پایان نامه بررسی تاثیر فناوری پیشرفته و توسعه مدل پذیرش فناوری RFID توسط کارمندان در خرده‌ فروشی‌ ها

پایان نامه

مقطع کارشناسی ارشد

رشته تحصیلی کارشناسی ارشد:    MBA

۱۳۹۱

چکیده:

        در سال‌های اخیر، اهمیت تجربه‌ی خرید لذت‌بخش در محیط فروشگاه برای مشتریان نیز افزایش یافته است. در این مطالعه فناوری‌هایی را که رفتار خرید مشتریان در داخل از فروشگاه را تغییر می‌دهند بررسی کردیم و به این نتیجه رسیدیم که این تاثیرات چند جنبه‌ی کلی دارند. (۱) ظاهر فروشگاه و نقطه‌ی پایان فروش را دستخوش تغییر قرار می‌دهند. (۲) از طریق کمک و المان‌های جذاب مشتریان بیشتری را جذب کرده و در نتیجه روند خرید را بهبود می‌بخشند. (۳)  رفتار خرید مشتریان را تحت تاثیر قرار می‌دهند. پس از بررسی فناوری‌های روز دنیا به این مسئله برخورد کردیم که برای پیاده‌سازی فناوری در هر سازمان یا فروشگاهی کارمندان سازمان/فروشگاه باید اجرای آن فناوری را قبول کنند. درادامه به بررسی ِ فناوری RFID ‌پرداختیم. با توجه به اشاعه‌ی این فناوری در محصولات، نیاز به بررسی پذیرش آن توسط کارمندان احساس می‌شود. به منظور پاسخگویی به این سوال که کدام ویژگی شخصیتی کارمندان در پذیرش RFID موثر است، یک بازدید از کارکنان فروشگاه‌هایی که RFID را اجرا کرده اند انجام شد. از این رو این مقاله‌ی حاضر با استفاده از مدل پذیرش فناوری (TAM) به بررسی تاثیر۶ متغیر خارجی (ارتباط شغلی، قابلیت شرح نتایج، فرهنگ، نگرانی در استفاده از فناوری، تجربه و جنسیت) بر درک سهولت و سودمندی استفاده از RFID پرداخته است. بدین منظور پرسش‌نامه‌ی تهیه شده در میان اعضای جامعه‌ی آماری خرده‌فروشی‌های تهران توزیع شده و داده‌های جمع‌آوری شده با استفاده از روش رگرسیون خطی ِ چند متغیره مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. نتایج به دست آمده حاکی از اهمیت بالای فرهنگ درک شده در سطح جامعه، میزان ارتباط شغلی با فناوری و قابلیت شرح نتایج ِ استفاده از این فناوری را دارد. این تحقیق می‌تواند به مدیران، سازمان‌ها و شرکت‌های ارائه دهنده‌ی خدمات RFID کمک شایانی نماید و توسعه‌ی این فناوری را در کشور تسهیل نمایند.

کلید واژه‌ها:

خرده فروشی، مدل پذیرش فناوری، ، تکنولوژی نوین (پیشرفته)، فناوری شناسائی با استفاده از امواج رادیوی

فصل اول (کلیات تحقیق): که در آن به بیان مساله، اهداف، فرضیات مسئله ضرورت اجرای تحقیق و کلیاتی از تحقیق پرداخته شده است.

فصل دوم ( مبانی نظری و پیشینه تحقیق):‌که در این فصل به بررسی مبانی نظری مربوط و تحقیقات انجام گرفته در حیطه مربوطه پرداخته شده است.

فصل سوم (روش تحقیق) :‌در این فصل به شرح و بیان روش و مراحل انجام تحقیق، نحوه جمع آوری داده ها، نحوه تجزیه و تحلیل داده ها و مواردی از این قبیل پرداخته می شود.

فصل چهارم( یافته های تحقیق): در این فصل به بیان نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل داده ها پرداخته می شود.

فصل پنجم( نتیجه گیری و پیشنهادات): ‌در این فصل، به بررسی اجمالی نتایج فصل چهارم و مقایسه آنها با پیشینه تحقیق پرداخته شده و همچنین پیشنهاداتی ارائه می شود.

در مجموع می توان نمودار ارتباط میان فصل ها را به صورت زیر نمایش داد:

فصل اول

مقدمه و کلیات تحقیق

-۱- مقدمه

        از دیدگاه بازاریابی پارامترهای زیادی مانند قیمت، ترفیع‌،[1] مدیریت برند[2]، خدمات، تبلیغات، برنامه‌های وفاداری مشتریان، رفتار مصرف کننده، کانال‌های توزیع و... برای موفقیت یک کسب و کار باید به موازات یکدیگر مطالعه ‌شوند. لذا در بازار کسب و کار امروز، با توجه به سطح رقابت بالا بین بنگاه‌های اقتصادی، مشتری در محور عملیات قرار داشته و برآورده کردن نیازهای او از مهمترین ارکان بقا برای یک کسب و کار است. با آگاهی از این موضوع، در سال‌های اخیر اهمیتِ تجربه خرید لذت‌بخش در بین مشتریان در حال افزایش است. بدین معنی که فضای خرید، محیط جذابی را برای مشتری فراهم آورد. در نتیجه بسیاری از محققان با تاکید بر بهبود تجربه خرید لذت‌بخش مشتریان و بررسی ماهیت خرید ایشان، سعی در حفظ مشتریان موجود و جذب مشتریان جدید در نقاط فروش را دارند. برای درک جذابیت محل‌های فروش، در بازاریابی، متدهای مختلفی در دیدگاه‌های سنتی، نوین و الکترونیک وجود دارد که از مهم‌ترین متدهای نوین ایجاد محرک‌های حسی برای برانگیختن هیجان مصرف کننده و استفاده از تکنولوژی‌های جدید برای بقا در بازار رقابتی است. مساله دیگری که نشان از ضرورت و اهمیت توجه به این موضوع دارد، این است که در عصر فناوری اطلاعات و ارتباطات، تعامل سازنده، اثربخش و پایدار با اقتصاد جهانی ایجاب می کند که، نه تنها کالاها و خدمات با کیفیت بالا و قیمت پایین مورد مبادله و و داد و ستد قرار گیرد، بلکه استانداردها و موازین پیشرفته جهانی نیز توسط کشورهای مختلف و سازمان های بین المللی به کار گرفته شود. یکی از این موازین و استانداردهای موضوع، توجه، التزام و رعایت به‌کارگیری فناوری‌های روز و نوین در کسب و کار است که روز به روز از اهمیت و ضرورت بیشتری برخوردار می‌شود. خرده فروشان که در صدد برجسته کردن خودشان در یک بازار رقابتی پر ازدحام هستند، باید بطور فزاینده فناوری را جهت بهینه کردن تصمیم‌گیری، فراهم ساختن خدمات شخصی بیشتر، بالابردن کارایی زنجیره عرضه واصلاح فرایندهای تجارت خود بکار گیرند. مشتریان خودشان خواستار توجه ویژه به محصولات خوب با قیمت های مناسب، پاداش برای وفاداریشان وتجربه خرید لذت بخش وبدون دردسر هستند . با ضرورت رقابت، امروزه خرده‌فروشی ازجمله بخش‌هایی است که به لحاظ تکنولوژیکی بسیار توانمند شده است. آهنگ تغییر، خرده فروشان را به جستجوی ابزاری ترغیب می‌کند که به آنها امتیازی در برابر رقبایشان بدهد، اعم از اینکه در بخش فروش باشد و یا در انبار. خرده فروشان، اغلب به دلیل مواجهه با مزایای اندک و سودهای نازل، بین المللی شدن فزاینده بازارها، پیچیده تر شدن فزاینده بازارها، پیچیده تر شدن خریداران متقاضی معتقدند که می بایستی بطور دائم توانایی خودشان را برای بر طرف کردن نیاز های مصرف کنندگان بیشتر کنند. بکارگیری فنآوری برای حل این چالش ها ضروری به نظر می‌رسد. خرده فروشان در دفاتر مرکزی ودر مراکز تصمیم گیری خود برای گردآوری اطلاعاتی در مورد مشتریان، محصولات، روند فروش، حمل ونقل تدارکات واطلاعات مربوط به بازاریابی وابسته به فناوری هستند.

         فناوری به اندازه خرده‌فروشی هایی چون خواربارفروشی ها فراگیر شده است. صندوق های خود پرداز، کیوسک ها وتجهیزات مراکز فروشی ... ، انبارگردانی، رایانه های کیفی وسیستم های مدیریت، شبکه های قیمت گذاری الکترونیکی، سیستم کنترل کننده صندوق، دستگاههای سطح سنج، مدیریت نیروی کار وابزارهای محاسبه قدرت فروش، شبکه های مدیریت امنیت برای سرعت دادن به معاملات، برچسب زنی الکترونیکی وابزارهای زنجیره عرضه جهانی ، در میان برخی از کاربردهای تکنولوژیکی که اکنون در بسیاری از عملیات‌های خرده فروشی جدید رایج است .

       خرده فروشان بین المللی، بدون استثناء ، باید بتوانند مقادیر بسیار زیادی از کالاها را در شبکه های جهانی فروشگاههای موجود خود توزیع کنند.  آنها برای مواجهه با چالش های ناگزیر مربوط به این امر، سیستم‌های پیشرفته مدیریت انبارداری وتدارکات را که هدف اصلی شان افزایش بهره وری وظرفیت عملی است بکارگرفته‌اند. برای چنین خرده فروشان ، فنآوری بابت کاهش هزینه ها در زنجیره عرضه، بهینه سازی ظرفیت حمل ونقل وایجاد ساختارهای تدارکاتی بین المللی مناسب ضروری است. وقتی این مشاغل در سطح بین المللی توسعه می‌یابند ومقیاس عملکرد خود را بالا می‌برند، در می‌یابند که باید فرایندهایی را برای اتوماسیون ومدیریت تهیه وتوزیع ایجاد کنند و آن‌ها را در سیستم‌های انبارداری خودشان ادغام نمایند. برای پشتیبانی ساختارهای پیچیده حاصل، سیتم های مدیریت اطلاعات قوی برای تسهیل در ارتباطات میان شبکه عملیات درون کشوری، فروشگاه‌ها و مراکز تصمیم گیری، کارمندان فروشگاه‌ها و مشتریان، مشتریان وپرسنل خدمات مشتریان، حرفه‌های بازاریابی ومدیریت فروشگاهی بکار گرفته می‌شوند .

        در سال‌های اخیر، اهمیت تجربه‌ی خرید لذت‌بخش در محیط فروشگاه برای مشتریان نیز افزایش یافته است. در واقع، نویسندگان زیادی به این نتیجه رسیدند، مصرف‌کنندگانی که از محیط خرید لذت می‌برند بیشتر از کسانی که این لذت را تجربه نمی‌کنند،اقدام به خرید می‌کنند. لذا با جذاب‌کردن محیط خرید می‌توان تجربه خرید را در میان مصرف‌کنندگان افزایش داد. به طور خاص، این تجربه نقش مهمی را در روند رضایت مصرف‌کنندگان بازی خواهد کرد. در واقع جذاب کردن محیط خرید می‌تواند ارزش افزوده‌ای به کالاها و خدمات ارائه شده در فروشگاه بیفزاید[1].

        بسیاری از فروشگاه‌ها تمرکز خود را بر روی انتخاب بهترین المان لذت‌بخش بر روی پایانه فروش برای مشغول نگه‌‌داشتن مشتریان بیشتر، خرید لذت بخش و نحوه ارتباط مشتریان با برند قرار داده اند. برای رسیدن به این امر، المان‌های مختلفی مانند سالن ورزشی، میکده و رستوران برای سرگرم کردن مشتریان فعلی و جذب مشتریان جدید به‌کار برده‌اند. برای مثال برند معروف آرمانی[3] رستوران معروف خود به نام نوبو[4] را در یکی از مهمترین شعبات خود در میلان ِ ایتالیا افتتاح کرد. برند رلف‌رولن[5] نیز رستوران خود را در آمریکا به گو‌نه‌ای ساخت که هر یک از المان‌های رستوران و محیط‌‌، یادآوری از برند بود. بنابراین روز به روز متوجه این مساله می‌شویم که مراکز و فروشگا‌ه‌های خرید تبدیل به مراکز سرگرم‌کننده و تفریحی نیز می‌شوند[1]. فناوری‌های روز دنیا ابزاری مفید برای رسیدن به این امر برای هر فروشگاهی محسوب می‌شوند.

۱-۲-تعریف مسئله

        ایران به عنوان یک بازار خرده فروشی بزرگ و بکر محسوب می شود. با ورود برخی رقبای بزرگ در بخش خرده فروشی های بزرگ مانند هایپر استار[6] می توان به این موضوع پی برد که این بازار بسیار رقابتی است و هر کدام از خرده فروشی ها ملزم به اجرا کردن برنامه های مختص به خود هستند تا مشتریان جدید کسب کرده و مشتریان فعلی خود را حفظ کنند. بنابراین با توجه به پیشرفت تکنولوژی و نفوذ آن در هر کسب‌وکاری به ویژه خرده‌فروشی، استفاده از فناوری نوین برای جذاب کردن محیط خرید و ترفیعات برای مشتری ضروری می‌باشد.

        فاصله زیاد کشور ما با کشورهای پیشرفته در زمینه ایجاد فناوری باعث شده تا ما شاهد ورود فناوری‌های جدید که در برخی موارد هزینه‌های سنگینی را نیز به همراه دارد، باشیم. از طرفی در بسیاری موارد شاهد هستیم که این فناوری‌ها به طور مناسب مورد استفاده قرار نگرفته و پس از استفاده‌ای کوتاه مدت به‌دلیل عدم بهره‌گیری مناسب به‌طور کلی کنار گذاشته می‌شوند. مثال واضح آن ورود رایانه‌های پیشرفته در سازمان‌ها و دستگاه‌های پایانه فروش در خرده‌فروشی‌هاست که به دلیل عدم پذیرش از سوی کارکنان و قصد آن‌ها برای استفاده از سیستم‌های دستی و سنتی، استفاده‌های بسیار محدود و غیرقابل توجیه اقتصادی از آن‌ها به عمل می‌آید. در صورتی که اگر ورود فناوری به کسب‌وکار مورد قبول و پذیرش کاربران آن باشد، کارایی مطلوب‌تری حاصل می‌شود.

        با توجه به رشد و توسعه استفاده از فناوری (به ویژه [7]RFID) در عرضه و فروش محصولات، مروری بر ادبیات موضوع در این زمینه نشان می دهد که اکثر تحقیق‌های گذشته بر مبنای معرفی فناوری‌، زیرساخت و نحوه پیاده‌سازی آن بنا شده است و تاکید بر مسائل توسعه فنی آن داشته‌اند. لذا در این تحقیق ابتدا به معرفی فناوری‌های نوین و کاربرد آنها در خرده فروشی‌ها خواهیم پرداخت. سپس با تمرکز بر فناوری RFID و با توجه به اشاعه این فناوری در عرضه و فروش محصولات به بررسی پذیرش آن توسط کارمندان خرده فروشی‌ها خواهیم پرداخت. از این‌رو تحقیق حاضر با بسط مدل پذیرش فناوری [8]TAM به بررسی عوامل موثر و متغیرهای خارجی بر پذیرش این فناوری پرداخته است. مدل TAM یکی از برجسته ترین مدل‌های تئوریک در بررسی قبول یا رد فناوری جدید می‌باشد، که در بخش ادبیات موضوعی به تشریح آن خواهیم پرداخت.  از این رو در این تحقیق با توجه به بازار ایران این مدل برای فناوری مذکور با بسط مدل موجود، متغیر ارتباط شغلی[9]، قابلیت اثبات نتایج[10]، سازگاری با فناوری[11]، جنسیت[12]، فرهنگ[13] و تجربه[14] در پذیرش فناوری RFID در بین کارمندان، به عنوان متغیرهای خارجی که بر سودمندی و سهولت استفاده از فناوری تاثیرگذارند، در نظر گرفته می‌شوند.

        فناوری RFID دارای کاربردهای بسیار زیادی در صنعت می‌باشد که استفاده از آن‌ها طی سال‌های اخیر به شدت فراگیر شده است. با توجه به اشاعه این فناوری در عرضه و فروش محصولات، نیاز به بررسی پذیرش آن در سطح خرده‌فروشی‌ها احساس می‌شود. فناوری‌های سیستم‌های همیار خرید[15] و آینه هوشمند[16] نیز از جمله فناوری‌های به روز  هستند که به توضیح هر یک خواهیم پرداخت. فناوری RFID به نسبت فناوری‌های دیگر در ایران چه از لحاظ زیرساخت و چه از لحاظ دانش عمومی شناخته شده‌تر است.

۱-۳- فناوری‌های نوین