پایان نامه نیازسنجی و تعین نیازهای فرهنگی ، ورزشی و تفریحی محلات منطقه 1 تهران (مطالعه موردی محلات نیاوران و حصاربوعلی)

خلاصه پایان نامه نیازسنجی و تعین نیازهای فرهنگی ، ورزشی و تفریحی محلات منطقه 1 تهران (مطالعه موردی محلات نیاوران و حصاربوعلی)

پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد رشته جغرافیا و برنامه ریزی شهری

چکیده

برخورداری از فضا، امکانات و سرانه‌های فرهنگی، تفریحی و ورزشی از جمله حقوق شهروندی به‌شمار رفته و در عصری که از آن تحت عنوان "تمدن فراغت" نام برده می‌شود برنامه‌ریزی به منظور بهینه‌سازی نحوه گذران اوقات فراغت گروه‌ها و قشرهای مختلف مردم امری ضروری و اجتناب ناپذیر محسوب می‌گردد.سنجش نیازهای گروه هدف که معمولاً از آن تحت عنوان نیازسنجی، یاد می‌شود یکی از نخستین مراحل در روند برنامه‌ریزی به شمار رفته و فرآیندی است که فاصله و شکاف بین "وضع موجود" و "وضع مطلوب" را شناسایی نموده و سپس در قالب نیازها اولویت بندی می‌کند. در فرآیند نیازسنجی و تعیین نیازها کلیه گروه‌های ذی‌نفع مشارکت نموده و "برنامه ریزی از پایین به بالا" از قوه به فعل در آمده و جامه عمل می‌پوشد.

تجربه‌های جهانی نشان می‌دهد که از 1980 میلادی به بعد در برنامه‌های توسعه و همچنین توسعه شهری توجه فزاینده‌ای به رویکرد مشارکتی، صورت گرفته تا جایی که در حال حاضر مشارکت شهری رمز موفقیت طرح‌های توسعه شهری و یکی از معیارهای عملکرد مدیریت شهری و ارکان آن (شهرداری‌ها و شورای شهر) به شمار می‌رود.

اطلاعات موجود از آن حکایت دارد که در گذشته بسیاری از طرح‌های توسعه محله‌ای بدون انجام پروژه‌های نیازسنجی و مشارکت صاحبنظران و ساکنین محله در تعیین نیازهای محله، تهیه و به مورد اجرا گذاشته شده و نتیجه حاصله از آن موازی کاری، ایجاد فرصت‌های دسترسی ناعادلانه به امکانات و فضاهای اجتماعی، فرهنگی در سطح محله‌های مختلف و بالاخره تهیه و اجرای طرح‌های توسعه ناسازگار با مقتضیات و ملاحظات فرهنگی- اجتماعی محله بوده که معمولاً مورد استقبال ساکنین محله قرار نمی‌گرفت. آینده‌نگری و پیش بینی تحولات از نیازهای اساسی برنامه ریزان و مدیران است. ساکنین مورد مصاحبه مهمترین فایده و نتیجه حاصل از مشارکت ساکنین در اجرای پروژه‌های نیازسنجی و تعیین نیازهای محله را افزایش نرخ مشارکت محله‌ای و تقویت احساس تعلق به محله و بالاخره تهیه طرح‌های محله بر اساس نیازهای واقعی ذکر نموده‌اند.

به اعتقاد آنان مشارکت فعالانه ساکنین در فرایند تهیه، اجرا و بهره‌برداری از طرح‌های توسعه محله، مستلزم جلب اعتماد ساکنین محله از طریق عمل کردن به وعده‌های داده شده می‌باشد و تحقق وعده‌های داده شده اعتماد ساکنین محله را به سازمان‌های دست اندرکار تهیه و اجرای طرح‌های توسعه محله جلب نموده و جلب اعتماد ساکنین به مشارکت خودانگیخته مردمی در سطح محله منجر می‌گردد.

طرح و بیان مساله

برنامه‌ریزی جهت برخورداری و بهبود بخشیدن به شاخص‌ها و سرانه‌های فرهنگی، تفریحی و ورزشی و بهینه سازی نحوه گذران اوقات فراغت مستلزم شناخت وضع موجود امکانات و سرانه های فرهنگی، تفریحی و ورزشی در هر محله و نیازسنجی و تعیین نیازهای فرهنگی، تفریحی و ورزشی محله‌های مختلف می‌باشد.

سنجش نیازهای گروه هدف که معمولاً از آن تحت عنوان نیازسنجی[1]، یاد می‌شود یکی از نخستین مراحل در روند برنامه‌ریزی به شمار رفته و فرآیندی است که فاصله و شکاف بین "وضع موجود" و "وضع مطلوب" را شناسایی نموده و سپس در قالب نیازها اولویت بندی می‌کند. در فرآیند نیازسنجی و تعیین نیازها کلیه گروه‌های ذی‌نفع مشارکت نموده و "برنامه ریزی از پایین به بالا" از قوه به فعل در آمده و جامه عمل می‌پوشد.

بدین ترتیب روی آوری سازمان‌های دست اندرکار تهیه و اجرای طرح‌های توسعه شهری به نیازسنجی و تعیین نیازهای مردم نخستین گام در جهت جلب مشارکت مردمی و دگرگونی در رویکرد برنامه‌ریزی از "برنامه‌ریزی برای مردم" به "برنامه‌ریزی با مردم" و به بیان ساده‌تر توجه به مهمترین عنصر توسعه یعنی انسان در فرآیند تهیه و اجرای طرح‌های توسعه شهری به شمار می‌رود. به همین سبب در ادبیات جدید توسعه با توجه به اهمیت نقش مردم در جامعه از "مردم" به عنوان ثروت واقعی جامعه یاد شده و اصطلاح تخصصی "توسعه از پایین به بالا" نیز ناظر به نقش مشارکتی مردم در فرآیند توسعه می‌باشد.

تجربه‌های جهانی نشان می‌دهد که از 1980 میلادی به بعد در برنامه‌های توسعه و همچنین توسعه شهری توجه فزاینده‌ای به رویکرد مشارکتی[2]، صورت گرفته تا جایی که در حال حاضر مشارکت شهری رمز موفقیت طرح‌های توسعه شهری و یکی از معیارهای عملکرد مدیریت شهری و ارکان آن (شهرداری‌ها و شورای شهر) به شمار می‌رود.

عمده‌ترین نتایج و پی‌آمدهای مشارکت شهری عبارتند از:

آگاهی مردم از مهارت‌ها و توانایی‌های خود

تقویت حس اعتماد و اطمینان نسبت به مدیران شهری

تقویت حس همکاری میان شهروندان و مدیران شهری

بروز خلاقیت‌های شهروندان و ارائه طرح‌ها و پیشنهادات

احساس تعلق بیشتر به جامعه شهری

مشارکت شهری برای نظام مدیریت شهری و توسعه شهری کارکردهای گوناگونی دارد که از جمله این کارکردها می‌توان به افزایش دسترسی به اطلاعات شهری، تعیین اولویت‌ها و نیازهای شهروندان و کوشش‌های جمعی برای اجرای طرح‌های توسعه می‌باشد.

مشارکت شهری در اجرای طرح‌های توسعه دارای چندین سطح گوناگون است. "راجر" حداقل به شش سطح اشاره کرده است:

مشارکت خودجوش (حضور خودجوش مردم)

مشارکت شهری فعال (همکاری مردم و مجریان پروژه)

مشارکت منفعل شهری (حضور فیزیکی صرف مردم)

مشارکت شهری کارکردی (قرار گرفتن مردم در جریان پروژه‌ها)

مشارکت شهری موثر (حضور مردم در نهادها بدون حق رأی)

مشارکت شهری مشورتی (مشاوره دادن به مجریان پروژه)

رویکرد محله‌گرایی که یکی از مهمترین هدف‌های آن تقویت فرهنگ مشارکت اجتماعی در سطح محله، شرکت دادن مردم محل در روند تصمیم‌گیری، تهیه، اجرا و بهره‌برداری از طرح‌های توسعه محله‌ای و "واگذاری کار مردم محله به ساکنین آن" است موجب شده است تا "نیازهای مردم" و "امکانات شهرداری" در سطح محله با هم تلاقی کرده و نیازهای محله به وسیله شورایاری‌ها که مهمترین مرجع تشخیص نیازهای محله به حساب آمده و با مشارکت ساکنین محله تعیین شده و به شهرداری ارائه گردد تا براساس نیازهای واقعی محله‌ها طرح‌های توسعه محله‌ای تهیه، اجرا و مورد بهره‌برداری قرار گیرد.

با توجه به آنچه که گفته شد و به منظور پرهیز از موازی کاری، نابرابری محلات از حیث دسترسی به امکانات و تهیه و اجرای طرح‌های توسعه مورد نیاز و سازگار با ساختار اجتماع- فرهنگی محله، با همکاری معاونت امور اجتماعی و فرهنگی شهرداری منطقه یک و در راستای دستیابی به وضع مطلوب در شاخص‌های توسعه اجتماعی و فرهنگی و افزایش سرانه‌های فرهنگی، ورزشی و تفریحی در محله‌های تحت پوشش خود به نیازسنجی روی آورده تا با بهره‌گیری از نتایج و یافته‌های حاصل از آن طرح‌های توسعه اجتماعی- فرهنگی را در محله‌های قلمرو فعالیت خود تهیه و اجرا نماید.

1-2-سوالات و فرضیات تحقیق

آیا امکانات و سرانه های شهری در محدوده مورد مطالعه با استاندارهای رایج همخوانی دارد؟

به نظر میرسد امکانات و سرانه های شهری در محدوده مورد مطالعه با استاندارهای رایج همخوانی نداشته و نیازمند تقویت و افزایش سرانه ای موجود با سرانه های استاندارد میباشد.

آیا با مشارکت دادن مردم در مدیریت محلات می توان در بهبود اداره محله موثر باشد؟

به نظر میرسد مشارکت دادن مردم در مدیریت محلات می تواند در بهبود اداره محله موثر بوده و مردم نیز خود را به نوعی متولی انجام این امور دانسته و بصورت آگاهانه در روند تصمیم گیریهای شهری موثر خواهند بود.

1-3- ضرورت و اهمیت بررسی

توسعه اجتماعی- فرهنگی در سطح محله مستلزم شناخت وضع موجود شاخص‌های توسعه و بهره‌گیری از قابلیت‌های بالقوه و پتانسیل‌های بالفعل به منظور دستیابی به وضع مطلوب و بهبود بخشیدن به شاخص‌های توسعه اجتماعی- فرهنگی بوده و این هدف هنگامی تحقق می‌یابد که نیازهای اجتماعی- فرهنگی واقعی محله از طریق مراجع تشخیص نیازهای محله (شورایاران و ساکنین محله) تعیین و به معاونت اجتماعی، فرهنگی شهرداری ارائه شده و بر اساس یافته‌ها و دستاوردهای حاصله از نیازسنجی، طرح‌های توسعه اجتماعی- فرهنگی محله تهیه و به مرحله اجرا درآیند.

1-4- اهداف بررسی

هدف کلی از انجام این بررسی نیازسنجی و تعیین نیازهای فرهنگی، ورزشی و تفریحی محله‌های تحت پوشش منطقه یک شهرداری تهران (نیاوران و حصاربوعلی)می‌باشد. برای این منظور هدف‌های زیر مورد توجه است:‌

1-4-1- شناخت امکانات فرهنگی، ورزشی و تفریحی موجود در محله‌های نیاوران و حصاربوعلی

1-4-2- شناخت سیمای جمعیت شناختی ساکنین مورد مصاحبه در محله‌های نیاوران و حصاربوعلی

1-4-3- نظرسنجی از ساکنین محله‌های نیاوران و حصاربوعلی در خصوص نیازهای محله

1-4-4- نظرسنجی از شورایاران محله‌های نیاوران و حصاربوعلی در خصوص نیازهای محله

1 -4-5- اولویت بندی نیازهای فرهنگی، ورزشی و تفریحی تعیین شده به وسیله شورایاران و ساکنین محله‌های نیاوران و حصاربوعلی

1-5- روش شناسی بررسی

1-5-1- نوع روش بررسی

در این مطالعه با توجه به ماهیت موضوع از روش‌های بررسی اسنادی1 و میدانی2 استفاده شده است. در مباحث نظری روش بررسی اسنادی و در مباحث تجربی روش بررسی پیمایشی مورد استفاده قرار گرفته است.

1-5-2- روش یا تکنیک

1 Documentary Method

2 Survey

واژه AHP مخفف عبارت Analytical Hierarchy process به معنی فرایند تحلیل سلسله مراتبی است. برای شروع ابتدا باید یک مساله را مطرح کرد.

روشهای انتخاب معیارهای تصمیم‌گیری

حال دو سوال مطرح است: اول اینکه ممکن است برخی افراد از لحاظ یک معیار بر دیگری ارجحیت داشته باشند و دوم اینکه برخی معیارها ممکن است با همدیگر متناقض باشند. انتخاب معیارها یا criterions بخش اول تجزیه و تحلیل AHP است. سپس براساس معیارهای شناسائی شده سوالات ارزیابی می‌شوند. به این ترتیب الگوی انتخاب به صورت سلسله‌مراتب زیر ترسیم می‌شود:

طراحی پرسشنامه خبره

پرسشنامه مورد استفاده برای تحلیل‌های سلسه‌مراتبی و تصمیم‌گیری چندمعیاره به پرسشنامه خبره موسوم است. پرسشنامه خبره اصلاً چیز پیچیده‌ای نیست بلکه بسیار ساده نیز هست. برای تهیه پرسشنامه خبره از مقایسه زوجی گزینه‌ها استفاده می‌شود. برای هر سطح از سلسله مراتب یک پرسشنامه خبره تهیه می‌شود.

تعیین وزن معیارها

.سطح اول سلسله‌مراتب را معیارهای اصلی تشکیل می‌دهد. پرسشنامه خبره نخست بامقایسه معیارهای اصلی براساس هدف به تعیین اولویت هر یک از معیارها اصلی می‌پردازد. بنابراین باید معیارها را براساس هدف با هم مقایسه می‌کنیم.

1-5-3- جامعه آماری

جمعیت یا جامعه آماری((مجموعه ای از واحدهاست که در چیز (صفت) یا چیزهایی (صفاتی) مشترک باشند)).تعریف و تعیین حدود جامعه آماری در پژوهش پیمایشی یکی از کارهای اساسی است.

جامعه آماری این بررسی از دو گروه تشکیل شده است:

الف- کلیه ساکنین پانزده سال به بالای ساکن محله‌های نیاوران و حصاربوعلی تحت پوشش منطقه یک شهرداری تهران

ب- کلیه شورایاران عضو شورایاری‌های محله‌های نیاوران و حصاربوعلی تحت پوشش منطقه یک شهرداری تهران

1-5-4- روش نمونه‌گیری و تعیین حجم نمونه

در هر یک از محله‌های نیاوران و حصاربوعلی منطقه یک شهرداری تهران یکی از اعضای شورایاری‌ها که نسبت به محله حیطه فعالیت خود از اطلاعات کافی برخوردار باشد به عنوان نمونه در پروژه نیازسنجی شرکت نموده‌اند (جدول شماره 1).

(جداول در فایل اصلی وجود دارد)

فهرست پایان نامه نیازسنجی و تعین نیازهای فرهنگی ، ورزشی و تفریحی محلات منطقه 1 تهران (مطالعه موردی محلات نیاوران و حصاربوعلی)

فهرست:

چکیده................................................................................................................................1

فصل اول :کلیات...............................................................................................................3

1-1- طرح و بیان مساله. 4

1-2- سوالات و فرضیات تحقیق. 7

1-3- ضرورت و اهمیت بررسی. 7

1-4- اهداف بررسی. 8

1-5- روش شناسی بررسی. 8

1-5-1- نوع روش بررسی. 8

1-5-2-روش یا تکنیک.. 8

1-5-3- جامعه آماری. 9

1-5-4- روش نمونه گیری و تعیین حجم. 10

1-5-5- تکنیک‌های جمع آوری اطلاعات.. 10

1-5-6- داده‌پردازی. 11

1-6- مشکلات تحقیق. 11

1-7- محدویت های تحقیق. 11

فصل دوم : مبانی نظری و تحقیقات تجربی پیشین.................................................................13

2-1- شهر. 15

2-1-1-انواع شهر. 15

2-1-2-شهر و فضاهای فرهنگی. 17

2-1-3-فضاهای فرهنگی و اوقات فراغت.. 18

2-1-4-فضاهای فرهنگی و نیازهای جامعه 20

2-1-5- فعالیتها و نیازهای فرهنگی،ورزشی و تفریحی 22

2-2- شهروند. 24

2-2-1-حقوق شهروندی. 25

2-3- مبانی نظری. 25

2-3-1-نظریه مشارکت اجتماعی. 26

2-3-2-نظریه یادگیری اجتماعی. 27

2-3-3- نظریه‌ مبادله اجتماعی 28

2-4- نیازسنجی. 29

2-4-1-اصول نیازسنجی. 30

2-4-2- روش ها و ابزارهای سنجش نیازها 34

2-4-3- فنون نیازسنجی. 35

2-5- روش دلفی. 37

2-5-1-پیشینه 37

2-5-2-تعاریف و برداشتها 39

2-5-3-اهداف و کاربردها 40

2-6- پیشینه تجربی. 41

2-7- نتیجه. 44

فصل سوم : شناخت وضع موجود محله‌های تحت پوشش منطقه یک شهرداری....................47

3-1- تهران. 49

3-1-1-تاریخچه تهران. 50

3-1-2-شرایط اقلیمی. 53

3-1-3- جاذبه های گردشگری. 55

3-1-4- جغرافیای طبیعی. 56

3-1-5- شبکه حمل و نقل 57

3-1-6- موقعیت جغرافیایی. 60

3-1-7- جغرافیای انسانی. 60

3-2- منطقه یک در یک نگاه 65

3-3- تاریخچه منطقه. 67

3-4- سرانه امکانات اجتماعی- فرهنگی منطقه یک بر حسب محله. 70

3-4-1- سرانه آموزشی منطقه یک بر حسب محله‌های مختلف.. 70

3-4-2- سرانه ورزشی موجود در منطقه برحسب محله‌های مختلف.. 73

3-4-3- سرانه تفریحی منطقه یک بر حسب محله‌های مختلف.. 76

3-4-4- سرانه فضای سبز منطقه یک بر حسب محله‌های مختلف.. 79

فصل چهارم : یافته های تحقیق...........................................................................................85

4-1-روش شناسی یا متدولوژی. 87

۴-1-۱- روش تجربی. 88

۴-2-۱- روش استنتاجی. 88

4-2-روش ahp. 89

۴-3- مشخصات جمعیت شناختی ساکنین نمونه محله‌های منطقه یک شهرداری تهران. 90

۴-3-1- سمت پاسخگو در خانوار 90

۴-3-2- ترکیب جنسی. 90

۴-3-3- ترکیب سنی. 90

۴-3-4-وضع سواد و میزان تحصیل. 91

۴-3-5- وضع فعالیت.. 92

4-3-6- وضع تاهل. 92

4-3-7- مدت زمان سکونت در محله 93

۴-1-8– احساس تعلق به محله 93

۴-1-9- علت عدم احساس تعلق و دلبستگی به محله 94

۴-4- بررسی نظرات ساکنین محله. 95

۴-4-1- مرجع تعیین نیازهای محله 95

۴-4-2- لزوم مشارکت ساکنین محله در تعیین نیازهای محله 95

۴-4-3- علل لزوم مشارکت ساکنین در تعین نیازهای محله 96

۴-4-4- راه‌حل‌های ارائه شده به منظور مشارکت فعالانه ساکنین در تهیه، اجرا و بهره‌برداری از طرح‌های توسعه محله 96

4-4-5- امکانات فرهنگی موجود در محله از دیدگاه ساکنین. 97

۴-4-6- امکانات ورزشی موجود در محله از دیدگاه ساکنین. 98

۴-4-7- امکانات تفریحی موجود در محله از دیدگاه ساکنین. 99

۴-4-8- امکانات آموزشی موجود در محله از دیدگاه ساکنین. 100

۴-5- نیازهای محلات شهرداری 100

4-5-1- نیازهای فرهنگی محله نیاوران. 100

4-5-2- نیازهای ورزشی محله نیاوران. 101

4-5-3- نیازهای آموزشی محله نیاوران. 101

4-5-4- نیازهای فرهنگی حصار بوعلی. 101

4-5-6- نیازهای ورزشی محله حصار بوعلی. 102

4-5-7- نیازهای تفریحی حصار بوعلی. 102

4-5-8- نیازهای آموزشی محله حصار بوعلی. 102

4-5-9- آموزش در زمینه وظایف شهروندی. 103

۴-5-10- زمینه‌های آموزش وظایف شهروندی. 104

۴-5-11- وجود شورایاری در محله 105

۴-5-12- هدف از ایجاد شورایاری. 106

۴-5-13- طرح‌های پیشنهادی به منظور بهبود وضع محله 106

۴-5-14- مهمترین مشکلات محله 107

۴-5-15- تمایل ساکنین به مشارکت برای رفع مشکلات محله 108

۴-6 نیازسنجی و تعیین نیازهای محله‌های نیاوران و حصاربوعلی منطقه یک شهرداری 109

۴-6-1- نیازهای فرهنگی محله 110

۴-6-2- نیازهای ورزشی محله 111

۴-6-3- نیازهای تفریحی محله 112

۴-6-4- نیازهای آموزشی محله 113

فصل پنجم : نتیجه گیری و ارائه راه کارها........................................................................114

۵- ۱- نتیجه وخلاصه یافته های تحقیق. 116

۵-2- راه‌کارها و مستندات 120

کتاب‌نامه..........................................................................................................................121

پیوست‌ها..........................................................................................................................126

منبع:

ایمانی جاجرمی، حسین، آشنائی با روش دلفی و کاربرد ‌آن در تصمیم گیری، فصلنامه پژوهشی، تحلیلی، آموزشی، برنامه ریزی و مدیریت شهری، سال اول بهار ۱۳۷۹

اسماعیلی،رضا،شهرداری،مدیریت،برنامهریزی و توسعه فرهنگی،مشاور پژوهش و برنامه ریزی سازمان رفاهی-تفریحی شهرداری اصفهان،1381

بیگ بابایی،بشیر؛خدادادی،سلمان،سیمای جغرافیایی شهرستان ملکان،انتشارات عارف،1385

بیگ بابایی،بشیر،شهرو برنامه ریزی شهر ،انتشارات ملکان،1389

بیگ بابایی،بشیر،GIS شهری و شهروند الکترونیک،همایش ملی GIS شهری،دانشگاه بین المللی شمال

بیگ بابایی،بشیر،برنامه ریزی مسکن در شهرهای کوچک،راه حلی برای حل مشکل مسکن کلان،همایش سکونت گاههای غیررسمی،دانشگاه آزاد ری،1388

پیرو، آلن، فرهنگ علوم اجتماعی، ترجمه باقر ساروخانی، انتشارات کیهان، ۱۳۷۵

حسین زاده دلیر،کریم،اصول و تکنیک های شهرسازی،پلی کپی،1380

حسین زاده دلیر،کریم،برنامه ریزی ناحیه ای ، انتشارات سمت ،1392

حسین زاده دلیر،کریم،فضای سبز شهری: منطقه ای مکان یابی برای پارک طبیعت،مورد نمونه تبریز

حسین زاده دلیر،کریم،آرمان شهر از ذهنیت تا عینیت،پلی کپی مقاله،1391

حبیبی،میرحسین،جغرافیای کاربردی و آمایش سرزمین،انتشارات دانشگاه تهران،1383

دال، رابرت، تجزیه و تحلیل جدید سیاست، ترجمه حسن ظفریان، ۱۳۶۴

رفیع‌پور، فرامرز، آناتومی جامعه، مقدمه‌ای بر جامعه‌شناسی کاربردی، انتشارات دانشگاه شهید بهشتی، ۱۳۸۰

رضوانی،علی اصغر،روابط متقابل شهر و روستا ،انتشارات پیام نور،1373

زیاری،کرامت،برنامه ریزی شهرهای جدید،انتشارات سمت،1379

سرور،رحیم،جغرافیای کاربردی و آمایش سرزمین،انتشارات سمت،1385

شیعه،اسماعیل، مقدمه ای بر مبانی برنامه ریزی شهری،انتشارات علم و صنعت،1380

شکوئی،حسین،اندیشه های نو در جغرافیای شهری،انتشارات سمت،1373

شکوئی،حسین،فلسفه جغرافیا،انتشارات گیتا شناسی،1373

شکوئی،حسین،جغرافیای شهری،انتشارات دانشگاه تبریز،1352

شکوئی،حسین،جغرافیای اجتماعی شهرها،اکولوژی اجتماعی،انتشارات جهاد دانشگاهی،1366

صیف، محمد حسین، نیاز سنجی آموزش مدیران شعب سازمان تأمین اجتماعی شهر تهران به منظور ارائه الگوی برنامه آموزشی جهت ارتقاء مهارتهای مدیریتی آنها، پایان نامه کارشناسی ارشد روانشناسی و علوم تربیتی، ۱۳۸۳

طبرسا،غلامعلی؛فتحی،بهروز،بررسی فضاهای فرهنگی و هنری موجود با نیازهای جامعه،انتشارات فرهنگ و پژوهش،شماره 141 ،1381

عباس زادگان،سیدمحمد؛ترک زاده جعفر،نیازسنجی آموزشی در سازمان ها،تهران،انتشارات شرکت سهامی انتشار،1379

عباس زادگان،محمد؛ترک زاده،جعفر،نیازسنجی آموزشی در سازمان های تهران،انتشارات انتشار،1379

علوی تبار، علیرضا، الگوی مشارکت مردم سالار، مجله شهرداری‌ها، سال اول شماره ۶ آبان ۱۳۷۸

فتحی واجارگاه،مورش،نیازسنجی در برنامه ریزی آموزشی در سازمان های تهران،انتشارات انتشار،1374

فتی واجارگاه، کوروش، نایزسنجی آموزشی، الگوها و فنون، انتشارات آبیژ، ۱۳۸۱

کوهستانی،حسینعلی؛امینیان،علی اصغر،پژوهشی در اوقات فراغت و راههای بهره وری ازآن در تهران،انتشارات تیهو،1378

محسنی تبریزی، علیرضا، مبانی روانشناسی اجتماعی، جامعه‌شناسی و روان‌شناسی رفتار وندالیستی، انتشارات آن، ۱۳۸۳

مجتهدزاده،غلامحسین،برنامه ریزی شهری در ایران،انتشارات پیام نور،1378

های،ایهان،روشهای تحقیق کیفی در جغرافیای انسانی، انتشارات سمت ،1388

سازمان ها و نهادها:

اداره فرهنگ و اسلامی شهرستان شمیرانات 1392

شهرداری تهران 1392

شهرداری منطقه یک 1392

تگ‌ها

برنامه ریزی شهری - توسعه شهری - مدیریت محلات - نیاز سنجی فرهنگی - نیازسنجی تفریحی - نیازسنجی ورزشی - نیازهای فرهنگی