پایان نامه تأثیر مخارج دولت روی سلامت و بهداشت بر رشد اقتصادی ایران

  • Code: # 29643

  • تعداد صفحات: 96
  • فرمت فایل: مشخص نشده
  • سال: مشخص نشده
  • مقطع: مشخص نشده
  • دسته بندی: اقتصاد
قیمت: ۳۶,۰۰۰ تومان
۶۶,۰۰۰ تومان
دانلود فایل
  • خلاصه
  • فهرست و منابع
  • خلاصه پایان نامه تأثیر مخارج دولت روی سلامت و بهداشت بر رشد اقتصادی ایران

    علوم اقتصادی و اداری

    (جهت اخذ درجه کارشناسی ارشد)

    بهمن 1392

    چکیده

    با توجه به اهمیت رشد اقتصادی در پیشرفت جوامع، بررسی عواملی که بر رشد اقتصادی اثر می گذارند از اهمیت خاصی برخوردار است. در نظریه های اولیه رشد اقتصادی، تأکید اساسی بر نقش سرمایه فیزیکی است؛ اما امروزه نقش سرمایه انسانی به ویژه در الگوی رشد درون زا پررنگ ترمی باشد. طرح مجدد تأثیر سرمایه‌ی انسانی در مدل‌های رشد، سبب شد تا در مطالعات کاربردی، از بهداشت به عنوان جایگزین سرمایه انسانی استفاده شود.

    در پژوهش حاضر تأثیر مخارج دولت روی سلامت و بهداشت بر رشد اقتصادی ایران طی سال های 1389-1357 با استفاده از روش ARDL بررسی شده است. نتایج بدست آمده از این پژوهش نشان دهنده ی تأثیر مثبت و بلندمدت مخارج بهداشتی روی رشد اقتصادی ایران طی سال های مورد بررسی می باشد. به طوریکه افزایش مخارج بهداشتی به میزان یک واحد(میلیارد ریال) باعث افزایش نرخ رشد تولید ناخالص داخلی به میزان 0.0004درصد در بلندمدت می شود.

    واژه های کلیدی: سرمایه انسانی، بهداشت ، رشد اقتصادی، ARDL

    فصل یکم- کلیات تحقیق

     

     

    1-1. مقدمه

          اثر گذاری رشد اقتصادی و تولید ناخالص ملی بر بسیاری از متغیر های کلان مانند مخارج مصرفی بخش خصوصی، درآمدهای مالیاتی، اشتغال، تورم، توزیع درآمد و. . . سبب گردیده است که رشد اقتصادی به یکی از مهم­ترین شاخص اقتصاد کلان تبدیل شود. به همین دلیل بخش قابل ملاحظه­ای از ادبیات اقتصاد و توسعه، به بررسی عوامل مؤثر بر رشد اقتصادی اختصاص یافته است. با مراجعه به ادبیات مربوط به رشد و توسعه مشخص می شود که "سرمایه" از جمله کلیدی­ترین متغیر تعیین­کننده رشد اقتصادی است. طیف گسترده­ی پژوهش­های مربوط به نقش سرمایه فیزیکی (ماشین آلات و ساختمان)، سرمایه انسانی و سرمایه اجتماعی در رشد اقتصادی، بیانگر همین واقعیت است. مفهوم سرمایه انسانی برای اولین بار توسط شولتز[1] و دنیسون[2] در اوایل دهه 1960 معرفی شد. سلامت، تجربه و آموزش سه بعد اصلی سرمایه انسانی را تشکیل می دهند که نقش سلامت در آن قابل توجه است.

    در پژوهش حاضر تأثیر مخارج دولت روی سلامت و  بهداشت بر رشد اقتصادی در ایران مورد بررسی قرار گرفته است.

    1-2.بیان مسأله

           بر اساس مطالعات صورت گرفته، سرمایه فیزیکی و سرمایه انسانی از عوامل مؤثر بر رشد اقتصادی است. مفهوم سرمایه انسانی در ادبیات توسعه اقتصادی شامل آموزش، سلامت، مهارت(تخصص)، تجربه و دیگر سرمایه گذاری هایی است که باعث افزایش بهره وری نیروی کار و در نتیجه افزایش رشد اقتصادی می شوند. در بیشتر مطالعات صورت گرفته در مورد سرمایه انسانی بر آموزش به عنوان معیار سرمایه انسانی تمرکز داشته و کمتر به سلامت توجه شده است. هنگامی که از بهبود کیفیت نیروی کار سخن گفته می شود، مسأله منحصر به آموزش، مهارت و تجربه نمی شود بلکه بهداشت و سلامت نیروی کار نیز باید به عنوان عاملی در انباشت سرمایه انسانی در نظر گرفته شود. با توجه به رابطه هم زمان بین سلامت و رشد اقتصادی، بررسی تأثیر هر یک از این دو بدون در نظر گرفتن اثر متقابل آن ها از لحاظ روش های اقتصاد سنجی چندان معتبر نخواهد بود. افراد جامعه سالم از یک سو با نشاط تر و شاداب تر و با انگیزه بیشتری تلاش و فعالیت دارند. از طرف دیگر، هزینه های مستقیم و غیر مستقیمی که به کاهش درآمد ملی و در نتیجه رشد و توسعه منجر می گردد، کاهش می یابد. به همین دلیل جوامع توجه ویژه ای به افزایش شاخص سلامت جامعه داشته اند. سرمایه گذاری در نیروی انسانی و ارتقاء کیفیت آن بیشترین نقش را در افزایش رشد اقتصادی دارد. همچنین سلامت و بهداشت مناسب موجب بهبود و افزایش توان نیروی کار می شود; که متعاقباً منجر به افزایش تولید و رشد اقتصادی می گردد. هدف این پژوهش بررسی شاخص های سلامت بر رشد اقتصادی ایران می باشد.

    1-3.حدود پژوهش

          پژوهش حاضر برای اقتصاد ایران طی سال های 1357-1389می باشد. لازم به ذکر است که داده های مورد نیاز از مرکز آمار ایران و بانک مرکزی تهیه می گردد.

     

    1-4.فرضیه پژوهش

          مخارج دولت در سلامت و بهداشت بر رشد اقتصادی ایران تأثیر مثبت دارد.

    1-5.اهداف پژوهشی:

           اقتصاد ایران طی نیم قرن اخیر نوسانات قابل توجهی را در نرخ رشد اقتصادی تجربه کرده است. افزایش بهره وری و توجه به سرمایه انسانی ازجمله مهم ترین مواردی است که در برنامه توسعه مورد توجه قرار گرفته است. لذا هدف پژوهش حاضر بررسی اهمیت بهداشت بر روی سرمایه انسانی  و اثر آن  روی رشد اقتصادی در ایران می باشد.

    1-6.خلاصه و مراحل روش پژوهش:

          در پژوهش حاضر کلیه اطلاعات نخست به روش کتابخانه ای جمع آوری و سپس ادبیات موضوع تحقیق  دسته بندی می شود. به کمک بررسی ادبیات موضوع تحقیق، مدلی مناسب برای بررسی اثر بهداشت بر رشد اقتصادی طراحی می گردد، سپس با بکارگیری فنون اقتصادسنجی با بررسی ایستایی داده های مربوطه پارامترهای مدل تخمین زده شده و آزمون فرضیه تحقیق انجام می گیرد. در مرحله آخر تدوین پایان نامه انجام می گیرد.

    فصل دوم- مروری بر ادبیات موضوع

    1.مقدمه

          از آغاز پیدایش اقتصاد به عنوان یک علم، رشد اقتصادی مورد توجه اقتصاددان ها بوده است، هرچند که شدت و ضعف این توجه در دوره‌های مختلف، متفاوت بوده است. بخش اعظم کتاب ثروت ملل آدام اسمیت در مورد رشد اقتصادی است. بعد از جنگ جهانی دوم، توجه به رشد بلندمدت اقتصادی، حیاتی دوباره یافت. یکی از دلایل آن فراهم شدن داده‌های تولید ملی بود که ابتدا در ایالت متحده و بعداً در سایر کشورهای پیشرفته صنعتی، جمع آوری شد، این اطلاعات برای اولین بار اقتصاددانان را قادر به اندازه گیری رشد اقتصادی در سطح ملی نمود (جمشیدنژاد،1384).

    طی سا‌ل‌های گذشته سه موج مختلف درباره‌ی نظریه رشد وجود داشته است. اولین موج به کار هارود و دومار  مربوط می‌شود. دومین موج توسعه نظریه نئوکلاسیک‌ها بود. از مهم‌ترین آن‌ می‌توان به الگوی رشد بلندمدت اقتصادی سولو  اشاره کرد که بر اساس جانشینی بین کار و سرمایه مطرح شده است. سومین موج به صورت یک عکس العمل نسبت به کمبودهای موجود در الگوی نئوکلاسیک ها بوجود آمد که از جمله آن‌ها می توان نظریات رومر  و لوکاس  را نام برد. در حقیقت الگوهای رشد درون‌زا که از نیمه‌ی دوم دهه‌ی 80 وارد ادبیات رشد اقتصادی شدند، باعث شکوفایی این شاخه از علم اقتصاد شدند (همان منبع).

          سابقه پژوهش در زمینه اثر بهداشت بر رشد اقتصادی به بیش از دو دهه باز می گردد. از اولین پژوهش ها در این زمینه می توان به فوگل(۱۹۹۳،۱۹۹۱و۱۹۹۴) که به کسب جایزه نوبل برای او منجر شد، اشاره کرد. او بیان می کند که یک سوم رشد اقتصادی در انگلستان در ۲۰۰ سال اخیر ناشی از بهبود تغذیه و بهداشت بوده است. به طوری که در دهه های اخیر کاهش مرگ و میر به افزایش امید به زندگی منجر شده است.

     

    2-2.بهداشت

          سرمایه انسانی، به عنوان یکی از مهمترین عوامل مؤثر بر رشد اقتصادی، دارای دو جنبه اصلی آموزش و بهداشت است. در مطالعات بین کشوری که در زمینه رشد اقتصادی صورت گرفته است، سرمایه انسانی در بیشتر موارد به مثابه آموزش در نظر گرفته شده و کمتر به بهداشت توجه شده است. اما در مطالعات اخیر، بهداشت نه تنها به عنوان جزئی از سرمایه انسانی، بلکه همزمان و به طور مستقل در مدل های رشد وارد شده و آثار آن بر رشد اقتصادی مورد تحلیل و بررسی قرار گرفته است.

          بهداشت به طور مستقیم و غیر مستقیم بر رشد اقتصادی مؤثر است. ارتقاء بهداشت باعث می شود، سرمایه انسانی از طریق انباشت سرمایه بهداشتی، افزایش یافته و به صورت مستقیم بر رشد تأثیر داشته باشد. از سوی دیگر، ارتقاء بهداشت از طریق افزایش طول عمر و کاهش روزهای کاری که نیروی کار به خاطر بیماری خود یا بستگانش از دست می دهد، باعث ارتقاء بهره وری نیروی کار شده و به طور غیرمستقیم تولید را تحت تأثیر قرار می دهد. همچنین، ارتقاء بهداشت باعث افزایش امید به زندگی شده، در نتیجه تمایل به پس انداز در میان مردم افزایش یافته که باعث افزایش سرمایه گذاری و رشد اقتصادی سریع تر می شود. در مطالعات مربوط به بهداشت و رشد اقتصادی معیارهای مختلفی برای بهداشت در نظر گرفته شده است. از جمله این معیارها می توان به شاخص امید به زندگی، قد و وزن افراد، مخارج بهداشتی دولت، نرخ مرگ و میر کودکان و بزرگسالان و نرخ زاد و ولد، اشاره کرد.

          مخارج بهداشتی دولت، همانند مخارج دولت در آموزش و پرورش، کیفیت منابع انسانی را ارتقاء داده و باعث افزایش امید به زندگی و طول عمر می شود. بنابراین، تمایل به پس انداز و سرمایه گذاری را افزایش داده و باعث رشد اقتصادی سریع تر می شود. همچنین، مخارج بهداشتی دولت از طریق طولانی تر کردن عمر کاری مورد انتظار،کمیت منابع انسانی را در آینده افزایش داده و مکمل سرمایه گذاری های آموزشی خواهد بود. به بیان دیگر، افزایش مخارج بهداشتی دولت باعث ارتقاء بهداشت و سلامت عمومی جامعه شده و از طریق انباشت سرمایه انسانی به طور مستقیم بر رشد اقتصادی مؤثر است. همچنین، افزایش مخارج بهداشتی دولت از طریق افزایش بهره وری نیروی کار باعث بهبود در رشد اقتصادی می شود. در این راستا، مخارج بهداشتی دولت به عنوان معیاری مهم برای بررسی تأثیر بهداشت بر رشد اقتصادی مورد توجه قرار گرفته است.

         به طور کلی، در بررسی رابطه بهداشت و رشد اقتصادی سه رویکرد وجود دارد. در رویکرد اول، اثر رشد اقتصادی بر بهداشت و در رویکرد دوم، اثر بهداشت بر رشد اقتصادی مورد بررسی قرار می گیرد. رویکرد سوم نیز به بررسی اثرات متقابل(همزمان) بهداشت و رشد اقتصادی اختصاص دارد. در این پژوهش، با رویکرد دوم به بررسی و تحلیل اثر بهداشت بر رشد اقتصادی پرداخته ایم.

    2-1-1.نقش دولت در بهبود بهداشت و سرمایه انسانی

         گسترش عدالت اجتماعی از اهداف دولت ها ذکر می شود. دولت ها به غیر از وظایفی چون تأمین قضایی، حقوقی و حفظ و حراست از مرزهای کشور، وظایف و مسؤلیت های سنگینی در زمینه فرهنگ، آموزش، بهداشت و تأمین اجتماعی نیز به عهده دارند. مسأله بهداشت و درمان و سلامت از نیازهای اساسی و حیاتی افراد جامعه است، به همین دلیل، دولت ها در جهت تأمین خدمات اجتماعی، آموزشی و بهداشتی مشارکت مؤثری دارند. بنابرین مسأله بهداشت و سلامت توجه دولت مردان و سیاست گذاران را به خود جلب کرده است. در اقتصاد بخش عمومی، بهداشت به عنوان یک کالای عمومی مورد توجه قرار می گیرد. سرمایه گذاری دولت ها در زمینه بهداشت، به عنوان یک وظیفه اصلی شناخته شده و کمبود نارسایی در ارائه ی این خدمات در هر کشوری به منزله ی یکی از نقاط ضعف دولت ها محسوب می شود. علاوه بر این، تخصیص بهینه ی منابع در بخش بهداشت، دارای اهمیت ویژه ای است(آقاجانی1376).

         در بیشتر کشورها، بخش عمومی نقش غالب را در ارائه ی خدمات لازم آموزشی و بهداشتی برای ساخت سرمایه انسانی دارد. به این ترتیب، تأثیر این هزینه ها بر شاخص های اجتماعی و تأثیر  هزینه های بیشتر برای مداخله های سیاسی دیگر مانند بهبود در ثبات مالی، به کشورها در برآوردن اهداف توسعه ی هزاره از طریق اثرات سودمند بر رشد اقتصادی کمک می کند(بالداسی[3] 2004).

    2-1-2.تأثیر سلامت بر رشد اقتصادی در سطح خرد و کلان 

          بهبود شرایط زندگی فرد که در نتیجه ی افزایش سطح سلامت رخ می دهد، تأثیراتی هم در سطح خرد با بهبود رفاه فردی و هم در سطح کلان با توسعه اقتصادی کشور دارد.

          در سطح اقتصاد خرد بحث بر سر اثرات مثبت سلامت در مهارت های اکتسابی فردی، بهره وری و درآمد است. سلامت برای افراد و خانواده ها ظرفیت توسعه ی شخصی و امنیت اقتصادی در آینده را به ارمغان می آورد(گریم[4]2010).

          در سطح کلان، چون جمعیت سالم، تولیدی بیش از جمعیت بیمار دارند، بنابرین با بهبود وضعیت سلامت مردم، رشد اقتصادی افزایش می یابد(هارتویگ[5] 2010).

         رشد هزینه های بهداشتی، نه تنها نشان دهنده ی توسعه اقتصادی است، بلکه نشان می دهد که ارتقای کیفیت زندگی افراد، یک هدف مشترک میان ملت هاست. در سال های اخیر رشد هزینه های بهداشتی بزرگتر از رشد اقتصادی شده است(ونگ2011).

         بهبود سلامت و افزایش طول عمر افراد فقیر هدف اساسی توسعه ی اقتصادی است و این وسیله ای برای دست یابی به اهداف مربوط به کاهش فقر است. ارتباط سلامت با کاهش فقر و رشد اقتصادی بلندمدت بسیار قوی است(هارتویگ2010).

  • فهرست و منابع پایان نامه تأثیر مخارج دولت روی سلامت و بهداشت بر رشد اقتصادی ایران

    فصل یکم : کلیات  تحقیق .........................................................................................................................................  1

    1-1) مقدمه................................................................................................................................................................. 2

    1-2) بیان مسأله........................................................................................................................................................ 2

    1-3)  حدود پژوهش.................................................................................................................................................   3

    1-4)  فرضیه پژوهش................................................................................................................................................   3

    1-5)  اهداف پژوهش................................................................................................................................................ ..3

    1-6)  خلاصه و مراحل روش پژوهش ......................................................................................................................  4

     

    فصل دوم :  ادبیات موضوع ...................................................................................................................................    5

    2-1)  مقدمه............................................................................................................................................................... 6

     2-2)  بهداشت .........................................................................................................................................................   7

    2-1-1) نقش دولت در بهبود بهداشت و سرمایه انسانی....................................................................................    8

    2-1-2) تأثیر سلامت بر رشد اقتصادی در سطح خرد و کلان...........................................................................   9

    2-3)جایگاه سرمایه های انسانی در الگوی رشد اقتصادی ..............................................................................   10

    2-4)مروری بر نظریه های رشد اقتصادی ...........................................................................................................   12

    2-4-1)نظریه کلاسیک رشد.................................................................................................................................    12

    2-4-2)نظریه رشد هارود-دومار.........................................................................................................................    13

    2-4-3)نظریه های نئوکلاسیک رشد..................................................................................................................    14

    2-4-3-1)الگوی رشد سولو..................................................................................................................................    14

    2-4-4)الگوی رشد درون زا..................................................................................................................................    16

    2-4-4-1)سرمایه انسانی لوکاس.........................................................................................................................    17

    2-4-4-2)الگوهای AK........................................................................................................................................    21

    2-4-4-3)الگوی مبتنی بر تحقیق و توسعه یاR&D......................................................................................    24

    2-5)مبانی نظری.................................................................................................................................................... ...25

    2-6)پژوهش های انجام شده................................................................................................................................    28

    2-6-1)مطالعات صورت گرفته خارجی...............................................................................................................    28

    2-6-2)مطالعات انجام شده در داخل.................................................................................................................    33

    2-6-3)جمع بندی مطالعات................................................................................................................................    36

     

    فصل سوم : روش تحقیق  .......................................................................................................................................  37

    3-1) مقدمه .............................................................................................................................................................   38

    3-2) روش تحقیق  ................................................................................................................................................   38

    3-3) آزمون مانایی ............................................................................................................  39

    3-4) آزمون ریشه واحد فیلیپس- پرون  ...........................................................................................................   40

    3-5) الگوهای پویا...................................................................................................................................................   41

    3-5-1) الگوهای پویای ARDL  ........................................................................................................................  42

    3-5-2) الگوی پویای خودرگرسیونی با وقفه های توزیعی ARDL   ...........................................................   43

    3-6) منابع داده ها .................................................................................................................................................  45

    3-7) مدل های تحقیق ..........................................................................................................................................  46

     

    فصل چهارم  : یافته ها............................................................................................................................................. 48

    4-1) مقدمه..............................................................................................................................................................   49

    4-2) توصیف داده ها ..............................................................................................................................................  49

    4-3)  بررسی آزمون مانایی  .................................................................................................................................  52

    4-4) نتایج آزمون فیلیپس- پرون ......................................................................................................................  54

    4-5) برآورد مدل کوتاه مدت................................................................................................................................. 55

    4-6) تخمین رابطه بلند مدت    ........................................................................................................................... 57

     

    فصل پنجم :  نتیجه گیری و پیشنهادها ...............................................................................................................    60

    5-1) نتیجه گیری....................................................................................................................................................   61

    5-2) پیشنهادها......................................................................................................................................................   62

    5-2-1) پیشنهاد برای پژوهش های آتی.............................................................................................................. 62

    فهرست منابع فارسی .............................................................................................................................................  64

    فهرست منابع لاتین................................................................................................................................................. 68

    پیوست........................................................................................................................................................................ 71

    چکیده لاتین............................................................................................................................................................. 92

  • ثبت سفارش
    عنوان محصول
    قیمت