پایان نامه بررسی تطبیقی حکمت در شعر مولانا و متنبی

فهرست پایان نامه بررسی تطبیقی حکمت در شعر مولانا و متنبی

فهرست:

مقدمه.................................................................................................................................. 1

اهمیت پژوهش...................................................................................................................... 1            

فرضیه­های پژوهش................................................................................................................. 1

اهداف پژوهش....................................................................................................................... 1

پیشینه­ی پژوهش................................................................................................................... 2

دلایل انتخاب دو شاعر............................................................................................................ 2

سؤالات پژوهش..................................................................................................................... 3

روش پژوهش................................................................................................................................................................ 3

فصل اول: ادبیات تطبیقی

ادبیات تطبیقی.............................................................................................................................................................. 6

تعریف ادبیات تطبیقی................................................................................................................................................ 6

پیشینه­ی پژوهش­های تطبیقی................................................................................................................................ 7

اهمیت ادبیات تطبیقی............................................................................................................................................... 8

ادبیات تطبیقی و جهان عرب ................................................................................................................................ 10

پژوهش های تطبیقی در زبان عربی..................................................................................................................... 11 

ادبیات تطبیقی در ایران .......................................................................................................................................... 11

نتیجه............................................................................................................................................................................. 13

فصل دوم: حکمت

حکمت........................................................................................................................................................................... 15

حکمت در لغت........................................................................................................................................................... 15

حکمت در یونان قدیم............................................................................................................................................... 15 

حکمت در قرآن.......................................................................................................................................................... 15

حکمت نظری و حکمت عملی............................................................................................................................... 16

حکمت در ادبیات عربی............................................................................................................................................ 17

حکمت در ادبیات فارسی......................................................................................................................................... 18

نتیجه............................................................................................................................................................................. 19

فصل سوم: شرح­حال متنبی و مولانا

سرگذشت متنبی........................................................................................................................................................ 21

دوره­ی آغازین زندگی متنبی.................................................................................................................................. 21

دوره­ی دوم زندگی متنبی........................................................................................................................................ 23

دوره­ی سوم زندگی متنبی...................................................................................................................................... 23         

دوره­ی چهارم زندگی متنبی................................................................................................................................... 24

شأن و منزلت متنبی................................................................................................................................................. 24

ارزش ادبی شعر متنبی............................................................................................................................................ 27

حکمت والای متنبی................................................................................................................................................. 28

تأثیرگذاری متنبی در ادبیات فارسی.................................................................................................................... 29 

سرگذشت مولانا.......................................................................................................................................................... 31

دیدار با شمس............................................................................................................................................................. 31

مرگ مولانا.................................................................................................................................................................... 32

آثار مولانا....................................................................................................................................................................... 32

شروح مثنوی مولانا.................................................................................................................................................... 33

منزلت ادبی مولانا....................................................................................................................................................... 34

حکمت-عقل و مولانا................................................................................................................................................. 35

نتیجه............................................................................................................................................................................. 37

فصل چهارم: تأثیرپذیری مولانا از متنبی

انس و اهتمام مولانا به اشعار متنبی.................................................................................................................... 39

ردپای متنبی در آثار مولانا...................................................................................................................................... 40

اول.................................................................................................................................................................................. 40                             ...........................................................................................................................................................................................  

دوم................................................................................................................................................................................. 41

سوم................................................................................................................................................................................ 41

چهارم............................................................................................................................................................................. 42

پنجم.............................................................................................................................................................................. 42                  

ششم.............................................................................................................................................................................. 43

هفتم.............................................................................................................................................................................. 43

هشتم............................................................................................................................................................................. 44

نهم.................................................................................................................................................................................. 44

دهم................................................................................................................................................................................ 45

یازدهم........................................................................................................................................................................... 45

دوازدهم......................................................................................................................................................................... 46         

سیزدهم......................................................................................................................................................................... 46

چهاردهم....................................................................................................................................................................... 46

پانزدهم.......................................................................................................................................................................... 47

شانزدهم........................................................................................................................................................................ 47         

نتیجه............................................................................................................................................................................. 49

فصل پنجم: بررسی تطبیقی مفاهیم حکمت­آمیز متنبی و مولانا

مفاهیم حکمت آمیز ................................................................................................................................................. 51              

ضرب­المثل­ با مضمون مشترک در اشعار متنبی و مولانا................................................................................ 51

شعر متنبی و مفاهیم حکمت­آمیز......................................................................................................................... 52

شعر مولانا و مفاهیم حکمت­آمیز........................................................................................................................... 52

1-زندگی و دنیا از جهان­بینی متنبی................................................................................................................... 53

1- زندگی  و دنیا از جهان­بینی مولانا.................................................................................................................. 59

2-اصل و نسب از جهان­بینی متنبی..................................................................................................................... 61         

2-اصل و نسب از جهان­بینی متنبی..................................................................................................................... 62

3-فضیلت علم و دانش از جهان­بینی متنبی...................................................................................................... 62

3-فضیلت علم و دانش از جهان­بینی مولانا......................................................................................................... 63

4-عقل و خرد از جهان­بینی متنبی....................................................................................................................... 63

4-عقل و خرد از جهان­بینی مولانا......................................................................................................................... 65

5-جهل و نادانی از جهان بینی متنبی................................................................................................................. 66

5-جهل و نادانی از جهان بینی مولانا................................................................................................................... 67

6-رنج و تلاش برای رسیدن به گنج و آرمان­های بلندمرتبه از جهان­بینی متنبی.................................. 68

6-رنج و تلاش برای رسیدن به گنج و آرمان­های بلندمرتبه از جهان­بینی مولانا..................................... 69

7-صبر و بردباری از جهان­بینی متنبی................................................................................................................. 69

7-صبر و بردباری از جهان­بینی مولانا................................................................................................................... 70

8-خیر و رحمت از درون سختی­ها از جهان­بینی متنبی............................................................................... 72

8-خیر و رحمت از درون سختی­ها از جهان­بینی مولانا.................................................................................. 72

9-احسان ونیکی از جهان­بینی متنبی.................................................................................................................. 72

9-احسان ونیکی از جهان­بینی مولانا.................................................................................................................... 74

10-بخشش و لطف بی­چشم­داشت از جهان­بینی متنبی................................................................................ 75

10-بخشش و لطف بی­چشم­داشت از جهان­بینی مولانا.................................................................................. 75         

11-مشورت از جهان­بینی متنبی.......................................................................................................................... 75

11-مشورت از جهان­بینی مولانا............................................................................................................................. 76

12-لبخند آغازگر دشمنی از جهان­بینی متنبی................................................................................................ 76

12-لبخند آغازگر دشمنی از جهان­بینی مولانا.................................................................................................. 76

13-عدل و انصاف از جهان­بینی متنبی............................................................................................................... 77

13-عدل و انصاف از جهان­بینی مولانا.................................................................................................................. 77

14-اعتدال و میانه­روی ازجهان­بینی متنبی....................................................................................................... 78

14-اعتدال و میانه­روی ازجهان­بینی مولانا.......................................................................................................... 78

15-انجام کار به بهترین شکل از جهان­بینی متنبی........................................................................................ 79

15- انجام کار به بهترین شکل از جهان­بینی مولانا......................................................................................... 79

16-توبه و پشیمانی از اشتباهات از جهان­بینی متنبی.................................................................................... 79

16-توبه و پشیمانی از اشتباهات از جهان­بینی مولانا...................................................................................... 80

17- نیروی جاذبه وگرایش به هم­جنس خود از جهان­بینی متنبی............................................................ 81

17- نیروی جاذبه وگرایش به هم­جنس خود از جهان­بینی مولانا ............................................... 81

18-مشخص شدن هرچیزی به­وسیله ضد و مخالف آن از جهان بینی متنبی......................................... 82

18-مشخص شدن هرچیزی به­وسیله ضد و مخالف آن از جهان بینی مولانا........................................... 82

19- برتری فرع بر اصل از جهان­بینی متنبی.................................................................................................... 83

19- برتری فرع بر اصل از جهان­بینی مولانا....................................................................................................... 83

20-سرشت و باطن بینی از جهان بینی متنبی................................................................................................ 84

20-سرشت و باطن بینی از جهان بینی مولانا.................................................................................................. 85

21-آکل و مأکول از جهان­بینی متنبی................................................................................................................ 85

21-آکل و مأکول از جهان­بینی مولانا................................................................................................................... 86

22-خوی انسان کریم و فرومایه ازجهان­بینی متنبی....................................................................................... 87

22-خوی انسان کریم و فرومایه ازجهان­بینی مولانا......................................................................................... 87

23-ارزش و ضدّ ارزش بودن سخن از جهان­بینی متنبی............................................................................... 88

23-ارزش  و ضدّ ارزش بودن سخن از جهان­بینی مولانا............................................................................... 88

24-یاد و خاطره نیک از جهان بینی متنبی....................................................................................................... 89

24-یاد و خاطره نیک از جهان بینی مولانا......................................................................................................... 90

25-عشق از جهان بینی متنبی............................................................................................................................. 90  

25-عشق از جهان بینی مولانا............................................................................................................................... 90

26-مرگ از جهان­بینی متنبی................................................................................................................................ 91

26-مرگ از جهان­بینی مولانا.................................................................................................................................. 92

نتیجه............................................................................................................................................................................. 94

ملخص الرساله............................................................................................................................................................. 97

فهرست منابع............................................................................................................................................................. 105

چکیده انگلیسی......................................................................................................................................................... 113

 

منبع:

- قرآن

2- نهج­البلاغه

3- ابراهیمی دینانی، غلامحسین، (1385)، پرتو خرد، تهران، انتشارات مهر نیوشا، چاپ اول.

4- ابن­جنّی، ابوالفتح عثمان، (2004)، شرح دیوان المتنبی المسمّی بالفسر، تحقیق و تقدیم رضا رجب، دمشق، دارالینابیع، خمسه المجلدات، الطبعه الأولی.

5- ابن­خلکان، ابوالعباس شمس­الدین أحمدبن محمد، (1984)، وفیات الأعیان و أنباء أبناء الزمان، تحقیق و تعلیق محمد یحیی الدین عبدالحمید، القاهره ، مکتبه النهضه المصریه ، ثمانیه المجلدات، الطبعه الأولی.

6- ابن رشیق القیروانی، ابو علی الحسن، (2001)، العمده فی محاسن الشعر و آدابه و نقده ، بیروت، دار و مکتبه الهلال، ج1و2، الطبعه الاولی.

7- استعلامی، محمد، (1362)، متن و تعلیقات«مثنوی جلال الدین محمد بلخی»، تهران، انتشارات زوار، ج3.

8- اسکندرفر، نگار، (1382)، سمینار جهانی ادبیات داستانی و گفت و گوی فرهنگ­ها، تهران،انتشارات فرخ­نگار-کارنامه، چاپ اول.

9- اسلامی ندوشن، محمد علی، ( 1383)، از رودکی تا بهار، تهران، انتشارات نغمه­ی زندگی، چاپ اول.

10- افلاطون، (1349)، مجموعه آثار افلاطون(رساله ضیافت)، ترجمه­ی محمد حسن لطفی و رضا کاویانی، انتشارات ابن­سینا.

11- افلاکی، احمدبن اخی ناطور، (1961)، مناقب­العارفین، آنکارا، انجمن تاریخ ترک، ج1و2.

12- بحرالعلوم، محمدبن محمد، (1384)، شرح مثنوی، انتشارات اقبال، چاپ اول.

13- البدیعی، یوسف، (لاتا)، الصبح المنبی عن حیثیه المتنبی، دمشق، مکتبه عرفه ، لا طبعه .

14- براون، ادوارد، (1335)، تاریخ ادبی ایران، ترجمه­ و تعلیق علی پاشا صالح، ج2، چاپ دوم.

15- البرقوقی، عبدالرحمن، (2007)، شرح دیوان المتنبی، تحقیق عمرفاروق الطباع و تعلیقه ، بیروت، دارالأرقم، مجلدان، الطبعه الثانیه .

16- البستانی، بطرس، (1986)، ادباء العرب فی العصر العباسی، بیروت، دارالکتاب العربی، الطبعه السادسه .

17- البغدادی، عبد القادر بن عمر، (لاتا)، خزانه الأدب و لبّ لباب لسان العرب، بیروت، دارالصادر، أربعه مجلدات، الطبعه الأولی.

18- بلاشیر، ربجیس، (1975)، ابو الطیب المتنبی، ترجمه­ی ابراهیم گیلانی، دمشق، منشورات وزاره الثقافه، لا طبعه .

19- بلخی، بهاء­الدین بن مولانا، (بی­تا)، با مقدمه و تصحیح جلال­الدین همایی، انتشارات اقبال.

20- ترابی، سید محمد (1382)، نگاهی به تاریخ و ادبیات ایران، تهران، انتشارات ققنوس، چاپ اول.

21- الثعالبی، ابو منصور، (1983)، یتیمه الدهر فی محاسن اهل العصر، شرح و تحقیق مفید محمد قیمه ، بیروت، دار الکتب العلمّیه ، أربعه المجلدات، الطبعه الأولی.

22- الجرجانی، علی­بن عبدالعزیز، (1951)، الوساطه بین المتنبی و خصومه ، تحقیق و شرح محمد ابوالفضل ابراهیم و علی محمد البجاری،القاهره ، دارالإحیاء الکتب العربیه ، الطبعه الثالثه .

23- جعفری، محمد تقی، (1363)، تفسیر و نقد و تحلیل مثنوی جلال الدین محمد بلخی، انتشارات اسلامی، ج9، چاپ دهم.

24- ----------------، (1366)، تفسیر و نقد و تحلیل مثنوی جلال الدین محمد بلخی، انتشارات اسلامی، ج8، چاپ یازدهم.

25- الحاوی، ایلیا، (1990)، المتنبی و سیرته و نفسیه و فنه من خلال شعره، بیروت، دارالثقافه ، الطبعه الأولی.

26- الحداد، نجیب، (1992)، الأدب المقارن بدایه المقارن فی الدراسات العربیه الحدیثه ، القاهره ، ج10.

27- حسن، عباس، (1964)، المتنبی و شوقی: دراسه نقد و موازنه، القاهره ، دارالمعارف، الطبعه الأولی.

28- حسین، طه، (1991)، من تاریخ الأدب العربی، بیروت، دارالعلم للملایین، چاپ پنجم.

29- ---------، (1934)، مع المتنبی، القاهره ، لجنه التألیف و الترجمه .

30- حسینی، عبدالزهرا(1404)، مائه شاهد و شاهد من معانی کلام الإمام علی (ع) فی الشعر ابی الطیب المتنبی، تهران ، مؤسسه نهج البلاغه.

31- حقیقت، عبدالرفیع، (1368)، شاعران زبان پارسی، تهران، شرکت مؤلفان و مترجمان ایران، چاپ اول.

32- حقیقت، عبدالرفیع، (1381)، شاعران بزرگ از رودکی تا بهار، تهران، انتشارات کومش.

34- خرمشاهی، بهاء­الدین، (1376)، دایره ­المعارف تشیع، مؤسسه دایره المعارف تشیع، ج6.

35- الخطیب، حسام، (2003)، آفاق الأدب المقارن عربیاً و عالمیاً، دمشق، دارالفکر، الطبعه الثانیه .

36- خطیب بغدادی،(لاتا)، تاریخ بغداد، بیروت، دارالکتب العلمیه .

37- خلوصی، صفا، (1975)، دراسات فی الأدب المقارن و المذاهب الأدبیه ، البغداد، الرابطه .

38- الخواجا، زهدی صبری، (1982)، موازنه بین الحکمه فی شعرالمتنبی و الحکمه فی شعر ابی العلاء المعری، دار الاصانه ، الطبعه الاولی.

39- دامادی، سید محمد، (1379)، مضامین مشترک در ادب فارسی و عربی، انتشارات دانشگاه تهران، چاپ دوم.

40- دودپوتا، محمدعمر، (1382)، تأثیر شعر عربی بر تکامل شعر فارسی، ترجمه­ی سیروس شمیسا، تهران، صدای معاصر.

41- الدسوقی، عمر، (1950)، فی الأدب الحدیثه ، الجزء الأول،دمشق، دارالفکر، الطبعه الثامنه .

42- دهخدا، علی­اکبر، (1363)، امثال و حکم، تهران، امیرکبیر، چاپ ششم.

43- دیما، الکساندر، (1984)، مبادئ علم الأدب المقارن، ترجمه­ی محمدیونس عباس خلف، بغداد، دارالشؤن الثقافیه العامه .

44- الراغب الاصفهانی، حسین بن محمد، (1970)، المفردات فی الغریب القرآن، بعنایه محمد احمد خلف الله، القاهره ، المکتبه الانجلو المصریه ، الطبعه الأولی.

45---------------------------------، (1961)، محاضرات الأدباء و محاورات الشعراء و البلغاء، بیروت، دارالمکتبه الحیاه

46- رشیدپور، مجید، (1376)، مبانی اخلاق اسلامی، تهران، انجمن اولیاء ومربیان جمهوری اسلامی ایران.

47- رشیدرضا، محمد، (لاتا)، المنار، دارالمعرفه ، ج1، الطبعه الثانیه .

48- رضایی­هفتادری، غلام عباس و حسن زاده نیری، محمدحسن، (1383)، شرح گزیده دیوان متنبی، تهران، انتشارات دانشگاه تهران.

49- زرین­کوب، عبدالحسین، (1365)، ارزش میراث صوفیه، تهران، انتشارات امیرکبیر، چاپ هشتم.

50- ------------------، (1376)،  از کوچه رندان، تهران، انتشارات امیرکبیر.

51- زمانی، کریم، (1374)، شرح جامع مثنوی معنوی، تهران، انتشارات اطلاعات، ج3، چاپ ششم.

52- ----------، (1384)، میناگر عشق، تهران، انتشارات نی، چاپ سوم.

53- زمخشری، محمودبن عمر، (1947)، الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل، نشر ادب الحوزه .

54- الزهیری، محمود، (1368)، الأدب فی ظل بنی بویه، القاهره ، الطبعه الأولی.

55- ساجدی، ثهمورث، (1387)، از ادبیات تطبیقی تا نقد ادبی(مجموعه­ مقالات)، تهران، انتشارات امیرکبیر، چاپ اول.

56- سروش، عبدالکریم، (1379)، قمار عاشقانه شمس و مولانا، تهران، انتشارات صراط.

57- سلماسی­زاده، جواد، (1386)، تفسیر مثنوی مولوی، انتشارات اقبال، چاپ سوم.

58- سلوم، داوود، (1984)، دراسات فی الأدب المقارن التطبیقی، منشورات وزاره الثقافه و الإعلام.

59– شاکر، محمود، (1987)، المتنبی، رساله فی الطریق إلی ثقافتنا، القاهره ، لا طبعه .

60- شاهری، سید علی، (1384)، شهبازان قله­های ادب پارسی، تهران، انتشارات گهبد، چاپ اول.

61- شفیعی کدکنی، محمد رضا، (1359)، شعر معاصر عرب، تهران، انتشارات توس، چاپ اول.

62- -------------------------، (1380)، ادوار شعر فارسی از مشروطیت تا سقوط سلطنت، تهران، سخن، چاپ اول، ویرایش دوم.

63- شمیسا، سیروس، (1372)، کلیات سبک شناسی، تهران، انتشارات فردوسی، چاپ ششم.

64- شهیدی، سید جعفر، (1380)، شرح مثنوی (دفتر ششم)، تهران، انتشارات علمی و فرهنگی، ج4و6و8، چاپ دوم.

65- شیخو، الأب، (1986)، المجانی الحدیثه ، بیروت، دارالمشرق(المطبعه الکائولیکیه ).

66- شیمل، آنه ماری، (1367)، شکوه شمس، با مقدمه­ی سید جلال­الدین آشتیانی، ترجمه­ی حسن لاهوتی، شرکت انتشارات علمی و فرهنگی.

67- صاحب­بن­عباد، اسماعیل­بن­عباد، (1356)، امثال سائره از شعر متنبی، ترجمه و تفسیر و شرح لغات و اعراب: دکتر حریرچی، تهران، سحر.

68- صفا، ذبیح الله، (1368)، تاریخ ادبیات در ایران، تهران، انتشارات فردوسی، ج2، چاپ نهم.

69- صفاری، کوکب، (1357)، افسانه­ها و داستان­های ایرانی در ادبیات انگلیسی، تهران، انتشارات دانشگاه تهران.

70- ضیف، شوقی، (لاتا)، عصرالدول و الامارات و الجزیره العربیه العراق و ایران، القاهره ، دارالمعارف، الطبعه الثانیه .

71- ضیف، شوقی، (لاتا)، الفن و مذاهبه فی شعر العربی، مصر، دارالمعارف، الطبعه العاشره .

72- طباطبائی، محمدحسین، ( 1364)، المیزان، تهران، بنیاد علمی و فکری علامه طباطبائی، ج2، چاپ دوم.

73- الطبرسی، ابوعلی، (1352)، مجمع­البیان، دارالإحیاء التراث العربی، ج2، الطبعه ­الأولی.

74- العاکوب، عیسی، (1989)، تأثیرالحکم الفارسیه فی الادب العربی فی العصر العباسی الاول، دمشق، الطبعه الأولی.

75- العاملی، بهاء الدین، (لاتا)، الکشکول، بیروت، مکتبه الحیاه ، ج1، الطبعه الأولی.

76- عزام، عبدالوهاب، (1968)، ذکری ابی الطیب، القاهره ، دارالمعارف، الطبعه الثانی.

77- عطوی، فوزی، (1989)، المتنبی، شاعر السیف و القلم، بیروت، دار الفکر العربی،الطبعه الأولی.

78- العکبری، أبی البقاء، (1355)، شرح دیوان أبی الطیب المتنبی، بیروت، دارالمعرفه .

79- علوش، سعید، (1987)، مدارس الأدب المقارن، بیروت، المرکز الثقافی العربی.

80- غازی زاهد، زهیر، (1986)، ابو الطیب المتنبی و ظواهر التمرد فی شعره، بیروت، مکتبه النهضه العربیه ، الطبعه الأولی.

81- غنیمی هلال، محمد، (1373)، ادبیات تطبیقی، ترجمه­ی مرتضی آیت الله زاده­ی شیرازی، تهران، انتشارات امیرکبیر، چاپ اول.

82- الفاخوری، حنا، (1378)، تاریخ ادبیات زبان و ادبیات عربی، ترجمه­ی محمدآیتی، تهران، انتشارات توس، چاپ چهارم.

83- فاضلی، محمد، (1372)، التعریف بالمتنبی من خلال أشعاره، مشهد، انتشارات دانشگاه.

84- فرّان،محمد یوسف، (1990)، ابوالطیب المتنبی نشید الصحراء الخالد، بیروت، دار الکتب العلمیه ، الطبعه الأولی

85- فرشیدورد، خسرو، (1373)، درباره­ی ادبیات و نقد ادبی، تهران، انتشارات امیرکبیر.

86- فروخ، عمر، (1985)، تاریخ الأدب العربی، بیروت، دارالعلم، الطبعه الخامسه .

87- فروزان­فر، بدیع­الزمان، (1370)، احادیث معنوی، تهران، امیرکبیر، چاپ پنجم.

88- قاسم نژاد، علی، (1376)، ادب تطبیقی، تهران، دانش­نامه­ی ادب فارسی، سازمان چاپ و انتشارات فرهنگ و ارشاد اسلامی.

89- القرطبی، ابوعبدالله محمدبن احمد، (1967)، الجامع لأحکام القرآن، تقدیم ابواسحق ابراهیم اطفیش، القاهره ، دارالکتب العربی، الجزء الثالث، الطبعه الثالثه .

90- کادن،جی-ای، (1380)، فرهنگ توصیفی ادبیات و نقد، ترجمه­ی کاظم فیروزمندی، تهران، انتشارات شادگان.

91- کاشانی، عزالدین محمود، (بی­تا)، مصباح الهدایه، با مقدمه و تصحیح جلال­الدین همایی، کتابخانه سنایی.

92- کرمانی، صابر، (1364)، سیمای شاعران(شرح حال نمونه­ی آثار شعرای نامی ایران)، انتشارات اقبال، چاپ دوم.

93- کفافی، محمدعبدالسلام، (1382)، ادبیات تطبیقی«پژوهشی در باب نظریه­ی ادبیات و شعر روایی»، ترجمه­ی سید حسین سیدی، مشهد، انتشارات آستان قدس رضوی، چاپ اول.

94- گولپینارلی، عبدالباقی، (1375)، مولانا جلال­الدین: زندگانی، فلسفه، آثار و گزیده­ای از آن­ها، ترجمه و توضیحات دکتر توفیق سبحانی، تهران، پژوهش­گاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، ویرایش دوم، چاپ سوم.

95- گویارد، ام.اف، (1374)، ادبیات تطبیقی، ترجمه­ی علی اکبرخان محمدی، تهران، انتشارات پاژنگ، چاپ اول.

96- متنبی، احمدبن حسین، (1407)، الدیوان، شرح عبدالرحمن برقوقی، بیروت، دارالکتاب العربی، الطبعه الأولی.

97- محفوظ، حسین علی، (1377)، متنبی و سعدی و مأخذ مضامین سعدی در ادبیات عربی، تهران، انتشارات روزنه، چاپ دوم.

98- مصاحب، غلام­حسین، (1354)، دایره ­المعارف فارسی، انتشارات فرانکلین، ج1، چاپ اول.

99-مصطفوی، حسن، (1360)، مصباح الشریعه ، انجمن حکمت و فلسفه­ی ایران.

100- مطهری، مرتضی، (1367)، آشنایی با علوم اسلامی، تهران، انتشارات صدرا، ج2، چاپ پنجم.

101- مقدسی، ابوالحسن امین، (1386)، ادبیات تطبیقی با تکیه بر مقارنه­ی ملک الشعراء محمدتقی بهار و امیرالشعراء احمدشوقی، تهران، انتشارات دانشگاه تهران.

102- مکارم­شیرازی، ناصر، (1362)، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الإسلامیه ، ج1.

103- منوچهریان، علیرضا، (1382)، ترجمه وتحلیل دیوان متنبی، همدان، انتشارات نورعلم،ج 1و2، چاپ اول.

104- مولوی، جلال­الدین محمد بلخی، (1378)، مثنوی معنوی، به کوشش رینولدالین نیکلسون، تهران، نشر طلوع، چاپ ششم.

105-------------------------------------، فیه مافیه، ازگفتار مولانا جلال­الدین محمد بلخی، تهران، انتشارات امیرکبیر، چاپ هفتم.

106---------------------------------، (1363)، کلیات شمس، با تصحیح و حواشی بدیع­الزمان فروزان­فر، تهران، انتشارات امیرکبیر، ج4و7، چاپ سوم.

107--------------------------------، (1365)، مجالس سبعه، با تصحیح و توضیحات دکتر توفیق سبحانی، تهران، انتشارات کیهان.

108--------------------------------، (1335)، مکتوبات مولانا جلال­الدین رومی، با مقدمه و حواشی و تعلیقات یوسف جمشیدی­پور و غلام­حسین امین، تهران، بنگاه مطبوعاتی پاینده.

109- ندا، طه، (1387)، ادبیات تطبیقی، ترجمه­ی هادی نظری منظم، تهران، نشر نی، چاپ دوم.

110-------، (1380)، ادبیات تطبیقی، ترجمه­ی زهرا خسروی، تهران، نشر و پژوهش فروزان روز، چاپ اول.

111- الواحدی، ابوالحسن علی بن احمد النیشابوری، (1861)، شرح دیوان المتنبی، بیروت، دار صادر، ج1، الطبعه الأولی.

112- ولک، رنه ووارن، آوستن، ( 1373)، نظریه­ی ادبیات، ترجمه­ی ضیاء موحد و پرویز مهاجر، تهران، انتشارات علمی و فرهنگی.

113- همایی، جلال­الدین، (بی­تا)، تاریخ ادبیات ایران، تهران، انتشارات هما، ج2، چاپ سوم.

114- الیازجی، ناصیف بن عبدالله، (1882)، العرف الطیب فی شرح دیوان أبی الطیب، بیروت، مطبعه القدّیس جارجیوس.

115- یاقوت الحموی، أبو عبدالله شهاب الدین، (1991)، معجم الأدباء، إرشاد الأریب إلی معرفه الأدیب، بیروت، دارالکتب العلمیه ، ستّه المجلدات، الطبعه الأولی.

116- یثربی، سید یحیی، (1385)، حکمت اشراق سهروردی، قم، مؤسسه بوستان کتاب.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

مقالات

117- ابن رسول، سید محمد رضا، (1386)، مولوی و متنبی،فرهنگ، 64-63، صص60-1.

118- احمدلو، زهرا، (1389)، بررسی تطبیقی خردگرایی در اشعار متنبی و ناصر خسرو، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه اراک

119- حدیدی، جواد، (1351)، ادبیات تطبیقی پیدایش و گسترش، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه مشهد، دوره­ی هشتم، شماره سوم،ص 23.

120- حمیدی، سیدجعفر، (1386)، ادبیات تطبیقی، فصلنامه­ی ادبیات تطبیقی دانشگاه آزاد اسلامی واحد جیرفت، سال اول، شماره­ی یک، صص19-9

121- رادفر، ابوالقاسم، (1388)، درآمدی تطبیقی بر شعر فارسی و اردو در دوره­ی مشروطه، فصلنامه­ی ادبیات تطبیقی دانشگاه آزاد اسلامی جیرفت، سال اول، شماره­ی نه، صص69-58.

122- رمضانی، علی، (1380)، تأثیر ادبیات عرب بر مثنوی معنوی، کیهان فرهنگی، شماره 179، صص43-40.

123- سبزیان­­پور، وحید، (1384)، جستاری در کشف ریشه­های ایرانی مفاهیم مشترک حکمی متنبی و فردوسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی،فرهنگ55، صص105-83.

124- صابری، علی، (1388)، الأدب المقارن و بدایاته الأولی فی الأدب العربی، مجله التراث الأدبی، السنه الأولی، العدد الثالث، صص199-183.

125- طاهری­نیا، علی­باقر و عابدی، مریم و رحمتی­ترکاشوند، مریم، (1389)، بررسی نارسیسم(خودستایی) در شعر حافظ و متنبی، ادبیات تطبیقی و ادب و نشریه دانشکده ادبیات و علوم انسانی کرمان، شماره 3.

126-عارف،عزیز،(1977)، الإتجاه الباطنی فی شعر المتنبی،بغداد،مجله المورد، ج6، العدد3.

127- العرفج، احمد، (1430)، شعر الشکوی عند المتنبی، رقم 8.

128- فاضلی، محمد، (1375)، شعر متنبی در خدمت رسالت قکری او، مجله دانشگاه ادبیات مشهد، شماره­ی اول و دوم، سال بیست و نهم، صص9-8.

129- گودرزی، محمد، (1378)، بررسی و تحلیل مقایسه­ای حکمت در شعر متنبی و احمد شوقی، دانشکده علوم انسانی دانشگاه تربیت مدرس.

130- محسنی­نیا، ناصر، (1389)، ادبیات تطبیقی، جایگاه و ضرورت­ها، مجله­یانجمن ایرانی زبان و ادبیات عربی، شماره­ی چهارده، صص102-81.

131- نوریان، سید مهدی، (1388)، زاد روز مولانا، پژوهشنامه فرهنگ و ادب، شماره 9.

132- هنر، علی، (بی­تا)، تمثل به شعر متنبی، آینه­ی پژوهش، شماره 104.