پایان نامه بررسی رابطه بین پراکندگی جغرافیایی بیماری ام اس و عناصر اقلیمی در استان گیلان

پایان نامه تحصیلی برای دریافت درجه کارشناسی ارشد

رشته جغرافیای طبیعی    گرایش اقلیم شناسی در برنامه ریزی محیطی

چکیده

یکی­از بیماری­های قرن حاضر که متاسفانه، جوانان خصوصاً دختران و زنان جوان به آن مبتلا می­شوند بیماری (MS)‌ می­باشد که هنوز از نظر پزشکان متخصص دنیا علت آن مشخص نیست و متاسفانه نظریات گوناگونی را عنوان می­کنند که پایه و اساس علمی درستی ندارد.

این بیماری را اتوایمیون یا ویروسی می­نامند و دلیل قانع کننده­ای هم برای آن ندارند و جالب­تر اینکه ویروسی بودن این بیماری را یکی از دلائل می­دانند در حالیکه هنوز برای خودشان هم اثبات نشده است ولی اینترفرون درمانی را شروع می­کنند و هزینه گزافی را به بیمار درمانده تحمیل می­کنند.

هدف از تحقیق حاضر شناخت ارتباط بین عناصر اقلیمی دما، تابش و رطوبت  با بیماری MS در سطح شهرستان­های استان گیلان است. داده­های تحقیق بر اساس پرسشنامه تنظیم شده، اطلاعات حاصل از مراکز درمانی مربوطه و ایستگاههای هواشناسی استان بدست آمده است. روش تحلیل داده­ها به صورت توصیفی و با استفاده از نرم افزار SPSS و جهت تهیه نقشه­ پراکندگی بیماری­ها و عناصر اقلیمی از  نرم افزار  GIS کمک گرفته شده است.

نتایج حاصل از تحقیق نشان می دهد که در منطقه مورد مطالعه بیماری در هر نقطه پراکنده شده و نتیجه آمار نشان دهنده این بوده که بیماری در زنان بیشترین گسترش را داشته و بر اساس نقشه های پهنه بندی عناصر اقلیمی و همپوشانی عناصر نقش عنصر اقلیمی نور خورشید نسبت به عناصر دیگر نقش مهمتری داشته و اگر از دوران کودکی از تابش نور خورشیدی به درستی استفاده گردد در دوران بزرگسالی فرد کمتر دچار بیماری MS قرار می گیرد.

واژگان کلیدی: بیماری، عناصر اقلیمی، پراکندگی بیماری، استان گیلان

مقدمه

زندگی افراد مبتلا به مولتیپل اسکلروزیس همواره چالش برانگیز بوده است. ام اس شایع‎ترین ناتوانی عصبی- حسی پیشرونده در بالغین جوان است که با میلین زدایی سیستم عصبی مرکزی مشخص می شود.

این بیماری مزمن و خود ایمنی با انواعی از علائم و نشانه ها و دوره های غیر قابل پیش بینی نظیر اختلال در هماهنگی و تعادل بدن، گرفتگی عضلات، خستگی و. . . مشخص می شود. در حال حاضر بیش از 5/2 میلیون نفر در سراسر جهان و بیش از 500 هزار نفر در امریکا به بیماری ام اس مبتلا هستند. در ایران طبق گزارش انجمن ام اس ایران در سال 89 نزدیک به 50 هزار بیمار مبتلا به ام اس وجود دارد. این بیماری زنان را 3-2 برابر بیشتر از مردان درگیر نموده و سن شایع بروز آن 30-20 سالگی است. بنابراین به نظر می رسد که زنان سنین باروری آسیب پذیرترین افراد در برابر این بیماری باشند.

بیماران مبتلا به ام اس از کیفیت زندگی پایین تری نسبت به افراد سالم برخوردارند (Tepavcevic,2008)

آگاهی از انتشار جغرافیایی بیماری ها برای برنامه ریزی های بهداشتی هر کشور لازم است تا مسئولین از موقعیت  هر بیماری  در کل جهان و مناطق مختلف کشور با خبر گردند و تدابیر بهداشتی لازم برای ساکنین مناطق را در سیاستگذاری های بهداشتی خود بگنجانند.

جغرافیای پزشکی که به آن جغرافیای سلامت نیز اطلاق می شود، پهنه ای  جدید و مهم از تحقیقات سلامت است  که پیوندی بین جغرافیا و جنبه های جغرافیایی سلامت می باشد. جغرافیایی پزشکی سلامت، اثرات محل و آب و هوا را بر روی سلامتی انسان ها مطالعه می کند و هدف آن درک عوامل و متغیرهایی است که بر سلامت جمعیت و افراد تاثیر گذار می باشد.

از آن جا که انسان همواره در تماس  مستقیم با محیط آب و هوایی است و این امر سبب می شود که شیوه واکنش  او در محیط  جوی از لحاظ ارگانیسم مورد توجه قرار گیرد. از طرف دیگر  روند روبه رشد تغییرات آب و هوایی و بالا رفتن دمای زمین، ممکن است  باعث شود برخی بیماریها را در نواحی جغرافیایی  تحت اثرشان، تغییر دهد. در واقع شرایط اقلیمی و موانع طبیعی نظیر اقیانوسها، از یک  طرف و وابستگی  بعضی از عوامل  عفونت زا به ناقلین  و مخازن  خاص،  از طرف دیگر  باعث محدود شدن بعضی  از بیماریها به مناطق خاصی  از کره زمین گردیده است.

فصل اول

کلیات تحقیق

1-1. بیان مسئله

بدن هر یک از انسانها شبیه یک شهر است، هر یک از سلولهایی که بدن ما را می سازند به مثابه یکی از شهروندان این شهرهستندکه وظیفه مشخصی دارند، نیروگاه برق و سیم کشی برق این شهر چیزی نیست جز سیستم اعصاب مرکزی که شامل مغز و نخاع می باشد، به کمک رشته های ظریف اعصاب که تمام اجزای بدن را به مغز و نخاع ارتباط میدهند در واقع سیم کشی ارتباطی بدن ماست.

درون این سیم کشی ها هم جریان برق جاری است، البته با شدتی بسیار ضعیفتر از آنکه ما را دچار برق گرفتگی کند، رشته عصبی درست مانند یک سیم برق بوسیله یک ماده پوششی محافظت می شود.

این ماده پوششی که میلین نام دارد فقط یک عایق یا حفاظ برای خود رشته نیست بلکه کمک می کند پیام الکتریکی با سرعتی چندین برابر منتقل شود همین میلین یکی از بازیگران اصلی MS است. در بدن ما وقتی که به دلایلی گلبولهای سفید اشتباها به میلین به جای یک عامل بیگانه حمله کردند بیماری MS آغاز می‎شود.

این بیماری سیستم اعصاب مرکزی را در قسمت های مختلف درگیر می کند به نحوی که میلین پوشش رشته های عصبی مورد حمله گلبول های سفید بدن فرد قرار می گیرد.

بررسی محققان نشان داده پنج عامل در بروز این بیماری موثر است که عبارتند از:ژنتیک، پراکندگی جغرافیایی و محیط(نظیر آلاینده های زندگی شهر نشینی)، استرس، عوامل ایمونولوژیکی، میکربهاو ویروسها.

تحقیقات نشان داده با دور شدن از خط استوا این بیماری شیوع بیشتری پیدا می کند به نحوی که در مناطق سرد خیز با در صد بیشتری از بیماری روبه رو می شویم. یکی از دلایل این مسئله را کمبود ویتامین D در مناطق سرد خیز ذکر می کنند، مثلادر شمال اروپا MS شایع تر از جنوب اروپااست، به دلیل آنکه در این نواحی نور آفتاب کمتر است و کمبود ویتامین D  شایعتر است، در کشورهای آسیایی نظیر ژاپن، هند و خاور دور بروز MS کمتر بوده و بر عکس در ایران رو به افزایش است.

بیماری مولتیپل اسکلروزMS )  (شایع ترین بیماری ناتوان کننده عصبی می باشد. بررسی توزیع جغرافیایی بیماری مولتیپل اسکلروز و بروز بیماری در بخش های مختلف دنیا متفاوت است که به سه منطقه1)با شیوع کم، 2)با شیوع متوسط، 3)با شیوع بالا طبقه بندی شده است. در مطالعه   توسط Mohamad Abedini و همکارانش در سال 2008 درمازندران انجام شد، شیوع بیماریMS  در ایران جزء مناطق با شیوع متوسط
(Medium prevalence ) برابر با 1/20 در هر 100000نفر گزارش شده است. با توجه به افزایش شیوع بیماری Ms در ایران طبق مطالعات اخیر، گرفتاری طیف سنی جوان به این بیماری ناتوان کننده سیستم عصبی مرکزی و متحمل شدن بار اقتصادی و روانی زیاد بر بیماران مبتلا (با توجه به سیر پیشرونده و ناتوان کننده بیماری)و همچنین صرف هزینه های بالا جهت اقدامات درمانی و باز توانی در این بیماران، بررسی عوامل خطر قابل پیشگیری حائز اهمیت می باشد(عزیزی و همکاران، 1383، ص18).

1-2. پرسش اصلی تحقیق(مسائله تحقیق)

کدام عنصر اقلیمی بر روی بیماری ام اس تاثیر بیشتر دارد ؟

1-3. اهداف تحقیق

-بررسی وضعیت بیماری ام اس در استان گیلان

-بررسی عناصر اقلیمی موثر بر بیماری

-ارائه راهکارهایی جهت جلوگیری از بیماری

1-4. فرضیه

-به نظر می رسد عناصر اقلیمی بر بیماری ام اس تاثیر دارند.

-از بین عناصر اقلیمی تابش و  دما و رطوبت بر بیماری تاثیر گذار است.

1-5. هدف کاربردی

هدف تحقیق پیدا کردن رابطه عناصر اقلیمی و پراکندگی جغرافیایی بیماری ام اس در سطح استان گیلان بوده که  پس از بررسی های انجام شده این پژوهش می تواند در مراکز تحقیقات ام اس، انجمن بیماران ام اس، مبتلایان به بیماری ام اس و دانشگاه های علوم پزشکی مورد استفاده و بررسی قرار گیرد.

1-6. جنبه نوآوری

در رابطه با تأثیر اقلیم بر روی سلامت و بیماری مطالعات متعددی صورت گرفته است. اما تا کنون در خصوص تأثیر عناصر اقلیمی بر روی بیماری ام اس مطالعاتی انجام نگرفته و این تحقیق برای اولین بار است که در این خصوص صورت می‎گیرد.

1-7. نوع روش تحقیق

در این تحقیق از زوش توصیفی تحلیلی و با رویکرد ذیل انجام گرفته است این پژوهش تاثیر اقلیمی بر روی بیماری MS بوده. دلیل اصلی انتخاب این روش  شناسی عناصر اقلیمی و بیشترین تاثیری را که عنصر بر روی بیماری می گذارد می خواهیم بررسی کنیم.

1-7-1. روش گردآوری اطلاعات

هر یک از روشهای گردآوری اطلاعات ابزار مخصوص خود را دارد. لذا در این تحقیق به صورت کتابخانه‎ای، اسنادی و مراجعه به سایتهای کامپیوتری و استفاده از نقشه های پهنه ندی و همپوشانی جهت شناسایی تاثیر عناصر اقلیمی از مهمترین ابزار تحقیق می باشد.

1-7-2. ابزار گردآوری اطلاعات      

ابزار گردآوری اطلاعات (فیش، جدول، نمونه‌برداری، و بانکهای اطلاعاتی و شبکه‌های کامپیوتری و ماهواره‌ای )

1-7-3. روش تجزیه و تحلیل اطلاعات

برای تجزیه وتحلیل اطلاعات از نرم افزار SPSS استفاده شده و برای تهیه نقشه های پهنه بندی و همپوشانی از نرم افزار GIS استفاده کردیم که در رابطه با تحقیق مورد نظر از روشهای توصیفی وتحلیلی استفاده می شود.

1-8. محدودیت ها و موانع تحقیق

با توجه به اینکه این موضوع برای اولین بار در سطح کشور و استان کار شده است؛ دارای محدودیتهایی بوده که پژوهشگر را با مشکل مواجه می کند که به برخی از آنها اشاره می کنیم:

وجود اطلاعات کم در مورد بیماری MS در ارتباط با عناصر اقلیمی.

2-نبود آمار دقیق و جزء به جزء در مورد بیماران.

نداشتن اطلاعات دقیق بیماران در ارتباط با تاثیر اقلیم بر روی بیماری.

1-9. روش انجام تحقیق

با توجه که اطلاعات اندک بوده و بیشتر تحققیات انجام شده تاثیرات اقلیمی در مورد بیماری های دیگر به غیر از MS بوده تنها روش برای رسیدن به اهداف تحقیق تهیه پرسشنامه و نقشه های GIS در سطح استان بوده. که پس از خروجی گرفتن از نقشه در ارتباط با عناصر اقلیمی تاثیر هر عنصر را در سطح استان بررسی کرده و در نهایت به همپوشانی عناصر اقلیمی پرداخته تا بتوانیم تاثیر مهمترین را بر منطقه مورد نظر بررسی کنیم.فصل دوم

ادبیات تحقیق

2-1. تعریف MS

این بیماری مختص اعصاب مرکزی بوده ( مغز و نخاع ) و ایجاد لکه های سفید یا پلاکهای متعددی در مغز می کند.

2-2. رابطه عرض جغرافیایی با بیماری MS

عوامل جغرافیایی - بروز و شیوع ام اس از لحاظ جغرافیایی متفاوت است. مناطقی با فراوانی  بالا در جهان (با شیوع 60 نفر در هر 100000 نفر یا بیشتر) شامل تمام اروپا (از جمله روسیه)، جنوب کانادا، ایالات متحده شمالی، زلاند نو و جنوب شرقی استرالیا می باشد. در بسیاری از این مناطق شیوع بیش از 100نفر در هر 100000 نفر است ; بالاترین میزان گزارش شده 300 نفر در هر 100000 در جزایر Orkney است. در ایالات متحده آمریکا، شیوع 100 نفر در هر 100000 نفر (0. 1 درصد) برای تعداد 250000 فرد مبتلا به ام اس است. این ناسازگاری جغرافیایی ممکن است تا حدی بر اساس اختلافات نژادی، جمعیتهای  سفید پوست توضیح داده شود، به ویژه افرادی ازاروپای شمالی به نظر می رسند که مستعدترین افراد هستند و افرادی با اصلیت آسیایی، آفریقایی، ویا هندی آمریکایی کمترین خطررا دارند و بقیه افراد متوسط هستند.

همچنین یک باور گسترده از رابطه میان عرض جغرافیایی و ام اس، با خطر افزایش ابتلا به ام اس از جنوب به شمال وجود دارد. برای مثال در یک تحلیل از مطالعه سلامت پرستاران نسبت سرعت تنظیم شده  برای ایالات متحده شمالی3. 5  و برای ردیف وسط نسبت به ردیف های جنوبی 2. 7 بود (اسلامی، 1374، ص2).

 تصورمی شود افراد مهاجرازمنطقه  با خطر بالا به منطقه با کم خطر پس از سن بلوغ خطر سابق خود را با خودشان دارند، در حالی که کسانی که در دوران کودکی مهاجرت کرده اند به نظر می رسد که خطری مرتبط با منطقه جدیدی دارند که به آن مهاجرت کرده اند.

با این حال، انجمن جهانی بین عرض جغرافیایی و خطر ابتلا به ام اس بر اساس یافته هایی از یک بررسی سیستماتیک و متا آنالیز مطالعات اپیدمیولوژیکی ام اس با چالش هایی مواجه می باشد.

قرار گرفتن در معرض نور خورشید بیشتر  بین سنین 15-6 ( به طور متوسط ​​ 2 تا 3 ساعت یا بیشتر در روز در تابستان در آخر هفته ها یا تعطیلات) با کاهش خطر ام اس مرتبط است.

2-3. عناصر و عاملهای اقلیمی

در بررسی و مطالعه دانسته های اقلیمی باید بین عنصر و عامل اقلیمی تفاوت قایل شویم. دما، رطوبت، فشار و تابش خورشید، هر کدام یک عنصر اقلیمی تلقی می شود. تلفیق و آمیزه ای از این عناصر را که معرف یک حالت فیزیکی معین در اتمسر است مانندگرما، بارش و ابرناکی، نیز یک عنصر اقلیمی در نظر می گیرند. اما عامل اقلیمی عاملی است از قبیل ارتفاع، جهت و پوشش که به نحوی در فضای مورد مطالعه تاثیر داشته باشد.

گاهی یک عنصر اقلیمی می­تواند عاملی برای عنصر دیگر باشد­؛ مثلا دما برای رطوبت، رطوبت برای ابرناکی و ابرناکی برای تابش، عنصر اقلیمی به شمار می­آیند. تشخیص کیفیت واقعی عوامل و عناصر یاد شده در سنجش یا دیده­بانی، به هدف بررسی و شیوه مطالعه بستگی دارد (کاویانی­و علیجانی، 1383، ص27).

2-4. تابش آفتاب

آفتاب پرتویی الکترومغناطیسی است که از خورشید ساطع می شود. با اینکه حداکثر شدت تابش آفتاب در قسمت پرتو قابل رویت است ولی بیش از نیمی از انرژی حرارتی خورشید مربوط به پرتو فروقرمز است.

ابرها مقدار زیادی از پرتو خورشید را به فضای خارجی اتمسفر منعکس می کتتد ؛ ولی بقیه آن به سمت زمین منتنشر می شود که باعث گرم شدن طبیعی زمین می­شود.

2-4-1. تابش خورشیدی –آفتاب

تابش خورشیدی منبع  اصلی انرژی سیاره زمین و عامل اصلی کنترل حیات و آب و هوا در سطح زمین به شمار می­رود. انرژی خورشید، با کنترل حرارت سطح زمین پراکندگی زمان و مکانی رطوبت و فشار را نیز تعیین می کند. بنابراین، بررسی همه جانبه آن برای درک آب و هوای کره زمین ضروری است(کاویانی و علیجانی، 1383، ص 57).

2-4-2. عوامل موثر در تابش خورشیدی

مقدار کل انرژی خورشیدی که در مدتی معینی، به یک سطح مشخص می رسد تحت تاثیر چهار عامل تغییر می کند که عبارتند از مقدار انرژی تابشی گسیل شده از خورشید، فاصله خورشید تا زمین، ارتفاع خورشید (یا زاویه تابش خورشید) و سرانجام، مدت تابش(کاویانی و علیجانی، 1383، ص 61).

2-4-3. مقدار انرژی تابش خورشیدی

در نتیجه فعالیت­های دوره­ای معین، لکه­های تیره  رنگی بر سطح خورشید ظاهر می شود و پرتوافکنی آن را هرچند ناچیز، تغییر می دهد. لکه های خورشیدی اصولا هر 11 سال یک بار ظاهر می شود و در نتیجه، ارسال انرژی تابشی خورشید نیز دستخوش تغییر قرار می گیرد (کاویانی و علیجانی، 1383، ص 62).

2-4-4. فاصله خورشید تا زمین

زمین در گردش انتقالی خود به دور خورشید، مداری بیضی شکل را می­پیماید که خورشید در یکی از کانونهای آن قرار دارد(کاویانی و علیجانی، 1383، ص 62).

2-4-5. ارتفاع خورشید

ارتفاع خورشید شدت انرژی تابشی رسیده به واحد سطح را مشخص می کند. هر قدر ارتفاع خورشید بیشتر باشد، امواج تابش عمود تر می تابند و مساحت کمتری در معرض تابش قرار می گیرد؛ بنابراین، دمای تولید شده در واحد سطح بالا می رود. عوامل مهم در تعیین ارتفاع خورشید در یک محل عبارتند از: عرض جغرافیایی محل، فصل سال و ساعت روز(کاویانی و علیجانی، 1383، ص 63).

2-5. عوامل موثر در دما

مقداری از انرژی تابشی خورشید توسط عوارض سطح زمین جذب شده، تبدیل به انرژی حرارتی می­شود. این انرژی، به شکل دما یا درجه حرارت جلوه می­کند.

در بین عناصر اقلیمی مختلف، دما و همچنین بارش اهمیت خاصی دارند. گرچه اصلی­ترین عامل ایجاد دما، انرژی حاصل از جذب تابش کوتاه خورشیدی در سطح زمین است.

عوامل دیگری نیز در چگونگی دمای مناطق مختلف سطح زمین تعیین کننده­اند که عبارتند از:

1-شرایط تابشی و ارتباط آنها با عوارض سطح زمین؛

2-هدایت گرمایی در قشر فوقانی سطح زمین؛

3-ارتفاع از سطح زمین؛

4-ناهمواری و جهت آفتابگری؛

5-جابه جایی افقی و عمودی هوا؛

6-ابرناکی؛

7-جریانهای اقیانوسی(کاویانی و علیجانی، 1383، ص 112).

2-6. دمای هوا

مقدار انرژی خورشیدی تابیده شده به هر نقطه از سطح زمین در طول سال، به شدت و دوام تابش آفتاب در آن منطقه بستگی دارد و میزان گرما و سرمای سطح زمین، عامل اصلی تعیین کننده درجه حرارت هوای بالای آن است.

میانگین درجه حرارت هوا بالای خشکی در تابستان بیشتر و در زمستان کمتر از میانگین درجه حرارت هوای بالای دریاست.

ارتفاع نیز در درجه حرارت موثر است در یک عرض جغرافیایی ثابت نقاطی که در ارتفاع بیشتری قرار دارند سرد تر از مناطق پائین تر هستند.

2-7. رطوبت

رطوبت به سه حالت بخار، مایع و جامد وجود دارد. هوای صاف و معمولی رطوبت به صورت بخار است که به چشم دیده نمی شود. رطوبت موجود در ابرها به صورت قطرات آب یا بلورهای یخ است که در شرایط خاصی، از جو تخلیه می شوند. بنابراین حالت غالب رطوبت در جو، بخار آب است (کاویانی و علیجانی، 1383، ص 206).

2-7-1. رطوبت هوا

منظور از رطوبت هوا، مقدار آبی است که به صورت بخار در هوا وجود دارد. هر چه هوا گرمتر باشد بخار آب بیشتری را در خود نگه می دارد. حداکثر میزان رطوبت در نواحی خط استواست که با حرکت یه طرف قطبین کاهش می یابد.

همیشه فشار بخار لایه هوا نزدیک به زمین بیشتر است به همین دلیل هر نوع اختلاط هوا در سطح عمودی باعث کاهش فشار بخار در لایه های هوای نزدیک به زمین می شود (محمدی، 1385، ص 35).

2-8. سوابق تحقیق

اصطلاح جغرافیای پزشکی از حدود  یک قرن پیش شروع شده است و هنوز این شاخه از جغرافیا  بسیار جوان  بوده و نیازمند کسب اطلاعات بیشتری  می باشد. (هوشور، 1365، صص 31 – 15).

جغرافیای پزشکی  علم بررسی روابط  بین پدیده های کره زمین  و پراکندگی بیماریهاست (هوشور، 1365). در خصوص  تعریف  و قلمرو جغرافیای پزشکی  بحثها  و مطالعات  وسیعی صورت  گرفته است (شکویی 1355، هوشور[1]1381، 1365، هانتر[2] 1974، آمسترانگ[3] 1965، پاول[4] 1985، مایر[5] 1994، بارت[6] 1993، مید و اریکسون 2000).

2-8-1. سوابق تحقیق در ایران

عضفوری (1379)، در مقالهای تحت عنوان آسم و ساحل نشینی با بررسی که بر روی اطفال 12 تا 6 ساله ساکن در مناطق ساحلی و مرتفع انجام داد به این نتیجه رسید که شیوع آسم برونشیال در اطفال ساکن مناطق مرتفعتر 1200- 801 متری معادل نصف شیوع آن در اطفال ساکن مناطق ساحلی 800- 501 متری است. علاوه بر آن شدت شکایات نیز در آن گروه کمتر بوده است.

محمدی (1379)، در پژوهشی با عنوان تأثیر عناصر اقلیمی و آلایندههای هوای تهران بر بیماری آسم طی سال های 1378- 1374 رابطه بیماری آسم با عناصر اقلیمی و آلایندههای شهر تهران را مورد بررسی قرار داد. در این تحقیق با بکارگیری روش های آماری به تجزیه و تحلیل ارتباط بیماری آسم با عناصر اقلیمی وآلایندهها در دوره زمانی مشخص شده اقدام گردید. نتایج حاصل معنیدار بودن ارتباط بیماری آسم و افزایش آلایندهها را طی پنج سال مورد بررسی به نحو چشمگیری نشان داد.

بیگدلی (1380)، در یک بررسی  در مورد رابطه  عامل های اقلیم  و آلودگی هوا و تعداد  مراجعه کنندگان بیماری سکته قلبی در تهران  به این نتیجه دست  یافت  که افزایش تعداد مراجعین  به بیمارستان ها متناسب  با میزان افزایش آلاینده هایی  به ویژه  منو اکسید کربن[7] (CO)، دی اکسید  نیتروژن[8] (NO) و دی  اکسید  گوگرد (SO2) بوده است. همچنین  تعداد مراجعین در فصل زمستان  به دلیل فراوانی و تنوع اینورژن،  طولانی بودن شب ها و افزایش میزان آلودگی هوا بیشتر است.

صداقت کردار (1380)، در تحقیق خود به بررسی اثر کوهستان بر روی کیفیت هوای تهران پرداخته است. رابطه بین افزایش آلودگی هوا و مرگ و میر در افراد با سن بیشتر از 64 سال در تهران عنوان تحقیق دیگریست که توسط مسعود یونسیان و همکاران 1380 صورت گرفته است.

حسین یاوری (1381)، در مقاله خود تحت عنوان سطوح وارونگی[9] در آلودگی های شهر تهران آورده است که بین 73 تا 5/85 درصد میزان آلودگی در ایستگاههای سطح شهر تهران ناشی از وارونگی دما بوده است. از طرفی دیگر نتایج نشان داد وارونگیهای دمایی شهر تهران متاثر از سامانه های فشار و تشعشع زیاد سطح زمین است.

صفوی و علیجانی (1382)، تحت عنوان بررسی عوامل جغرافیایی در آلودگی هوای تهران داشته اند، به تهیه الگوهای فشار موثر در آلودگی هوای تهران بر اساس نقشه های هوای روزهای آلوده به روش خوشه بندی پرداختند.

حسین محمدی (1383)، در مقاله خود تحت عنوان ارتباط عناصر اقلیمی و آلایند ه های هوای تهران با مرگ و میرهای ناشی از بیماریهای قلبی (دورۀ مطالعاتی 1999- 2003) می گوید که بین عناصر اقلیمی همچون دما، فشار و رطوبت نسبی با فوت شدگان بیماریهای قلبی رابطه همبستگی معنی دار و قوی، بویژه این ارتباط بین میانگین ماهانه این عناصر با میانگین ماهانه تعداد فوت شدگان بیماریهای قلبی وجود دارد. هر جا با کاهش دما و متعاقب آن با افزایش فشار روبرو بود هایم، تعداد فوت شدگان بیماریهای قلبی نیز افزایش داشته است که افزایش تعداد فوت شدگان بیماریهای قلبی در ماه های سرد سال از جمله آذر دی و بهمن که همزمان با سرد شدن هوا، افزایش فشار، کاهش تابش خورشید و کوتاه بودن طول روز و کاهش ارتفاع لایه اینورژن همراه است و سبب افزایش غلظت مواد آلاینده و تراکم آن در فضای محدودی از سطح زمین می گردد از این موضوع حکایت می کند.

خوشحال دستجردی و همکاران (1384)، نیز در بررسی ارتباط مؤلفه های دما و ساعات تابش آفتاب و طول روز با میزان خودکش یهای دارویی در شهر اصفهان متوجه شدند که تعداد خودکشی های روزانه، هفتگی، پانزده روزه، ماهانه و فصلی با متغیرهای دما، ساعات آفتابی و طول روز همبستگی مثبت دارد؛ در این مطالعه بیشترین میزان خودکشی به تیر ماه اختصاص داشت.

انتظاری (1384)، به مطالعه آماری و سینوپتیکی آلودگی هوای تهران پرداخته است. تحلیل الگوی سینوپتیکی اینورژنهای شدید تهران کار دیگریست که توسط لشکری(1385) صورت گرفته است.

حیدرنیا و همکاران (1384)، با انجام تحقیقی تحت عنوان شیوع علائم آسم در ایران براساس فرا تحلیل مطالعات کشوری به این نتیجه رسیدند که شیوع علائم آسم در کشور بالاتر از میانگین جهانی است. هم چنین شیوع علائم آسم و هزینه های بهداشتی، اجتماعی و اقتصادی آن در کشور رو به افزایش است. شواهد فراوانی دال بر افزایش آسم و آلرژی در جهان وجود دارد. اما به دلیل متدولوژی غیریکسان این مطالعات قابل مقایسه نیستند.

محمدی (1385)، به بررسی ارتباط عناصر اقلیمی و آلایندههای تهران با مرگ و میرهای ناشی از بیماریهای قلبی دوره 1999-2003 پرداخته است.

امیری (1385)، در تحقیق خود به عنوان تاثیر عوامل و عناصر آب و هوایی در تشکیل آلودگی هوای تهران پرداخته است.

میرزائی و همکاران (1388)، با بررسی یک ساله ی عوامل روانی - اجتماعی اقدام به خودکشی در استان اصفهان به این نتیجه دست یافتند که بالاترین میزان خودکشی در گروه سنی 24-15 سال به وقوع پیوسته، 58 درصد خودکشی ها در نیمه ی اول سال (نیمه ی گرم) رخ داده و مصرف دارو شایع ترین روش خودکشی در این استان بوده است.

مهران لشنی زند، سارا غلامرضایی (1389)، در مقاله خود تحت عنوان بررسی ارتباط متغیرهای اقلیمی و بروز حملات آسم[10] منجر به بستری در بیمارستان کودکان شهر خرم آباد از سال 1379 لغایت 1387 آورده است که مقایسه نتایج حاصل از این پژوهش با سایر تحقیقاتی که در رابطه با تأثیر شرایط اقلیمی بر بیماری آسم انجام شده بیانگر این مسئله است که متغیرهای مؤثر شرایط حرارتی محیط همچون حداقل مطلق دما و روزهای توام با یخبندان همبستگی خوبی با حملات آسم داشته اند. اما نکته حائز اهمیت نوع متغیرهاست که در تحقیقات گذشته ارتباطی بین ساعات آفتابی و تعداد روزهای یخبندان با بیماری مورد بحث نشان داده نشده بود.

احمد مستوفی (1389)، وظیفه جغرافیای امراض را در کتاب جغرافیای عمومی خود چنین توصیف کرده است: مناطق کره زمین هر یک بر حسب شرایط طبیعی برای دریافت بعضی امراض مناسب اند و در این نواحی پزشک با شناسایی کامل وضع آب و هوا و پستی و بلندی زمین و نوع معیشت مردم می تواند محیط نشو و نمای مرض را معلوم دارد.

Abstract

One of the diseases of this century, unfortunately, young people especially girls and young women become infected with the disease (MS) is The cause is still not known specialists in the world and unfortunately are various theories as the basis for scientific truth does not. This is called viral or autoimmune disease, and no compelling reason for the To note that the viral disease known as one reason While still not proven themselves yet and are starting interferon therapy helplessness impose high costs to patients. The aim of the present study was to evaluate the relationship between climatic elements such as temperature, light and humidity with MS in the city of Gilan province. Based on questionnaire data, and meteorological data from the health centers in the province have been obtained.

Descriptive data analysis using SPSS software And the distribution of disease mapping and GIS software is designed elements.

The results show that at any point in the study of disease spread And the results statistics show that most women develop the disease and Based on the zoning maps of climatic elements and overlapping elements relative to other elements important role of the sun on climate and Childhood sun exposure if properly used in adult patients with MS is placed below.

Keywords: diseases, elements of climate, disease spread, Guilan