پایان نامه بررسی پوچی هم از نظر ساختار و هم مضمون در دو نمایشنامه ی «کالیگولا» ی آلبرکامو و «قطار» توفیق الحکیم

  • Code: # 31488

  • تعداد صفحات: 126
  • فرمت فایل: word
  • سال: مشخص نشده
  • مقطع: مشخص نشده
  • دسته بندی: ادبیات فارسی
قیمت جدید: ۳۴,۰۰۰ تومان
۶۳,۰۰۰ تومان
دانلود
  • خلاصه
  • فهرست
  • خلاصه پایان نامه بررسی پوچی هم از نظر ساختار و هم مضمون در دو نمایشنامه ی «کالیگولا» ی آلبرکامو و «قطار» توفیق الحکیم

    چکیده :

    پژوهش حاضر به بررسی پوچی هم از نظر ساختار و هم مضمون در دو نمایشنامه ی «کالیگولا» ی آلبرکامو و «قطار» توفیق الحکیم، این دو نمایشنامه نویس بزرگ و مشهور اختصاص دارد. در این پایان نامه، خواسته ایم تا مباحث اساسی مربوط به نمایشنامه را در زندگی و آثار و بخصوص در دو نمایشنامه ی ذکرشده مورد بررسی قرار دهیم که در این راستا، تاریخچه ی نمایشنامه نویسی و معنای لغوی و اصطلاحی نمایشنامه و مباحث دیگر را ذکر کردیم و به نمایشنامه نویسان مشهور جهان غرب و عرب، خصوصاً توفیق الحکیم و آلبرکامو پرداختیم. و در ادامه به طور کامل به بررسی مکاتب نیهیلیسم و ابزوردیسم و اگزیستانسیالیسم پرداخته شد؛و پوچی موردنظر و معنای آن و علل گرایش به آن و انواع و شباهت آن با دیگرمکاتب را مشخص کردیم. سپس تحقیقی اساسی در زندگی و آثار این دو نمایشنامه نویس بزرگ، آلبرکامو و توفیق الحکیم به عمل آورده و  شخصیت های این دو ادیب را در آثارشان، مورد بررسی قرار دادیم. و در نهایت  به بررسی پوچی در نمایشنامه های «کالیگولا» و «قطار» از نظر ساختار ( طرح یا پیرنگ، زبان، شخصیت، زمان و مکان) و مضمون پرداخته شده است. و در نتیجه ی  پژوهش  به این مباحث دست یافتیم که : توفیق الحکیم بسیار تحت تأثیر فرهنگ نمایشنامه نویسی و سبک آثار ادبی غرب بوده است و بسیار کوشیده است تا سبکی جدید در نمایش عربی، ایجاد کند. و همچنین پوچی مورد نظر در نمایشنامه ی «قطار» وی، بیشتر در زمینه ساختار نمود پیدا می کند تا مضمون. و باید به این مسئله اشاره کرد که، پوچی در نمایشنامه ی «کالیگولا» بیشتر خود را در زمینه ی مضمون نشان می دهد و آلبرکامو این نویسنده ی بزرگ، پوچی را در سرتاسر نمایشنامه نسبت به زندگی و مرگ انسانها و خوشبخت نشدن آنها بیان می دارد. با این وجود باید اشاره کرد که او یک پوچ گرای محض نبود زیرا در برخی قسمت ها تلاش می کند تا به دنبال راه حلی برای رهایی از این وضعیت باشد.

    واژگان کلیدی: نمایش نامه، تئاتر پوچی، کالیگولا، قطار، توفیق الحکیم، آلبرکامو، ابزورد 

    فصل اول

    نمایشنامه و تئاتر

     

     

    مقدمه

    بیان مسئله

     

    پوچ‌گرایی یا نیهیلیسم (برگرفته از nihil لاتین به معنای هیچ) یک دکترین فلسفی است که زندگی را بدون معنا و هدف خارجی یا ارزش‌های اخلاقی درونی می‌داند .نیهیلیسم نخستین‌بار در قرن ۱۹ روسیه و در اوایل دوران حکومت الکساندر دوم به وجود آمد و گسترش یافت. اولین بار ایوان تورگینف بود که در رمان مشهور پدران و پسران این واژه را از طریق شخصیت بازاروفِ نیهلیست مشهور کرد. این تفکّر در نتیجه ویرانی‌های حاصل از دو جنگ جهانی اروپا رشد گسترده‌ای کرد.

    تئاتر ابزورد یک شیوه تئاتری است که ریشه در اواخر دهه 1940فرانسه دارد. این سبک به شدت بر فلسفه وجودی تکیه دارد و عمدتاً خاص نمایشنامه­هایی است که نمایشنامه­نویسان اواخر دهه 1940 تا 1960 می­نوشته­اند .این شیوه تئاتری بیانگر این باور است که در یک جهان بدون وجود خداوند، وجود انسان بی­مفهوم و بی­هدف بوده و همه ارتباطات منجر به شکست می­شود و نتیجه اجتناب­ناپذیرآن سکوت است. تئاتر پوچی با ارائه مستقیم یافته­های وجودی، خود با فلسفه وجود ارتباط دارد. هدف این شیوه تئاتری نشان دادن دنیایی است که بشر فقط با خود و نه چیز دیگر بدنیا می­آید و باید جایگاه خود را در جهان متافیزیک پیدا کند. اغلب آثار ابزورد از عرف تئاتری بهره می­گیرند اما محدود به آن نیستند. این کارها عموماً سطوح بالایی از مغایرت و بیگانگی دارند مثل صحنه تشییع جنازه که در آن بازیگران خوشحالند و یا جشن تولد که با افسردگی اجرا می­شود. اصطلاح «تئاتر پوچی» توسط مارتین اسلین منتقد در مقاله وی به سال 1960 و بعداً در کتابی به همین نام ابداع شده است. او این نمایشنامه­ها را بر مبنای یک تم اصلی پوچی مشابه آنچه آلبر کامو در مقاله سال 1942 خود با عنوان «افسانه سیسیفوس» استفاده می­کند، بکار می­گیرد. پوچی در این نمایشنامه­ها شکل واکنش انسان را نسبت به جهان بی­مفهوم در برمی­گیرد، انسان مانند عروسک خیمه­شب­بازی در کنترل نیرویی خارجی است. این اصطلاح برای طیف وسیعی از نمایشنامه­ها بکار برده می­شود و بسیاری از این خصوصیات در نمایشنامه­های این سبک یکسان است. کمدی که با تصاویر تراژیک آمیخته شده، شخصیت­هایی که با ناامیدی مجبورند کارهای تکراری و بی­مفهوم انجام دهند، دیالوگ­های پر از کلیشه، بازی کلمات و بیهوده­گی، و موضوعات تکراری و گسترش دهنده پوچی. از نمایشنامه­نویسان تئاتر ابزورد می­توان به ساموئل بکت، اوژن یونسکو، ژان ژنه، هارولد پینتر و ادوارد آلبی اشاره کرد.و از جمله ابزوردیسم های عرب میتوان از پدر نمایشنامه نویسی عربی ، توفیق الحکیم یاد کرد.

    طرح سوال­های اصلی تحقیق (فرعی و اصلی) :

    : اندیشه ی پوچی در نمایشنامه کالیگولا به چه صورت نمایان است؟

    : زندگی و جهان در اندیشه ی کالیگولای کامو چه جلوه ای دارد؟

    : عقیده ی کامو نسبت به کالیگولا به چه صورت است؟

    : رابطه ی تئاتر ابزورد با پوچ گرایی چگونه است؟

    جایگاه تماشاگر در نمایشنامه قطار به چه شکل وشخصیت ها چگونه هستند؟

     دیدگاه توفیق الحکیم نسبت به جهان مادی و معنوی به چه شکل است ؟

     

     

    فرضیه­های تحقیق :

    : کالیگولای کامو در واقع یک درام اندیشه است و نه دراماتیزه کردن تاریخ. اندیشه ای که اینگونه بیان میشود «آدمها می میرند و خوشبخت نیستند » در واقع با این عبارت پوچی وضع بشر را بیان میکند.

    : کالیگولا علاوه بر اینکه می فهمد خوشبختی بشر شکننده است ، این را هم میفهمد که اکثر آدمها در خودفریبی درباره این شکنندگی ، کارکشته و راسخ هستند.! کالیگولا مردی است که شور زندگی او را تا جنون تخریب پیش می راند.مردی که از بس به اندیشه ی خود وفادار است وفاداری به انسان را از یاد می برد و همه ی ارزشها را مردود میشمارد!

    : از نظر کامو بزرگترین خصلت و حق مطلق آدمی ، عصیان است و شاید بتوان گفت که کالیگولامحبوبترین قهرمان اوست . با این همه عقاید خود کامو را باید از زبان مخالفان کالیگولا شنید.

    : نویسندگان ابزورد نیز همانند توفیق الحکیم سعی در شکافتن حقایق و فهماندن آن دارند.  برای این تئاتر شخصیت ها روی صحنه، خود را زبان گویای قرن بیستم می دانند. آن ها به زعم خود ترسیم کننده چهره واقعی انسان و شرایط مادی و معنوی او هستند. به این ترتیب نمایش نویسان چنین سبکی به وضوح به انسان هشدار می دادند و به آن ها نحوه زندگی را اخطار می کردند. با توجه به چنین استنباط هایی نمی توان ابزورد را پوچ گرا نامید. چه ، اگر این طور بود، خود، نقیضی می شد برای تئوری هایش. زیرا همین که بگوییم «دنیا پوچ است» عملکردهایی را برای انسان تعریف کرده ایم که شرایط جدیدی با تحلیل های مشخصی را می طلبد.

    : توفیق الحکیم تماشاگر را در یک سوی نگاه قرار می دهد.زیرا در نمایشنامه قطار برخی شخصیت ها به صورت مدوّر و برخی دیگر به صورت ایستا می باشد.

    : در اندیشه های توفیق الحکیم، جهان ماده و معنا هرگز به موازات یکدیگر قرار نمی گیرند بلکه همانند دو قطب متضاد در برابر همدیگر قرار می گیرند. این نگاه ریشه در باور های هستی شناسانه او دارد او به روشنی پیشرفت های علمی را محکوم می کند: «دیدگاه کلی توفیق الحکیم نسبت به پیشرفت های علمی منفی است او معتقد است در این عصر نوعی علم زدگی پدید آمده که قلب و روح و عاطفه را کشته است، او این عصر را عصر خداوندگاری علم می داند. به اعتقاد او پیشرفت علم به تنهایی نه تنها خیر و سعادت برای بشریت به بار نمی آورد بلکه آینده او را تهدید می کند.»

     

     اهداف تحقیق :

    اما مهمترین اهدافی که ما در این رساله به دنبال آن هستیم عبارتند از:

    آشنایی با مکتب نیهیلیسم و تجلی آن در اندیشه و آثار آلبرکامو خصوصا کالیگولا.

    آشنایی با مکتب ابزوردیسم و تجلی آن در اندیشه و آثار توفیق الحکیم خصوصا نمایشنامه قطار آن.

    تاثیر نیهیلیسم در اندیشه ی کامو و ابزوردیسم در اندیشه ی توفیق الحکیم.

    بررسی نمایشنامه ها هم از لحاظ محتوی و مضمون و هم از لحاظ ساختاری.

     شناخت جایگاه و اندیشه های آلبرکامو و توفیق الحکیم نسبت به زندگی و جهان هستی.

    مهمترین هدف پرداختن به موضوعی جدید در گستره ی زبان عربی و جهان غرب است.

     

     

    1-1بخش اول : نمایشنامه

    نمایش به مثابه یک هنر، آیینه ی تمام نمای نیازهای انسان زمان خویش و بیانگر رنج و نیاز وی در دوره های تاریخی به شمار می آید. همچنین از حقایق زندگی، امور اجتماعی، اهداف زندگی و... سخن به میان می آورد و با ارائه اندیشه ای پویا به بشر، برای چیره شدن بر مشکلات زندگی نقش بسزایی ایفا می نماید.

    نمایش از گذشته های دور ابزاری مناسب در دست هنرمندان برای القای افکار و اندیشه ها بوده است. این هنر درجوامعی چون یونان و مصر، به صورتی ابتدایی و در سایه معابد بوجود آمد اما به مرور زمان مراحل رشد و تکامل را پیمود و اکنون نقش ارزنده ای در آموزش جوامع ایفا می کند. میزان تاثیرگذاری این هنر تا جایی است که برخی از آن با عنوان « مدرسه سیّار» یاد کرده اند.[1] اجرای اصولی و قانونمند این هنر بدون تردید نیازمند اسباب و مقدماتی است که اولین و مهم ترین آنها نمایشنامه می باشد. از این رو نمایشنامه نویسی در ادبیات امروز جهان، جایگاه و ارزش والایی دارد.

    از نمایشنامه نویسی در جهان تاریخچه دقیقی در دست نیست. در این زمینه می توان به حدس و گمان عالمانه متخصصین و مورخین بسنده کرد اما زمان اولیه پیدایش نمایش را تقریباً می توان به زمان شکل گیری تمدن ها نسبت داد. در این نوشته سعی خواهیم داشت بطور اجمالی از زمان ارسطو که نمایشنامه نویسی شکل مدون و علمی به خود می گیرد، گام به گام با نویسندگان مطرح کشورهای مختلف همراه شویم و سبک آنان را در مجموعه نمایشنامه نویسی جهان مورد بررسی قرار دهیم. فقط باید این نکته را در نظر داشت که به دلیل فضای محدود تنها تعدادی از درام نویسان جهان که سهم مهمتری در شکل گیری تاریخ داشته اند در این نوشته جای می گیرند.

    Abstract:

     

    This research is considering the futility of these dramas: "Caligula" written by Alber camu and" Ghatar" by Tofigh-Al-Hakim , who are two great and famous play wrights ,both in structure and purporst .we try to study the main topics related to dramas in everyday life and works especially through two above dramas. So we mentioned the history of play writing and the lexical and idiomatic meaning of drama/play, and other topics.

    We proceeded the famous playwrights of west and Arab, in particular " Tofigh-Al-Hakim "and "Alber camu". In the continuation of the research its considered to the servey of different isms:" Nihilism" "Absurdism" "Egzistansialism" and the futility, its meaning and the reasons of this attitude to it; and its determined similarity with other isms.

    Then we search about these two famous playwrights life and works "Tofigh-Al-Hakim " and "Alber camu" and investigated their personality in their works.

    Finally we investigated futility in " Caligula", " Ghatar" from the structure  (plot , language, personality, time and place)and purpost.

    As a result we found that " Tofigh-Al-Hakim was really influenced by the culture of west in writing dramas and literal styles. he tried hard to make a new style in Arab play.

    The futility in his drama " Ghatar" is seen in structure more than purpost; but it should be mentioned that the futility in " Caligula" is seen in purpost more than structure. And Alber Camu, this famous writer, shows the futility about the mans life and death and his bad fortune in his play.

    But it should be mentioned that he was not an absolute "futilitarian ", because he attempts to find a solution not to be deserved in this situation.

    Keywords: play, futility theater, Caligula, Ghatar, Tofigh-Al-Hakim, Alber camu, Absurd

  • فهرست پایان نامه بررسی پوچی هم از نظر ساختار و هم مضمون در دو نمایشنامه ی «کالیگولا» ی آلبرکامو و «قطار» توفیق الحکیم

    فهرست:

    عنوان...............................................................................................................................................صفحه

    تقدیم  .............................................................................................................................................الف

    تقدیر .............................................................................................................................................ب

    چکیده .............................................................................................................................................. 1

    فصل اول: نمایشنامه و تئاتر

    مقدمه ...............................................................................................................................................12

    بیان مسئله ........................................................................................................................................12

    طرح سوالهای اصلی تحقیق .............................................................................................................13

    فرضیه های تحقیق ...........................................................................................................................14

    اهداف تحقیق ..................................................................................................................................15

    1-1 بخش اوّل: نمایشنامه.................................................................................................................16

    1-1-2 معنای لغوی نمایشنامه ........................................................................................................17

    1-1-3 معنای اصطلاحی نمایشنامه .................................................................................................17

    1-2 بخش دوم: تاریخچه نمایشنامه نویسی درجهان غرب ....................................................................18

    1-2-1 قبل از میلاد مسیح ...............................................................................................................18

    1-2-1-1 آریستوفان .......................................................................................................................19

    1-2-1-2 اشیل...............................................................................................................................20

    1-2-1-3 سوفکل .........................................................................................................................22

    1-2-2 میلاد مسیح.........................................................................................................................23

    1-2-2-1 ویلیام شکسپیر ..............................................................................................................25

    1-2-3 ادبیات پوچی .....................................................................................................................29

    1-2-3-1 ساموئل بکت ................................................................................................................30

    1-2-3-1-1 درانتظار گودو.............................................................................................................30

    1-2-3-2 اوژن یونسکو ................................................................................................................31

    1-3 بخش سوم: نمایشنامه در جهان عرب ..............................................................................................34       

    1-3-1 نمایشنامه در مصر...............................................................................................................36

    1-3-2 نمایش مدرن در یمن .........................................................................................................37

    1-3-3 چند تن از نمایشنامه نویسان عرب ......................................................................................38

    1-3-3-1 احمد شوقی ..................................................................................................................38

    1-3-3-2 محمد تیمور ..................................................................................................................41

    1-4 جدول معروف ترین نمایشنامه نویسان جهان .............................................................................46

    فصل دوم : معرفی مکاتب نیهیلیسم، ابزوردیسم و اگزیستانسیالیسم

    2-1 بخش اول : نیهیلیسم ................................................................................................................53

    2-1-1 مقدمه .................................................................................................................................53

    2-1-2 معنای لغوی نیهیلیسم ...........................................................................................................54

    2-1-3 معنای اصطلاحی نیهیلیسم ....................................................................................................54

    2-1-4 اقسام نیهیلیسم .....................................................................................................................54

    2-1-5 نسبت غرب با نیهیلیسم ........................................................................................................55

    2-1-5-1 نیست انگاری کاسموسانتریک یونانی- رومی .......................................................................56

    2-1-5-2 نیست انگاری مستتر و شبه شریعت مآبانه قرون وسطایی .......................................................57

    2-1-5-3 نیست انگاری مضاعف و اومانیستی مدرن .........................................................................59

     2-1-5-4 مشترکات نیهیلیسم .........................................................................................................59

    2-1-6 نسبت بین نیهیلیسم و الحاد....................................................................................................61

    2-1-7 تفکرات شکل گیرنده نیهیلیستی و غیر نیهیلیستی.....................................................................61

    2-1-7-1 فلسفه خوش بینی ............................................................................................................62

    2-1-7-2 فلسفه بدبینی ...................................................................................................................63

    2-1-7-3 گروه میانه .......................................................................................................................64

    2-1-8 فلسفه پوچی و علل گرایش به آن ..........................................................................................64

     2-1-8-1معمّای آفرینش ................................................................................................................65

    2-1-8-2 راز مرگ .........................................................................................................................66

     2-1-8-3 شک ..............................................................................................................................67

     2-1-8-4 ماده گرایی ......................................................................................................................68

    2-1-8-5 شکست در هدف گیری ها ...............................................................................................69

    2-2 بخش دوم : ابزوردیسم ...............................................................................................................70

    2-2-1 مقدمه....................................................................................................................................70

    2-2-2 معنای لغوی و اصطلاحی ابزورد ...........................................................................................72

    2-2-3 تئاتر آخرالزمانی ...................................................................................................................73

    2-2-4 عناصرموجود در تئاتر ابزورد .................................................................................................74

    2-2-5 سبک تئاتر ابزورد .................................................................................................................75

    2-3 بخش سوم : اگزیستانسیالیسم .....................................................................................................79

    2-3-1مقدمه ...................................................................................................................................79

    2-3-2 معنای لغوی و اصطلاحی اگزیستانسیالیسم .............................................................................80

    2-3-3 سرآغاز اگزیستانسیالیسم .......................................................................................................80

    2-3-4 دیدگاه های اگزیستانسیالیستی ...............................................................................................81

    2-3-5 از خود بیگانگی و خود فریبی ...............................................................................................85

    فصل سوم : آلبر کامو و توفیق الحکیم

    3-1 بخش اول : آلبرکامو ..................................................................................................................87

    3-1-1 زندگی نامه و آثار..................................................................................................................87

    3-1-2 جایزه ادبی نوبل ...................................................................................................................92

    3-1-3 آثار کامو .............................................................................................................................95

    3-2 بخش دوم : توفیق الحکیم .........................................................................................................97

    3-2-1 زندگی نامه .........................................................................................................................97

    3-2-2 توفیق الحکیم و نمایشنامه....................................................................................................100

    3-2-3 آثار توفیق الحکیم ..............................................................................................................110

    فصل چهارم : بررسی مصادیق نیهیلیسم و ابزوردیسم در نمایشنامه ی کالیگولا و قطار

    4-1مقدمه .....................................................................................................................................114

    4-2 خلاصه نمایشنامه ی کالیگولا ..................................................................................................116

    4-3 خلاصه نمایشنامه ی قطار .......................................................................................................120

    4-4 بررسی ساختاری نمایشنامه های کالیگولا و قطار.......................................................................122

    4-4-1 پیرنگ در نمایشنامه ی کالیگولا ..........................................................................................122

    4-4-2 پیرنگ در نمایشنامه ی قطار ...............................................................................................131

    4-4-3 زبان دردونمایشنامه ............................................................................................................136

    4-4-4 شخصیت ..........................................................................................................................137

    4-4-4-1تعریف شخصیت............................................................................................................137

    4-4-4-2 شخصیت های نمایشنامه کالیگولا ..................................................................................140

    4-4-4-3 شخصیت های نمایشنامه قطار..........................................................................................141

    4-4-4-4 اصلی، مخالف، فرعی ومقابل در نمایشنامه ی «کالیگولا»......................................................142

    4-4-4-5 شخصیت اصلی، مخالف، فرعی ومقابل در نمایشنامه ی «قطار».............................................142

    4-4-5 زمان و مکان در دو نمایشنامه ............................................................................................144

    4-4-6 درون مایه یا مضمون ........................................................................................................145

    4-4-6-1 معنای درون مایه ..........................................................................................................145

    4-4-6-2 درون مایه و نتیجه اخلاقی ............................................................................................145

    4-4-6-3 نمایشنامه کالیگولا و مضمون نیهیلیسم ............................................................................146

    4-4-6-4 نمایشنامه قطار و مضمون ابزوردیسم ..............................................................................153

    4-5 بیگانگی .............................................................................................................................158

    4-6 نمادها ................................................................................................................................159

    4-7 پرداخت اشخاص بازی ........................................................................................................159

    4-8 تقابل جهان ماده و معنا ........................................................................................................161

    4-9 حرفه و جنسیت ..................................................................................................................161

    4- 10تبدیل انسان به اشیا ...........................................................................................................163

    4- 11آشنایی زدایی، گامی در رسیدن به ازرودیسم..........................................................................163

    نتایج .........................................................................................................................................168

    الملخّص....................................................................................................................................172

    چکیده انگلیسی ..........................................................................................................................173

    فهرست منابع و مآخذ ..................................................................................................................175

     

     

    منبع:

    أعلام و رواد فی الادب العربی: کاظم حظیظ، الشرکه العالمیه للکتاب، بیروت، 1978م.

    الادب العربی المعاصر فی مصر: شوقی ضیف، قاهره، 1971م.

    الجامع فی التاریخ الأدب العربی: الأدب الحدیث، حناالفاخوری، دارالجیل  بیروت، لبنان، ط1، 1986.

    الشخصیات العشرون: محمود تیور، قاهره، دارالمعارف،1997م.

    المسرحیات المجهوله : فواد دوّاره، مطابع الهیئه ، المصریه العامّه للکتاب، 1985.

    المنجد فی الأعلام.

    الموسوعه العربیه المیسره : محمد شفیق غربال، بیروت، ج1،1401ق/1981م.

    أولیات المسرح فی الیمن: دکتر عبدالعزیز المقاح، ترجمه زکیه ادیم، آذرماه،1391ه.ش.

    بررسی تطبیقی قهرمانان پوچی در آثار آلبر کامو، ژان پل سارتر و سال بلو:عقیلی آشتیانی،علی اکبر، مروارید، تهران.

    پایان نامه ی خانم خدیجه ی بخشی زاده با عنوان تحلیل محتوایی بوستان سعدی از دریچه ی عناصر داستانی آن.

    تاریخ ادبیات معاصر عرب: الخیاط، جلال و علوان، علی عباس و شریف، أزهر و نمر ذباب، یوسف و مهدی حسین.

    تاریخ الادب العربی: عمر فروخ، دار العلم للملایین، بیروت، ط1،1985.

    تاریخ ادبیات زبان عربی: حنا الفاخوری،ترجمه عبد المحمد آیتی، انتشارات توس،تهران : 1388.

    تاریخ اللغه و الآداب العربیه : پلا، شارل ، ترجمۀ رفیق ابن ونّاس و دیگران، بیروت، 1997م.

    تاریخ تئاتر جهان، هوشنگ آزادی ور، اسکاربراکت، ج3.

    تحلیل ساختاری و نمایشنامه ی شهرزاد توفیق الحکیم،حسن بهادری،استادراهنما: دکترهادی شعبانی، استادمشاور: حسن مجیدی، تابستان1390.

    تعهد اهل قلم: آلبر کامو، ترجمه مصطفی رحیمی، انتشارات نیلوفر، تهران1385.

    توفیق الحکیم و سیر نمایشنامه نویسی او: دکتر سهیلا پرستگاری، مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران، بهار1382.

    توفیق الحکیم: مقدمه ی روحانی.

    توفیق الحکیم: دیباچه  ی کسمائی.

    . تئاتر و اضطراب بشر: توشار، پیرامه،ترجمه افضل وثوقی، چ3، انتشارات واحد فوق برنامۀ بخش فرهنگی دفتر مرکزی جهاد دانشگاهی، تهران،1366.

    جستارهایی در ادبیات داستانی معاصر،شهریار زرشناس، انتشارات کانون اندیشه جوان، چاپ دوم، تهران،1388.

    خلأ ارزش ها در نمایشنامه «خلأ»: حسین پاینده.

    درام نویسان جهان(1)، منصور خلج، انتشارات سوره مهر، تهران،1387.

    درام نویسان جهان(2)، منصور خلج، انتشارات سوره مهر، تهران،1387.

    درونمایه: نویسنده: و . پ . کنی،  مترجم: ترابی نژاد،مهرداد؛ مجله: ادبیات داستانی » پاییز و زمستان 1379 - شماره 53.

    دلهره هستی، آلبرکامو، ترجمه محمدتقی غیاثی، موسسه انتشارات نگاه، تهران، 1386.

    دیدگاه های فکری، اجتماعی تو فیق الحکیم: علی سلیمی قلعه یی.

    ساختار داستانی و موسیقایی در إراده الحیاه : دکتر هومن ناظمیان، مجله الجمعیه العلمیه الایرانیه للغه العربیه و آدابها، العدد13،شتاء 1388.

    سیری در زندگی و آثار آلبرکامو: همایون علی آبادی.مجله تئاتر.

    طلائع المسرح العربی : محمود تیمور، نهضه مصر، 1997م.

    عشره آلاف خطوه مع الحکیم:  فتحی الأبیاری، مطابع الهیئه المصریه العامه للکتاب،1987.

    عناصر داستان: جمال میرصادقی، نشرسخن، آبان1388.

    فرهنگ معاصر عربی عربی به فارسی: آذرتاش آذرنوش، نشر نی، تهران 1379.

    فرهنگ معاصر کوچک انگلیسی به فارسی ، سلیمان حییم، انتشارات فرهنگ معاصر ، تهران، 1387،ویراست چهارم.

    فرهنگ معین : علی اکبر دهخدا.

    فلسفه به روایت سینما، فالزن کریستوفر1957 م، ترجمه ناصرالدین علی تقویان، تهران، قصیده سرای 1382.

    .فلسفه پوچی :آلبرکامو. ترجمه دکتر محمد تقی غیاثی، انتشارات پیام، تهران،زمستان1349ش.

    فلسفه خلقت انسان، عبدالله نصری، انتشارات کانون اندیشه جوان، چاپ ششم، تهران، 1386.

    فلسفه کامو، ریچارد کمبر، ترجمه خشایار دیهیمی، طرح نو، تهران، 1385.

    فن الأدب، توفیق الحکیم، دارالشروق، القاهره، ط2، 1989م.

    فن الأضحاک فی مسرحیات توفیق الحکیم، امیل کپا، دارالجیل بیروت،لبنان، 1997.

    قطار: نمایشنامه در یک پرده: توفیق الحکیم، ترجمه قاسم غریفی، انتشارات سوره مهر، تهران1387.

    کالیگولا:آلبرکامو، ترجمه ابولحسن نجفی، نشر کتاب زمان، تهران،1388.

    کتاب شهر فرنگ توفیق الحکیم: علی اکبر کسمایی.

    لغه الفصحی و العامّه فی المسرح: غنیمی هلال، محمد، النقد المسرحی، قاهره .1975.

    مجله العربی، العدد491، اکتوبر، 19991 م.

    . مصادر الدراسه العربیه : داغر، یوسف اسعد، بیروت، 1956م.ج2.

    مقاله ابزورد یا پوچی : راضیه مقدم، کانون فرهنگی چوک‎، www.chouk.ir

    مقاله تئاتر آخرالزمانی یا " ابزورد" : نوید نیک منش، مجله ادبیات و هنر،شماره پنجم، منتشره در 15 اردیبهشت ماه 1389.

    مقدمه ای بر فیلمنامه نویسی و کالبدشکافی یک فیلمنامه: ابراهیم مکی،انتشارات سروش، تهران،1370.

    مؤلفات(ومیض الروح): محمد تیمور ، قاهره، 1391ق/1971م.ج1.

    نشریه ی دانشکده ادبیات و علوم انسانی،سال هفتم، شماره هشتم، انتشارات دانشگاه اصفهان، سال1351.

    نگاهی به داستان معاصر عرب: نساج،حامد، ترجمۀ محمد جواهر کلام، تهران، 1372ش.

    . نمایشنامه در ادب معاصر مصر: مجید صالح بک، استاد راهنما: دکتر محمود شکیب،1375-1376.

    نمایش در ادب معاصر عرب: رسول تقوی، استاد راهنما:دکتر سید ابراهیم دیباجی، استاد مشاور: دکتر فیروز حریرچی،1377-1378.

    نمایش « نه من» ساموئل بکت، مترجم علی باش.

    نیهیلیسم، شهریار زرشناس، کانون اندیشه جوان، تهران، 1386.

    معرفی سایت های اینترنتی

    تئاتر: teatrepak.blogfa.com .برگرفته شده از  نمایشنانه بازی آخر ساموئل بکت.

    www.asemooni.com

    www.rahpoo.com

    www.mehrnews.com محمد اسدی نژاد.

  • ثبت سفارش
    عنوان محصول
    قیمت