پایان نامه رتبه بندی پیمانکاران فضای سبز شهرداری مبتنی بر روش های تصمیم گیری چند معیاره فازی

  • Code: # 29657

  • تعداد صفحات: 146
  • فرمت فایل: Word
  • سال: مشخص نشده
  • مقطع: مشخص نشده
  • دسته بندی: مدیریت
قیمت جدید: ۳۶,۰۰۰ تومان
۶۵,۰۰۰ تومان
دانلود
  • خلاصه
  • فهرست
  • خلاصه پایان نامه رتبه بندی پیمانکاران فضای سبز شهرداری مبتنی بر روش های تصمیم گیری چند معیاره فازی

    پایان نامه کارشناسی ارشد، رشته مدیریت صنعتی، گرایش تحقیق در عملیات

    شهریور 1390

    چکیده

    نحوه و چگونگی انتخاب از دیرباز موضوع بحث فلاسفه و دانشمندان بوده است، لذا حصول نتایج رضایت بخش نیازمند طی کردن یک مسیر عقلایی و منطقی در فرایند انتخاب است.روند  رشد و توسعه در چند دهه اخیر و همچنین رقابتی تر شدن بازار کسب و کار، باعث گشته است تا سازمان­ها و شرکت­های بزرگ نگرشی تخصصی و علمی به فرایند انتخاب پیمانکار و نیز اجرای پروژه ­ها پیدا کنند. آنچه مسلم است این است که انتخاب پیمانکار مناسب و واجد شرایط تضمین کننده موفقیت در اجرای پروژه خواهد بود و بالعکس عدم توانایی در شناسایی و انتخاب پیمانکار مناسب عدم اثربخشی و ضرر و زیان را در پی­خواهد داشت.

    با توجه به سیاست شهرداری مبنی بر برون­سپاری فعالیتها هر روز شرکتهای پیمانکاری بیشتری برای مشارکت در پروژه­های گوناگون شهرداری و از جمله پروژه های مربوط به فضای سبز اقدام می­کنند؛ و این تعدد شرکت های پیمانکاری باعث گشته تا انتخاب پیمانکار شایسته به عنوان امری خطیر و تعیین­کننده برای شهرداری به عنوان کارفرما رخ نماید. لذا انتخاب صحیح پیمانکاران اولین گام در راه رسیدن به هدف مطلوب کارفرمایان یعنی اجرای پروژه در محدوده زمانی دلخواه با هزینه مشخص و کیفیت مورد نظر است.

    به همین منظور بعد از مرور ادبیات مربوط به شناسایی معیارها و مصاحبه با کارشناسان و مدیران شهرداری، 33 معیار اولیه انتخاب و ارزیابی پیمانکار شناسایی شد و با بکارگیری آزمون فرض فازی، 15 معیار به عنوان مهمترین معیارهای تاثیرگذار بر انتخاب پیمانکاران در نظر گرفته شد. سپس از تکنیک تحلیل سلسله مراتبی فازی برای وزن دهی به معیارها استفاده شد و در نهایت با استفاده از روش TOPSIS فازی فاصله­ای، 5 پیمانکار فضای سبز شهرداری ارزیابی و رتبه بندی شدند.

    کلمات کلیدی: پیمانکار[1]، منطق فازی[2]، فرایند تحلیل سلسله مراتبی[3]، TOPSIS فاصله­ای[4]

    فصل اول

    کلیات تحقیق

    مقدمه:

    در این تحقیق تلاش گردیده است تا با مروری وسیع بر ادبیات موضوع انتخاب پیمانکار، شاخص های جامعی برای انتخاب پیمانکار پروژه های فضای سبز شهرداری معرفی گردند. این امر نخستین گام برای ارائه یک مدل کاربردی و اثر بخش انتخاب پیمانکار می باشد. معیار­ها و شاخصهای فوق باید به گونه­ای تدوین گردند که مفاهیم هزینه، زمان و کیفیت را به خوبی و با حاشیه اطمینان بالایی پوشش دهند. بر مبنای این سه مفهوم اصلی فهرستی از معیارها را می­توان به وجود آورد. از میان این سه شاخص، کیفیت مقوله­ای پیچیده­تر می­باشد که تعیین میزان و چگونگی آن نیز مستلزم تحقیقات وسیعی می­باشد. دامنه زمانی اجرای یک پروژه طی یک جدول زمانبندی توسط کارفرما تعیین می­گردد که عدول از این بازه زمانی، معمولا جریمه های سنگینی را برای پیمانکار در پی خواهد داشت. از هزینه به طور کلی به عنوان بهایی که کارفرما به طور نهایی برای انجام پروژه پرداخت می­کند تعبیر می­شود ولی هزینه می­تواند علاوه بر این شامل مواردی همچون عدم توانایی پیمانکار در اتمام قرارداد، اجرای مجدد بخشهایی از پروژه، انجام مناقصه مجدد و... نیز گردد.

    همچنین در دنیای واقعی، به دلیل وجود اطلاعات ناقص و مبهم، داده های مورد نیاز برای تصمیم­گیری معمولا نادقیق هستند. در چنین شرایطی جهت تصمیم گیری واقعی­تر، تئوری مجموعه­های فازی کارساز­تر می­باشد. در این پژوهش، رویکرد تصمیم گیری گروهی چند معیاره فازی مبتنی بر متد TOPSIS فاصله­ای[1] برای ارزیابی و انتخاب پیمانکار به کار گرفته می­شود.

    در این فصل، سعی بر آن است تا تعریف مناسبی از مسئله تحقیق، اهداف و سئوالات ارائه گردد.

     

     

     

    1-1 بیان مسئله

    انتخاب پیمانکار مناسب و واجد شرایط تضمین کننده موفقیت در اجرای پروژه خواهد بود و بالعکس عدم توانایی در شناسایی و انتخاب پیمانکار مناسب عدم اثربخشی و ضرر و زیان را در پی­خواهد داشت. هر کارفرما با توجه به استراتژی خود، انتظارات از پیمانکار و جنبه­های مختلف یک پروژه را تعریف می کند. استراتژی یک سازمان تعیین کننده نگرش یک سازمان به مفاهیم اولیه انتخاب یک پیمانکار یعنی زمان، هزینه و کیفیت می­باشد و در نهایت انتظارات کارفرما از پیمانکار یک پروژه، چارچوب نحوه انتخاب را تعیین می­کند.

    نحوه و چگونگی انتخاب از دیرباز موضوع بحث فلاسفه و دانشمندان بوده است، آنچه مسلم است این است که حصول نتایج رضایت بخش نیازمند طی کردن یک مسیر عقلایی و منطقی در فرایند انتخاب است. تعهد کارفرما بر اجرای موفقیت آمیز پروژه و تلاش در راه ایجاد هماهنگی در مجموعه کارفرما - پیمانکار عاملی مهم در دستیابی به نتایج مورد انتظار می­باشد.

    روند رشد و توسعه در چند دهه اخیر و همچنین رقابتی تر شدن بازار کسب و کار، باعث گشته است تا سازمانها و شرکتهای بزرگ نگرشی تخصصی و علمی به فرایند انتخاب پیمانکار و نیز اجرای پروژه­ها پیدا کنند و مفاهیمی همچون کاهش هزینه­ها، در مدیریت و سازمان­دهی برتر پروژه­ها تعریف گردند. امروزه می­توان آگهی­های فراخوان برای مناقصات پروژه­هایکوچک و بزرگ دولتی و خصوصی را به طور روزانه در جراید و روزنامه­ها مشاهده کرد. برای یک سازمان اولین گام برای رسیدن به نتایج مطلوب در مورد پروژه­های برون سپاری شده، انتخاب پیمانکار مناسب می­باشد. یک پروژه زمانی با موفقیت به ثمر می­رسد که در زمان معین به بهره برداری برسد، هزینه های آن در چارچوب تعیین شده باشد و نهایتاً کیفیت مورد انتظار را برآورده سازد. بر مبنای این سه مفهوم اصلی فهرستی از معیارها را می­توان به وجود آورد.

    زمان: زمان تکمیل پروژه به معنی ممکن ساختن استفاده از طرح در نزدیکی روز معینی که به واسطه طرحهای آتی کارفرما معین شده، تعریف می­شود. درجه تمایل کارفرمایان در به کار گرفتن صرفاً پیمانکارانی که با تاریخ هدف مطابقت داشته باشند، آنها را از یکدیگر متمایز می­سازد. بعضی از قراردادها، دارای بندی برای پاداش به منظور تشویق پیمانکاران برای بالا بردن سرعت فرایند ساخت و ساز و احراز از هر گونه تاخیر می­باشند.

    هزینه: به طور تاریخی هزینه به عنوان مهمترین عامل توسط کارفرمایان در نظر گرفته می­شود. بیشتر کارفرماها به دنبال ارزش پول هزینه شده هستند. یکی از نتایج این امر این است که هزینه­ای که از طریق قیمت پیشنهادی ارائه شده توسط پیمانکار محاسبه شده است، غالبا به عنوان یگانه ملاک انتخاب پیمانکار، مورد نظر قرار می­گیرد. اکثریت وسیعی از پروژه ها، با این وجود با هزینه ای بیشتر از قیمت پیشنهادی اصلی به پایان می­رسند.

    کیفیت: کیفیت در پروژه، به عنوان "کلیت خصوصیات که یک محصول یا خدمت به منظور ارضا یک نیاز معین احتیاج دارد" تعریف می­شود. همیشه یک رابطه جایگزین میان هزینه، زمان و کیفیت وجود دارد، به نحوی که کارفرما تلاش می­کند تا موازنه­ای بین این متغیرها و اهمیت منتصب شده به هر یک که توانایی چیرگی بر روی تصمیم انتخاب پیمانکار را داراست، بر قرار سازد(هالت[2] و همکاران،1995).

     در این تحقیق تلاش می­شود تا با مروری وسیع بر ادبیات موضوع انتخاب پیمانکار، شاخصهای جامعی برای انتخاب پیمانکار پروژه­های فضای سبز شهرداری معرفی گردند. این امر نخستین گام برای ارائه یک مدل کاربردی و اثربخش انتخاب پیمانکار می­باشد.

    در حقیقت بسیاری از مدل های موجود، تنها بر معیارهای کمی انتخاب پیمانکار تمرکز می­کنند؛ در حالی که برخی از معیارهایی که در این پژوهش با آن روبرو خواهیم شد کیفی خواهند بود. به عبارت دیگر معیارهای انتخاب پیمانکار هم کیفی هستند هم کمی.

    با توجه به آنچه ذکر شد به راحتی می­توان نتیجه گرفت که ماهیت انتخاب پیمانکار به عنوان یک مسئله چند معیاره  مطرح می­شود. در نتیجه برای انتخاب و اولویت بندی گزینه­ها بر اساس معیار­های انتخاب شده، مدلهای تصمیم­گیری چند معیاره[3] کاربرد دارند. روش TOPSIS یکی از متدهای تصمیم­گیری چند معیاره است که اولین بار توسط هوانگ در سال 1981 مطرح شد. اما آنچه حایز اهمیت است این است که در دنیای امروز داده­ها، معمولاً واضح و شفاف نیستند و قضاوتهای انسانی بعضاً مبهم بوده و نمی­توان آنها را با مقادیر عددی بیان کرد. بنابر این می­توان گفت که تصمیم­گیران در مسئله انتخاب پیمانکار با شرایط عدم اطمینان روبرو هستند، در این راستا، استفاده از منطق نادقیق یا اصطلاحا Fuzzy Logic می­تواند کارساز باشد. استفاده از این منطق و این نوع نگرش نسبت به پدیده های طبیعی اولین بار در سال 1965 توسط دکتر لطف الله عسگری زاده پیشنهاد گردید(کاسکو، 1377).

    در این پژوهش، به طور خاص به دنبال رتبه بندی پیمانکاران فضای سبز شهرداری با رویکرد تصمیم­گیری گروهی چند معیاره فازی با استفاده از روش TOPSIS فاصله­ای هستیم.

    به طور کلی برای ارزیابی و رتبه بندی پیمانکاران مجموعه فضای سبز شهرداری به روش TOPSIS فازی فاصله­ای ، پس از مشخص شدن پیمانکاران و تعیین معیارها توسط کارشناسان و مدیران، باید از متغیر­های زبانی مناسب برای وزن­دهی و رتبه بندی استفاده شود. متغیر­های زبانی باید با استفاده از جداول حاوی اصطلاحات زبانی به اعداد فازی تبدیل شوند (چن[4] و سایرین،2005) برای تبدیل واژه­های زبانی به اعداد فازی مقیاس­های مختلفی وجود دارد منظور از معرفی مقیاس­های مختلف انتخاب ساده یکی از اشکال بر حسب تعداد واژه های زبانی است که تصمیم گیرندگان استفاده می­کنند.(مومنی،1385)

    1-2 ضرورت و اهمیت پژوهش

    با توجه با آلودگی شدید هوای شهر تهران، ناشی از تردد وسایط نقلیه موتوری، دود دودکش منازل و آلودگی حاصل از سوخت های فسیلی کارگاه های صنعتی و با توجه با اینکه سالانه چندین نوبت آلودگی شدید هوا به دلیل وارونگی در زمستان و آلودگی گرد و غبارهای بیابانی در تابستان رخ می­دهد؛ فضای سبز شهر تهران شامل محوطه سازی برای کاشت درختان،چمن کاری و گل کاری نقش بسیار مهمی در تعدیل و تلطیف آلودگی هوا به عهده دارد. از طرفی با توجه به اینکه فضای سبز و زیبا سازی شهر نقش بسیار مهمی در سلامت روحی و جسمی شهروندان دارد، لذا باید به توسعه و نگهداری فضای سبز در کلان شهری مثل تهران توجه ویژه­ای شود.

    در بازار پر رقابت امروز و با توجه به سیاست دولت مبنی بر برون­سپاری فعالیتها هر روز شرکتهای پیمانکاری بیشتری برای مشارکت در پروژه­های گوناگون شهرداری و از جمله پروژه های مربوط به فضای سبز اقدام می­کنند؛ و این تعدد شرکت های پیمانکاری باعث گشته تا انتخاب پیمانکار شایسته به عنوان امری خطیر و تعیین­کننده برای شهرداری به عنوان کارفرما رخ نماید. لذا انتخاب صحیح پیمانکاران اولین گام در راه رسیدن به هدف مطلوب کارفرمایان یعنی اجرای پروژه در محدوده زمانی دلخواه با هزینه مشخص و کیفیت مورد نظر است.

    مدیران امور توسعه و نگهداری فضای سبز برای انتخاب پیمانکار با یک مسئله تصمیم­گیری چند معیاره  مواجه هستند که از طرفی عناصر زیادی را برای تصمیم گیری باید مدنظر قرار دهند و از طرفی در اجرای این پروژه­ها از تعداد زیادی از پیمانکاران بهره گرفته می­شود. لذا با توجه به بار مالی سنگین و اثرات اجتماعی(به دلیل عیان و در معرض دید بودن پروژه­های شهرداری) که در نتیجه تاخیرات و یا مشکلات کیفی اجرا و...، ممکن است اتفاق بیفتد، انتخاب پیمانکاران واجد شرایط برای مدیران شهرداری بسیار مهم و تعیین کننده می­باشد.

    حال آنکه در حال حاضر گزینش و ارزیابی پیمانکاران در واحد مورد بررسی به صورت سلیقه ای و غیر علمی می باشد و انتخاب پیمانکاران با توجه به کمترین قیمت پیشنهادی در مناقصات و بدون توجه به هزینه کارشناسی شده در کمیته مربوطه صورت می­گیرد.

    با عنایت به مسائل و مشکلات یاد شده، این تحقیق به دنبال روشی می­باشد تا روند فعلی برای گزینش پیمانکاران در شهرداری را از حالت سلیقه­ای خارج کرده و به آن ساختاری علمی دهد، لذا برای انتخاب پیمانکار مناسب، در ابتدا باید شاخص­هایی گردآوری شده و مورد استفاده قرار گیرند که تمام ابعاد اجرایی یک پروژه (هزینه، زمان و کیفیت) را پوشش دهند و انتخاب نهایی پیمانکار نیز باید به روشی صورت گیرد که جواب صحیح­تری را در اختیار قرار دهد تا هرچه بیشتر ضامن کسب نتیجه مطلوب برای شهرداری باشد.

    به طور کلی ضرورت انجام این تحقیق می­توان را در موارد زیر خلاصه کرد:

  • فهرست پایان نامه رتبه بندی پیمانکاران فضای سبز شهرداری مبتنی بر روش های تصمیم گیری چند معیاره فازی

    فصل اول: کلیات تحقیق

    مقدمه...................................................................................................................................................................................... 3

    بیان مسأله.............................................................................................................................................................. 4

    ضرورت و اهمیت پژوهش.................................................................................................................................. 6

    سوابق مربوطه....................................................................................................................................................... 7

    1-3-1. معیارهای انتخاب پیمانکار.................................................................................................................. 7

    1-3-2. مدل­های انتخاب پیمانکار................................................................................................................... 8

    سوالات تحقیق................................................................................................................................................... 10

    اهداف پژوهش.................................................................................................................................................... 10

    روش شناسی...................................................................................................................................................... 11

    1-6-1. نوع تحقیق براساس هدف............................................................................................................... 11

    1-6-2. نوع تحقیق براساس روش............................................................................................................... 11

    1-6-3. روش گردآوری اطلاعات و داده­ها................................................................................................. 11

    1-6-4. جامعه آماری، روش نمونه گیری، حجم نمونه.......................................................................... 11

    1-6-5. روش تجزیه و تحلیل داده­ها........................................................................................................... 12

    تعریف مفاهیم و واژگان اختصاصی طرح.................................................................................................... 12

    مشکلات و تنگناهای احتمالی....................................................................................................................... 13

    خلاصه فصل....................................................................................................................................................... 13

     

    فصل دوم: ادبیات و پیشینه تحقیق

    مقدمه ................................................................................................................................................................................. 17

    تعریف پروژه........................................................................................................................................................ 18

    سازمان پروژه...................................................................................................................................................... 18

    دوره زمانی یک پروژه از آغاز تا پایان........................................................................................................... 19

    پیمانکاران عمومی............................................................................................................................................. 21

    کلیاتی از اهداف و وظایف پیمانکاران عمومی............................................................................................ 21

    فرایند انتخاب پیمانکاران................................................................................................................................. 24

    اهمیت انتخاب پیمانکار.................................................................................................................................... 25

    معیارهای انتخاب پیمانکار............................................................................................................................... 25

    أ

    مدل­های انتخاب پیمانکار................................................................................................................................ 27

     

     

    مدل­های ارزیابی مقدماتی پیمانکاران........................................................................................................... 35

    نمونه­هایی از روش­های ارزیابی و انتخاب پیمانکاران در کشورهای مختلف....................................... 42

    مطالعات انجام شده در ایران.......................................................................................................................... 44

    منطق فازی......................................................................................................................................................... 45

    2-10-1. تفکر فازی......................................................................................................................................... 45

    2-10-2. تاریخچه شکل­گیری منطق فازی............................................................................................... 46

    2-10-3. مفاهیم اساسی مجموعه­های فازی............................................................................................. 48

    2-10-4. اعداد فازی....................................................................................................................................... 49

    2-10-5. ماتریس فازی................................................................................................................................... 50

    آزمون فرض فازی.............................................................................................................................................. 52

    تکنیک­های تصمیم­گیری چند معیاره......................................................................................................... 53

    2-12-1. ارزیابی و بررسی مدل­های MADM ................................................................................... 53

    2-12-2. مراحل روش AHP فازی........................................................................................................... 57

    2-12-3. مراحل روش TOPSIS فازی................................................................................................... 61

    خلاصه فصل....................................................................................................................................................... 67

     

    فصل سوم: روش شناسی تحقیق

    مقدمه ................................................................................................................................................................................. 71

    روش تحقیق....................................................................................................................................................... 72

    نوع تحقیق بر مبنای هدف............................................................................................................. 72

    نوع تحقیق بر مبنای روش............................................................................................................. 72

    قلمرو تحقیق....................................................................................................................................................... 72

    قلمرو زمانی......................................................................................................................................... 72

    قلمرو موضوعی................................................................................................................................... 72

    قلمرو مکانی........................................................................................................................................ 72

    جامعه آماری....................................................................................................................................................... 73

    اهداف تحقیق..................................................................................................................................................... 73

    سوالات تحقیق................................................................................................................................................... 73

    شیوه ها، ابزارها و منابع مورد استفاده......................................................................................................... 74

    3-6-1. استفاده از منابع علمی کتابخانه­ای............................................................................................... 74

    3-6-2. استفاده از پایگاه­ها و نشریات علمی و شبکه جهانی اینترنت................................................ 74

    ب

    3-6-3. استفاده از پرسشنامه........................................................................................................................ 74

     

    3-6-4. مصاحبه با اساتید دانشکده............................................................................................................. 74

    < >شواهد مربوط به روایی و صحت ابزار پژوهش........................................................................................... 75مراحل تحقیق..................................................................................................................................................... 76شیوه ها و ابزار گردآوری اطلاعات و تحلیل اطلاعات.............................................................................. 763-9-1. استخراج معیارهای اولیه................................................................................................................. 76< >تعیین مهمترین شاخص­های موثر................................................................................................................ 78تعیین درجه اهمیت معیارها.......................................................................................................................... 78ارزیابی پیمانکاران با توجه به معیارها.......................................................................................................... 78شرح روش به کارگرفته شده در رتبه بندی(TOPSIS فازی فاصله­ای)......................................... 79خلاصه فصل....................................................................................................................................................... 82 

    فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده­ها

    مقدمه ................................................................................................................................................................................. 85

    < > شناسایی معیارها.............................................................................................................................................. 864-1-1. معیارهای پیشنهادی اولیه.............................................................................................................................. 86

    4-1-2. معیارهای نهایی انتخاب پیمانکار................................................................................................................... 99

    < >ارزیابی اوزان برای معیارهای موثر در انتخاب پیمانکار......................................................................... 100 ارزیابی پیمانکاران با استفاده از تکنیک TOPSIS فازی فاصله­ای................................................ 101خلاصه فصل.................................................................................................................................................... 110 

    فصل پنجم: نتیجه گیری و پیشنهادات

    مقدمه ............................................................................................................................................................................... 113

    < > یافته های تحقیق.......................................................................................................................................... 1145-1-1. شناسایی و تعیین معیارهای انتخاب پیمانکار........................................................................................ 114

    5-1-2. تعیین اهمیت وزن معیارها.......................................................................................................................... 115

    5-1-3. رتبه بندی شرکت­های پیمانکاری.............................................................................................................. 116

    < >پیشنهادهای تحقیق....................................................................................................................................... 1175-2-1. پیشنهادهای کاربردی.................................................................................................................... 117

    5-2-2. پیشنهادها برای تحقیقات آتی.................................................................................................... 117

     

  • ثبت سفارش
    عنوان محصول
    قیمت