پایان نامه اثرات اقتصادی- اجتماعی پروژه بین المللی منارید بر شاخص زیست محیطی بیابان زدایی (مطالعه موردی هامون شهر سیستان)

فهرست و منابع پایان نامه اثرات اقتصادی- اجتماعی پروژه بین المللی منارید بر شاخص زیست محیطی بیابان زدایی (مطالعه موردی هامون شهر سیستان)

فهرست:

فصل اول: مقدّمه و کلیّات

1-1- مقدّمه. 2

2-1- بیان مسئله. 3

3-1- اهمیّت وضرورت انجام پژوهش.... 7

4-1- اهداف پژوهش.... 10

5-1- سؤالات پژوهش.... 10

6-1- فرضیات پژوهش.... 11

7-1- معرفی پروژه بین­المللی منارید. 11

8-1- چارچوب نظری پژوهش.... 13

1-8-1- مفاهیم مشارکت... 13

2-8-1- تاریخچه مشارکت... 14

3-8-1- ارزشیابی مشارکتی روستایی (PRA) 14

1-3-8-1- توانمندسازی.. 15

2-3-8-1- تغییر جهت... 15

3-3-8-1- محلّی کردن.. 15

4-3-8-1- احساس لذت و شادمانی از ارزشیابی.. 15

5-3-8-1- جامعیت... 16

4-8-1- انواع مشارکت... 23

1-4-8-1- مشارکت تحمیل شده 16

2-4-8-1- مشارکت ابزاری.. 16

3-4-8-1- مشارکت توسعه­ای.. 16

5-8-1- نظریه­های مشارکت... 17

1-5-8-1- نظریه مهاتما گاندی.. 17

2-5-8-1- نظریه ژلیوس نیرره 17

3-5-8-1- نظریه عبید الله خان.. 17

4-5-8-1- نظریه ویتز. 18

5-5-8-1- نظریه فریدمن و ویوور 18

6-5-8-1- نظریه کاردل انگیز (شارل فوریه) 18

9-1- مدیریت مشارکتی.. 18

10-1- ضرورت مشارکت در توسعه پایدار روستایی.. 19

11-1- نقش مشارکت مردمی در توسعه پایدار روستایی.. 20

12-1- مشارکت جوامع محلّی در مدیریت پایدار منابع طبیعی و کشاورزی.. 20

13-1- تعاریف واژه­ها و متغیرها 21

1-13-1- مفهوم توسعه. 21

2-13-1- توسعه اقتصادی.. 21

3-13-1- توسعه اجتماعی.. 22

4-13-1- مفهوم پروژه 22

5-13-1- مسائل زیست­محیطی.. 22

6-13-1- شاخص­های زیست­محیطی.. 22

7-13-1- بیابان­زایی.. 23

8-13-1- بیابان­زدایی.. 23

9-13-1- مدیریت مشارکتی در منابع طبیعی.. 23

10-13-1- طرح­های مدیریت منابع طبیعی.. 24

11-13-1- مفهوم انسجام سازمانی.. 24

12-13-1- صندوق تسهیلات محیط زیست جهانی (GEF) 24

13-13-1- برنامه عمران سازمان ملل متحد(UNDP) 25

 

فصل دوم:  مروری بر تحقیقات انجام شده

1-2- پژوهش­های انجام گرفته در داخل کشور 27

2-2- پژوهش­های انجام گرفته در خارج از کشور 31

 

فصل سوم: مواد و روش­ها

پیش درآمد. 35

1-3- مروری بر جغرافیای منطقه مورد مطالعه. 35

1-1-3- روستای کیخا 37

1-1-1-3- وضعیت اقتصادی روستای کیخا 37

2-1-1-3- وضعیت اجتماعی روستای کیخا 37

2-1-3- روستای بلند. 38

1-2-1-3- وضعیت اقتصادی روستای بلند. 38

2-2-1-3- وضعیت اجتماعی روستای بلند. 38

3-1-3- روستای پودینه. 38

1-3-1-3- وضعیت اقتصادی روستای پودینه. 38

2-3-1-3- وضعیت اجتماعی روستای پودینه. 39

4-1-3- روستای سنچولی.. 39

1-4-1-3- وضعیت اقتصادی روستای سنچولی.. 39

2-4-1-3- وضعیت اجتماعی روستای سنچولی.. 40

2-3- روش تحقیق.. 40

1-2-3- نوع مطالعه و روش اجرا 40

2-2-3- جامعه آماری.. 40

3-2-3- شیوه­ی نمونه­گیری.. 41

4-2-3- ابزار تحقیق و روش تجزیه و تحلیل.. 42

5-2-3- بررسی متغیّرها و شاخص­های مورد پژوهش.... 43

6-2-3- تعیین روایی و پایایی پژوهش.... 45

 

فصل چهارم: نتایج وبحث

پیش درآمد. 48

1-4- آمارتوصیفی.. 49

1-1-4- جنسیت پاسخگویان ساکن روستاهای پایلوت.. 49

2-1-4- روستای محل سکونت پاسخگویان.. 50

3-1-4-  تحصیلات پاسخگویان.. 51

4-1-4-  وضعیت شغلی.. 52

5-1-4-  سابقه سکونت... 53

6-1-4-  زمین زراعی.. 54

7-1-4-  اراضی زیر کشت... 55

8-1-4-  اراضی زیرکشت به کمک پروژه 56

9-1-4-  درآمد کشاورزی.. 57

10-1-4-  وضعیت مسکن.. 58

11-1-4-  فعالیت­های اقتصادی موردعلاقه. 59

12-1-4-  فعالیت­های زیست­محیطی موردعلاقه. 60

2-4- تحلیل استنباطی.. 61

1-2-4- آثار زیست­محیطی پروژه منارید براساس جنسیت... 61

2-2-4- آثار زیست­محیطی پروژه منارید براساس روستا 62

3-2-4- آثار زیست­محیطی پروژه منارید براساس سطح تحصیلات ساکنان.. 63

4-2-4- آثار زیست­محیطی پروژه منارید براساس شغل سرپرست... 64

5-2-4- آثار زیست­محیطی پروژه منارید براساس سابقه سکونت... 65

6-2-4- آثار زیست­محیطی پروژه منارید براساس میزان اراضی.. 66

7-2-4- آثار زیست­محیطی پروژه منارید براساس میزان اراضی زیرکشت... 67

8-2-4- آثار زیست­محیطی پروژه منارید براساس درآمد کشاورزی.. 68

9-2-4- آثار زیست­محیطی پروژه منارید براساس وضعیت مسکن.. 69

3-4- تأثیر اجرای پروژه بر متغیّرهای اقتصادی و اجتماعی.. 70

1-3-4- تأثیر اجرای پروژه بر شاخص اشتغال.. 70

2-3-4- تأثیراجرای پروژه بر شاخص سرمایه­گذاری.. 72

3-3-4- تأثیر اجرای پروژه بر شاخص معیشت و درآمد. 73

4-3-4- تأثیر اجرای پروژه بر شاخص سواد و آموزش... 75

5-3-4- تأثیر اجرای پروژه بر شاخص مهاجرت.. 76

6-3-4- تأثیر اجرای پروژه بر شاخص بهداشت و امکانات رفاهی.. 78

7-3-4- تأثیر اجرای پروژه بر شاخص مشارکت... 80

8-3-4- تأثیر اجرای پروژه بر شاخص بیابان­زایی.. 83

4-4- آزمون­های همبستگی.. 84

1-4-4- رابطه اشتغال با آثار زیست­محیطی پروژه منارید. 84

2-4-4- رابطه سرمایه­گذاری با آثار زیست­محیطی پروژه منارید. 84

3-4-4- رابطه معیشت و درآمد با آثار زیست­محیطی پروژه منارید. 85

4-4-4- رابطه سواد و آموزش با آثار زیست­محیطی پروژه منارید. 86

5-4-4- رابطه مهاجرت با آثار زیست محیطی پروژه منارید. 86

6-4-4- رابطه بهداشت و امکانات رفاهی با آثار زیست­محیطی پروژه منارید. 87

7-4-4- رابطه مشارکت با آثار زیست­محیطی پروژه منارید. 88

5-4- تحلیل رگرسیون عوامل اقتصادی و اجتماعی پروژه منارید بر شاخص بیابان­زدایی.. 89

6-4- نتیجه­گیری کلی.. 91

7-4- محدویت­های پژوهش.... 92

8-4- پیشنهادات.. 93

 

منابع و مآخذ. 96

ضمائم. 103

Abstract 110

 

منبع:

احمدی، ح. جعفریان جلودار، ز.1383. تأثیر عملیات بیابان­زدایی در وضعیت اجتماعی و اقتصادی شهرکرمان،   نشریه علمی- پژوهشی مرکز تحقیقات بین­المللی همزیستی با کویر دانشگاه تهران، 9(2): 226-207.

احمدی، ح.، ناصری، ح.، مددی­زاده، ن و پورحاجی­ زاده، ا.1391 . نقش مسائل اجتماعی،  اقتصادی فرهنگی در توسعه بیابان­زایی و راه­های مقابله با آن(مطالعه موردی: جنوب استان کرمان). اولین همایش ملی بیابان. 27 و 28 خردادماه 1391. مرکز تحقیقات بین المللی بیابان. پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران.

احمدی،ح.، خراسانی، ن.، کرمی، م و آذرکار، س م. 1383. برآورد فرسایش با دید زیستگاه­های بیابانی خراسان(منطقه سرخس). مجله بیابان، جلد9، شماره 1، صص 15-24

ازکیا، م و حسنی راد، ک. 1388. نقش اعتماد اجتماعی در مشارکت مردم در طرح های توسعه روستایی، پژوهش نامه علوم اجتماعی، 3(3): 7-27.

افشاری، ا و صاحب­زاده، ب. 1393. نقش دانش بومی در توسعه پایدار پروژه بین­المللی منارید در سایت هامون­شهر – سیستان (مطالعه موردی: روستا کیخا). سومین همایش ملی توسعه پایدار در مناطق خشک و نیمه خشک. 25 اردی­بهشت ماه 1393. ابرکوه.

افشاری، م. 1391. بررسی اثرات سیاسی- اقتصادی بحران آبی رودخانه مرزی هیرمند در منطقه سیستان.  پایان­نامه کارشناسی ارشد گروه روابط بین­الملل. دانشکده ادبیات دانشگاه شهرضا. تعداد صفحات 207.

اکبری، م و صادقی شاهرخت،ط. 1391. بررسی اثرات ناشی از بیابان­زایی بر مسائل اقتصادی- اجتماعی مناطق روستایی (مطالعه موردی: شهرستان سرخس، استان خراسان رضوی)، اولین کنفرانس ملی راهکارهای دستیابی به توسعه پایدار در بخشهای کشاورزی، منابع طبیعی و محیط زیست. 16 و 17 اردی بهشت1391. تهران.

آجیلی،. ع،. بهتاش، م ج، و دانایی، م. 1386. عوامل غیراقتصادی موثر بر رضایت مجریان از مشارکت در طرح های بیابان­زدایی در استان خوزستان، علوم ترویج و آموزش کشاورزی ایران، دوره3، شماره 1، 117 - 127.

آل ابراهیم، ع و احمدی ندوشن، م . 1391. توسعه پایدار در اکوسیستم های بیابانی، اولین همایش ملی توسعه پایدار در مناطق خشک و نیمه خشک، 27 و 28 اردی­بهشت ماه1391. دانشگاه آزاد اسلامی واحد ابرکوه.

باقری فهرجی، ر. جعفریان، و. و ملکشاهی، م. 1391. چالش­های مدیریت یکپارچه منابع طبیعی در پروژه بین­المللی منارید در سایت بهاباد، اولین کنفرانس ملی راهکارهای دستیابی به توسعه پایدار در بخش­های کشاورزی، منابع طبیعی و محیط زیست. 16 و 17 اردی بهشت1391. تهران.

بررسی وضع موجود شاخص­های اقتصادی- اجتماعی پروژه منارید. 1391. اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان س و ب. دفتر پروژه بین­المللی منارید.

پاپلی یزدی، م. ح و ابراهیمی،م. ا. 1384. نظریه­های توسعه روستایی، تهران: سمت.

پیرزادیان، ا. عادلی، ا و کیادلیری، ه. 1388. بررسی جایگاه جوامع محلی در اجرای طرح صیانت و توسعه جنگلهای زاگرس. سومین همایش ملی جنگل. 20 و 21 اردی­بهشت 1388. تهران.

پیرمرادی، ا،ح و میرزایی، ا. 1389. تحلیل عوامل موثر بر مشارکت کشاورزان در طرح­های  مقابله با بیابان­زایی( منطقه طراز ناهید استان مرکزی). اولین همایش ملی مقابله با بیابان زایی و توسعه پایدار تالاب های کویری ایران.26 و 27 خردادماه 1389. اراک، سازمان جنگلها و مراتع کشور.

خسروی، م. 1391. بررسی تأثیر ماندگاری شاغلین اداری بر توسعه اجتماعی- اقتصادی     روستاهای بخش شیب آب زابل، پایان­نامه کارشناسی ارشد گروه جغرافیا و برنامه ریزی روستایی دانشکده علوم ادبیات دانشگاه زابل. تعداد صفحات 195.

دهمرده قلعه نو،. م ر، شهریاری،. ع ر و خطیبی،. ر. 1388. بررسی نقش عوامل اقتصادی و اجتماعی بر میزان مشارکت بهره­برداران در احیاء منابع طبیعی منطقه هامون سیستان، مجموعه مقالات اولین همایش ملی اصلاح الگوی مصرف با محوریت منابع طبیعی، کشاورزی و دامپزشکی، 12- 14 اسفندماه 1388، دانشگاه زابل.

رستمی،. ح. 3138. تعاون و سرمایه اجتماعی، انتشارات فرهنگ دهخدا، (به سفارش) وزارت  تعاون، چاپ اول.

رضوانی، م ر. 1381. مقدمه­ای بر برنامه­ریزی توسعه روستایی در ایران، تهران، قومس.

رضویان، م،ت و محمدزاده، س. 1388. ارزیابی اثرات رویکرد توسعه خدمات روستایی در ثبات نیروی انسانی( مراکز حوزه­های روستایی ناحیه سیستان). اولین کنفرانس ملی مسکن و توسعه کالبدی روستا. 8 و 9 مهرماه 1388. زاهدان، دانشگاه سیستان و بلوچستان.

صبحی مقدم، م.1392. بررسی اثرات یادگیری مشارکتی در جوامع روستایی، سمینار کارشناسی ارشد. دانشگاه تربیت مدرس، دانشکده کشاورزی.

سلطانیه، م. 1383. گرمایش جهانی کنوانسیون تغییرات آب و هوا و تعهدات بین­المللی، انتشارات تابش، تهران.

سلیم­زاده قولنجی،ح و عاشری، ا. 1391. بررسی استفاده از دانش بومی در بیابان­زدایی با تأکید بر محیط زیست و توسعه پایدار کشاورزی، اولین همایش ملی توسعه پایدار کشاورزی و محیط زیست سالم. 8 اسفندماه1391. همدان، دانشگاه آزاد اسلامی واحد همدان.

سند پروژه بین المللی منارید،1390. وزارت جهاد کشاورزی، سازمان جنگل­ها، مراتع و آبخیزداری کشور. دفتر پروژه بین­المللی منارید. زاهدان.

سواری، م. اسلامی، م و شعبانعلی فمی، ح. 1391. تحلیلی بر مفهوم مشارکت و نقش آن در بیابان زدایی. اولین همایش ملی بیابان. 27 و 28 خردادماه 1391. مرکز تحقیقات بین المللی بیابان پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران.

سیداخلاقی، ج . انصاری، ن. و یوسف کلافی، س. 1391 . بررسی عوامل اجتماعی- اقتصادی موثر بر تخریب منابع طبیعی استان اردبیل از دیدگاه بهره برداران و کارشناسان. مجله تحقیقات مرتع و بیابان ایران، 9(1): صفحه133 -139.

عبدی­نژاد، غ ح. 1386. بیابان و بیابان­زدایی در ایران. سیاست­ها، برنامه و عملکرد. فصلنامه جنگل و مرتع، شماره 74. صص 61-57.

غنیان،.م، خانی،.ف، قدیری معصوم،.م. 1387. نقش زنان روستایی در بهره­برداری، حفاظت و احیاء عرصه­های طبیعی بیابانی (مطالعه موردی: استان خوزستان). پژوهش­نامه زنان. دوره­ی 6، شماره 1، بهار 1387، 119-135.

فیروزنیا، ق. 1383 . عوامل اجتماعی و فرهنگی مؤثر بر بیابان زایی، فصلنامه جنگل و مرتع، بهار، (62) 42: صفحه 30-37.

قاسمی آْریان، ع و ابراهیم نژادی، ع. 1390. عوامل موثر بر بیابان­زایی و راه­های مقابله با آن (مطالعه موردی: شهرستان سرخس). دومین همایش ملی مقابله با بیابان­زایی و توسعه پایدار تالاب­های کویر ایران.

کرمی، ح و عفتی، م. 1392. ارزیابی آثار اقتصادی – اجتماعی طرح طوبی در استان لرستان. فصلنامه روستا و توسعه ، سال 16، شماره2، تابستان 1392، ص 111-132.

کریمی زارچی،م و دلاوری­پور ا. 1391. فرهنگ، زیربنای برنامه­ریزی برای توسعه­ی پایدار ( بررسی موردی پروژه بین المللی منارید). اولین همایش ملی توسعه پایدار در مناطق خشک و نیمه خشک، 27 و 28 اردی­بهشت ماه1391. دانشگاه آزاد اسلامی واحد ابرکوه.

گزارش 1 پیشرفت پروژه تقویت و انسجام سازمانی به منظور مدیریت یکپارچه منابع طبیعی.1392. سیستان و بلوچستان. زاهدان: مؤسسه توسعه یاران مهر.

گزارش 2 پیشرفت پروژه تقویت و انسجام سازمانی به منظور مدیریت یکپارچه منابع طبیعی.1392. سیستان و بلوچستان. زاهدان: مؤسسه توسعه یاران مهر.

مختاری، د و صالح، ا. 1386. تحلیل ابعاد اقتصادی و اجتماعی خشکسالی و آثار آن بر خانوارهای روستایی در منطقه سیستان، ششمین کنفرانس اقتصاد کشاورزی ایران. 8 و 9 آبانماه 1386. مشهد ، انجمن اقتصاد کشاورزی ایران، دانشگاه فردوسی مشهد.

مطیعی لنگرودی، س ح،. 1382. برنامه­ریزی روستایی با تاکید بر ایران. مشهد: جهاد دانشگاهی مشهد.

مطیعی لنگرودی، س ح،. 3811. جغرافیای اقتصادی ایران (کشاورزی). مشهد: انتشارات جهاد دانشگاهی.

منصوری، ه و کهنسال،م. ر. 1386. تعیین الگوی بهینه کشت زراعی بر اساس دو دیدگاه اقتصادی و زیست­محیطی، ششمین کنفرانس اقتصاد کشاورزی ایران. 8 و 9 آبانماه 1386. مشهد ، انجمن اقتصاد کشاورزی ایران، دانشگاه فردوسی مشهد.  

میربد، م. 1382 .بررسی نقش سازمان­های غیردولتی در ترویج منابع طبیعی (پایان­نامه کارشناسی ارشد) دانشگاه آزاد اسلامی، واحدعلوم و تحقیقات.

میررجبی،ح. یخکشی، ع. عمادیان، ف و فلاح، ا. 1385. نقش مدیریت در بهبود اقتصادی- اجتماعی روستائیان مناطق جنگلی. فصلنامه جنگل و مرتع، شماره 71. صص 33-26.

نوابخش، م و ارجمند سیاه پوش، ا. 1388. مبانی توسعه پایدار شهری. چاپ اول، تهران: جامع شناسان. 87-89.

ویسی،ه. مجدالدین، ا و رشیدپور،ل .1382. نقش تشکلهای غیر دولتی در حفاظت محیط زیست. اولین کنفرانس ملی راهکارهای گسترش فرهنگ حفاظت از محیط زیست، مجموعه مقالات کنفرانس راهکارهای گسترش فرهنگ حفاظت از محیط زیست، تهران:، فرهنگستان علوم ایران.

Atmis, E., Dasdemir, I., Lise, W. and Yidiran, O. 2007. Analysis Factors affecting womens participation in non-desertification in Turkey, Journal of Ecological Economic, 60: 787-796.

Amirnejad, H. & H. Rafiee. 2010. A study on the effect of Socio-economic factors on User’s participation in range management projects. Journal of Rangeland, 3( 4): 710-722.

Darner, R. 2009. Self-Determination Theory as a Guide to Fostering Environmental Motivation, The Journal of Environmental Education, 40(2), 39-49.

Dolisca, F., 2006. Factors influencing farmer’s participation in desert management programs : A case study from Haiti, Journal of desert ecology and management, 236: 324-331.

Goldsmith. P., Gunjab. K and Ndarishikanye .B. 2004. Rural Urban migration and agriculture productivity : the case of sengal. Agricultural Economics, 31: 33-45.

Heydari, G., H. Barani, G. Khoshfar, J. Ghorbani, M. Aghili, & M. Mahboobi. 2009. The role of social wealth on participation in performing pasteurizing projects based on the points of views of their applicants (case study of Balade pastures North of Iran (pasture magazine, 3(1):121-137.

Huange. M, Robert. D and Simons,A. 2002. Rural Labour Market : the case of china, Journal of Agricultural Economic, 123: 117-127.

Khatoonabadi, S.A., A.M. Amini & A. Mirzaali. 2001. The herd keeper participationpreventing factors in restoration pastures of Aghghala in Golestan province. J. of Agriculture science and Technology and Natural resources, 1(5): 39-54. (In Persion)

Long. H, Heilig. G, Xiuban, H and Lic, M. 2007. Socio-economic development and Land use change: Analysis of  rural housing land trasition in the transect of the yangtse river, china. Land use policy: 141-153.

Logo .P.B .2000.Dialectics for the promotion of community desert in Africa from the top and from the grassroots: actual situation and prospects, proceedings of the international workshop on community desert in Africa, Gambia.

Mojaradi, G. & M. Hosseini. 1996. The analysis of factors effective in accepting coinages related to the project of controlling cattle parasitic disease in Bognourd. The summary of the first scientific articles of expansion natural resources of cattle and aquaculture issues. Tehran: The ministry of Jahad Sazandegi. (In Persion)

Saheb Zadeh. B and Nobaya, A.2011. Participation and Community Development: Department of  Social and Development Sciences, Faculty of  Human Ecology, University Putra Malaysia, 43400UPM, Serdang, Selangor, Malaysia.

Ugorlo, H. 2010. ‘New Ecology and the Social Sciences: What Prospects forFruitful Engagement?’, Annual Review of Anthropology, 28, 479–507.

 

Venkataraman, B. 2009. Education for Sustainable Development, Environment, 51(2), 8-10.