پایان نامه بومی‌ سازی مدیریت پیکربندی در چارچوب CMMI در یک سازمان ایرانی

  • Code: # 31039

  • تعداد صفحات: 77
  • فرمت فایل: word
  • سال: 1393
  • مقطع: کارشناسی ارشد
  • دسته بندی: مهندسی کامپیوتر
قیمت: ۳۵,۰۰۰ تومان
۶۵,۰۰۰ تومان
دانلود فایل
  • خلاصه
  • فهرست
  • خلاصه پایان نامه بومی‌ سازی مدیریت پیکربندی در چارچوب CMMI در یک سازمان ایرانی

    پایان‌نامه کارشناسی ارشد در رشته مهندسی کامپیوتر- نرم افزار

    چکیده

    بهبود مداوم فرآیندها از جمله اهدافی است که امروزه تمام صنعت‌ ها به  دنبال آن هستند. در این راستا مدل یکپارچه بلوغ/توانمندی(CMMI) با ارائه یک چارچوب موثر، بیش از دو دهه است که در سطح بین المللی مطرح شده است. مدیریت پیکربندی (CM) یکی از نواحی فرآیندی پشتیبان در مدل CMMI است که در این تحقیق جهت رفع برخی از مشکلات در سازمان ثبت اسناد از قبیل محافظت از داده‌ها، پایش و کنترل روال‌ها و فرآیند های سازمان، ارزش نهادن به ارباب رجوع، ارائه خدمات قابل اعتماد و مطمئن، ارائه خدمات با کیفیت بالا، استفاده بهینه از منابع بومی‌سازی شده است. بومی‌سازی مدیریت پیکربندی به این معناست که تمرین‌های CM را متناسب با اهداف، وضعیت جاری و شرایط سازمان مورد نظر مناسب سازی کرده، در واقع تمرین‌های CM را برای استفاده در سازمان هدف آماده سازیم. بدین منظور از نقشه راه IDEAL برای هدایت روند بومی‌سازی استفاده شد. همچنین در فاز استقرار از مدل IDEAL از روش تحلیل سلسله مراتبی (AHP) جهت اولویت‌بندی بهبود فرآیندهای سازمان استفاده شد که بر اساس نتایج حاصله، فرآیند "پاسخ استعلام املاک" مورد بهبود قرار گرفت. سپس بهبودهای پیشنهادی در ناحیه CM توسط متخصصین بهبود فرآیند مورد ارزیابی و اعتبار سنجی قرار گرفتند. لازم به ذکر است که در مراحل مختلف این تحقیق از روش‌های پرسشنامه و مصاحبه برای جمع‌آوری داده‌ها، نظرات و بازخوردهای متخصصین و کارمندان اداره استفاده شده است.

     

    کلمات کلیدی: بومی سازی، بهبود فرایند، سازمان ثبت اسناد، مدل یکپارچه بلوغ توانمندی، مدیریت پیکربندی، نقشه راه

    فصل اول

    1. مقدمه

    1-1. شرح مسئله

    یک روش مدیریت پیکربندی (CM[1]) هوشمند به سازمانها اجازه می دهند تا منابع IT[2]خود را در حد ماکزیمم سودمندتر و قابل اطمینان تر سازند. توسعه دهندگان هر برنامه نیاز به توجه ویژه حدودا 60 درصد تاثیرات سرویس، به سبب مشکلات پیکربندی می باشند. بسیاری از آیتم‌ها در طول یک دوره حیات محصول یا سرویس تغییر می کنند و حفظ دنباله این تغییرات مهم هستند. مباحث مربوط به CM ضعیف، شامل شکست‌های مربوط به سیسستم، شکست سرویسهای کلیدی، کارایی ضعیف و کاهش بهره وری بوده و نتیجتا باعث تاثیر جدی در تجارت می شود.[1]

    هدف اصلی مدیریت تغییرات، حذف تمام تغییرات محصول نیست ولی کمک به حداقل کردن تاثیرات منفی از تغییرات ضروری بوده و از تغییرات غیر ضروری اجتناب می کند.[2]

    از نمای مدیریت پروژه[3]، CM یک فعالیت مدیریتی است که تعریف یک محصول، سیستم یا فرآیند را در طول تعریف کل چرخه حیات، مدیریت می کند. CM به متخصصان پروژه کمک می کند تا تضمین کنند محصولات و سیستم‌ها، نیازمندی‌های فیزیکی و عملیاتی تعریف شده خود را برآورده می کنند و هر تغییری روی نیازمندی‌هایشان به سختی کنترل شده، به دقت شناسایی شده و به ثبت می رسند. با انگیزه‌هایی در کاهش زمان توسعه محصول، حداقل سازی هزینه در طول حیات و افزایش کلی کیفیت محصول، CM یک بخش ضروری از استراتژی تحویل محصول می باشد. CM اولین بار بصورت رسمی توسط دپارتمان دفاع آمریکا در دهه 1950، بدلیل فقدان یکریختی و ناسازگاری داده‌ها و مباحث کنترل تغییرات در مسابقه ای برای پرتاب موشک انداز آغاز شد. سازمان استانداردسازی بین المللی اولین راهنما را در CM به شکل ISO-10007 در سال 1994 شامل cm در نیازمندی بر اساس استانداردهای هوافضا مثل AS-9100، تعریف نمود. CM یکی از مهمترین نواحی فرآیندی در مدل‌ های بلوغ فرآیند توسعه داده شده توسط مهندسی نرم افزار می باشد.CM  یک فعالیت Through Life است که چرخه حیات پروژه را مدام گسترش می دهد. جهت برقراری و حفظ یکپارچگی سیستم/محصول سرتاسر چرخه حیات، CM  یک فعالیت تکراری و مداوم است [3]

    سازمان ثبت اسناد شامل فرآیندهای متعدد خدماتی جهت ایجاد، تغییر، استعلام در مورد انواع اسناد مالکیت است. بنابراین حفاظت از اسناد مالکیت و کنترل دسترسی به اطلاعات آن‌ها یکی از اهداف اساسی سازمان است. از طرف دیگر، این سازمان در تعامل مستقیم با قوه قضایه، دفاتر ثبت اسناد رسمی، سایر سازمان‌ها و ادارات دولتی و خصوصی، همچنین ارباب رجوع، به ارائه خدمات می پردازد، از اینرو نیازمند بکارگیری فرآیندها و روال‌های با کیفیت جهت مواجه با تبادل گسترده اطلاعات می باشد. از جمله اهداف کیفیت در این سازمان می توان به سرعت بالا، هزینه کمتر، قابلیت دسترسی بالا، دقت در ثبت و نگهداری اسناد و اطلاعات، سهولت استفاده از خدمات و رضایت ارباب رجوع اشاره کرد. دستیابی به اهداف فوق الذکر مستلزم تعریف و بکارگیری صحیح فرآیندهای مدیریت پیکربندی در سازمان است. فرآیندهای مدیریت پیکربندی به عنوان یکی از نواحی فرآیندی در اکثر مدل‌ها و استاندارهای بهبود فرآیند همچون CMMI [4][4]، PMBOK [5]، ITIL مطرح است. این ناحیه تعریف و اجرای صحیح فرآیندهای سازمان در سایر نواحی (مثلا نواحی مدیریت نیازمندی‌ها، طرح ریزی پروژه یا تضمین کیفیت فرآیند و محصول) را تضمین کرده، لذا از اهمیت بالایی برخوردار است. با این وجود ملزومات و رهنمون‌های ارائه شده در این مدل‌ها، بصورت کلی بیان شده و به عبارت دیگر فاقد جزئیات و نحوه ‌پیاده‌سازی در سازمان‌های مختلف است. بنابراین ابتدا باید هریک از این مدل‌ها را بر اساس اهداف، نیازها و شرایط سازمان بومی‌سازی کرد تا قابل ‌پیاده‌سازی شوند[5]. اما فرآیند بومی‌سازی نیازمند وجود تخصص در زمینه کاری سازمان و مدل مورد استفاده برای بهبود فرآیند، برنامه ریزی مناسب و تخصیص منابع موردنیاز است، در غیر اینصورت با خطر شکست مواجه خواهد بود [6]. در این راستا اولویت‌بندی بهبود فرآیندها می تواند نقش بسزایی در آغاز و هدایت بهبود فرآیند بر اساس نیازها و منابع موجود بویژه در سازمان‌های کوچک و متوسط (SME[6]) داشته باشد.

    چالش‌ها و موانعی که در بومی‌سازی مدیریت پیکربندی وجود دارد، بسیار بوده و به همین دلیل نیاز است تا آنها را جهت ارائه طرح بهتر مدیریت پیکربندی شناسایی کرده و برای آنها راه حل‌هایی با توجه به مدل مورد استفاده بیابیم. چالش‌ها از قبیل این موارد  می باشد: فقدان پشتیبانی مدیریت ارشد سازمان، هزینه‌های بالا نسبت به مزایای  CM، فقدان  آموزش کافی در ناحیه CM برای پرسنل سازمان، فقدان طرح جاری CM و ضعف در تعریف نیازمندی‌های CM[3]

    لازم به ذکر است که بصورت کلی هدف اصلی برنامه بهبود فرآیند، اصلاح جریان کاری فرآیندها در سطح سازمان است که این امر می تواند با استفاده از ابزارهای مناسب مورد پشتیبانی قرار گیرند[7].

     

     

    1-2. انگیزه تحقیق

    بومی‌سازی صحیح CM در سازمان ثبت اسناد شامل تاثیرات مثبت و کارای زیر می باشد:

    اول اینکه، محافظت از داده‌ ها و منابع دیگر، بطوریکه محصولات همیشه برای مشتری در دسترس بوده و یا در زمان شکست، بصورت خیلی سریع قابل بازگشت باشند. مواردی که بهمراه بازبینی آنها برای سازمان دارای اهمیت بوده و لذا نباید از بین بروند و باید همیشه در دسترس باشند شامل نقشه ملک، مشخصات مالک، مشخصات ملک، میزان مالکیت افراد، گزارش‌های تهیه شده پس از بازدید از ملک، می باشند.

    دوم، پایش و کنترل روال‌ها و فرآیندهای سازمان که خود منجر به دو مزیت در سازمان ثبت اسناد می شود: تعریف روالها و فرآیندهای سازمان بصورت درست و کامل، که باعث به حداقل رسیدن تداخل در کار پرسنل می شود و اینکه پرسنل روال‌ها را دنبال می‌کنند و تهیه راه آسان جهت دنبال‌کردن روال‌ها می باشد.

    سوم، ارزش نهادن به کار ارباب رجوع می باشد بطوریکه نیاز آن در کمترین زمان و هزینه ممکن، برآورده می شود.

    چهارم اینکه، ارائه خدمات بصورت مطمئن و قابل اعتماد است و تولید سند دارای عیب‌ های اساسی از این قبیل نیست: تعارض با زمین‌های مجاور، مشخصات اشتباه ملک، مشخصات اشتباه مالک.

    پنجم، تولید محصولات با کیفیت بالا می باشد بطوریکه قابلیت وفق پذیری بالا داشته باشد برای مثال ساده‌تر شدن تفکیک ملک و قابلیت نگه‌داری بالا بدین معناست که  در صورت بروز خطا مشکل سریعتر حل شود.

    ششم، باعث مصرف درست از منابع بخصوص منابع انسانی شده که نتیجتا باعث حداقل‌ سازی تلاش پرسنل می شود.

    اولویت‌بندی SPI در ناحیه CM دارای نتایج زیر است: مشاهده سریعتر نتایج SPI[7]، سرمایه‌گذاری جهت رفع مسائل اصلی( مهمترین موارد) و همچنین دستیابی به نتایج بیشتر در زمان و هزینه مشخص می باشد.[8]

    چالشها و موانعی که در بومی‌سازی مدیریت پیکربندی در این سازمان باید یافت می شد از قبیل موارد ذیل بوده که در فازهای مختلف مدل انتخابی برای آنها راهکارهایی نیز ارائه گردیده است.  فقدان پشتیبانی مدیریت ارشد سازمان، هزینه‌های بالا نسبت به مزایای  CM، فقدان  آموزش کافی در ناحیه CM برای پرسنل سازمان، فقدان طرح جاری CM و ضعف در تعریف نیازمندی‌های CM[3]

    (تصاویر و جداول در فایل اصلی موجود است)

    فصل دوم

     

    2. تعاریف پایه

    2-1. بهبود فرآیند

    بهبود فرایند نرم افزار، مجموعه‌ای مدون از فعالیت‌ها جهت ارتقای عملکرد و سطح بلوغ فرآیند های سازمانی  که نتیجتا منجر به بهبود کیفیت محصولات و خدمات می شود.بهبود فرآیندها، تجربه‌ای پیچیده و هزینه‌بر است که بدون داشتن آمادگی قبلی امکان‌پذیر نخواهد بود. بنابراین ‌پیاده‌سازی درست هر گونه تغییر و بهبود در فرآیندهای سازمان مسئولیت بزرگی است. جهت ‌پیاده‌سازی طرح بهبود فرآیند، شرکت‌ها باید نحوه انجام آن را نیز مورد توجه قرار دهند. این امر در مورد سازمان‌های با اندازه کوچک یا متوسط (SME[8])، که نیازمند بازگشت سرمایه سریع هستند، مهمتر خواهد بود. هیچ شرکتی، فارغ از اندازه آن، بدون اطمینان از  این که منابع درنظر گرفته شده حداکثر ارزش را بر می‌گردانند، مایل به  انجام یک پروژه نمی‌باشد. [9]

    امروزهدر راستای کمک به بهبود شیوه کسب‌وکار سازمان‌های تولید کننده نرم‌افزار، مدل‌های بلوغ، استاندارد ها و راهکار های مختلفیتوسط جوامع تحقیقاتی و صنعتی ارائه شده‌ است. در این زمینه مدل یکپارچه بلوغ/توانمندی (CMMI) توسط دانشگاه کارنگی ملون (Carnegie Mellon) معرفی شده است که حاصل یکپارچه‌سازی تجربیات پیاده‌سازی مدل‌های بلوغ/ توانمندی (CMM) مختلف در جوامع صنعتی می‌باشد. مدل CMMI متشکل از بهروش‌هایی است که کل فعالیت‌های مربوط به تولید محصولات و سرویس‌ها را در سطح سازمان مورد توجه قرار می‌دهد [4].

    "تیم مشاوره پیاده سازی CMMI دانشگاه شیراز" مجموعه‌ای متشکل از هیئت علمی، فارغ التحصیلان و دانشجویان دانشگاه شیراز است که دارای سوابق قبلی در زمینه بررسی معماری‌های سازمانی و انجام پژوهش‌ها و پروژه‌های حاکمیت فنآوری اطلاعات در برخی شرکت‌های خصوصی و ادارات دولتی ایران می‌باشد. این تیم پس از انجام مطالعات تخصصی در زمینه مدل‌های بهبود کیفیت و ارتقای فرآیندهای نرم‌افزاری، اکنون در نقش مشاوره جهت بومی‌سازی تمرین‌های مدیریت پیکربندی در سازمان ثبت اسناد می باشد.

    بررسی موارد موفق بهره‌گیری از مدل CMMI و نتایج حاصله در سطح شرکت‌های بین المللی، نشان دهنده توانمندی این چهارچوب در حل مشکلات و تحقق اهداف مشابه در سازمان‌هایی با ساختار و صنایع متنوع است که مهمترین موارد از بررسی‌های انجام شده دراین زمینه به شرح زیر می‌باشند:

    طی 12 مورد مطالعاتی در سال2003، محورهای اصلی عملکردی شامل هزینه، زمانبندی، کیفیت، رضایت مشتری و بازگشت سرمایه مورد بررسی قرار گرفتند که نتایج حاصل بصورت مشروح در بخش 3 بیان شده است [10].

    موسسه‌ی مهندسی نرم‌افزار (SEI[9])، گزارشی را در سال 2006 منتشر کرد که در طی آن بیش از 30 سازمان مورد بررسی قرار گرفته‌اند [11]. نتایج حاصل از این بررسی‌ها در شش محور عملکردی (هزینه، زمانبندی،بهره‌وری، رضایت مشتری، کیفیت و بازگشت سرمایه) به تفکیک در قسمت 3 همین بخش ذکر شده است.

    در سال 2010 نیز موسسه مهندسی نرم‌افزار، تحقیقات حاصل از ارتقاء توانمندی پس از استفاده از مدل CMMI در برخی شرکت از جمله نورتروپ گرومان ، لاکهید مارتین ، ریتون ، هریس ، و ... را منتشر کرد.

    2-2. معرفی مدل یکپارچه توانمندی/ بلوغ (CMMI)

    موسسه‌یSEI ‌، طی تحقیقات خود برای کمک به سازمان‌ها و شرکت‌هادر راستای تولید و نگهداشت محصولات و سرویس‌های با کیفیت، ابعاد متعددی را بر شمرده است که یک سازمان با تمرکز بر آن‌ها می‌تواندشیوه کسب و کار خود را بهبود بخشد. شکل 1 سه بعد حیاتی را نشان می‌دهدکه سازمان‌ها عموما بر ارتقای آن‌ها تمرکز دارند: نیروی انسانی، روال‌ها و روش‌ها، ابزارها و تجهیزات. در این میان "فرآیندهای سازمان" محوری است که همه‌ی این ابعاد را به هم پیوند می‌دهد (شکل 2-1)[4].

  • فهرست پایان نامه بومی‌ سازی مدیریت پیکربندی در چارچوب CMMI در یک سازمان ایرانی

    فهرست:

    1. مقدمه. . 2

    1-1. شرح مسئله    2

    1-2. انگیزه تحقیق      4

    2. تعاریف پایه. . 6

    2-1. بهبود فرآیند    6

    2-2. معرفی مدل یکپارچه توانمندی/ بلوغ (CMMI) 7

    2-2-1. نواحی فرآیندی در شیوه‌های نمایشی پیوسته و مرحله‌ای.. 10

    2-2-2. CMMI-SVC.. 12

    2-2-3. درک مفاهیم کلیدی در استفاده از CMMI-SVC.. 12

    2-3. مدیریت پیکربندی در بین نواحی فرآیندی CMMI 14

    2-4. مدل IDEAL    16

    3. کارهای مرتبط.. .. 19

    4. راهکار پیشنهادی جهت حل مسئله. 25

    4-1. دلایل انتخاب مدل IDEAL به عنوان نقشه راه 25

    4-2. نحوه جمع‌آوری داده‌ها 25

    4-2-1. فاز اول-بنیان گزاری.. 26

    4-2-2. فاز تشخیص- تعیین وضعیت جاری و مشکلات سازمان.. 28

    ·  هدف از مصاحبه. 31

    ·  نحوه تهیه پرسشنامه جهت استفاده در مصاحبه. 31

    ·  نحوه مصاحبه. 31

    ·  متن پرسشنامه. 32

    ·  نتایج مصاحبه. 33

    ·  مشکلات موجود در بخشهای مختلف سازمان. 33

    ·  نحوه امتیاز دهی به تمرینهای خاص CM.. 37

    ·  اولویت‌بندی فرآیندهای سازمان. 38

    ·  اولویت‌بندی بهبود فرآیندهای اداره ثبت اسناد با استفاده از روش‌ AHP (بر اساس روابط سلسله‌مراتبی) 39

    ·  تحلیل نتایج حاصل از انجام اولویت‌‌بندی به روش‌ AHP. 52

    4-2-3 فاز استقرار 52

    ·  تهیه پاسخ استعلام املاک جاری.. 52

    ·  ارزیابی جریان‌کاری پیشنهادی بر اساس پرسشنامه استاندارد. 60

    ·  نتایج ارزیابی.. 62

    5. نتیجه گیری و خلاصه. 64

                                                                  

    منبع:

    [1]           S. I. Hashmi, S. Lane, D. Karastoyanova, and I. Richardson, “A cmmi based configuration management framework to manage the quality of service based applications,” in EuroSPI: Industrial Proceedings of the 17th European conference on Software Process Improvement, 2010.

    [2]           A. Stasis, J. Whyte, and R. Dentten, “A Critical Examination of Change Control Processes,” Procedia CIRP, vol. 11, pp. 177–182, Jan. 2013.

    [3]           U. Ali and C. Kidd, “Barriers to effective configuration management application in a project context: An empirical investigation,” Int. J. Proj. Manag., vol. 32, no. 3, pp. 508–518, Apr. 2014.

    [4]           “CMMI® for Development, Version 1.3,” CMMI Product Team, TECHNICAL REPORT CMU/SEI-2010-TR-033, Nov. 2010.

    [5]           K. Kautz, H. W. Hansen, and K. Thaysen, “Applying and adjusting a software process improvement model in practice: the use of the IDEAL model in a small software enterprise,” 2000, pp. 626–633.

    [6]           M. B. Chrissis, M. Konrad, and S. Shrum, CMMI for Development: Guidelines for Process Integration and Product Improvement. Addison-Wesley Professional, 2011.

    [7]           M. K. Kulpa and K. A. Johnson, Interpreting the CMMI: a process improvement approach. Auerbach Pub, 2008.

    [8]           A. M. J. Hass, Configuration management principles and practice. Boston, MA: Addison-Wesley, 2003.

    [9]           V. Casey and I. Richardson, “A practical application of the IDEAL model,” Softw. Process Improv. Pract., vol. 9, no. 3, pp. 123–132, 2004.

    [10]         D. R. Goldenson and D. L. Gibson, “Demonstrating the Impact and Benefits of CMMI®: An Update and Preliminary Results,” SPECIAL REPORT CMU/SEI-2003-SR-009, Oct. 2003.

    [11]         D. L. Gibson, D. R. Goldenson, and K. Kost, “Performance results of CMMI-based process improvement,” DTIC Document, 2006.

    [12]         M. B. Chrissis, M. Konrad, and S. Shrum, CMMI for Development: Guidelines for Process Integration and Product Improvement. Addison-Wesley Professional, 2011.

    [13]         C. P. Team, “CMMI for Services, version 1.3,” 2010.

    [14]         U. Ali and C. Kidd, “Configuration Management maturation: An empirical investigation,” Proc. Inst. Mech. Eng. Part B J. Eng. Manuf., Apr. 2014.

    [15]         C. W. Ibbs, C. K. Wong, and Y. H. Kwak, “Project change management system,” J. Manag. Eng., vol. 17, no. 3, pp. 159–165, 2001.

    [16]         P. Gupta and D. S. Rao, “Best Practices to Achieve CMMI Level 2 Configuration Management Process Area through VSS tool,” Int J Comput. Technol. Appl., 2011.

    [17]         C. Lindkvist, A. Stasis, and J. Whyte, “Configuration Management in Complex Engineering Projects,” Procedia CIRP, vol. 11, pp. 173–176, Jan. 2013.

    [18]         A. Van der Hoek, “Integrating configuration management and software deployment,” 2001.

    [19]         U. K. Durrani, J. Richardson, and J. Lenanrcic, “Investigation on Australian Agile Software Development Organizations: An Exploratory Study of Adaptable SCM Process Implementation,” J. Comput., vol. 8, no. 7, Jul. 2013.

    [20]         L. Murta, H. Oliveira, C. Dantas, L. G. Lopes, and C. Werner, “Odyssey-SCM: An integrated software configuration management infrastructure for UML models,” Sci. Comput. Program., vol. 65, no. 3, pp. 249–274, Apr. 2007.

    [21]         L. Pilatti, J. L. N. Audy, and R. Prikladnicki, “Software configuration management over a global software development environment: lessons learned from a case study,” 2006, pp. 45–50.

    [22]         Y.-M. Wang, C. Verbowski, J. Dunagan, Y. Chen, H. J. Wang, C. Yuan, and Z. Zhang, “Strider: a black-box, state-based approach to change and configuration management and support,” Sci. Comput. Program., vol. 53, no. 2, pp. 143–164, Nov. 2004.

    [23]         S. Pei and D. Chen, “The implementing of software configuration management based on CMM,” 2009, pp. 1–4.

    [24]         K. Mohan, P. Xu, L. Cao, and B. Ramesh, “Improving change management in software development: Integrating traceability and software configuration management,” Decis. Support Syst., vol. 45, no. 4, pp. 922–936, Nov. 2008.

    [25]         J. Estublier, “Software configuration management: a roadmap,” 2000, pp. 279–289.

    [26]         F. Yucalar and S. Z. Erdogan, “A questionnaire based method for cmmi level 2 maturity assessment,” J. Aeronaut. Space Technol., vol. 4, no. 2, pp. 39–46, 2009.

    [27]         T. L. Saaty, “The analytic hierarchy process: planning, priority setting, resources allocation,” M CGraw-Hill, 1980.

    [28]         د. ا. مشیری, “مدل تعدیل شده AHP برای نظرسنجی و تصمیم گیری‌های گروهی,” دانش مدیریت, pp. 63–92, 1380.

    [29]         A. L. Edwards and K. C. Kenney, “A comparison of the Thurstone and Likert techniques of attitude scale construction.,” J. Appl. Psychol., vol. 30, no. 1, p. 72, 1946.

    [30]         J. S. Roberts, J. E. Laughlin, and D. H. Wedell, “Validity Issues in the Likert and Thurstone Approaches to Attitude Measurement,” Educ. Psychol. Meas., vol. 59, no. 2, pp. 211–233, Apr. 1999.

    [31]         J. Aczél and T. L. Saaty, “Procedures for synthesizing ratio judgements,” J. Math. Psychol., vol. 27, no. 1, pp. 93–102, Mar. 1983.

     

  • ثبت سفارش
    عنوان محصول
    قیمت