر . پرخاشگری و فرهنگ . مجله پژوهشی دانشگاه اصفهان، جلد دهم ، 1378، شماره 1و 2
پورافکاری، ناصر. نزاعهای جمعی محلی.مجموع مقالات اولین همایش ملی طرح مسائل جامعه، 1383
تهران: نشر زیتون سبز،1391
حافظ نیا محمدرضا . جغرافیای سیاسی ایران. انتشارات سمت،1381
دورکیم، امیل. قواعد روش جامعه شناسی، ترجمه علی محمد کاردان، تهران :انتشارات دانشگاه تهران.1387
رضائیان ، علی. تحلیل جامعه شناختی نزاع جمعی در شهرستان دلفان . دلفان: دانشگاه پیام نور،1389
رضایی کلواری، نورالله و مجید بحرینی. مطالعه رابطه عوامل فرهنگی اجتماعی با نزاعهای دسته جمعی، قومی و قبیلهای در شهرستان لردگان. فصلنامه مطالعات امنیت اجتماعی،معاونت اجتماعی ناجا،1389، شماره22.
رفیع پور، فرامرز. توسعه و تضاد، چاپ دوم: تهران، شرکت سهامی انتشار.1377
رفیع‌پور، فرامرز. تکنیک‌های خاص در علوم اجتماعی. تهران: شرکت سهامی انتشار.1382
شانزدهم.1376
صادقی، محمدهادی؛ جرایم علیه اشخاص، تهران، میزان، چاپ نهم، 1385، ص 274
صالحی امیری سیدرضا. مدیرت منازعات قومی در ایران. مرکز تحقیقات استراتژیک.1385
صدیق سروستانی، رحمت الله.آسیب شناسی اجتماعی (جامعه شناسی انحرافات اجتماعی )تهران، انتشارات آن، 1383.
فراهانی،حجت اله، عریضی، حمیدرضا. اصول پیشرفته پژوهش در علوم انسانی. انتشارات جهاد دانشگاهی اصفهان.1384
گلدوزیان، ایرج. محشای قانون مجازات اسلامی، تهران، چاپ سوم،1383 ، ص 330
گلدوزیان، ایرج؛ محشای قانون مجازات اسلامی، تهران، چاپ سوم، 1383، ص 330
گیدنز، آنتونی. جامعه شناسی. ترجمه منوچهر صبوری . تهران : نی . چاپ
ماهرویی، ابوالحسن. حقوق و تکالیف شهروندی و قانون گریزی شهروندان، نشریه عدالت.1381، شماره 15.
محمدپور، اسمعه.پرخاشگری و بزهکاری در کودکان و نوجوانان، تهران، دانشگاه تربیت معلم،1380 ، ص 9 و 10.
معظمی، شهلا. بزهکاری کودکان و نوجوانان، تهران، دادگستر، چاپ اول،1388، ص 162.
نظری، جواد.تبیین جامعه شناختی میزان گرایش به نزاع جمعی در استان ایلام"، فصلنامه مطالعات امنیت اجتماعی، سال سوم،1386، شماره 10
ولد، جورج و همکاران.جرم شناسی نظری، ترجمه علی شجاعی. تهران، انتشارات سمت.1380
فهرست منابع خارجی
Cohen, J. (1977). Statistical Power Analysis for the Behavioral Sciences. New York: Academic Press
Collins, R. (1997). Theoretical Sociology. Jaipur and New Delhi: Rawat
Farrington, David P., Geoffrey C. Barnes, and Sandra Lambert. (1996). "The concentration of Offending in Families." Legal and Criminological Psychology 1:47-63.
Lonardo, Robert A. (2008), Romantic Parents, Friend and Parents:Enmeshment in Networks characterized by deviance and Adolescent Delinquency, A Thesis Submitted to the Graduate College of Bowling Green State University in partial fulfillment of the requirements for the degree of Master of Arts December 2007.
Streiner, D.L. (2003). Meta analysis: A 12 steps program. Retr ived From: www. Eamh.net