پایان نامه امکان سنجی اجرای بودجه ریزی عملیاتی در دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهرری

  • Code: # 29294

  • تعداد صفحات: 114
  • فرمت فایل: Word
  • سال: مشخص نشده
  • مقطع: مشخص نشده
  • دسته بندی: مدیریت
قیمت: ۳۶,۰۰۰ تومان
۶۵,۰۰۰ تومان
دانلود فایل
  • خلاصه
  • فهرست
  • خلاصه پایان نامه امکان سنجی اجرای بودجه ریزی عملیاتی در دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهرری

     

    پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد)  M.A)

    گرایش: مالی 

    تابستان 1391

    چکیده:

    این تحقیق با هدف امکان سنجی اجرای بودجه­ریزی عملیاتی در دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهرری و در سال 1391 به عمل آمده است. به این منظور بر اساس مدل شه((sheh ، طبقه بندی سه گانه­ای از میزان توانایی (توانایی ارزیابی عملکرد، توانایی نیروی انسانی و توانایی فنی)، میزان اختیارات (اختیار سازمانی، اختیار قانونی و اختیار رویه­ای) و  میزان پذیرش (پذیرش سیاسی، پذیرش مدیریتی و پذیرش انگیزشی) در دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهرری مورد بررسی قرار گرفت. تحقیق از لحاظ هدف کاربردی و از لحاظ روش، از نوع توصیفی- پیماشی بوده است. جامعه آماری شامل کلیه معاونین دانشگاه، روسای دانشکده­ها و مدیران و کارشناسان حسابداری و بودجه دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهرری به تعداد 78 نفر بودند که با پرسشنامه محقق ساخته مورد مطالعه قرار گرفتند. برای سنجش پایایی ابزار تحقیق از ضریب آلفای کرونباخ استفاده شد که مقدار آلفای کرونباخ بدست آمده برای میزان توانایی بودجه ریزی عملیاتی 0/85، میزان اختیارات 0/77 و میزان پذیرش بودجه ریزی عملیاتی در دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهرری0/81محاسبه گردید. نتایج حاصل آزمون t تک گروه نشان داد، هر سه عامل توانایی، اختیار و پذیرش (در سطح معنا­داری 0.01>p­) برای استقرار بودجه ­ریزی عملیاتی در دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهرری وجود دارد. همچنین بر اساس یافته های آزمون فریدمن، از میان عوامل مورد مطالعه؛ پذیرش مدیریتی، توانایی نیروی انسانی و توانایی فنی از مهم ترین عوامل استقرار بودجه ریزی عملیاتی در این واحد، می باشند. 

     

    واژگان کلیدی: بودجه ریزی عملیاتی، مدل شه، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهرری.

     

    1-1) بیان مساله تحقیق:

    طی سالهای  اخیر  فشارهای  فزایند ه­ای  در  زمینه  نظارت مالی  بر  سازما ن ها، تقریبا   در  تمامی کشورهای جهان  به  چشم  می خورد.  این فشارها  ناشی از  محدودیت  منابع ،  افزایش حساسیت های جامعه و گرایش سیاستمداران  در جلب رضایت  مردم   به  منظور  ارائه  عملکرد  مثبت  در  جهت  کسب  مقبولیت، مشروعیت و پاسخگویی در راستای  بهبود  مدیریت  بر  منابع  مالی  بوده  است   . بسیاری  از  کشورهای توسعه یا‌فته  و در حال توسعه  دنیا  در تلاشند  نظام بودجه ریزی خود را  در  یک  فرآیند  بهبود  یا  تغییر  به  یک نظام  عملکرد محور  یا  عملیاتی  که  در  آن  ارتباط  بین  اعتبارات  بودجه ای  و عملکرد  دستگاههای  اجرایی شفاف   و  قابل  درک  است،  نزدیکتر سازند  و از  این  طریق  پشتوانه  اطلاعاتی معتبر  و  قابل  اطمینانی  برای تصمیمات  بودجه ای فراهم آورند)حسن آبادی و نجارصراف، 1387).

    در واقع بودجه ریزی  عملیاتی، ابزار مدیریتی سودمندی به شمار می­آید که  برای تولید  و  تبادل  اطلاعات  حال  و آتی  بر اساس شاخص ها و استانداردهای  عملکردی  به  منظور تنظیم بودجه برای برآورد و سنجش عملکرد سازمانها ضروری می­باشد.

    دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی نیز که  مسئول  کشف  و نشر دانش  و فراهم سازی آموزش  و  یادگیری عالی برای تربیت نیروی انسانی متخصص و کمک به توسعه جوامع هستند،  به عنوان یک نظام (سیستم) از چندین  زیر نظام تشکیل شده اند که  اساسی ترین نظام  مدیریتی آن  نظام  مالی است (ساکتی و سعیدی، 1386). استقرار نظام بودجه ریزی عملیاتی در نظام مالی دانشگاه ها عوامل اثر بخشی و صرفه جویی را به  ابعاد  سنتی بودجه   ریزی  اضافه  می کند.

    اهمیت موضوع فوق موجبات توجه و اصلاحات اخیر در نظام بودجه ای دانشگاه های کشور و حرکت به سوی بودجه عملیاتی را نشان می دهد. به طوری که در قانون برنامه چهارم توسعه، دانشگاه ها نه تنها باید نظام بودجه ریزی خود را از بودجه ریزی برنامه ای به بودجه ریزی عملیاتی تغییر دهند بلکه (در اجرای بند الف ماده 49 این قانون)، موسسه­های آموزش عالی ملزم به تهیه بودجه عملیاتی به منظور دستیابی به بهای تمام شده فعالیت های آموزشی و پژوهشی و تعیین هزینه سرانه دانشجو در رشته های مختلف به منظور تامین منابع مالی هستند.

    از سوی دیگر به استناد این ماده، قانون برنامه چهارم توسعه کشور که اعتبارات هزینه ای دانشگاهها و موسسه های آموزش عالی دولتی براساس قیمت تمام شده به آنها اختصاص خواهد یافت و با توجه به توسعه همه جانبه موسسه های آموزش عالی در کشور، نیاز به بهبود شیوه های کنترل و مدیریت منابع مالی در آن احساس بیشتری می شود. این امر می تواند موجب تمرکز بیشتر دانشگاه ها به مقوله کارآیی و اثربخشی منابع مالی شود. تنها راه تحقق این اهداف استقرار نظام بودجه ریزی عملیاتی در موسسه های آموزش عالی عنوان شده است. ویژگی و وجه تمایز این نظام از نظام بودجه ریزی موجود، تاکید روی اهداف، نتایج و محصول هر یک از اقلام هزینه ای و افزایش قدرت پاسخگویی دانشگاهها است.

     دانشگاه آزاد اسلامی نیز به عنوان یکی از موسسه­های آموزش عالی از این امر مستثنی نمی باشد و تغییر در نظام بودجه ریزی این دانشگاه به مثابه سایر دانشگاه های کشور  امری  ضروری  به  نظر می آید .

    بر اساس این تحقیق در پی مشخص نمودن عوامل متعددی نظیر میزان شناخت و دانش مدیران و کارشناسان نسبت به این نظام و سایر عوامل انسانی و رفتاری مرتبط با استقرار بودجه عملیاتی و همچنین مشکلات و موانع و ظرفیت های  موجود برای استقرار بودجه ریزی عملیاتی می باشد.

    با توجه به مطالعات نظری و شرایط موجود در موسسه های آموزش عالی کشور می توان امکان استواری بودجه ریزی عملیاتی را در قالب سه عامل پذیرش، توانایی و اختیار تقسیم بندی نمود. عامل پذیرش شامل پذیرش سیاسی، پذیرش مدیریتی و پذیرش انگیزشی می باشد. عامل توانایی نیز از سه گروه توانایی فنی،توانایی ارزیابی عملکرد و توانایی انسانی تشکیل می گردد. همچنین عامل اختیار نیز شامل اختیار قانونی، اختیار رویه ای واختیار سازمانی می باشد. لذا در این تحقیق دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهرری از بین واحدهای دانشگاه آزاد اسلامی انتخاب گردید تا امکان استقرار بودجه ریزی عملیاتی در این دانشگاه مورد مطالعه قرار گیرد. 

     

     

     

    1-2) اهمیت موضوع تحقیق :

    در بحث بودجه‌ریزی عملیاتی سه هدف عمده مدیریت منابع و وجوه در نظر گرفته می‌شود که شامل برقراری انضباط مالی ، تخصیص منابع به اولیت‌ها و مدیریت اجرایی خوب می‌باشد.

    با بکارگیری بودجه‌ریزی عملیاتی انتظار می‌رود اهداف در نظر گرفته شده فوق در دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهرری محقق شده و بتوان با اجرای این روش بودجه‌ریزی میزان دستیابی به اهداف و همچنین انحراف از اجرای آن را مشخص نمود .

    مهمترین هدف بودجه ریزی عملیاتی اصلاح مدیریت بخش عمومی و افزایش اثربخشی مخارج این بخش است به طوریکه با این کار ارزیابی پاسخگویی مسئولین دستگاههای اجرایی بر اساس معیار دستاوردهای فعالیتهای آنان صورت خواهد گرفت.بیش از 60%حجم بودجه سالیانه کشور به شرکتها و موسسات دولتی اختصاص دارد که موجب ریخت و پاشهای فراوان سالانه آنها شده است که با تنظیم بودجه عملیاتی و شفاف انتظار می رود این هزینه ها به حداقل ممکن کاهش یابد.(کردبچه،1385،11)

     

    1-3) بیان اهداف تحقیق :

    1- بررسی امکان اجرای بودجه‌ ریزی عملیاتی در دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهرری.

    2- ارائه راهکارهایی به منظور امکان پذیرنمودن اجرای بودجه‌ریزی عملیاتی در دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهرری.

     

    1-4) فرضیات یا سئوالات تحقیق :

     (1): پذیرش بر استقرار بودجه ریزی عملیاتی در دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهرری تاثیر دارد.  

     

     (2): توانایی بر استقرار بودجه ریزی عملیاتی در دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهرری تاثیر دارد.     

     

     (3): اختیار بر استقرار بودجه ریزی عملیاتی در دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهرری تاثیر دارد.  

     

     (4): بین نظرات مدیران و کارشناسان مرد و زن در ارتباط با اجرای بودجه ریزی عملیاتی در دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهرری اختلاف معنی دار وجود دارد.

     

     

    1-5) چارچوب نظری :

    چارچوب نظری الگویی است که پژوهشگر بر اساس آن درباره روابط بین عواملی که در ایجاد مسئله، مهم تشخیص داده اند نظره پردازی می کند.

    پژوهشگر به دنبال این است که بر اساس مدل ارائه شده بررسی نماید که آیا عوامل ذکر شده در دانشگاه آزاد واحد شهر ری توانایی پاسخگویی به نیازهای واحد مورد تحقیق را دارا می باشد یا خیر.

    بودجه عملیاتی یک برنامه سالانه به همراه بودجه سالانه است که رابطه میان میزان وجوه تخصیص یافته به هر برنامه با نتایج بدست آمده از اجرای آن برنامه را نشان می دهد. این نوع بودجه ریزی توانایی تصمیم گیرندگان در ارزیابی درخواستهای بودجه ای دستگاههای اجرایی را با آگاه ساختن تصمیم گیرندگان به اطلاعات بهتر درباره نتایج هر برنامه یا برنامه هایی که برای رسیدن به اهداف مشترکی بکار می روند، افزایش می دهد. این نوع بودجه تمامی فعالیتهای مستقیم و غیرمستقیم مورد نیاز در برنامه و همچنین تخمین دقیقی از هزینه فعالیتها را در بر می گیرد.

    بودجه ریزی عملیاتی روشی برای تخصیص منابع به منظور دستیابی به اهداف ، برنامه ها و نتایج ارزیابی شده است.در این روش منابع بودجه به اهداف مورد نظردر قالب برنامه به نحوی کاراو اثربخش تخصیص می یابد. می توان چنین بیان نمودکه بودجه ریزی عملیاتی علاوه بر اثربخشی به دنبال تعیین نرم ها، استانداردها، معیارها و درنهایت قیمت تمام شده خدمات ارائه شده توسط دستگاههای دولتی می باشد. به عبارتی بودجه ریزی عملیاتی به دنبال رسیدن به اهداف تعیین شده با کمترین هزینه می باشد.(کارآیی توام با اثربخشی )

    از طرفی تعیین برنامه ها در راستای تحقق اهداف هر دستگاه و مشخص نمودن فعالیتهای متناسب در راستای تحقق اهداف هر برنامه دستگاه، مقوله برنامه ریزی است.اما اینکه هر کدام از اقدامات ، فعالیتها و در نهایت برنامه ریزی تعیین شده ، مستلزم صرف چه میزان هزینه است ، موضوعی است که در مباحث بودجه ریزی به آن پرداخته می شود.

    برنامه ریزی و تعیین برنامه ، فعالیتهاو اقدامات بدون مطالعات امکان سنجی و اولویت دهی میسر نبوده و انجام امور مذکور در برنامه ریزی ، مستلزم برآورد هزینه های انجام کار و قیمت تمام شده می باشد.

    لذا برنامه ریزی بدون توجه به هزینه و بودجه لازم برای انجام کار امکان پذیر نمی باشد و یا ناقص خواهدبود.

     

    1-6) مدل تحقیق :

    بر اساس نتایج یک نظر سنجی کارشناسان بودجه ای سازمان بودجه در امریکا معتقدبودند که بودجه ریزی عملیاتی بر تخصیص ها تاثیر محدودی دارد. تقریبا نیمی از کارشناسان بودجه که در این نظر سنجی شرکت کرده اند معتقد بودند که این شیوه در نیل به اهداف تخصیص منابع چندان تاثیری ندارد و بیش از یک پنجم کارمندان سازمان نیز تقریبا نظر مشابهی داشتند.برخی دیگر این تفاوت در میزان موفقیت را به ویژگی های سازمان ها نسبت می دادند. آندروز (2004) این عوامل را بخشی از مدل اجرایی می دانست و فرض می کرد که امکان اجرا بودجه ریزی عملیاتی در ایالت هایی وجود دارد که در آن ها توانایی حرفه ای و کارشناسی برای چنین تغییراتی بیشتر وجود دارد و مقامات برای اعمال چنین تغییراتی اختیارات بیشتری دارند و میزان پذیرش تغییر نیز بیشتر است.در این مقطع اکثر ایالت ها به دلیل الزامات اجرایی یا قانونی از نوعی بودجه ریزی عملیاتی استفاده می کنند یا استفاده کرده اند (ملکرز و ویلافبی 1998 ویلافبی 2004) با وجود این درباره تاثیر نهادی بودجه ریزی عملیاتی بر هزینه های دولت همچنان تردید هایی وجود دارد . وایت (1994) به این نکته اشاره می کند دلیل ناکامی اصلاحات بودجه ریزی گستردگی محدوده اطلاعات (وهزینه هایی) است که برای اتخاذ این گونه تصمیمات ضروری است . در نتیجه بودجه ریزی افزایشی رویکرد بهتری است .لو (1998)تاجایی پیش میرود که سودمندی برخی شاخص های عملکرد در فرایند بودجه ریزی عملیاتی را به دلیل اتکا به داده های کوتاه مدت مورد تردید قرار می دهد . حتی طرفداران استفاده از بودجه ریزی عملیاتی نیز به برخی از نقایص بالقوه آن اشاره می کنند. اسمیت (1999) این نکته را یاد آوری می کند که بودجه ریزی عملیاتی در مقایسه با سایر شیوه ها بیستر در معرض تخلف و سو استفاده قرار دارد ولی به دلیل قدرت ذاتی چنین سیستم هایی و برای جبران این نقاط ضعف راه هایی را نیز پیشنهاد می کند.

  • فهرست پایان نامه امکان سنجی اجرای بودجه ریزی عملیاتی در دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهرری

    فصل اول : کلیات تحقیق

     

     

    1-1) بیان مسئله تحقیق

     

    2

    1-2) اهمیت موضوع تحقیق

     

    4

    1-3) اهداف تحقیق

     

    4

    1-4) سئوالات و فرضیه های تحقیق

     

    4

    1-5) چارچوب نظری تحقیق

    1-6) مدل تحقیق

    1-7)تعریف عملیاتی متغیرها و واژه های کلیدی

    1-8) روش تحقیق

    1-9) قلمرو تحقیق 

    1-10) جامعه آماری مورد مطالعه و حجم نمونه

     

    فصل دوم : مبانی نظری و پیشینه تحقیق

    بخش اول: مبانی نظری تحقیق

     

     

    21

    2-1) تاریخچه بودجه

    2-1-1) تعاریف بودجه

    2-1-2) تعاریف بودجه از دیدگاه قانونی

    2-1-3) مراحل بودجه ریزی در ایران

    2-1-3-1) مرحله تهیه ، تنظیم و پیشنهاد بودجه

    2-1-3-2) مرحله تصویب بودجه

    2-1-3-3) مرحله اجرای بودجه

    2-1-3-4) مرحله نظارت بر بودجه

    2-1-4) بودجه ریزی برنامه ای

    2-1-5) نظام بودجه ریزی مدیریت بر مبنای هدف 

    2-1-5-1) نظام بودجه ریزی مدیریت بر مبنای هدف  در امریکا

    2-1-6)نظام بودجه ریزی بر مبنای صفر

    2-1-7) مزایای بودجه ریزی بر مبنای صفر در مقایسه با بودجه ریزی سنتی

    2-1-8) نظام بودجه ریزی بر مبنای صفر در امریکا

    2-1-9) نظام بودجه ریزی افزایشی

     

     

    2-1-10) مزایا و معایب بودجه ریزی افزایشی

    38

    2-2) بودجه ریزی عملیاتی

    39

    2-2-1) تعریف بودجه ریزی عملیاتی

    39

    2-2-2)تعریف بوجه عملیاتی از دیدگاه کمیسیون هوور

    40

    2-2-3) انواع بودجه ریزی عملیاتی

    40

    2-2-4) مبانی قانونی بودجه ریزی عملیاتی

    41

    2-2-5) اجرای بودجه عملیاتی

    45

    2-2-5-1) حسابداری قیمت تمام شده

    46

    2-2-5-2) روش اندازه گیری کار

    2-2-6) تحقق بودجه ریزی عملیاتی

    47

    48

    2-2-7) اهداف بودجه ریزی عملیاتی

    49

    2-2-8) ویژگیهای بودجه ریزی عملیاتی

    50

    2-2-9)  اصول و مفاهیم هزینه یابی محصول

    51

    2-2-10) فواید بودجه ریزی عملیاتی

    54

    2-2-11) الزامات بودجه ریزی عملیاتی

    55

    2-2-11-1) جلب موافقت و تعهد نقش آفرینان اصلی

    55

    2-2-11-2) تنظیم برنامه زمانی برای اجرا

    55

    2-2-11-3) تامین آموزشهای لازم

    56

    2-2-11-4) بررسی و توسعه برنامه های راهبردی

    57

    2-2-11-5) ایجاد سیستم اطلاعات و حسابداری قیمت تمام شده

    58

    2-2-11-6) ارزیابی عملکرد و گزارش نتایج

    59

    2-2-11-7) فراهم کردن زمینه های مدیریتی

    60

    2-2-11-8) اقدامات نهایی

    2-2-12) موانع بودجه ریزی عملیاتی

    2-2-13) بودجه ریزی عملیاتی در موسسه های آموزش عالی

    2-2-14) محاسبه هزینه تمام شده فعالیتهای موسسه های آموزش عالی

    2-2-15) مشکلات بودجه ریزی عملیاتی در موسسه های آموزش عالی

    60

    62

    63

    64

    67

    فهرست مطالب

     

    عنوان

    صفحه

     

    بخش دوم :  پیشینه تحقیق

    70

     

    2-3-1) پژوهش اول

    70

     

    2-3-2) پژوهش دوم

    71

     

    2-3-3) پژوهش سوم

    72

     

    2-3-4) پژوهش چهارم

    73

     

    فصل سوم : روش شناسی تحقیق

     

     

    3-1) نوع مطالعه

    76

     

    3-2 )روش تحقیق

    76

     

    3-3) جامعه مورد مطالعه و حجم نمونه

    76

     

    3-4) فرضیات تحقیق

    77

     

    3-5) ابزار گردآوری اطلاعات

    77

     

    3-5-1) مطالعه اسناد وکتابخانه ای

    77

     

    3-5-2) پرسشنامه    

    78

     

    3-6)سنجش روایی و پایایی ابزار پژوهش

    79

     

    3-7) روشهای تجزیه و تحلیل داده ها

    80

     

    3-7-1) آمارتوصیفی

    80

     

    3-7-2) آمار استنباطی

    80

     

    فصل چهارم: تجزیه و تحلیل اطلاعات

     

     

    4-1) مقدمه

    82

     

    4 -2) توصیف جمعیت شناختی پاسخگویان

    82

     

    4-2-1) توزیع فراوانی و درصد شرکت کنندگان در پژوهش

    82

     

    4-2-2) سن پاسخگویان شرکت کنندگان در پژوهش

    83

     

    4-2-3) جنسیت شرکت­ کنندگان در پژوهش

    83

     

    4-2-4) میزان تحصیلات پاسخگویان

    84  

     

    4-2-5) سابقه کار کارکنان شرکت کنندگان در پژوهش

    84

     

    4 -3) بررسی متغیر­های مرتبط با بودجه ریزی عملیاتی

    84

     

    4-3-1)بررسی توزیع فراوانی پاسخهای مرتبط با توانایی بودجه ریزی عملیاتی

    84

     

    4-3-2)بررسی توزیع فراوانی پاسخهای مرتبط با اختیارات بودجه ریزی عملیاتی

    85

    فهرست مطالب

     

    عنوان

    صفحه

    4-3-3)بررسی توزیع فراوانی پاسخهای مرتبط با پذیرش بودجه ریزی عملیاتی

    87

    4-3-4)بررسی آماری متغیرهای مرتبط با بودجه ریزی عملیاتی

    88

    4-4) آزمون فرضیات تحقیق

    90

    4-4-1)آزمون tتک نمونه ای

    90

    4-4-2)آزمون فریدمن

    93

    فصل پنجم: نتیجه گیری،بحث و پیشنهادها

     

    5-1)مقدمه

    98

    5-2)خلاصه

    98

    5-3)یافته های حاصل از آمار توصیفی

    100

    5-4)بررسی آماری متغیرهای مرتبط با بودجه ریزی عملیاتی

    101

    5-5)یافته های حاصل از آمار استنباطی

    102

    5-6)بحث در مورد نتایج تحقیق

    104

    5-7)پیشنهادها

    106

    فهرست منابع

    110

                                                                                                           

  • ثبت سفارش
    عنوان محصول
    قیمت