پایان نامه بررسی تاثیر مدیریت یکپارچه در توسعه پایدار حوضه های رودخانه ای مطالعه موردی حوضه رودخانه پسیخان

قیمت جدید: ۳۶,۰۰۰ تومان
۷۰,۰۰۰ تومان
دانلود
  • خلاصه
  • فهرست
  • خلاصه پایان نامه بررسی تاثیر مدیریت یکپارچه در توسعه پایدار حوضه های رودخانه ای مطالعه موردی حوضه رودخانه پسیخان

    پایان نامه تحصیلی برای اخذ درجه کارشناسی ارشد

    رشته: جغرافیای طبیعی- گرایش ژئومورفولوژِی در برنامه ریزی محیطی

    چکیده

    تأثیرات متقابل ناشی از منابع مختلف و اجزای زنده و غیرزنده ی موجود در یک حوضه ی آبخیز، ضرورت پیاده سازی مدل مدیریت سیستمی و یکپارچه را در حوضه های آبخیز با هدف بهره وری بهینه از منابع و هماهنگی و حرکت در راستای توسعه ی پایدار ایجاب کرده است.

    محدوده مورد مطالعه در این تحقیق حوضه رودخانه پسیخان در استان گیلان از زیر حوضه های تالاب انزلی است. داده های مورد استفاده در این تحقیق داده های اقلیمی، هیدرولوژی و جغرافیایی حوضه است. فعالیتهای صورت گرفته از سوی نهادهای مرتبط در حوضه که از سازمان ها و نهادهای مرتبط بدست آمده نشان می دهد که در این حوضه ها عوامل بسیاری بر یکدیگر تأثیر می گذارند، که شناخت این عوامل و ارتباط بین آنها بصورت نگرش جامع و سیستمی می تواند از عوامل تخریب کاسته و روند اصلاحی حوضه را تسریع نماید. با بررسی وضعیت طبیعی و منابع آب و خاک حوضه ی پسیخان، چالش های پیش روی توسعه در این حوضه بررسی شده و به برخی از راهکارهای مدیریتی در غالب مدیریت یکپارچه و حوضه ای منابع طبیعی و انسانی به خصوص الزامات اساسی مربوط به هماهنگی مدیریت در واحدهای سیاسی – اداری استانی تابعه اشاره شده است.روش تحلیل داده های نتایج حاصل از تحقیقات نشان می دهد که برای کاهش سیلاب در حوضه پسیخان می توان سیلاب های بالادست این حوضه را کنترل نمود، که در این راستا باید نقاطی را برای مدیریت سیلاب های بالادست مکان گزینی کرد که با مطالعات میدانی موقعیت آنها نسبت به مسیل های فعلی به دست می آید. مدیریت سیلاب در حوضه  بدون توجه به عناصر هیدروژئومورفولوژیکی امکان پذیر نمی باشد و با به کارگیری مدل یکپارچه سیلاب امکان حضور تمام شاخص ها در واحدبندی مدیریتی عملی می باشد. لذا در این تحقیق تلاش براین است با استفاده از نتایج مطالعات معتبر ملی و بین‌المللی و به موازات آن، نتایج مشاهدات و تحقیقات میدانی و مطالعات علمی دراز مدت ، همچنین با شناخت عوامل و ویژگی های محیطی به تحلیل علل و چگونگی ناپایداری محیطهای رودخانه ای پرداخته و راهبردهایی ارایه شد که کاربر آنها می تواند توسعه و مدیریت حوضه ها را به سوی پایداری سوق داده ودر نهایت برقراری توسعه پایدار منابع موجود، به منظور تأمین نیازهای ساکنین حوضه را تامین نماید.

    مقدمه

    توسعه ی پایدار در گرو مراقبت از زمین است و بشر به عنوان بخشی از طبیعت نمی تواند آینده ای داشته باشد مگر آن که از طبیعت و منابع طبیعی حفاظت به عمل آورد(وهابزاده،1377). وضعیت مکانی قرارگیری منابع آب و خاک و پوشش گیاهی در طبیعت اغلب در چارچوب حوضه های آبخیز است و به همین دلیل در مطالعات این بخش در جنبه های مختلف و تأثیرات عملکرد سیستم های طبیعی در مباحث هیدرولوژی و آب شناسی، اقتصادی و اجتماعی، کشاورزی و پوشش گیاهی، خاک شناسی و فرسایش و سایر مباحث نظیر این، حوضه ی آبخیز به عنوان پایه و واحد مطالعاتی مدنظر قرار می گیرد. از این رو تأثیرات متقابل ناشی از منابع مختلف و اجزای زنده و غیرزنده ی موجود در یک حوضه ی آبخیز، ضرورت پیاده سازی مدل مدیریت سیستمی و یکپارچه را در حوضه های آبخیز با هدف بهره وری بهینه از منابع و هماهنگی و حرکت در راستای توسعه ی پایدار ایجاب نموده است. حوضه ی آبخیز پسیخان رود دارای شعبات رودهایی است که از جهات گوناگون جغرافیایی به حوضه پسیخان منتهی می شوند. مهم ترین رودهایی که به این حوضه می ریزد سیاهمزگی، چوبر(امامزاده ابراهیم)، چناران و ... است. که از نواحی مختلف شامل مناطقی با کوهستان های متراکم، نیمه کوهستانی، جلگه و دشتی می گذرد و پسیخان رود و شعب کوچک و بزرگ آن از سرچشمه تا مصب عامل وحدت این نواحی است. تصمیم گیری جهت مدیریت منابع طبیعی بسیار پیچیده است زیرا بهره برداران متعددی را شامل می شود و مکانیسم های ارتباط متقابل بین آن ها وجود دارد. و تصمیم گیران معمولاً با بهینه کردن همزمان چندین هدف مواجه اند(محسنی ساروی،1382). مدیریت بهینه ی منابع آب و خاک جز با حفظ منابع و استفاده ی صحیح، مستمر و پایدار و نیز حداقل هدررفت و خسارت به آن ها به وقوع نمی پیوندد(صدرالاشرافی ،1371). این مدیریت یک مدیریت سیستمی است که در جهت به کارگیری و هدایت مفید و مؤثر عوامل و منابع به منطور رسیدن به حالت بهینه و با هدف دستیابی به حداکثر سود، حداقل هزینه و حداکثر کارایی توسط مدل های برنامه ریزی اعمال می گردد(ملک محمدی،1362). خلاصه اینکه نوع نگرش مدیران به رودخانه ها و توسعه حوضه آنها به گونه ای بوده است که اکنون در بسیاری از حوضه ها مسایلی از قبیل بحران آب ، ناپایداری توسعه و بحران مدیریت به صورت چالشهایی بسیار جدی مطرح می باشد.دررویکرد صرفاً مهندسی ، مدیران ، تنها به تهیه و انتقال آب پرداخته اند. در رویکرد دیگری که اقتصاد بوده است سعی نموده اند به راه حل بهینه ای برای تخصیص منابع آب دست یابند و یا اینکه با تمرکز بر رویکرد هیدرولوژیکی سعی کرده اند فقط فن آوری اجرای طرحها را توجیه نمایند.

    در حالی که حفظ یا تأمین پایداری درحوضه رودخانه ها نیازمند توجهی عمیق به نگرشی جامع است که اساس آن برخوردی اکوسیستمی با رودخانه ها می باشد. در این نوع نگرش ، آبگیر، کانال اصلی رودخانه ، دشتهای سیلابی، حریم ها، تالابها، دریاچه ها و مصب ها همراه با همه ساکنان هر حوضه که

    دارای احساس عمیقی از وابستگی به رودخانه ها هستند، اکوسیستم هررودخانه را تشکیل می دهند که خود بهترین واحد مدیریتی هم می باشد. تخریب و نابودی حوضه بسیاری از رودخانه ها، توسعه را از اساس با خطر ناپایداری روبه روساخته است . شناخت و تحلیل ناپایداری حوضه های رودخانه ای و چالشهایی که مدیران با آن روبه رو هستند ضرورتی قطعی دارد و هدفی است که در این تحقیق پیگیری شده است. تحقیقات محققانی از قبیل (نیوسون و غاز ی، 1995)، (وین پنی، 1997)، (وین پنی، 1998)، (جوبین، 1999) ، (آی ، یو، سی ، ان، 2000)، (دبلیو،سی ، دی، 2000) و (غازی، 1381) هریک ، از یک یا چند دیدگاه قابل توجه است . مدیریت یکپارچه حوضه های رودخانه ای به اندازه جنبه های اکولوژیکی و اقتصادی- اجتماعی با فن و صنعت نیز سروکار دارد و برای یک هدف یکپارچه مورد استفاده قرار می گیرد. در این میان فعالیت های مهم مرتبط با مدیریت رودخانه ها عبارتند از: مدیریت رودخانه ها- مدیریت یکپارچه کنترل سیل- مدیریت یکپارچه کنترل رسوب و توسعه طرح ریزی و سیاست گزاری اصلی رودخانه. نکته مهم در مدیریت یکپارچه حوضه های رودخانه ای برقراری توازن در فعالیت های مدیریت آب با توسعه اقتصادی و اکولوژیکی و بهره گیری درست محیطی و عقلانی از منابع طبیعی است(Vis،2001). ولی آنچه که به تحقیق حاضر بعد برجسته ای بخشیده است نگرشی جامع با هدف حفاظت و پایداری رودخانه ها است . همچنین معرفی و تحلیل مدلی که می تواند چارچوبی مطالعاتی برای دستیابی به توسعه و مدیریتی پایدار درحوضه ها در اختیار نهد، هدف نهایی تحقیق و تحلیل راتشکیل داده است .

    این پایان نامه در پنج فصل تنظیم شده است، که به شرح ذیل می باشد:

    1- کلیات تحقیق

    2- مرور منابع

    3- مواد و روشها

    4- تجزیه و تحلیل داده ها و یافته های تحقیق

    5- بحث، نتیجه گیری و پیشنهادات

    بیان مسئله وضرورت انجام تحقیق    

      امروزه اکثریت مردم و مسئولین بخشهای مختلف مدیریت منابع طبیعی به این امر واقف میباشند که تنها راه حل دائمی و پایدار جهت  استفاده مناسب از منابع طبیعی و منابع آب برای اراضی کشاورزی همانا استفاده صحیح از فعالیتهای آبخیزداری در عرصه های کشاورزی و منابع طبیعی میباشد.

     در حوضه های رودخانه ای عوامل بسیاری بر یکدیگر تأثیر می گذارند، شناخت این عوامل و ارتباط بین آنها بصورت نگرش جامع و سیستمی می تواند از عوامل تخریب کاسته و روند اصلاحی حوضه را تسریع نماید. حفاظت و بهره برداری مطلوب و مدیریت پایدار منابع در حوضه آبخیز به منظور تأمین نیازهای ساکنین حوضه از اولویت های مهم در دهه های اخیر است(قبادیان،1380).

    مدیریت های ناقص و نامناسب این منابع باعث تخریب محیط زیست ، کاهش تولید و بهره وری ، کاهش درآمد و نهایتا ناپایداری توسعه منطقه خواهد شد. بنابراین بهترین و مناسب ترین و طبیعی ترین جایگاه و ظرف مدیریت منابع حوزه های آبخیز با رویکرد توسعه پایدار بشمار می رود.

    محدوده مطالعاتی در این تحقیق، حوضه آبخیز پسیخان است که در محدوده سیاسی شهرستان شفت، صومعه سرا، و رشت می باشد. در این تحقیق تلاش شده است تا با بررسی ویژگی های محیطی و پتانسیل های حوضه و شناخت مشکلات و تنگناهای موجود در آن، به تأثیر مدیریت یکپارچه در آگاهی یافتن از توانائی ها و قابلیت های حوضه پرداخته شود و به دنبال آن، راه کارهای مناسب در جهت کاهش و یا حذف این مشکلات و افزایش قابلیت ها ارائه شود.

    متغیرهای اصلی تحقیق شامل متغیرهای ادافیکی (خاک، شیب، جهت دامنه، ارتفاع و....)، اقلیمی (بارش، درجه حرارت و....)،هیدرومتری(دبی) و مدیریتی به عنوان متغیرهای مستقل است، و مدیریت حوضه و قابلیت های آن به عنوان متغیرهای وابسته  محسوب می شوند.

    مدیریت جامع و یکپارچه و استفاده صحیح از منابع در کاهش خسارات سیل و رسوب نقش اساسی داشته و هدفمند کردن و بهره برداری مطلوب همراه با مدیریت پایدار منابع، زمینه مناسب به منظور تأمین نیازهای ساکنین حوضه از اولویت های مهم در دهه های اخیر است.

    بنابراین مدیریت یکپارچه حوضه ها بعنوان یک پارادایم جدید در  برنامه ریزی ، توسعه و مدیریت منابع طبیعی با  توجه به مسایل اجتماعی و اقتصادی حوزه های آبخیز  و با رویکردی مشارکتی مطرح میباشد که  نهایتا بدنبال یکپارجه سازی مدیریت منابع اجتماعی و طبیعی است.

     

    1-2- سوال تحقیق

    - آیا مدیریت یکپارچه بر روند استفاده بهینه از منابع آب در حوضه مؤثر است؟

     

    1-3- فرضیه تحقیق

    - به نظر می رسد عوامل انسانی و اجرای پروژه های مختلف بدون هماهنگی لازم بر روند تخریب حوضه مؤثر باشد.

    - به نظر می رسد اجرای مدیریت یکپارچه درحوضه های رودخانه ای کشور در حفظ منابع آب و خاک بسیار تاثیر دارد.

     

    1-4- اهداف تحقیق

    در فرآیند تحقیق، اهداف مختلفی مد نظر است که در این تحقیق اهداف زیر مد نظر است:

    1- شناخت مشکلات موجود در حوضه و راههای اصلاح آن و یافتن بهترین روش جهت بهبود وضعیت حوضه.

    2- پتانسیل یابی و یافتن روش های مناسب جهت بهبود وضعیت اقتصادی و معیشتی ساکنان حوضه.

    3- شناخت جاذبه های گردشگری و اکوتوریسم منطقه درجهت ایجاد اشتغال و درنتیجه عدم ورود به عرصه های منابع طبیعی.

     

    1-5- دلایل انتخاب موضوع

    از آنجا که تحقیق خاصی در این مورد صورت نگرفته و با توجه به اهمیت موضوع و علاقه اینجانب و با تبادل نظر با استاد راهنما موضوع فوق را انتخاب نموده و پژوهش را آغاز کردم ، امیدوارم زمینه را برای تحقیقات بعدی فراهم کرده باشم .

     

    1 -6- تنگناها و محدودیت های تحقیق

    هر تحقیقی مشکلات مخصوص به خود را دارد که برخی از آنها عبارتند از:

    عدم وجود آمار و اطلاعات کافی منطقه مورد مطالعه

    عدم همکاری سازمانها و مراکز دولتی در زمینه ارائه اطلاعات

    وسعت زیاد محدوده ی مورد مطالعه در رابطه با موضوع

    با توجه به محدودیت ها و تنگنا هایی در خصوص جمع آوری اطلاعات و آمار دقیق در نگارش این پایان نامه ، با تلاش و کوشش فراوان این مشکل برطرف گردید .

    مبانی نظری تحقیق

    2-1-1 - آبخیز

    آبخیز به زمین بلندتری نسبت به اطرافش گفته می‌شود که در دامنه دشت و کوهسار باشد و هنگام باران آب آن به سوی زمینهای پائین تر سرازیر شود. باید توجه شود که در ضمن این تعریف لزوما آبخیز با خط الراس یکی نیست یا این طور بگوییم که حوضه آبخیز به مساحتی از یک منطقه اطلاق می شود که رواناب حاصله از بارندگی هایی که روی آن می بارد تماماً بطور طبیعی به نقطه واحدی به نام نقطه تمرکز هدایت می شود اگر نقطه تمرکز در داخل حوضه قرار گرفته باشد یعنی حوضه محیط کاملاً مسدودی تشکیل  داده باشد آن را حوضه بسته و اگر نقطه تمرکز در انتهای حوضه واقع شده باشد به نحوی که رواناب بتواند از آن نقطه به خارج ازحوضه جریان پیداکندآنرا حوضه بازگویند.

     

    2-1-2- مطالعه به روش حوضه ای

  • فهرست پایان نامه بررسی تاثیر مدیریت یکپارچه در توسعه پایدار حوضه های رودخانه ای مطالعه موردی حوضه رودخانه پسیخان

    فهرست:

    چکیده....................................................................................................................................... 1       

    مقدمه........................................................................................................................................ 2

    فصل اول: کلیات تحقیق......................................................................................................... 4                    ................................................................................................................................................ 4

    1-1- بیان مسله و ضرورت انجام تحقیق....................................................................................... 5                    ..................................................................................................................................................

    1-2- سوال تحقیق..................................................................................................................... 6                    ..................................................................................................................................................

    1-3- فرضیه های تحقیق............................................................................................................ 6                    ................................................................................................................................................ 6

    1-4- اهداف تحقیق.................................................................................................................. 6                    ..................................................................................................................................................

    1-5- دلایل انتخاب موضوع....................................................................................................... 6                    ..................................................................................................................................................

    1-6- تنگناها و محدودیتهای تحقیق............................................................................................. 6                    ..................................................................................................................................................

    فصل دوم: مرور منابع............................................................................................................. 8                    ................................................................................................................................................ 8

    2-1- مبانی نظری تحقیق............................................................................................................ 9                    ..................................................................................................................................................

    2-1-1-  آبخیز........................................................................................................................ 9                    ..................................................................................................................................................

    2-1-2- مطالعه به روش حوضه ای............................................................................................. 9                    ..................................................................................................................................................                       ..................................................................................................................................................                       ..................................................................................................................................................

    2-1-3- حوضه آبریز................................................................................................................ 9                    ..................................................................................................................................................

    2-1-4- جریان رودخانه ای...................................................................................................... 10                   ..................................................................................................................................................

    2-1-5- رابطه بین جریان رودخانه ای و متغیر های بستر رودخانه................................................... 10                   ..................................................................................................................................................                      

    2-1-6- عوامل حوضه ای........................................................................................................ 10                   ..................................................................................................................................................                       ..................................................................................................................................................                       ..................................................................................................................................................          

    2-1-7- شکل حوزه............................................................................................................... 10                   ..................................................................................................................................................

    2-1-8- پروفیل طولی و شیب رودخانه...................................................................................... 10                   ..................................................................................................................................................

    2-1-9- شیب(slope).......................................................................................................... 11                   ..................................................................................................................................................

    2-1-10- زمین شناسی و خاک شناسی.................................................................................... 11                   ............................................................................................................................................... 11

    2-1-11-  ویژگی های پوشش گیاهی...................................................................................... 11                   ..................................................................................................................................................

    2-1- 12- ویژگیهای اقلیمی و عوامل مؤثر بر آب و هوای حوضه.................................................. 12                   ..................................................................................................................................................

    2-1-13- عوامل ناشی از بهره برداری و دخالت انسان................................................................. 13                   ..................................................................................................................................................

    2-1-14- پایداری.................................................................................................................. 14                   ..................................................................................................................................................

    2-1-15- توسعه پایدار............................................................................................................ 14                   ..................................................................................................................................................

    2-1-16- مدیریت آب........................................................................................................... 14                   ..................................................................................................................................................

    2-1-17- مدل فرآیند مطالعات در برنامه ریزی توسعه و مدیریت پایدار رودخانه ها.......................... 16                   ..................................................................................................................................................

    2-1-18- حوضه آبریز از دیدگاه سیستمی................................................................................. 19                   ..................................................................................................................................................

    2-1-19- محیط سیستم حوضه................................................................................................. 21                   ..................................................................................................................................................

    2-1-20- حفاظت از منابع....................................................................................................... 22                   ..................................................................................................................................................

    2-1-21-  مشارکت و توسعه پایدار........................................................................................... 22                   ..................................................................................................................................................

    2-1-22- مدیریت یکپارچه...................................................................................................... 23                   ..................................................................................................................................................

    2-1-23- اصل مشارکت......................................................................................................... 24                   ..................................................................................................................................................

    2-2- پیشینه تحقیق ................................................................................................................. 24                   ..................................................................................................................................................

    2-2-1- پیشینه تحقیق در خارج ............................................................................................... 24                   ..................................................................................................................................................

    2-2-2- پیشینه تحقیق در ایران ................................................................................................. 26                   ..................................................................................................................................................

    2-2-3- پیشینه تحقیق در محدوده مطالعاتی ............................................................................... 27                   ..................................................................................................................................................

    فصل سوم: مواد و روشها........................................................................................................ 28                   ..................................................................................................................................................

    3-1- موقعیت جغرافیایی محدوده تحقیق..................................................................................... 29                   ..................................................................................................................................................

    3-2- راههای دسترسی به حوضه............................................................................................... 32                   ..................................................................................................................................................

    3-3- موقعیت رودخانه های مهم حوضه رودخانه پسیخان.............................................................. 33                   ..................................................................................................................................................

    3-4-  داده های تحقیق............................................................................................................. 36                   ..................................................................................................................................................

    3-4-1-  بررسی آمار و اطلاعات هواشناسی............................................................................... 37                   ..................................................................................................................................................

    3-4-2-   بررسی آمار و اطلاعات هیدرولوژی............................................................................ 37                   ..................................................................................................................................................

    3-4-3-  بازسازی و تکمیل نواقص آماری................................................................................. 37                   ..................................................................................................................................................

    3-4- 4- بررسی داده‏های بارش................................................................................................ 39                   ..................................................................................................................................................

    3-4- 4-1- بررسی بارش منطقه‏ای در حوضه رودخانه پسیخان.................................................... 40                   ..................................................................................................................................................

    3-4- 4-1-1 -  انتخاب پایه زمانی مشترک یا دوره شاخص آماری............................................. 40                   ..................................................................................................................................................

    3-4- 4-1-2 - بازسازی داده‏های کمبود................................................................................. 41                   ..................................................................................................................................................

    3-5- روش تحقیق................................................................................................................... 41                   ..................................................................................................................................................

    3-6-  روش گردآوری اطلاعات............................................................................................... 43                   ..................................................................................................................................................

    3-7-  ابزارگردآوری اطلاعات.................................................................................................. 43                   ..................................................................................................................................................

    3-8-  روش تجزیه و تحلیل اطلاعات......................................................................................... 43                   ..................................................................................................................................................

    3-9- ضرورت تحقیق.............................................................................................................. 43                   ..................................................................................................................................................

    3-10- روش انجام کار............................................................................................................ 47                   ..................................................................................................................................................

     

    فصل چهارم : تجزیه و تحلیل داده ها و یافته های تحقیق................................................... 50                   ..................................................................................................................................................

    4-1- مقدمه............................................................................................................................ 51                   ..................................................................................................................................................

    4-2- فیزیوگرافی حوضه رودخانه پسیخان................................................................................... 52                   ..................................................................................................................................................

    4-2-1- شکل حوزه .............................................................................................................. 52                   ..................................................................................................................................................

    4-2-1-1- روش هورتن ........................................................................................................ 52                   ..................................................................................................................................................

    4-2-1-2- روش گراولیوس ................................................................................................... 52                   ..................................................................................................................................................

    4-2-1-3- روش میلر ............................................................................................................ 52                   ..................................................................................................................................................

    4-2-1-4- روش شیوم .......................................................................................................... 53                   ..................................................................................................................................................

    4-2-1-5- روش مستطیل معادل .............................................................................................. 53                   ..................................................................................................................................................

    4-2-2- پستی و بلندی حوضه ................................................................................................. 54                   ..................................................................................................................................................

    4-2-3- پروفیل طولی و شیب رودخانه...................................................................................... 54                   ..................................................................................................................................................

    4-2-3-1- شیب ناخالص....................................................................................................... 57

    4-2-3-2- شیب متوسط وزنی ................................................................................................ 57                   ..................................................................................................................................................

    4-2-3-3-  شیب خالص ....................................................................................................... 57                   ..................................................................................................................................................

    4-2-4- شیب ........................................................................................................................ 58                   ..................................................................................................................................................

    4-2-4-1- نقشه شیب حوزه.................................................................................................... 58                   ..................................................................................................................................................

    4-2-4-2- جدول و هیستو گرام توزیع شیب نسبت  به سطح........................................................ 59                   ..................................................................................................................................................

    4-2-5- محاسبه شیب متوسط .................................................................................................. 59                   ..................................................................................................................................................

    4-2-5-1- شیب متوسط وزنی................................................................................................. 59                   ..................................................................................................................................................

    4-2-5-2- شیب میانه ............................................................................................................ 60                   ..................................................................................................................................................

    4-2-5-3- نمای شیب ........................................................................................................... 60                   ..................................................................................................................................................

    4-2-6- بررسی شیب اراضی اطراف رودخانه ............................................................................ 60                   ..................................................................................................................................................

    4-2-6-1- رودخانه سیا مزگی  ............................................................................................... 60                   ..................................................................................................................................................

     4-2-6-2- رودخانه چوبر ..................................................................................................... 60

    4-2-6-3- رودخانه پسیخان.................................................................................................... 61

    4-3- اقلیم(آب و هوای) حوضه رودخانه پسیخان......................................................................... 66

    4-3- 1- خصوصیات  اقلیمی حوضه ........................................................................................ 66

    4-3- 2- ویژگیهای اقلیمی و عوامل مؤثر بر آب و هوای حوضه.................................................... 67

    4-3- 4-  محاسبه مقدار بارش حوضه  ...................................................................................... 68

    4-3- 4-  تغییرپذیری بارندگی حوضه....................................................................................... 71

    4-3- 5- تعداد روزهای بارانی.................................................................................................. 72

    4-3- 6-  توزیع بارندگی ماهانه و فصلی.................................................................................... 73

    4-3- 7- حد اکثر بارندگی 24 ساعته حوضه............................................................................ 75

    4-3- 8- حداکثر بارش محتمل................................................................................................. 76

    4-4- ویژگی های دمایی حوضه ............................................................................................... 77

    4-4 – 1 - رژیم حرارتی......................................................................................................... 80

    4-4 – 2 - روند تغییرات میانگین ماهانه دما................................................................................ 81

    4 - 4 – 3  بررسی میانگین دمای ماهانه حداقل و حداکثر مطلق..................................................... 83

    4-4 – 4  تغییرات روزانه و فصلی دما......................................................................................... 83

    4- 4 – 5 - رژیم فصلی دما در حوضه....................................................................................... 84

    4-4 – 6  تعداد روزهای یخبندان............................................................................................... 84

    4-4 – 7  تعیین خط برف ماهانه با استفاده از گرادیان دما............................................................. 87

    4- 5 - رطوبت نسبی................................................................................................................ 87

    4-6 – تبخیر........................................................................................................................... 89

    4-6 – 1  بررسی تغییرات میزان تبخیر از طشت با ارتفاع در حوضه................................................. 90

    4- 7- تبخیر و تعرق................................................................................................................. 91

     4-7 – 1 تبخیر و تعرق پتانسیل................................................................................................. 91

    4-7 – 1 – 1 تبخیر و تعرق پتانسیل به روش ترنت وایت.............................................................. 92

    4-7 – 2  تبخیر و تعرق واقعی .................................................................................................. 96

    4-7 – 2 – 1  تبخیر و تعرق واقعی به روش تورک..................................................................... 96

    4-8-  وضعیت خاک حوضه..................................................................................................... 97

    4-8-1- مشخصات کلّی خاکهای حوضه................................................................................... 98

    4-8-1-1- شاخه (رودخانه) چوبر........................................................................................... 100

    4-8-1-1- شاخه ( رودخانه ) چنار رودخان............................................................................. 101

    4-8-2- مشخصات خاک رودخانه پسیخان.............................................................................. 102

    4-8-3- رژیم های رطوبتی و حرارتی خاکها............................................................................ 103

    4-8-3-1-1 رژیم یودیک.................................................................................................... 103

    4-8-3-1-2 رژیم زریک..................................................................................................... 104

    4-8-3-2- رژیم حرارتی خاک............................................................................................. 104

    4-8-3-2-1 رژیم حرارتی ترمیک......................................................................................... 105

    4-8-3-2-2 رژیم حرارتی مزیک.......................................................................................... 105

    4-8-4- خاکهای حوضه رودخانه پسیخان  از لحاظ ارتفاعی....................................................... 105

    4-8-4- 1 خاکهای جلگه ای................................................................................................. 105

    4-8-4- 2 خاکهای کوهپایه ای.............................................................................................. 106

    4-8-4- 3 خاکهای کوهستانی .............................................................................................. 106

    4 9-  منابع اراضی................................................................................................................ 107

    4 9-1-گروههای هیدرولیکی خاکها...................................................................................... 108

    4-10-  هیدرولوژی حوضه..................................................................................................... 109

    4-10-1- تحلیل منطقه ای آبدهی ماهانه و سالانه حوضه پسیخان ............................................... 110

    4-10-2- تجزیه و تحلیل آمار روزانه جریان ............................................................................ 110

    4-10-2-1-  محاسبه متوسط دبی ماهانه و سالانه .................................................................... 110

    4-10-2-2-  محاسبه دبی های حداکثر وحداقل...................................................................... 113

    4-10-2-3-  برآورد دبی حداکثر لحظه ای برای واحدهای هیدورلوژیک حوزه آبخیز پسیخان...... 115

    4-10- 2-3-1-  برآورد دبی حداکثر لحظه ای برای واحده های هیدو لوژیک به روش کریگر...... 115

    4-10- 2-3-2- بر آورد دبی حداکثر لحظه ای با استفاده از رابطه منطقه ای................................ 116

    4-10-2-4- بررسی دوره های کم آبی و پر آبی .................................................................... 117

    4-10-2-4-1- دبی مشخصه حداکثر..................................................................................... 117

    4-10-2-4-2- دبی مشخصه متوسط یا 6 ماهه........................................................................ 117

    4-10-2-4-3- دبی مشخصه یک ماهه، سه ماهه و نه ماهه ....................................................... 117

    4-10-2-4-4- دبی مشخصه کم آبی.................................................................................... 118

    4-10- 5- تعیین رژیم آبی رودخانه پسیخان............................................................................. 118

    4-11-  زمین شناسی حوضه.................................................................................................... 118

    4-11-1- زمین شناسی سطحی حوضه پسیخان......................................................................... 119

    4- 11-1-1- سازند زمان پرکامبرین....................................................................................... 120

    4-11-1-1-1- واحد  Mtg................................................................................................. 120

    4-11-1-1-2- واحد  Mt................................................................................................... 120

    4-11-1-2- سازند دوران اول(دیرینه زیستی یا پالئوزوئیک)...................................................... 120

    4-11-1-2-1-  زیر واحد P ............................................................................................... 120

    4-11-1-2-2-  زیر واحد PV ............................................................................................ 121

    4-11-1-3-  سازند دوران دوم ( میان زیستی یا مزوزوئیک)....................................................... 121

    4-11-1-3-1-  واحد TJS  ............................................................................................... 121

    4-11-1-3-2-  زیرواحد jsh ............................................................................................... 121

    4-11-1-4-1-  واحد Q1da  ( نهشته های کوهپایه ای و آبرفتی پلئیستوسین).............................. 121

    4-11-1-4-  سازند دوران چهارم (کواترنر یا عهد حاضر)........................................................... 121

    4-11-1-3-3-  واحد K1L ................................................................................................. 121

    4-11-1-4-2-  واحد Qal  ( نهشته های آبرفتی و دشت سیلابی)............................................... 122

    4-12-  فرسایش تشکیلات سطحی در حوضه آبریز پسیخان......................................................... 125

    4-12-1-  آب و هوا.............................................................................................................. 125

    4-12-2-  مورفولوژی ........................................................................................................... 126

    4-12-3-  چینه شناسی .......................................................................................................... 126

    4-12-4-  پوشش گیاهی ....................................................................................................... 126

    4-13- کاربری اراضی حوضه.................................................................................................. 127

    4-14- فرسایش در حوضه ...................................................................................................... 128

    4-15- پوشش گیاهی حوضه .................................................................................................. 129

    4-15-1- اشکوب بندی پوشش گیاهی ( درختان ) به تناسب ارتفاع............................................. 129

    4-15-1-1- ارتفاع کمتر از 500 متر با جنگل نیمه متراکم......................................................... 129

    4-15-1-2- ارتفاع 500 تا 1500 متر با جنگل متراکم............................................................. 130

    4-15-2-  نقش پوشش گیاهی در فرسایش خاک..................................................................... 130

    4-16-  مسائل اقتصادی- اجتماعی حوضه.................................................................................. 131

    4-16-1- نحوه کشاورزی اهالی رودخانه پسیخان...................................................................... 132

    4-16-2- آبادی های دارای سکنه ........................................................................................... 132

    4-16-3-  تعداد جمعیت، خانوار و بعد خانوار .......................................................................... 132

    4-17-  مدیریت یکپارچه و توسعه پایدار حوضه......................................................................... 137

    4-18-  مصادیق و جنبه های تخریب و تهدیدات پیش روی منابع حوضه ی آبخیز پسیخان............... 139

    فصل پنجم: بحث، نتیجه گیری و پیشنهادات........................................................................ 142

    5-1- بحث ونتیجه گیری.......................................................................................................... 143

    5-2-  پاسخ به فرضیات تحقیق................................................................................................. 156

    5-2-1- فرضیه اول................................................................................................................. 156

    5-2-2- فرضیه دوم................................................................................................................. 156

    5-3- پیشنهادات..................................................................................................................... 157

    منابع و ماخذ............................................................................................................................ 161

    پیوست.................................................................................................................................... 168

    منبع:

     منابع و ماخذ فارسی

    احمدی، حسن، 1374، ژئومورفولوژی کاربردی، دانشگاه تهران،جلد1(فرسایش آبی).

    اصلاح عربانی ، ابراهیم ، 1380، کتاب گیلان ،چاپ دوم ، انتشارات گروه پژوهشگران ایران ، جلد اول و دوم .

    امیر احمدی، ابوالقاسم، 1372، بررسی و نقش عوامل اقلیمی و مورفولوژی بر روی سیل، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران.

    آزاد، محمد، 1387، تالاب گاوخونی یکی از اجزای سیستم حوضه آبخیز زاینده رود، سایت اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان اصفهان

    آقانباتی، علی، 1383، زمین شناسی ایران، انتشارات سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی.

    حاتمی، آدر، 1385، حافظان طبیعت زیبا، www.Hatam2007.

    رضایی،پرویز،1383، سیلهای استان گیلان و اقدامات جهت کاهش خطرات سیل ؛جهاد تحقیقات آب و آبخیزداری

    رامشت ، محمد حسین و  همکاران ، 1389 ، حوضه های آبریز از دیدگاه سیستمی (مطالعه موردی:: حوضه آبریز رودگاماسیاب)، جغرافیا و برنامه ریزی منطقه ای (دوفصلنامه)، سال اول، شماره اول، بهار

    رفاهی،حسنقلی،1378، فرسایش آبی و کنترل آن؛انتشارات دانشگاه تهران

    راهنمای آبخیزداری – مطالعات و برنامه ریزی حوزه های آبخیز – تدوین: پروفسور تی.س – شنک- ترجمه :مهندس علی نجفی نژاد- دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

    زندی، جعفر، 1386، مناسب ترین راه کارهای عملی استفاده پایدار از مراتع، سایت دانشگاه کردستان

    داغستانی ، پیمان، 1376، اثر عوامل فیزیو گرافی و هیدرولوژیکی حوضه بر سیلابهای حداکثر در منطقه شمال ( گیلان و مازندران) ، پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه تهران.

     دفتر تحقیقات معیارهای فنی و برنامه ریزی سازمان برنامه و بودجه ، 1375، دستورالعمل مطالعات فیزیوگرافی  در حوضه آبخیز، انتشارات سازمان مدیریت و برنامه ریزی

     دفتر حوادث غیر مترقبه استانداری گیلان ، 1378، گزارش خاک شناسی ، طرح جامع مهار سیلاب استان گیلان .

    دفتر حوادث غیر مترقبه استانداری گیلان ، 1378، گزارش ریخت شناسی  ، طرح جامع مهار سیلاب استان گیلان.

     دفتر حوادث غیر مترقبه استانداری گیلان ، 1378، گزارش خاک شناسی ارزیابی و طبقه بندی اراضی ، طرح جامع مهار سیلاب استان گیلان، ص32و 33و 47 .

     دفتر حوادث غیر مترقبه استانداری گیلان ، 1378، گزارش اقتصادی و اجتماعی ، طرح جامع مهار سیلاب استان گیلان، صص 150-136 .

    ثروتی، سرور ،1379، توصیف و تفسیر نقشه های توپوگرافی و زمین شناسی، انتشارات حرف نو، ص30

    سازمان برنامه و بودجه، 1375، دستورالعمل مطالعات فیزیوگرافی در حوضه های آبخیز.

    شادپور،محمد، 1382، شناخت هیدروکلیماتولوژی حوضه آبریز چوبر شفت،پایان نامه کارشناسی ارشد جغرافیا، دانشگاه آزاد اسلامی واحد رشت

     شادپور، محمد ،1392 ، بررسی و شناسایی اماکن امن جهت اسکان اضطراری شهروندان شهر رشت در هنگام بحران، مرکز مطالعات شورای اسلامی شهر رشت

     شرکت مهندسین مشاور پوشش سرسبز گیلان فردا، 1382، مطالعات تفصیلی- اجرایی طرح آبخیزداری حوضه آبخیز امامزاده ابراهیم((ع)) شفت.

     شرکت مهندسین مشاور جاماب، وزارت نیرو، 1368، طرح جامع آب کشور.

    نوروزی،محمد، 1392، بررسی تاثیر مدیریت یکپارچه در توسعه پایدار حوضه های رودخانه ای مطالعه موردی: حوضه رودخانه موسی کلایه،پایان نامه کارشناسی ارشد جغرافیا، دانشگاه آزاد اسلامی واحد رشت

    عزیزخانی، ثروت، 1387، مدیریت بحران در مهار سیلاب و کاهش اثرات آن، سایت وزارت نیرو

     علیجانی، بهلول، 1376، آب و هوای ایران، چاپ سوم، انتشارات دانشگاه پیام نور.

    علیجانی، بهلول و محمدرضاکاویانی( 1379 ) ، مبانی آب و هواشناسی، انتشارات سمت، چاپ هفتم.

     علیزاده، امین، 1386، اصول هیدرولوژی کاربردی، انتشارات آستان قدس رضوی، چاپ بیست و یکم

     غازی،ایران، توسعه و مدیریت پایدار حوضه رودخانه ها،1372،پژوهشهای جغرافیایی،سال بیست و پنجم،شماره 32، فروردین، موسسه جغرافیا، دانشگاه تهران،صص 7-22

     غازی،ایران،و عساکره، حسین، 1375،روش تحلیل حوضه های رودخانه ای در مدیریت و برنامه ریزی فضایی، مجله علوم انسانی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، سال دوم، شماره2، پاییز و زمستان، صص134-149

     عشقی، ابوالفضل ( 1383 )، تحلیل سیستمی به عنوان یک الگوی پایه در روش تحقیق ژئومورفولوژی، فصلنامه رشد آموزش جغرافیا، شماره 68 ، صص 25-25

    فریفته، جعفر، 1370، تحلیل های کمی در ژئومورفولوژی، دانشگاه تهران.

    فرج زاده اصل، منوچهر ( 1386 )، تکنیکهای اقلیم شناسی، انتشارات سمت.

    فرج زاده، منوچهر و قنواتی، عزت الله، 1380، بر آورد دبی سلاب در حوضه های آبریز بر مبنای ویژگیهای فیزیوگرافیک ، کاوش نامه ، سال دوم شماره 3 .

    قدرتی، علیرضا، 1379، گزارش تاسیسی ایستگاه تحقیقات مهندسی رودخانه استان گیلان با نگرشی به مشخصات رودخانه های استان گیلان ، مرکز تحقیقات منابع طبیعی و امور دام سازمان جهاد سازندگی استان گیلان .

     قبادیان، علی، 1380، احیای مناطق خشک و بیابانی، انتشارات دانشگاه شهید چمران.

    - قنبرپور و تلوری،(1382) ،"الگوی توزیع زمانی بارشهای رگباری در ایستگاه های سینوپتیک شمال ایران"

    کردوانی، پرویز،1376، منابع ومسائل آب ایران ؛انتشارات دانشگاه تهران؛جلد اول

     کاظمی، ولی الله، 1385، مسائل مهم و اساسی مدیریت آبخیزها در کشورهای در حال توسعه، www.vahidvaka.blogfa.com

    کتابفروشی دهخدا. ،« سدسازی یا مهار آبهای سطحی » ، ١ ارزنده ، ف . ١٣٥٩

    کمالی، غلامعلی، وسرافراز، علی اکبر، 1379، آشنایی با روش های آماری چند متغییره (ترجمه) انتشارات پیشتاز علم تبریز.

    گیتاشناسی ایران ،جلد دوم ، رودها و رودنامه ایران ،انتشارات گیتاشناسی

    موحد دانش؛علی اصغر؛1373؛هیدرولوزی کاربردی؛آبهای سطحی؛انتشارات سمت

    مصلحت جو، عطاءاله ، 1380، بررسی دستورالعمل گزارش سنتز و تلفیق جهت مطالعات تفصیلی- اجرایی آبخیزداری، اولین کنفرانس مدیران آبخیزداری

    مصلحت جو، عطاءاله ، 1382، ارزیابی فرسایندگی باران در استان گیلان، مرکز تحقیقات منابع طبیعی و امور دام.

    مهدوی، محمد، 1378، هیدرولوزی کاربردی؛انتشارات دانشگاه تهران؛جلد دوم

    مهدوی ،محمد ،1369،نقش جنگل های شمالی کشور در تنطیم رژیم هیدرولوژیکی و حفاظتی ،مقالات همایش ملی مدیریت جنگلهای شمال و توسعه پایدار.

     منتظر، علی ، 1380، رهیافت مشارکت در مدیریت یکپارچه و هماهنگ حوضه های آبخیز، www.spce.co.ir

     میرکیائی،سید هادی، 1380، طرح مدیریت پایدار منابع آب و خاک حبله رود، www.frw.org.ir

    معافی، محمود،   1367، نگرش سیستمی به جغرافیای طبیعی، فصلنامه رشد آموزش جغرافیا، شماره . 14 ، ص 36

    مطالعات اقتصادی اجتماعی حوزه های آبخیز – شرکت مهندسی مشاور سازآب پردازان

    ولایتی، س، 1374، جغرافیای آبها و مدیریت منابع آب، انتشارات خراسان، صص1-358

     

     

    ب – منابع و مآخذ غیر فارسی :

    1- Al-Jayyousi, O.R 1998: Transboundary Water Resources in the ESCWA region: utilization, management and cooperation, in: United Nations, Economic and Social Commission for Western Asia, A Conceptual Framework for the Management of Shared Water Resources in the ESCWA region, Publication E/ESCWA/ ENR/1997/7, New York, UNESCWA. Chapter VI.

    2- An Editorial Essay 2002: What We Know and Don’t Know About Climate Change, Reflections on the IPCC TAR. Climate Change Vol 53, PP.393-411.

    3-Biswas, A.K 1998: Deafness to Global Water Crisis: causes and risks. Ambio 27(6), PP.492-93.

    4- F.Bouraoui, B.Benabdollah, A.Jrad, G. Bidoglio,(2005),Application of the SWAT model on the Medjerda basin(Tunisia), www.sciencedirect.com

    5-Falkenmark, M 2001: The Greatest Water Problem. The inability to link environmental security, water security and food Security. International Journal of Water Resource Development 17(4). PP.539-54.

    6-Ghazi, I 1977: The Dez Multi-Purpose Dam Scheme, Khuzestan, A Socio-Economic Analysis, Ph.D.Thesis.

    7-Ghazi, I 2002: Water Resources Management and Planning in Iran: The challenges of the third development plan. Research Bulletin, Isfahan University, (under publication).

    8-M.Vis,(2001),Integrated River Basin Management, www.waterland.net

    59- Shi Zulin,Bi Liangliang,(2006),Trans-Jurisdictional river basin water pollution management and cooperation in china;case study of Jiangsu/Zhejiong province in comparative Global context, www.sciencedirect.com    

    9-Unknown,(2005),Integrated Management Approaches: A Backgrounder For The GPA Online Dialogue, www.gpa.stakeholderforum.org

    10-World Commission on Dams (WCD) 2000: Dams and Development: A New Framework For Decision-Making. Earthscan, London. 403P.

    11-World Commission on Environment and Development (WCED) 1987: Our Common Future, Oxford University Press, Oxford. P.65.

    12- De Martonne ,E, Traite de Geographie Physigue, paris: 1925

    13- Forest ecology and management journal , 2004, page 251-282

     

     

    ج - سایتها:

    www.rasht.ir 1-

    www.Aftab.ir2-

    www.rcs.ir3-

    www.tdmmo.ir 4-

    www.Vojoudi.com

    www.fema.com5-

    www.juem.com6-

    www.fiorida.disaster.ory7-

    www.ema.gov.au8-

    www.jupiter.fl.us/water/com9-

    www.pref.hyogo.jp10-

    www.floridudisaster.org11-

    www.emsa.ca.us/12-

    www.nyc.ny.us13-

    www.iranrivers.com14-

    www.iranhydrology15-

    www.hbi.ir16-

    http://forum.iranblog.con17-

    18- www.google.com

    www.tebyan.net/weblog/mahta1/index19-

    www.yasshekaste.blogfa.com 20-

    www.magiran.ir 21-

    www.sid.ir

  • ثبت سفارش
    عنوان محصول
    قیمت