خلاصه پایان نامه بهینه سازی ترمواکونومیک و اگزرژو اکونومیک بویلر بازیاب حرارت سیکل ترکیبی و سیستم تولید همزمان توان و آب شیرین در نیروگاه نکا با استفاده از الگوریتم ژنتیک
چکیده:
با توجه به کاهش منابع زیرزمینی آبی و سوخت های فسیلی در دنیای امروز و همچنین در ایران جلوگیری از اتلاف انرژی و معرفی روشهای نوین در تهیهی آب شیرین قابل شرب از آب دریاجایگاهی خاص در دنیای آینده خواهد داشت. استفاده از روشهایی چون روش های تبخیر – تقطیری میتواند یکی از این روشها باشد.
با توجه به بالا بودن راندمان حرارتی در سیکلهای ترکیبی موجب شده تا اقبال عمومی در جهان به این نوع از نیروگاه ها افزایش یابد اما هنوز سهم بزرگی از حرارت وارد شده به بویلرهای بازیاب این نیروگاه ها توسط برج های خنک کننده به محیط انتقال یافته و به عنوان انرزی تلف شده در نظر گرفته میشود. حال اگر بتوان روشی را پیشنهاد داد تا از این حرارت در جهت تولید آب شیرین استفاده نمود میتوان راندمان این نوع نیروگاهها را بیش از پیش بالا برد.
از این رو در این پایان نامه با استفاده از یک توربین با فشار پشت که دارای فشار خروجی بالاتری نسبت به توربینهای بخار معمولی میباشد در سیکل بخار نیروگاه نکا سعی شده است تا حرارت ورودی به یک آب شیرین کن MED-TVC را تعمین نمود. بخار وارد شده به این آب شیرین کن حرارت خود را به آب دریا میدهد تا در فشار پایین تر از محیط تبخیر گردد و با تقطیر بخار حاصل آب شیرین DM تولید گردد. در این روش اندکی میزان تولید توان به دلیل استفاده از توربین با فشار پشت کاهش خواهد یافت اما در عوض از اتلاف حرارتی بالایی که در کندانسور نیروگاه وجود داشت جلوگیری و در جهت تولید آب شیرین استفاده میگردد.
جهت بهینه سازی سیکل مذکور در افزایش درآمد و کاهش میزان تخریب اگزرژی، بازگشت سرمایه و هزینههای اولیه از الگوریتم ژنتیک استفاده شده است و همچنین در جهت بهینه سازی چند معیاره با در نظر گرفتن تمامی موارد فوق از روش TOPSIS در کنار الگوریتم ژنتیک بهره گرفته شده.
بر اساس تحلیلهای انجام شده در پایان نامهی حاضر نتایج ذیل به دست آمد:
با افزایش میزان TBT در آب شیرینکن MED-TVC میزان تولید آب شیرین و نسبت بهره در آب شیرین کن کاهش مییابد اما میزان هزینههای اولیهی ساخت و نصب و بهره برداری آب شیرینکن با کاهش روبرو میباشد.
با افزایش میزان فشار خروجی توربین با فشار پشت علاوه بر کاهش درآمد کل بازگشت سرمایه با تاخیر روبرو خواهد بود اما میزان تولید آب شیرین در خروجی توربین افزایش خواهد یافت.
با افزایش در میزان سوخت ورودی به مشعل کانالی علاوه بر افزایش درآمد کل میزان تخریب اگزرژی کل نیز افزایش خواهد یافت. با توجه به این امر مقدار بهینهای برای دبی سوخت ورودی به مشعل کانالی وجود دارد که این مقدار با روش TOPSIS، Kg/s 41/0 به دست میآید. میزان دبی سوخت ورودی به مشعل کانالی در نیروگاه نکا در حال حاضر kg/s 8/0 میباشد.
افزایش فشار در خروجی بخش فشار بالا در بویلر بازیاب علاوه بر افزایش میزان تخریب اگزرژی کل موجب افزایش درآمد کل نیز خواهد شد. این مقدار نیز با روش TOPSIS، Bar 5/148 به دست آمده است درحالی که این میزان در بویلر نیروگاه نکاbar 130 میباشد. علاوه بر آن مقدار بهینهی فشار بخش فشار پائین، دبی خروجی از درام بخش فشار پائین، تعداد مراحل آب شیرینکن و همچنین مرحلهی بهینهی خروجی بخار مکش شده در آب شیرین کن نیز به دست خواهد آمد.
فصل 1
کلیاتی در مورد نیروگاههای سیکل ترکیبی، بویلرهای بازیاب و روشهای مختلف شیرین سازی آب
مقدمه
بازدهی یک نیروگاه گازی را میتوان با انتخاب پارامترهایی نظیر نسبت تراکم (که در کمپرسور، محفظهی احتراق و توربین تعریف میشود) نسبت سوخت به هوا و ... بهینه نمود. علاوه بر آن با بهرهگیری از انرژی موجود در گازهای داغ خروجی از توربین میتوان راندمان کل یک نیروگاه گازی را با تبدیل آن به نیروگاه سیکل ترکیبی بهبود بخشید. برای این امر از بویلرهای بازیاب حرارت استفاده میشود.
سیکل ترکیبی از دو یا چند سیکل قدرت تشکیل میشود که هدف اصلی از ترکیب سیکلهای متفاوت به دست آوردن سیکلی است که دارای راندمان بالاتری نسبت به راندمان سیکلهای تشکیل دهنده آن باشد.
به منظور تولید برق به صورت صنعتی و تجاری سیکلهای ترکیبی گوناگونی توسط محققان مورد مطالعه و بررسی قرار گرفته است. از حدود سال 1970 به بعد نیروگاههای سیکل ترکیبی که مرکب از سیکل گازی و سیکل بخاری میباشد که ذکر خواهد شد مورد توجه بسیاری بوده و توسعهی قابل ملاحظهای یافته است.
شیرینسازی آب دریا یک منبع عظیم تولید آب صنعتی، کشاورزی و آشامیدنی در بسیاری از مناطق جهان است. فرآیند شیرینسازی آب شور به طرق مختلفی صورت میپذیرد که همگی آنها به انرژی احتیاج دارند. این انرژی میتواند از طریق گرمایی، مکانیکی و یا الکتریکی تامین شود.
فرآیند تبخیر چند مرحلهای (MED) که از انرژی گرمایی استفاده میکند، اولین فرآیندی است که برای تولید مقادیر قابل توجهی آب خالص از آب دریا مورد استفاده قرار گرفته است. اساس این روش، چگالش بخارات حاصل از تبخیر در خلاء آب دریاست. برای ایجاد خلاء از یک کمپرسور استفاده میشود که این کمپرسور میتواند به صورت حرارتی (ترموکمپرسور) و یا مکانیکی عمل نماید. مزیت عمدهی ترموکمپرسور به کمپرسور مکانیکی، هزینههای پایین ساخت، نگهداری، تعمیرات و مصرف انرژی پایین است.
2 کلیات نیروگاه سیکل ترکیبی و بویلرهای بازیاب حرارت
1-2-1 انواع نیروگاههای سیکل ترکیبی
یک نیروگاه سیکل ترکیبی از ترکیب دو یا چند سیکل قدرت متفاوت که با سیال عاملهای مختلف و در دماهای متفاوت کار میکنند، تشکیل یافته است، بهطوریکه هر یک از آنها قادر است در صورت فراهم شدن شرایط مورد نیازش، بهطور مستقل به فعالیت خود ادامه دهد. در یک سیکل ترکیبی، گرمای دفع شده از سیکل با دمای بالاتر، به سیکل با دمای پایینتر، جهت تولید قدرت اضافی و درنتیجه دستیابی به راندمانی بالاتر نسبت به راندمان تک تک سیکلها مورد استفاده قرار میگیرد.
با پیشرفت تکنولوژی مفاهیم جدیدتری از نیروگاههای سیکل ترکیبی در سالهای اخیر مطرح شده است که از جملهی آنها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
موتور دیزل - سیکل بخار
موتور دیزل - سیکل با یک سیال عامل آلی
توربین گاز - سیکل بخار
توربین گاز - سیکل با یک سیال عامل آلی
فلزات مایع - سیکل بخار
MHD2 - سیکل بخار
توربین گاز - سیکل قدرت دو سیاله (هوا - بخار)
اگرچه امروزه تلاشهای زیادی جهت توسعهی نیروگاههای سیکل ترکیبی شامل مواد آلی در حال انجام است، ولی نیروگاههای سیکل ترکیبی توربین گاز/ توربین بخار، هنوز به عنوان رایجترین سیکل ترکیبی شناخته میشوند. این نیروگاهها بر اساس نیاز در انواع مختلفی ساخته و مورد استفاده قرار میگیرند به اختصار به بررسی آنها پرداخته میشود.
1-2-2 چرخههای بالایی و پایینی در سیکل ترکیبی
اصل بهبود بخشیدن راندمان از طریق افزایش دمای متوسط گرمای ورودی (Tin) و پایین آوردن گرمای متوسط دفع شده (Tout)، کماکان در نیروگاههای سیکل ترکیبی به کار گرفته میشود. در نیروگاههای سیکل ترکیبی به سیکل با دمای بالاتر، سیکل بالایی و به سیکل با دمای پایینتر، سیکل پایینی گفته میشود. سیکل بالایی میتواند در قالب سیکلهای اتو، برایتون و یا رانکین عمل کند در حالیکه تمامی سیکلهای پایینی بر اساس سیکل رانکین عمل میکنند. در سیکلهای بالا قسمتی از انرژی سوخت داده شده به سیکل، تبدیل به الکتریسیته و مابقی تبدیل به گرما در فرآهم آوردن قدرت در سیکل پایینی مورد استفاده قرار میگیرد.
1-2-3 بررسی بیشتر نیروگاههای سیکل ترکیبی توربینگاز / توربین بخار
نیروگاه سیکل ترکیبی توربینگاز/توربین بخار، به نیروگاهی گفته میشود که در آن، هم در توربین گاز و هم در توربین بخار قدرت تولید شود. ایدهی سیکل ترکیبی، به منظور بهبود چرخهی سادهی برایتون، از طریق بهرهگیری از انرژی اضافی گازهای خروجی توربین گاز مطرح شد.
Abstract
Due to reduction in underground water sources and fossil fuels in the world and also in preventing the dissipation of energy and the introduction of modern methods of supplying fresh water, potable water, special Dryajaygahy in the world of the future. Using methods such as evaporation method - distillation can be one of these.
Due to the high thermal efficiency of the combined cycle has led to general acceptance in the world of plants to increase But a large share of imported heat recovery boilers cooling towers of the power station by the transmission medium and is regarded as the energy dissipated. If we propose an approach that This heat can be used to produce fresh water for the plant's efficiency can be further increased.
Hence, in this thesis, using a back -pressure turbine outlet pressure is higher than a conventional steam turbine .Neka power plant steam cycle has been trying to input heat to MED-TVC desalination to be Tmyn . Steam enters the desalination of sea water gives up its heat to the lower pressure of the steam distillation of fresh water evaporates and the DM is produced . In this method, a small amount of power due to turbine back pressure will decrease But instead of high heat dissipation in the power plant condenser, there was a block in the production of fresh water are used.
In order to optimize the cycle of increasing revenues and reducing exergy destruction, return on investment and the initial cost of the genetic algorithm is used and Also for multi-criteria optimization considering all the above TOPSIS method with the genetic algorithm was used.
Based on the analysis conducted in this thesis, the following results were obtained:
1 - With increasing concentrations of TBT in MED-TVC desalination water production rate and the ratio of reduced interest in desalination But the initial cost of installation and operation of desalination is faced with the loss.
2- with increasing pressure turbine exhaust back pressure also reduces total revenue payback will experience delays But it will increase the amount of fresh water in the turbine exhaust.
3 - by increasing the amount of fuel to the burner inlet channel in addition to increasing the total revenue will increase in the rate of exergy destruction. Given the optimal amount of fuel flow to the burner inlet duct is the method of TOPSIS, Kg / s 41/0 is obtained. Duct burner fuel flow rate input to the Neka power plant currently kg / s 8/0 is.
4 - increase the pressure in the high pressure part of the boiler output recovery in addition to increasing the total exergy destruction rate will also increase total revenues. This is also the method of TOPSIS, Bar 5/148 is obtained, while the rate in bar 130 is Neka power plant boiler. In addition, the optimum amount of pressure to low pressure, low pressure outflow of the drama department, the number of steps Shyrynkn water vapor as well as the optimal output suction also be obtained by desalting.
فهرست پایان نامه بهینه سازی ترمواکونومیک و اگزرژو اکونومیک بویلر بازیاب حرارت سیکل ترکیبی و سیستم تولید همزمان توان و آب شیرین در نیروگاه نکا با استفاده از الگوریتم ژنتیک
فهرست:
فصل 1 : کلیاتی در مورد نیروگاههای سیکل ترکیبی، بویلرهای بازیاب و روشهای مختلف شیرین سازی آب
1-1 مقدمه
1-2 کلیات نیروگاه سیکل ترکیبی و بویلرهای بازیاب حرارت
1-2-1 انواع نیروگاهای سیکل ترکیبی
1-2-2 چرخههای بالایی و پایینی در سیکل ترکیبی
1-2-3 بررسی بیشتر نیروگاههای سیکل ترکیبی توربینگاز / توربین بخار
1-2-4 طبقه بندی بویلرهای بازیاب
1-2-5 طبقه بندی انواع بویلرها بر اساس چگونگی گردش سیال عامل
1-2-5-1 سیستم گردش طبیعی
1-2-5-2 سیستم گردش اجباری
1-2-5-3 بویلرهای یکبار گذر (فوق بحرانی)(Once Through Boiler):
1-2-6 طبقه بندی بویلرهای سیکل ترکیبی بر اساس سیستم آتش زایی
1-2-6-1 بویلر بازیاب حرارت بدون احتراق اضافی
1-2-6-2 بویلرهای بازیاب حرارت با احتراق اضافی
1-2-6-2-1 بویلرهای با مشعل اضافی محدود شده
1-2-6-2-2 استفاده از توربین گاز جهت پیش گرم کردن هوای دم بویلر
1-2-6-2-3 بویلرهای با حداکثر احتراق اضافی
1-2-7 طبقه بندی بویلرهای بازیاب حرارت بر اساس سطوح فشار بخار
1-2-7-1 بویلرهای بازیاب حرارت تک فشاره
1-2-7-2 بویلرهای بازیاب حرارت چند فشاره
1-2-8 تأثیر پذیری کارایی سیکل ترکیبی از شرایط کاری
1-2-8-1 تأثیر دمای هوای محیط بر قدرت و راندمان سیکل ترکیبی
1-2-8-2 تأثیر بار توربین گاز بر راندمان سیکل ترکیبی
1-2-8-3 تأثیر فشار بخار بر راندمان سیکل ترکیبی
1-2-9 مزایا و معایب سیکلهای ترکیبی
1-2-10 راندمان کلی نیروگاههای سیکل ترکیبی
1-3 کلیات شیرین سازی آب
1-3-1 تعریف نمکزدایی
1-3-2 روشهای آب شیرین کنی
1-3-2-1 تقطیر چند مرحلهای (MED)
1-3-2-2 اسمز معکوس (RO)
1-3-2-3 متراکم سازی مکانیکی بخار آب (MVC)
1-3-2-4 تبخیر ناگهانی چند مرحلهای (MSF)
1-3-2-5 تقطیر چند مرحله ای چگالش- گرمایی بخار(MED-TVC)
1-3-3 ارزیابی معیارها
1-3-3-1 مقدار انرژی مورد نیاز
1-3-3-2 هزینه تولید
1-3-3-3 محیط زیست
1-3-3-4 کدورت آب تولیدی
1-3-3-5 نگهداری
1-3-4 مبدل نمک زدای حرارتی چند مرحلهای MED-TVC
1-3-4-1 آرایش تغذیه پیشرو
1-3-4-2 آرایش تغذیه موازی
1-3-4-3 آرایش تغذیه موازی - متقاطع
فصل2: روابط مربوط به بویلرهای بازیاب و آب شیرینکن های MED-TVC و تشریح الگوریتم ژنتیک
2-1 مقدمه
2-2 روابط مهم در طراحی بویلرهای بازیاب حرارت
2-2-1 پارامترهای مهم در طراحی بویلر بازیاب حرارت
2-2-1-1 اختلاف دمای نهایی
2-2-1-2 نقطهی پینچ
2-2-1-3 نقطهی نزدیکی
2-2-2 استخراج روابط سیکل تک فشاره
2-2-3 استخراج روابط سیکل دو فشاره در آرایش مرسوم مبدلهای حرارتی
2-2-4 سیکل ترکیبی سه فشار ساده
2-2-4-1 استخراج روابط
2-2-4-2 رابطه کار پمپ ها
2-2-4-3 دبی جرمی بخار
2-2-4-4 تلفات سرعت در خروجی توربین
2-3 روابط مربوط به نمکزدای چندمرحلهای حرارتی
2-3-1 معادلات تعادل هر افکت
2-3-2 معادلات تعادل کوندانسور
2-3-3 بررسی ضرایب انتقال حرارت
2-3-4 طراحی ترموکمپرسور (کمپرسور حرارتی بخار)
2-4 روابط ترمودینامیکی استفاده شده برای آب ، بخار و محصولات حاصل از احتراق
2-4-1 روابط ترمودینامیکی استفاده شده برای آب ، بخار
2-4-2 روابط ترمودینامیکی استفاده شده برای مخلوط دود ورودی به بویلر بازیاب حرارت
2-5 الگوریتم ژنتیک
2-5-1 مفاهیم الگوریتم ژنتیک
2-5-2 الگوریتم ژنتیکی ساده
2-5-3 عملگرهای انتخاب، برش و جهش
فصل 3: روابط اگزرژواکونومیک و هزینهی تجهیزات در نیروگاه های چند منظوره تولید همزمان توان و آب شیرین
3-1 مقدمه
3-2 تحلیل اگزرژی
3-2-1 اجزای اگزرژی
3-2-2 بالانس اگزرژی و تخریب اگزرژی
3-2-2-1 بالانس اگزرژی در یک سیستم بسته
3-2-2-2 بالانس اگزرژی برای حجم کنترل
3-2-2-3 تخریب اگزرژی
3-2-3 متغیرهای اگزرژتیک
3-3 تحلیل اقتصادی
3-3-1 تخمین هزینهی سرمایه گذاری
3-3-2 محاسبه نیازهای درآمدی
3-3-3 هزینههای همسطح شده
3-3-4 تحلیل حساسیّت
3-4 تحلیل ترمواکونومیک
3-4-1 هزینه گذاری اگزرژی
3-4-2 بالانس هزینه
3-4-3 معادلات کمکی تعیین هزینه
3-5 ارزیابی ترمواکونومیکی
3-5-1 متغیرهای ترمواکونومیکی
3-5-2 ارزیابی طراحی
3-6 تحلیل اقتصادی و محیطی
3-6-1 هزینههای سرمایه گذاری سالیانه
3-6-2 محاسبه بازگشت سرمایه و درآمد کل
3-7 تشریح روشTOPSIS در یافتن نزدیک ترین حل در معادلات چند معیاره
فصل 4: بهینهسازی چند منظوره ترمودینامیکی، اگزرژتیک، اگزرژواکونومیک، بهینه سازی درآمدی و بازگشت سرمایه و هزینه های کلی سالانه در نیروگاه سیکل ترکیبی نکا
4-1 مقدمه
4-2 سیکل نیروگاه نکا
4-3 پارامترهای طراحی در الگوریتم GA تشریح روابط ریاضی مورد استفاده در سیکل
4-3-1 تشریح سیکل بخار مورد استفاده و معرفی پارامترهای طراحی استفاده شده در الگوریتم ژنتیک
4-3-1-1 تشریح سیکل بخار تحلیل شده
4-3-1-2 پارامترهای مرجع در مدلسازی با استفاده از الگوریتم ژنتیک
4-3-2 معادلات محاسبه دبی بخار، اگزرژی، کار توربین و آب شیرین تولیدی در سیکل نکا
4-4 مقادیر بهینه به دست آمده و نتایج حاصل از تحلیل حساسیت پارامترهای طراحی و هزینه
4-4-1 نتایج حاصل از بهینه سازی به در حالت های تک هدفه و چند معیاره
4-4-2 بررسی نتایج حاصل از تغییر TBT
4-4-3 بررسی نتایج حاصل از تغییرات فشار بخار پشت توربین
4-4-4 بررسی نتایج حاصل از تغییر سوخت ورودی به مشعل کانالی
4-4-5 بررسی نتایج حاصل از تغییر تعداد افکت های MED_TVC
4-4-6 بررسی نتایج حاصل از تغییر فشار بخش فشار بالا
4-4-7 بررسی نتایج حاصل از تغییر فشار بخش فشار پایین
4-4-8 بررسی نتایج حاصل از تغییر دبی جرمی بخار خروجی از بخش فشار ضعیف جهت استفاده در آبشیرینکن
فصل5 نتیجه گیری و پیشنهادات
5-1 بررسی نتایج
5-2 ارائه پیشنهادات
مراجع و مؤاخذ
منبع:
[1] زارع خورمیزی، "مدلسازی ترمودینامیکی قسمت بخار سیکل ترکیبی تک و دو فشاره و به دست آوردن فشارهای بهینه"، پایاننامهی کارشناسی ارشد، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، تابستان 1386
[2] بهزاد، مسعود" تحلیل اثر گرمکنهای نیروگاه بخار با بررسی تغییرات آنتروپی"، پایاننامهی کارشناسی ارشد، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، تابستان 1388
[3] حسین زاده صلاتی، حسین" بهینه سازی مشخصههای بخار در زیر کشهای توربین "، پایاننامهی کارشناسی ارشد، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، تابستان 1383
[4] مدارک و دستور العملهای بویلرهای بازیاب سیکل ترکیبی، آرشیو شرکت مسبا، 1386، تهران.
[5] ون وایلن، زونتاگ، بورگناک، "مبانی ترمودینامیک" ویراست ششم
[6] M. Shakouri a , H. Ghadamian a, R. Sheikholeslami b "Optimal model for multi effect desalination system integrated with gas turbine" journal of Desalination 260 (2010) 254–263
[7] Sepehr Sanaye, Saeid Asgari , 2013 , "Four E analysis and multi-objective optimization of combined cyclepower plants integrated with Multi-stage Flash (MSF) desalination unit, journal of Desalination 320 (2013) 105–117
[8] T.Irvine, "Steam and Gas Tables with Computer Equation", P.Liley, 1984
[9]Nag P.K., "Power Plant Engineering", McGraw-Hill, 2nd edition, 2002
[10] Nag P.K., "Development of Combined Cycles", J.Inst. Of Engrs. (India), Vol 76, pp 89-95,1995
[11] Roberto Carapellucci*, Lorena Giordano, 2013,"A comparison between exergetic and economic criteria for optimizing the heat recovery steam generators of gas-steam power plants " journal of Energy 58 (2013) 458e472
[12] M. Ameri, P. Ahmadi and S. Khanmohammadi ” Exergy analysis of a 420MW combined cycle power plant” journal of Energy Res. 2008; 32:175–183
[13] “Fundamentals of Salt Water Desalination” chapter 5 , eldessuky - elettouny
[14] Z. Gomar, H. Heidary and M. Davoudi ,"Techno-Economics Study to Select Optimum Desalination Plant for Asalouyeh Combined Cycle Power Plant in Iran" World Academy of Science, Engineering and Technology 51 2011
[15] Mohammad Ameri*, Saeed Seif Mohammadi, Mehdi Hosseini, Maryam Seifi " Effect of design parameters on multi-effect desalination system specifications" journal of Desalination 245 (2009) 266–283
[16] Erlangen, Germany "The International Association for the Properties of Water and Steam" September 1997