پایان نامه تاثیر شوک های نفتی بر رشد اقتصادی در کشور های نفت خیز منا

  • Code: # 29641

  • تعداد صفحات: 105
  • فرمت فایل: مشخص نشده
  • سال: مشخص نشده
  • مقطع: مشخص نشده
  • دسته بندی: محیط زیست و انرژی
قیمت: ۳۵,۰۰۰ تومان
۶۵,۰۰۰ تومان
دانلود فایل
  • خلاصه
  • فهرست و منابع
  • خلاصه پایان نامه تاثیر شوک های نفتی بر رشد اقتصادی در کشور های نفت خیز منا

    پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد (M.A )

    رشته: اقتصاد

    گرایش : اقتصاد انرژی

    پاییز 1393

    چکیده پایان نامه (شامل خلاصه، اهداف، روش های اجرا و نتایج به دست آمده):

    منابع طبیعی از جمله نفت یکی از مهم ترین منابع ثروت ملی در جهان محسوب می شود. تصور اینگونه است که درآمد های فراوان حاصل از منابع طبیعی برای یک کشور ایجاد ثروت می کند و پیشرفت اقتصادی، تسریع سرمایه گذاری و کاهش فقر را به دنبال خواهد داشت اما همواره مشاهدات تجربی نشان داده است که اثر مخرب وابستگی دولت ها به درآمد منابع طبیعی از جمله نفت همواره وجودداشته بطوریکه در سال های متمادی نفت بعنوان یکی از عواملی که می تواند با تامین ارز برای کشور های  جهان سوم مفید و مثمرثمر باشد شناخته می شده است و می توانسته برای کشورهایی که از وجود انحصاری و طبیعی آن بهره مند هستند، به عنوان یک اهرم مثبت در جهت رشد و توسعه اقتصادی عمل کند اما هرگز این چنین نشده است. بر این اساس در این تحقیق به بررسی اثر شوکهای قیمت نفت بر رشد اقتصادی در تعدادی از کشورهای MENA برای دوره زمانی 2012-1996 پرداخته شده است. روش مورد استفاده در این تحقیق روش داده های تابلویی و نرم افزار مورد استفاده نیز Eviews7  بوده است. نتایج تخمین بیانگر این موضوع است که از بین شاخصهای حکمرانی خوب، کنترل فساد و حاکمیت قانون دارای اثر مثبت و معنادار بر تولید ناخالص داخلی هستند و بی ثباتی سیاسی و حق اظهار نظر و پاسخگویی( به علت پایین بودن درجه دموکراسی در این کشورها ) دارای اثر منفی بر تولید ناخالص داخلی می باشند. آزادی تجاری نیز در این کشورها دارای اثر مثبت و معنادار بر تولید ناخالص داخلی است ولی اندازه دولت اثر معناداری بر آن ندارد. قیمت نفت در حالت عادی دارای اثر مثبت و جمعیت دارای اثر منفی بر رشد اقتصادی است. اثر شوک قیمتی نفت دارای اثر منفی بر رشد اقتصادی در این کشورهاست. لذا بنابر نتایج تحقیق فرضیه این تحقیق رد می شود و اثر شوکهای نفتی بر رشد اقتصادی در این کشورها در این دوره زمانی مثبت نمی باشد.

    کلمات کلیدی: شوک های نفتی، رشد اقتصادی، کشورهای منا.

    فصل اول:

    کلیات تحقیق

     

    1-1مقدمه

    منابع طبیعی از جمله نفت یکی از مهم ترین منابع ثروت ملی در جهان محسوب می شود.تصور اینگونه است که درآمد های فراوان حاصل از منابع طبیعی برای یک کشور ایجاد ثروت می کند و پیشرفت اقتصادی می­کند ، تسریع سرمایه گذاری و کاهش فقر را به دنبال خواهد داشت اما همواره مشاهدات تجربی نشان داده است که اثر مخرب وابستگی دولت ها به درآمد منابع طبیعی از جمله نفت همواره وجودداشته بطوریکه در سال های متمادی نفت بعنوان یکی از عواملی که می تواند با تامین ارز برای کشور های  جهان سوم مفید و مثمرثمر باشد شناخته می شده است و می توانسته برای کشورهایی که از وجود انحصاری و طبیعی آن بهره مند هستند ، به عنوان یک اهرم مثبت در جهت رشد و توسعه ی اقتصادی عمل کند اما هرگز این چنین نشده است.بانک جهانی استفاده از شو کها و درآمد های نفتی به نحوی که آسیب های اقتصادی را به حداقل و توسعه اقتصادی را به حداکثر برساند به عنوان بزرگترین چالش کشور های در حال توسعه صادرکننده ی نفت خام بر شمرده است.

    نوسانات قیمت نفت یکی از عوامل اصلی بسیاری از بحرانهای اقتصادی در میان کشورهای وارد کننده و صادر کننده نفت است. به همین جهت، بررسی اثر تکانه های قیمت نفت بر اقتصاد کشورهای صادرکننده نفت که در آن، درآمد حاصل از صدرو نفت به عنوان موتور محرکه‌ی اقتصاد شناخته می شود، ضروری است. برای کشورهای صادرکننده نفت، درآمدهای حاصل از فروش نفت، منبع بسیار مهمی از درآمدهای مالی و ارزی دولتها را تشکیل می دهد. وابستگی این درآمدها به قیمت نفت در بازار جهانی نفت به بروز عدم تعادل و حتی بحران منجر می شود مگر آن که سیاست های صحیحی در مواجهه با این نوسانات از سوی دولت‌ها اتخاذ شود. اولین تکانه ی نفتی در اکتبر سال 1973 به دنبال حمله ی سوریه و مصر به اسرائیل رخ داد که منجر به کمبود عرضه ی نفت و رشد قیمت ها در طول یک سال از 4 به 12دلار شد. اقتصاد کشورهای صنعتی، به عنوان واردکنندگان نفت به شدت تحت تاثیر قرار گرفت و ارمغان این تکانه برای آنان چیزی جز تورم رکودی نبود. این امر سبب شد که سیاست گزاران این کشورها، برنامه ریزی بلند مدت و جامعی را برای مقابه با این بحران ها آغاز کنند. از آنجا که بیش ترین مطالعات انجام شده در این زمینه، حوزه‌ی کشورهای وارد کننده نفت را شامل میشود، این مطالعه اثر تکانه‌های قیمت نفت بر رشد اقتصادی کشورهای منتخب عضو منا (صادر کننده نفت) را بررسی می کند. بدنبال اختلالات بازارهای جهانی نفت در دهه 1970 و به تبع آن نوسانات چرخه‌های تجاری، توضیحات تئوریکی در مورد رابطه تغیرات قیمت نفت و نوسانات ناشی از آن در سطح کلی فعالیت های اقتصادی (مطالعه فلیپس 1978، پیرس و انزلز 1974، گوردن 1975، مورک و هال[1] 1980،) ارائه شد (مورک و همکاران[2] 1989،) اولین بررسی تجربی نیز درباره این موضوع و توسط داربی[3] (1982) انجام شد وی در مطالعه ی خود رابطه ی معنی داری میان تغییرات قیمت نفت و درآمد حقیقی کشورهای توسعه یافته پیدا نکرد. اما همیلتون [4](1983)، درصد رشد قیمت های اسمی نفت را به عنوان شاخص نوسانات قیمتی نفت در نظر گرفت و با استفاده از آن نشان داد که تغییر در قیمت نفت علت تغییر در تولید ناخالص داخلی و بیکاری است و افزایش قیمت نفت باعث کاهش شدید تولید ناخالص داخلی در آمریکا می شود. بدنبال کاهش قیمت نفت در سال 1986 و عدم افزایش فعالیت‌های اقتصادی مطابق با آنچه که مطالعات پیشین بیان می کردند، تاثیر نا‌متقارن شوک های قیمتی مثبت (رشد افزایشی قیمت) و منفی (رشد کاهشی قیمت) نشان می دهد که افزایش قیمت نفت نتایج مطالعه همیلتون را بدنبال دارد، اما کاهش قیمت نفت در مقایسه با افزایش آن اثر کمتری بر تولید دارد. پیندایک [5](1991) در طی یک بررسی تحقیقاتی مربوط به نااطمینانی و سرمایه گذاری، نشان داد که نوسانات و نااطمینانی قیمت نفت در رکود 1980 و 1982 اقتصاد آمریکا نقش داشته است . لی و همکاران [6](1995) بیان کردند که افزایش قیمت نفت، به مقیاس نوسانات قیمت نفت (نااطمینانی قیمتی) بستگی دارد لذا لازم است حتی در بحث تصریح نا متقارن شوک ها نیز، نوسانات قیمت نفت در نظر گرفته شوند بر همین اساس لی و همکاران تصریح جدیدی از شوک های منفی و مثبت نفت را بر اساس قیمت های واقعی نفت به صورت نرمالیزه شده با استفاده از مدل ناهمسان واریانس شرطی اراءه کردند و سپس با استفاده از یک مدل VAR و تصریح های حدید، تاثیر نامتقارن شوک های نرمالیزه[7] شده نفتی را بر فعالیت های اقتصادی نشان دادند. روتمبرگ و وودفرود[8] (1996) نیز در طی مطالعه ای نشان می دهند که نوسانات قیمت نفت با فرض درجه‌ای نسبتاً کم از رقابت ناقص، کاهش تولید و دستمزهای واقعی را در اقتصاد آمریکا به دنبال دارد. بطوری که یک درصد افزایش(کاهش) در قیمت نفت بعد از 5 الی 7 فصل 25 درصد کاهش(افزایش) تولید، بعد از 5 یا 6 ماه 1درصد کاهش(افزایش) در دستمزهای را منجر می شود. فیدربر[9] (1996)، از انحراف معیار ماهیانه قیمت نفت به عنوان شاخص نوسانات قیمت نفت استفاده کرده است. وی در مطالعه خود نشان داد که افزایش قیمت نفت همواره با نوسانات و تلاطم های بزرگ همراه بوده است و تاثیر این نوسانات بر فعالیت های اقتصادی ایالات متحده نسبت به تاثیر متغیرهای پولی و حتی خود قیمت نفت به مراتب قوی‌تر و بزرگ‌تر است ، بطوری که نوسانات قیمت نفت بیش از هر متغیر دیگری نوسان فعالیت های تولیدی بخش صنعت را توضیح می دهند. در نهایت وی نشان داد که نوسانات قیمت نفت بعد از یک سال تاثیر منفی بر رشد اقتصادی ایالات متحده دارند. در همان سال هوکر (1996) ، در مطالعه خود به این نتیجه می‌رسد که قبل از اولین شوک نفتی(1973)، 10 درصد افزایش قیمت نفت بعد از 3یا 4فصل در آمریکا 6درصد کاهش رشد اقتصادی را بدنبال داشته است اما پس از اولین شوک نفتی (1973) قیمت‌های نفت، علت گرنجری بعضی از متغیرها مانند میزان بیکاری، تولید ناخالص واقعی داخلی و اشتغال نیست، همچنین بدلیل اثر ناچیز کاهش قیمت نفت در دهه 1980 نسبت به اثر قابل توجه افزایش قیمت نفت در دهه 1973 بر اقتصاد کلان آمریکا، تاثیر شوک‌های نفتی بر اقتصاد نامتقارن است. همیلتون (1996) در پاسخ به هوکر (1996)، در مقاله خود بیان کرد؛ برای اطلاع از تاثیر شوک‌های قیمتی نفت بر مصرف و سرمایه‌گذاری، باید قیمت جاری نفت با قیمت یک سال قبل (4فصل گذشته) مقایسه شود. وی در این مطالعه نیز، ارتباط مستقیم بین شوک‌های مثبت نفتی و فعالیت‌های اقتصادی را نشان داد. البته هوکر و همیلتون هر دو در مطالعات خود نشان دادند که تغییرات و نوسانات قیمت نفت نسبت به خود قیمت نفت در توضیح متغیرهای کلان اقتصادی نقش بیشتری دارند. همیلتون (2003) در مطالعه جدید خود با استفاده از مدل VAR که عامل اصلی تورم در تجارت جهانی، شوک‌های مثبت نفتی است و افزایش قیمتی که بعد از یک دوره ثبات قیمت نفت رخ می‌دهد نسبت به افزایشی که بعد از یک دوره کاهش قیمت نفت صورت می‌پذیرد اثر بیشتری بر اقتصاد دارد. گوآ و کلیسن[10] (2005) با بکارگیری واریانس فصلی قیمت‌های معاملات آتی نفت در بورس NYMEX به عنوان شاخص نوسانات قیمت نفت، نشان داد که نوسانات قیمت نفت تاثیر منفی بر سرمایه‌گذاری ثابت، مصرف، اشتغال و تاثیر مثبت بر نرخ بیکاری در اقتصاد آمریکا دارد.  رفیق و همکاران (2009)، با استفاده از نوسانات مشاهده شده در قیمت نفت و روش VAR نشان داده اند که نوسانات قیمت نفت بر متغیرهای کلان اقتصادی کشور تایلند تاثیر معنی داری دارد بطوری که این نوسانات بر بیکاری تاثیر مثبت و بر سرمایه گذاری تاثیر منفی دارد. علمی و جهادی (2011) با استفاده از مدل VAR نشان دادند که کشورهای عضو OPEC در کوتاه مدت و بلند مدت به شدت به نفت وابسته هستند و صرفا در کوتاه مدت دلیل اصلی نوسانات اقتصادی کشورهای OCED نوسانات قیمت نفت  هستند. آنها در آخر پیشنهاد می کنند کشورهای عضو OPECاز تجارب کشورهای OECD همچون نروژ که صادر کننده نفت نیز محسوب می شوند، برای کاهش وابستگی به نفت استفاده کنند. الهادی اروری و همکاران (2011) با استفاده از مدل VAR-GARCHانتقال نوسانات را بین بازارهای جهانی نفت و بورس اوراق بهادار کشورهای  GCCبررسی کردند، آنها نشان دادند رابطه ی دو طرفه ای بین نوسانات قیمتی در بازارهای جهانی نفت و بازدهی بورس در کشورهای GCCوجود دارد و در اغلب موارد، نوسانات از بازارهای جهانی به بازارهای بورس انتقال می یابد. رحمان و سرلیتز (2012) با استفاده از مدلهای VARMA, GARCH, BEKK نشان دادند که فرآیند شرطی واریانس- کوواریانس بین رشد تولید و تغییرات واقعی نفت به صورت غیر قطری و نا متقارن معنی دار است همچنین افزایش نااطمینانی قیمت نفت باعث رشد پاییین فعالیت های اقتصادی در کانادا می شود. چن و هسو[11](2012) با استفاده از داده های پانل مربوط به 84 کشور جهان نشان دادند که نوسانات قیمت نفت باعث کاهش تجارت بین الملل می شود. جوهر علی احمد و همکاران (2012)، با تجزیه نوسانات قیمت نفت به دو جز نوسانات ثابت و نوسانات زودگذر(انتقالی) بوسیله ی مدل CGARCH، نشان دادند که شوک های قیمتی نفت تاثیر نامتقارن بر نوسانات زودگذر قیمت نفت دارند و در ادامه با استفاده از روش VAR نشان دادند که نوسانات زودگذر تاثیر منفی بر تولید صنایع آمریکا دارد همچنین این نوسانات باعث افزایش سطح عمومی قیمت ها و قیمت کالاهای غیر انرژی می شود

    -2. اهداف تحقیق

    در این تحقیق هدف بررسی تاثیر شوک های نفتی بر رشد اقتصادی در کشورهای منتخب نفت خیز منا  می­باشد.

    1-3.ضرورت و اهمیت موضوع تحقیق

  • فهرست و منابع پایان نامه تاثیر شوک های نفتی بر رشد اقتصادی در کشور های نفت خیز منا

    فصل اول:  کلیات تحقیق.. 1

    1-1مقدمه 2

    1-2 اهداف تحقیق. 6

    1-3ضرورت و اهمیت موضوع تحقیق. 6

    1-4سوالات و فرضیه های تحقیق : 12

    1-4-1سوالات تحقیق: 12

    1-4-2فرضیه های تحقیق : 12

    1-5- مدل تحقیق : 12

    1-6تعاریف عملیاتی متغیر ها و واژگان کلیدی. 13

    1-7 روش تحقیق. 15

    1-8 قلمرو تحقیق. 15

    1-9 جامعه و حجم نمونه 15

    1-10محدودیت ها و مشکلات تحقیق. 15

    فصل دوم:  ادبیات موضوع و پیشینه تحقیق.. 16

    2-1 مقدمه 17

    2-2 کشورهای منا 19

    2-3 دلایل اصلی افزایش قیمت های نفت.. 24

    2-3-1 تنگناهای پالایش جهانی. 24

    2-3-2 مکانسیم تاثیر گذاری قیمت نفت بر اقتصاد کلان. 25

    2-4 قیمت نفت و به کارگیری اشتغال عوامل. 26

    2-4-1 اثر جانشینی : 26

    2-4-2  اثر در آمدی. 27

    2-4-3  اثر چرخشی. 27

    2-5  قیمت نفت و رشد اقتصادی. 27

    2-6 سیاست ایجادصندوق ذخیره ارزی به منظورکاهش آثار زیانبار نااطمینانی. 30

    2-6-1 صندوق تثبیت.. 32

    2-6-2-صندوق بین نسلی. 32

    2-7 نقش نفت واثرات آن درتولید ناخالص ملی. 32

    2-8 مروری بر روند تاریخی تکانه های قیمت نفت.. 33

    2-9 مقایسه اثر شوک های مثبت و منفی قیمت نفت.. 36

    2-10 شوک های نفتی. 39

    2-10-1اثر شوک های نفتی بر کسری بودجه 42

    2-10 -2 بررسی کسری بودجه در اقتصاد ایران. 43

    2-11پیشینه تحقیق. 45

    2-11 -1مطالعات خارجی. 45

    2-11-2مطالعات داخلی. 46

    2-12جمع بندی؛ 47

    فصل سوم: روش شناسی تحقیق یا متدولوژی تحقیق.. 48

    1-3مقدمه: 49

    3-2 روش تحقیق. 49

    3- 3 روش تخمین. 50

    3-4- قلمرو زمانی. 50

    3-5 قلمرو مکانی. 50

    3-6- روش جمع آوری اطلاعات.. 50

    3-7- جامعه آماری. 50

    3-8- ابزار تجزیه و تحلیل داده ها 51

    3-9- روش تخمین مدل. 51

    3-9-1- معرفی روش تحقیق : 51

    3-9-2- داده های تابلوئی. 51

    3-9-3- روش تخمین در داده های تابلوئی. 52

    3-9-4- مدل اثرات ثابت.. 55

    3-9-5- آزمون هاسمن. 56

    3-9-6- اثرات تصادفی. 58

    3-10-  شرحی بر داده های آماری. 62

    3-11- معرفی مدل و داده های مورد استفاده 62

    3-12- جمع بندی. 63

    فصل چهارم : برآورد مدل وتحلیل فرضیه تحقیق...................................................65

    4-1- مقدمه :...................................................................................................65

    4-2- معرفی مدل و روش تحقیق. 65

    4-2-1- مدل تحقیق. 65

    4-3- روش تحقیق. 67

    4-4- آزمون مانایی و نامانایی متغیرها 67

    4-5- کشورهای مورد بررسی. 69

    4-6- آزمون F-limer 69

    4-7- آزمون هاسمن. 70

    4-8- نتایج برآورد مدل تحقیق. 70

    جدول4-4، نتایج تخمین با روش GLS. 71

    فصل پنجم: نتیجه گیری و پیشنهادات.. 76

    5-1- مقدمه 77

    5-2- نتایج تحقیق. 78

    5-3- آزمون فرضیه 78

    5-4- توصیه های سیاستی و پیشنهادات.. 79

    منابع و مآخذ. 82

    پیوست    87

  • ثبت سفارش
    عنوان محصول
    قیمت