خلاصه پایان نامه تحلیل محتوای دیوان اشعار فارسی استاد شهریار از حیث توجه به ابعاد اجتماعی دین
پایان‌نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد علوم اجتماعی (M.A)
چکیده
موضوع پژوهش حاضر «تحلیل محتوای دیوان اشعار فارسی استاد شهریار از حیث توجه به ابعاد اجتماعی دین» می‌باشد. چهارچوب نظری تحقیق را نظریه‌های دورکیم، کارل مارکس، ماکس وبر، اسپنسر و یینگر درمورد دین تشکیل می‌دهند. به عقیده دورکیم دین عامل همبستگی و ثبات اجتماعی و پایداری جامعه و مظهر قدرت جامعه است و نقش مثبت دین در حل و فصل مشکلات اجتماعی، در ایجاد یگانگی و در معنویتی که در جامعه به‌وجود می‌آید نیز سخت اهمیّت دارد. کارل مارکس معتقد است که، انسان دین را می‌آفریند و دین، هم ابزار ستمگری به طبقه زیردست جامعه و هم بیانگر اعتراض علیه ستمگری می‌باشد. طبق نظر یینگر، دین از طریق تأکید بر ارزش‌های کلی و دسترسی‌پذیر یعنی ارزش‌هایی چون رستگاری و یا توجیه رنج، ناکامی و محرومیت و نظایر آن، موجب حفظ سازمان اخلاقی جامعه میشود. با توجه به این‌که ادیان الهى و آسمانى در ترویج فضایل، آرمان‌ها، آداب مثبت و خصلت‌هاى نیکو، نقش مؤثرى داشته‌اند، اسپنسر در این باره معتقد است: «بیان آداب و فضایل جوامع که پایه‌ى تمدن آن‌هاست، ناشى از دین است». بر این اساس سه مقوله‌ی انسجام و همبستگی اجتماعی، فضائل و ارزش‌های اخلاقی و ظلم‌ستیزی تعیین شد و کدهای تحلیل تحقیق در هریک از این سه مقوله جای گرفتند. با توجه به اهداف تحقیق، برای هریک از مقوله‌ها و کدهای تحلیلی، سوالاتی طراحی کردیم. از تکنیک تحلیل محتوا که در تحقیقات بنیادی، تاریخی، اسنادی و کیفی به‌کار گرفته میشود، در این تحقیق استفاده شد. جامعه آماری این تحقیق عبارت است از دیوان سه جلدی اشعار فارسی استاد شهریار که نمونه‌گیری هم نداشتیم. با استفاده از اعتبار صوری و به‌کارگیری روش بررسی کتابخانه‌ای و نیز استفاده از روش تحلیل کمی و کیفی، داده‌ها جمع‌آوری شد و برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از دو روش «تحلیل ارزشیابی» و «آزمون خی‌دو» بهره گرفتیم. برای ارائه نتایج، از روش توصیفی و نیز تحلیل محتوای ارزشیابی در یافتن پاسخ سوالات مطرح شده استفاده شد. نتایج پژوهش نشان میدهد که استاد شهریار به‌ترتیب به مباحث ایثار و شهادت، جهاد، عدل و عدالت و وحدت و نوع‌دوستی اهمیت به‌سزایی قائل بوده و همگان را به این مفاهیم دینی که حیات‌بخش برای جوامع انسانی و اسلامی هستند دعوت می‌نماید.
واژگان کلیدی: دین، همبستگی اجتماعی، ارزش های اخلاقی، ظلم‌ستیزی، ایثار و شهادت، عدالت
فصل اول:
کلیات تحقیق
11 مقدمه
طی سال‌های متمادی که از عمر بشر و جامعه انسانی می‌گذرد دین تنها گزینه‌ای است که تقریباً تمام انسان‌ها را در اختیار خود داشته است. جدا از ماهیتهای متنوع و مختلفی که دین در جهان داشته، تمامی مردم در ارتباط خود با جهان طبیعت و نیروهای موجود در آن، اندیشه‌ای را برگزیده‌اند. دین در عرصهی اجتماع، سال‌های متمادی حضوری چشم‌گیر داشته است و آموزش و پرورش، اقتصاد، سیاست، تولید علم و اخلاق، همگی در اختیار دین و شارعان آن بوده است.
در جوامع اسلامی، دین معمولاً نقش اساسی در زندگی اجتماعی مسلمانان دارد و نمادها و شعائر دینی غالباً با فرهنگ مادی و هنری جامعه از جمله ادبیات درآمیخته است. با نگاهی گذرا به آثار بزرگان ادبیات و شعر جوامع اسلامی، درمییابیم که بسیاری از اشارهها، عبارتها، تعبیرها و استدلالهای آنان، با اقتباس و الهام از آموزههای دینی می‌باشد، به‌طوری‌که از مقوله‌های فردی مانند پرستش، عبادت و خداباوری گرفته تا مؤلفه‌هایی اجتماعی همچون عدالت‌محوری، ظلم‌ستیزی، برابری، وحدت، احسان و نیکوکاری و. . . همواره موردنظر این ادیبان بوده است.
دین و ادبیات بی‌شک کهنترین انگاره‌های فرهنگی یک ملت به‌شمار میآیند. دین، راه و روش و آیین زندگی کردن در راه حق را نشان میدهد، راهی که سعادت را تضمین می‌کند. در این میان هنر و ادبیات به‌ویژه شعر، مهمترین ابزاری است که دینداران و عرفا با آن به ترویج اندیشههای دینی پرداختهاند. آن‌گونه که دکتر علی شریعتی، هنر را جزئی از دین می‌داند و می‌گوید: «هنر یک مقوله‌ی دینی و یک حقیقت متعالی و مقدس است که نجات‌بخش بشریت است و یک رسالت مافوق مادی و متعالی و صد در صد انسانی دارد» (شریعتی، 1362: 8).
دین در شعر فارسی و در قرون متمادی، از سیطره‌ی محکم و آشکاری برخوردار بوده است، تا آنجا که بیشتر سرودههای پیش از اسلام، متضمن تعالیم اخلاقی و مضامین دینی بوده است. ادبیات فارسی از همان آغاز پیدایش و توسعهی خود (نیمه قرن سوم هجری) برخلاف ادبیات عربی که یک دوره‌ی جاهلی را پشت سر گذرانده، صبغهی فرهنگی داشته است، لذا تأثیر تعالیم اسلام در آن، نه بر اثر برخوردهای تنش‌آمیز و فیزیکی بلکه برخواسته از تعامل فرهنگی و ادبی بوده است (صادقی، 1376: 157).
از همان قرون نخستین ورود اسلام به ایران، واژههایی از قبیل آیت، اذان، ایمان، ثواب، جهاد، حلال، حرام، صوم، عقاب، غیبت، قضا و قدر، کافر، مسجد، مسلم، حاکم، بیت‌المال، جزیه، محتسب، والی و. . . به‌جای واژگان فارسی یا همراه با آن در زبان و ادبیات فارسی رواج یافته و با تداوم این داد و ستد ادبی و فرهنگی، جایگاهی محکم برای خود پیدا کرده است.
شاعران پارسی‌گویِ دین‌باور، با این اعتقاد که شعرشان با بهره گرفتن از مضامین دینی و قرآنی از ژرفا و عمق بیشتر و اصالتی والا برخوردار خواهد شد، به دین توجه و گرایش نشان داده‌اند. هیچ دیوان شعر پارسی را نمیتوان یافت که با توحید و ستایش ذات باری‌تعالی و نعت رسول اکرم صلی الله علیه و آله وسلم و نیایش و سوز و گدازهای عارفانه شروع نشده باشد و به این ترتیب است که اشعار توحیدی، نیایشی، عرفانی، حکمی و اخلاقی، همه تحت تأثیر دین و آموزههای اعتقادی سروده شده‌اند (ممتحن و محمدی، 1392).
استاد شهریار نیر که یکی از شاعران پارس‌گوی معاصر می‌باشد با استفاده ماهرانه شهریار از جلوههای متعدد و متنوع فرهنگ عامه، گنجینه‌ای ارزشمند از لغات، اصطلاحات و باورهای عامیانه، کنایه‌ها و. . . فراهم آورده است که بررسی آن‌ها نتایج مهم اجتماعی، فرهنگی، دینی و ادبی درپی دارد. قصیده‌ها و مثنوی‌های استاد منعکس کنندهی دیدگاه دینی، اجتماعی، فرهنگی و گاه سیاسی او می‌باشد (چلبیانی، 1386).
شهریار در ارائه اندیشه‌ها و عواطف خود، با روحیه‌ها و ذوق و سلیقه‌های مختلف چنان سازگارانه روبه‌رو شده و تا آنجا همزیستی مسالمت‌آمیز با موافق و مخالف را مهم شمرده است که رفتار اجتماعی و سوگیری‌اش در مجموع، مفهوم شعر زیر را در ذهن‌ها تداعی می‌کند (علیزاده، 1374: 325).
چنان با نیک و بد سر کن که بعد از مردنت
مسلمانت به زمزم شوید و هندو بسسوزاند
پژوهش حاضر به‌منظور بررسی و تحلیل دیوان اشعار فارسی استاد شهریار از حیث توجه به ابعاد اجتماعی دین و با هدف روشن شدن هرچه بیشتر دیدگاه‌های دینی اجتماعی ایشان تحریر شده و اشعار فارسی استاد در بابهای انسجام و همبستگی، ظلم‌ستیزی و توجه به فضائل و ارزش‌های اخلاقی که منعکس کنندهی اندیشههای دینی و اجتماعی این شاعر متعهد می‌باشد مورد مطالعه قرار گرفته و تبیین شده است تا محققان آثار ایشان را اندک فایده آید.
12 طرح مسأله
دین یکی از قدیمی‌ترین و در عین حال پویاترین نهادهای جامعه است. از نقطه‌نظر جامعه‌شناسی، دین یک واقعیت تاریخی اجتماعی و نهادی اولیه است (نویدنیا و عابدینی، 1390).
در سرتاسر تاریخ و در کهنترین فرهنگهای بشری، دین به‌عنوان یکی از برجسته‌ترین و فراگیرترین ویژگی زندگی انسانی، همواره به اشکال گوناگون وجود داشته و مورد توجه قرار گرفته است.
دین اصل وحدت‌بخش بوده و به انسان اجازه میدهد تا بر تمایلات خودخواهانه‌ی خود فائق آمده و به هم‌نوعان خود عشق ورزد. دین سنگ بنای سامان اجتماعی و منبعی برای ارزش‌های اجتماعی است و بر گزینش‌های فردی و بسیاری از زمینه‌های زندگی روزمره تأثیر می‌گذارد و به‌عنوان تجلّی روح جمعی و عامل همبستگی و یکپارچگی جامعه محسوب میشود (حیدری و همکاران، 1390).
«جامعه‌شناسی دین از جهت روش‌شناختی، شاخه‌ای از جامعه‌شناسی است و از جهت موضوع، شاخه‌ای از دین‌شناسی به‌شمار می‌رود» (عباسی، 1381: 22).
Abstract
The subject of the present research in "The analysis of Shahriar's poetical works regarding attention to social dimension of religion''. The theoretical framework of the research is formed by the theories of Spencer, Max Weber, Karl Marx and Durkheim about religion. Durkhim belives that religion is the factor of social solidarity and stability and the symbol of social power that plays a positive role in solving social problems. It also is of great importance in producing unity and morality in the society. Carl Marx believes that humans create religion and religion is both, an instrument to oppress the subordinate classes of the society, and the indicator of objection against oppression. According to Yyngr religion leads to protection of moral organization of the society through emphasizing on general and available values such as salvation and/ or explaining sufferings, and hardships. Regarding that Godly religions have an effective role in promotion of virtues, ideals, good convention and qualities, spenser says that expression of conventions and virtues of societies which are the bases of their civilization, comes from religion. According to these three ideas, on social cohesion and solidarity, we determined virtues and moral values and objection against oppression, and then gave research analysis codes to each of them. Then regarding the research aim, some questions were designed for each analysis code. Content analysis technique was conducted in the this research which is usually employed in integral, historical, documentary and qualitative studies. The statistical universe of this research consists of complete farsi poetry works (in three volumes) of shahriar without sampling. Data was gathered using face validity, library study, and also qualitative, quantitative method, while Chi square test and assessment analysis were employed to analyze data, In order to represent research results, descriptive method was used, while the analysis of assessment content was employed to find the answers to questions. Research results indicated that Shahriar gives a specific importance, respectively, to self sacrifice, martyrdom, jihad, justice, unity and altruism, and encourages everyone to pay attention to these religious themes as vital for human and Islamic societies.
Keywords: religion, social solidarity, moral values, fighting against oppression, self- sacrifice and martyrdom, justice
فهرست پایان نامه تحلیل محتوای دیوان اشعار فارسی استاد شهریار از حیث توجه به ابعاد اجتماعی دین
فهرست:
چکیده ........................................................................................................ 1
فصل اول: کلیات تحقیق
11 مقدمه............................................................................................... 2
12 طرح مسأله......................................................................................... 4
13 اهمیت و ضرورت تحقیق....................................................................... 6
14 اهداف تحقیق..................................................................................... 7
141 هدف کلی........................................................................................ 7
142 اهداف اختصاصی........................................................................... 7
15 زندگی‌نامه استاد شهریار........................................................... 7
16 ویژگی‌های شعر شهریار................................................................. 8
17 شهریار در دیدگاه صاحب‌نظران و دوستان............................ 10
171 ملک‌الشعرای بهار...................................................................... 10
172 سید محمدعلی جمالزاده............................................................... 10
173 لطف‌اله زاهدی........................................................................... 10
174 علی اصغر شعر دوست................................................................ 10
175 مقام معظم رهبری...................................................................... 11
فصل دوم: مبانی نظری و پیشینه پژوهش
21 مقدمه.............................................................................................. 12
22 پیشینه تجربی تحقیق در زمینه‌ی جامعه‌شناسی ادبیات......... 12
221 در خارج...................................................................................... 12
222 در ایران.................................................................................... 13
23 پیشینه تجربی تحقیق درباره استاد شهریار.......................... 14
24 نقش دین در اجتماع از دیدگاه اسلام................................... 15
25 نظریه‌های جامعه‌شناسان در حوزه دین................................... 18
251 نظریه امیل دورکیم................................................................ 18
252 نظریه ماکس وبر...................................................................... 19
253 نظریه کلود هانری سن سیمون.............................................. 20
254 نظریه کارل مارکس.................................................................. 21
255 نظریه یوآخیم واخ.................................................................. 21
256 نظریه میلتون یینگر.............................................................. 22
257 نظریه هربرت اسپنسر.............................................................. 23
26 چهارچوب نظری تحقیق.................................................................... 23
27 سؤال‌های تحقیق............................................................................... 26
فهرست مطالب
عنوان صفحه
فصل سوم: روش پژوهش
31 نوع و روش تحقیق........................................................................... 27
32 واحدهای تحلیل محتوا.................................................................... 28
33 مراحل گزینش مقوله‌ها و کدگذاری آن‌ها............................... 28
34 جامعه آماری تحقیق...................................................................... 30
35 نمونه آماری................................................................................... 30
36 حجم نمونه........................................................................................ 30
37 اعتبار تحقیق................................................................................. 30
38 روش کار (چگونگی جمع‌آوری داده‌ها)......................................... 30
39 روش تجزیه و تحلیل داده‌ها......................................................... 31
310 تعریف متغیرهای تحقیق.............................................................. 31
3101 تعریف نظری مفهوم دین از منظر جامعه‌شناسی............. 31
3102 تعریف عملیاتی دین از منظر جامعه‌شناسی.................... 32
311 داده‌های پژوهش........................................................................... 33
3111 داده‌های مربوط به ابعاد اجتماعی دین در دیوان اشعار فارسی استاد شهریار.......................................................................................... 33
3112 داده‌های نامشخص پژوهش....................................................... 42
فصل چهارم: یافته‌های پژوهش
41 مقدمه.............................................................................................. 47
42 تحلیل توصیفی داده‌ها.................................................................. 48
43 توزیع فراوانی نسبی داده‌ها براساس سه مقوله................. 5
431 مقوله اول (انسجام و همبستگی)............................................ 51
432 مقوله دوم (فضیلت‌ها و ارزش‌های اخلاقی).......................... 52
433 مقوله سوم (ظلم‌ستیزی)........................................................... 52
44 تحلیل تبیینی داده‌ها.................................................................. 53
441 روش تحلیل ارزشیابی برای تحلیل تبیینی داده‌ها........... 53
442 تحلیل داده‌ها با استفاده از آزمون «آماری » یا مجذور خی به‌کمک نرم‌افزار SPSS19...................................................................................... 69
443 آمار اجمالی توزیع فراوانی داده‌ها براساس سه مقوله 82
4431 مقوله‌های سه‌گانه (انسجام و همبستگی، فضائل و ارزش‌های اخلاقی و ظلم‌ستیزی)................................................................................................. 83
4432 مقوله اول (انسجام و همبستگی)........................................ 84
4433 مقوله دوم (فضائل و ارزش‌های اخلاقی).......................... 85
4434 مقوله سوم (ظلم‌ستیزی)....................................................... 86
فصل پنجم: نتیجه‌گیری و پیشنهادات
51 مقدمه.............................................................................................. 87
52 نتایج توصیفی تحقیق.................................................................... 87
فهرست مطالب
عنوان صفحه
521 سوال اصلی تحقیق...................................................................... 88
522 سوالات فرعی تحقیق.................................................................... 89
5221 سوال اول تحقیق.................................................................... 89
5222 سوال دوم تحقیق.................................................................... 89
5223 سوال سوم تحقیق.................................................................... 89
5224 سوال چهارم تحقیق................................................................ 90
5225 سوال پنجم تحقیق.................................................................. 90
5226 سوال ششم تحقیق.................................................................... 90
5227 سوال هفتم تحقیق.................................................................. 91
5228 سوال هشتم تحقیق.................................................................. 91
5229 سوال نهم تحقیق....................................................................... 91
52210 سوال دهم تحقیق.................................................................. 92
52211 سوال یازدهم تحقیق............................................................ 92
52212 سوال دوازدهم تحقیق.......................................................... 92
52213 سوال سیزدهم تحقیق............................................................ 93
53 بررسی شدت نظر شهریار نسبت به مقوله‌ها و کدهای تحلیلی 93
54 نتیجه‌گیری کلی............................................................................. 94
55 پیشنهادهای پژوهشی.................................................................... 95
56 محدودیت‌ها و مشکلات تحقیق........................................................... 95
منابع و مآخذ.......................................................................................... 96
منبع:
اسکات، جولی و هال (1382)، دین و جامعه‌شناسی، ترجمه: افسانه نجاریان، تهران: نشر رسش.
2 اسمیت، فیلیپ د (1383)، درآمدی بر نظریه فرهنگی، ترجمه: حسن پویان، تهران: انتشارات مرکز بین‌المللی گفتگوی تمدن‌ها.
3 بختیاری، م؛ محسنی، ف (1382)، نظریه‌های اجتماعی دین، تهران: مرکز انتشارات مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)، چاپ اول.
4 چلیپایی، ع (1386)، کاربرد لغات، اصطلاحات و باورهای عامیانه در اشعار فارسی شهریار، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد مهاباد.
5 حبیبی، م (1393)، تحلیل محتوای نابرابری اجتماعی در دیوان اشعار فارسی استاد شهریار، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز.
6 حیدری، ح؛ روحانی، ج؛ ایزدی، ف (1388)، دگرگونی یا ایستایی پارادایم‌های جامعه‌شناسی دینی از آغاز تاکنون، ماهنامه کتاب ماه دین، 22: 8887 .
7 رحیمی، م (1391)، دینداری از منظر جامعه‌شناسی، پایگاه تخصصی علوم اجتماعی ایران.
8 رفیع‌پور، ف (1385)، تکنیک‌های خاص تحقیق در علوم اجتماعی، تهران: شرکت سهامی انتشار.
9 زاهدی، ل (1337)، بیوگرافی استاد شهریار مندرج در جلد اول دیوان فارسی استاد شهریار، تهران: انتشارات نگاه و زرین.
10 ساروخانی، ب (1378)، روش‌های تحقیق در علوم اجتماعی، تهران: انتشارات پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، جلد دوم، چاپ پنجم.
11 ساعی ارسی، ا (1388)، روش‌های پژوهش در علوم اجتماعی، تهران: نشر بهمن برنا.
12 سرمد، ز (1390)، روش‌های تحقیق در علوم رفتاری، تهران: نشر آگه، چاپ بیست و یکم،
13 سوری، م (1388)، رسالت شعر دینی در جنبش‌های اجتماعی و سیاسی، قم: نشر دفتر عقل، چاپ اول.
14 شجاعی زند، ع (1388)، جامعه‌شناسی دین، تهران: نشر نی.
15 شریعتی، ع (1362)، مجموعه آثار دکتر علی شریعتی، تهران: نشر هنر.
16 شریعتی، ع (1377)، مجموعه آثار 2 (خودسازی انقلابی)، تهران: نشر الهام.
17 شعر دوست، ع (1386)، شمع صدساله، ستاد بزرگداشت یکصدمین سال تولد استاد شهریار، تبریز، اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی، 27 شهریور.
18 شهریار، م (13741373)، دیوان سه جلدی اشعار فارسی، تهران: انتشارات زرین و انتشارات نگاه.
19 شیرعلیزاده، م (1392)، تحلیل محتوای دیوان شعر پروین اعتصامی از حیث روشنگری نسبت به طبقه حاکم، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد خلخال.
20 صادقی، م (1376)، واژه‌نامه هنر شاعری، تهران: نشر کتاب مهناز.
21 عباسی، و (1381)، درآمدی بر دین‌شناسی و شاخه‌های آن، مجله معرفت، 63: 2918.
22 علیزاده، ج (1374)، به همین سادگی و زیبایی، تهران: نشر مرکز.
23 فراستخواه، م (1377)، دین و جامعه، تهران: شرکت سهامی انتشار، چاپ اول.
24 کافی، م (1393)، بازتاب رخدادهای زمینه‌ساز انقلاب اسلامی در شعر شهریار، فصلنامه مطالعات شهریار پژوهی، شماره اول.
25 کوزر، ل (1383)، زندگی و اندیشه بزرگان جامعه‌شناسی، ترجمه: محسن ثلاثی، تهران: انتشارات علمی.
26 گلدمن، لوسین (1381)، درآمدی بر جامعه‌شناسی ادبیات، ترجمه: جعفر پوینده، تهران: نشر چشمه.
27 گیلانی، عبدالرزاق (بی‌تا)، مصباح‌الشریعه، جلد 1، صفحه 158.
28 ماکس، و (1385)، دین، قدرت، جامعه، ترجمه: احمد تدین، تهران: نشر هرمس.
29 محمدی ری شهری (1379)، دوستی در قرآن و حدیث، قم: نشر دارالحدیث.
30 محمدی مهر، غ (1387)، روش تحلیل محتوا، تهران: نشر دانش نگار.
31 محمدی، ن (1389)، بررسی صور خیال در اشعار شهریار، فصلنامه تخصصی سبک‌شناسی نظم و نثر فارسی، 4: 321141.
32 مطهری، م (بی‌تا)، شناخت قرآن (سوره حمد، قسمتی از سوره بقره)، تهران: انتشارات صدرا، صفحه 149.
33 ممتحن، م؛ محمدی، گ (1392)، بررسی تجلی حضور مضامین دینی در ادبیات فارسی پیش از قرن هفتم هجری، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد جیرفت.
34 نویدنیا، م؛ عابدینی، م (1390)، عوامل مؤثر در پایبندی دینی جوانان (مطالعه موردی دانش‌آموزان مقطع پیش‌دانشگاهی شهرستان گرمسار)، فصلنامه مطالعات جامعه‌شناسی ایران، سال اول، شماره دوم.
35 نیک‌اندیش نوبر، ب (1377)، در خلوت شهریار، تبریز: نشر آذران.
36 ویلیام، ژان پل (1386)، جامعه‌شناسی دین، ترجمه: جمشید آزادگان، تهران: انتشارات سمت.
37 همیلتون، م (1377)، جامعه‌شناسی دین، ترجمه: محسن ثلاثی، تهران: نشر تبیان.
38 یاراحمد نسب، ر (1390)، بررسی خاطرات شهریار از لابه‌لای اشعارش، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد مهاباد.