پایان نامه آینده نگاری ترافیک کانتینری بنادر جنوبی ایرانی در افق 1404 (مورد کاوی ترمینال کانتینری بندر شهید رجایی)

  • Code: # 29297

  • تعداد صفحات: 107
  • فرمت فایل: مشخص نشده
  • سال: مشخص نشده
  • مقطع: مشخص نشده
  • دسته بندی: مدیریت
قیمت: ۳۵,۰۰۰ تومان
۶۵,۰۰۰ تومان
دانلود فایل
  • خلاصه
  • فهرست
  • خلاصه پایان نامه آینده نگاری ترافیک کانتینری بنادر جنوبی ایرانی در افق 1404 (مورد کاوی ترمینال کانتینری بندر شهید رجایی)

    پایان نامه کارشناسی ارشد رشته دریانوردی گرایش حمل و نقل دریایی

    (موردکاوی ترمینال کانتینری بندر شهید رجایی)

    بهمن ماه 1390

    چکیده

    در این تحقیق سناریوهای آینده نگاری ترافیک کانتینری بندر شهید رجایی به منظور تحلیل ظرفیت آن بندرجهت جذب و انتقال بخشی از تقاضاهای بالقوه آن بندر در سال 1404 مورد پژوهش قرار گرفته است. در این تحقیق، به کمک بررسی روندها و رویدادهای صورت گرفته در حوزه های اقتصاد، تجارت و حمل و نقل دریایی،تحولات کشتیرانی، بندر و پسکرانه جهت انتقال بخشی از کانتینرهای عبوری از این بندرتحت پنج سناریو مطرح گردیده است. سناریوی آینده نگاری ترافیک کانتینری بندر شهید رجایی به وسیله روش سناریو که برای تصویرسازی آینده در شرایط عدم اطمینان به کار می رود، وضعیت آینده های قابل تصور را  بر اساس سه تم اصلی شامل؛ جغرافیایی، فنی و اقتصادی بسط داده شده است. نتایج حاصله از طرح سناریوهای مطرح شده نشان می دهد که کل  تقاضای کانتینرهای بندر شهید رجایی  بر مبنای  مدل عمومی تعریف شده در سال 1404 تحت پنج سناریو خوشبینانه، خوشبینانه-میانه، میانه، میانه – بدبینانه و بدبینانه به ترتیب برابر با 43830470، 17511835، 7218285، 4453726 و 3062277 تی ای یو خواهد بود و از سویی دیگر تعدادگنتری کرین ها، ترانستینرها، کشنده ها، تعداد اسکله ها و اراضی پسکرانه ها در صورت بروز برخی از سناریوهای مطرح شده،  پاسخگوی تقاضاهای ترافیک کانتینری آن بندر در سال 1404 نمی باشد.

    فصل اول : کلیات

     

     1-1مقدمه

    حمل و نقل همواره از مهمترین بخشهای مرتبط باهرگونه فعالیتهای تولیدی و خدماتی به شمار رفته و یکی از عوامل مؤثر در رشد و توسعه اقتصادی هر کشور محسوب می گردد. از بین بخشهای متفاوت حمل و نقل (زمینی، هوایی و دریایی)، بخش حمل و نقل دریایی بنا به دلایل اقتصادی از جمله، هزینه پایین­ترحمل و نقل در مقایسه با سایر بخشها و همچنین، حجم بسیار بالا و ظرفیت فوق­العاده، مهمترین بخش محسوب می گردد. با توجه به سهم بسیار بالای بخش حمل و نقل دریایی در صرفه جویی هزینه ها، این بخش غالباً نقش فعالی در القای اصلاحات و خواسته­های خود به سایر بخشها دارد. شبکه حمل و نقل به ویژه در بخش دریایی، به دلیل گستردگی ارتباطات جهانی و مبادلات بین­المللی، همواره در معرض تغییرات محیطی قرار داشته و دارد. این تغییرات را می­توان بصورتهای تکنولوژیکی، سیاسی، اقتصادی و اجتماعی در نظر گرفت که هر یک به نوعی می تواند بر نحوه عملکرد سایر بخشها و همچنین بر شبکه حمل و نقل تأثیر گذار باشد (غروی، 1381).

    یکی از مهمترین تغییرات تکنولوژیکی، پیدایش کانتینر و گسترش کاربرد آن در سطح وسیع در شبکه حمل و نقل                 بین المللی است. کانتینر به دلیل امتیازات خاص خود، به سرعت در شبکه حمل و نقل رسوخ پیدا کرده و کلیه کشورهای جهان را ملزم به اصلاح سیستم حمل و نقل خود نموده است.کانتینری کردن به معنای جابجایی محموله ها در کانتینرها، سیستمی است که در دریا و خشکی پیشرفت کرده است، کانتینری شدن حمل و نقل بین المللی از اواخر دهه 60 میلادی با ورود کانتینر آغاز شده و در دهه 70 میلادی توسعه یافته است (غروی، 1381).

    با توجه به گرایش روز افزون ناوگان حمل و نقل دریایی جهان در جهت کانتینری نمودن محمولات، جهت پاسخگویی به نیازهای واردات و صادرات هر کشور، بدون شک کانتینریزاسیون به عنوان اصلی ترین مشخصه توسعه اقتصادی کشورها محسوب شده و بخش قابل توجهی از اقتصاد هر کشور را تشکیل می دهد. اهمیت این موضوع وقتی قابل ذکر است که امروزه  بیش از 90 درصد کالاهای تجاری توسط حمل و نقل دریایی جابه جا می گردد و در این روش نیز سهم حمل و نقل کانتینری در حال افزایش می­باشد، اگر چه تعیین ارزش مالی محمولات در حمل و نقل کانتینری، تقریباً غیر ممکن است اما صندوق توسعه و تجارت سازمان ملل ارزش آن را تا حدود 5 درصد مجموع تجارت جهانی برآورد کرده است( صفارزاده و همکاران، 1385).

    در ابتدای این فصل توضیح مختصری در خصوص اهمیت مسئله آینده نگاری ترافیک کانتینری بندر شهید رجایی ارائه شده و سپس اهداف تحقیق به طور خلاصه شرح داده می شود و در ادامه روش های دست یابی به این اهداف نیز مشخص خواهد شد .

     

      2-1بیان مسئله

    کشور ایران با حدود 3000 کیلومتر مرز دریایی، موقعیت ویژه ای در منطقه و نیز به لحاظ ارتباط با آبهای جهان از اهمیت فوق­العاده ای در بخش حمل و نقل دریایی برخوردار است و از سویی دیگر با قرار گرفتن در مسیر تجارت جهانی موقعیت بسیار ممتازی دارد که می تواند منشأ درآمدهای اقتصادی فراوانی باشد، همچنین ایران به دلایل مختلفی از جمله جغرافیای دریایی، داشتن موقعیت مناسب در بین کشورهای اروپایی و آسیای میانه، دسترسی به خلیج فارس و دریای عمان در جنوب و دریایی خزر درشمال و قرار گرفتن در مسیر کریدور شمال- جنوب و نیز شرق- غرب به عنوان چهار راه تجارت جهانی مطرح است (طرح جامع بنادر ایران، 1383).

    از این رو کشور ایران به منظور دستیابی به سهم بیشتر در این صنعت (ازنظر تناژ و درآمد)، چاره­ای جز تقویت                   ظرفیت­های باالقوه و اجرای طرح­های توسعه­ای شبکه حمل و نقل، ایجاد زیرساختهای مرتبط، سرمایه گذاری، مدیریت و توسعه تجهیزات و منابع انسانی در بنادر را نخواهد داشت و از آنجایی که بر اساس نتایج مطالعات طرح جامع بنادر کشور ظرفیت عملیاتی بنادر کشور درسال 1394 به 160 میلیون تن خواهد رسید که نیمی از آن (7 میلیون تی ای یو) به صورت کانتینری می­باشد، بنابراین شناخت فاکتورها و عوامل مؤثر بر ترافیک کانتینری در بنادر کشور و در نظر گرفتن طیف وسیعی از حالت­های ممکن در عملیات کانتینری در سال­های آتی به منظور استفاده از ظرفیت و پتانسیل­های کشور در این صنعت و برنامه ریزی جهت ایجاد زیرساخت­های لازم برای تحقق اهداف خویش بسیار حائز اهمیت است. بی تردید در این چارچوب مطالعه و تحقیق در خصوص وضعیت­های ممکن در آینده ممکن ترافیک کانتینری بنادر کشور به عنوان یک برنامه استراتژیک در بخش حمل و نقل دریایی و به ویژه حمل و نقل کانتینری مطرح بوده و می­تواند در بر گیرنده تمامی جوانب اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و عمرانی ملی با نگرش به سند چشم انداز توسعه بیست ساله کشور[1]موجب گردد تا کلیه سرمایه گذاری­ها در توسعه این بخش با هماهنگی بیشتر دستگاهها و در چارچوب اهداف مشخص و اولویت­بندی شده به نتیجه مطلوب­تری دست یابد و منجر به ساخت، توسعه و تجهیز بنادر در ابعاد لازم، استفاده از تجهیزات پیشرفته و نهایتاً استفاده از تکنولوژی مدرن اطلاعاتی و نهادینه سازی جهت پذیرش مناسب محمولات، افزایش میزان ترانزیت، ترانشیپ، واردات و صادرات و به ویژه صادرات غیر نفتی به منظور دست یابی به امری حیاتی در افزایش رشد اقتصاد ملی و توسعه پایدار گردد. از آنجا که در معادلات سیاسی و اقتصادی و لجستیکی کشور در قرن بیست و یکم، نقش بنادر بسیار حساس و سرنوشت ساز است، بنابراین برای ایجاد و حفظ کریدورهای جابجایی کالای منطقه در کشورمی بایست بنادر خود را با ظرفیتی مناسب، تجهیزات مدرن و پیشرفته، ایمن و سریع مجهز نماییم و این اهداف بدون برنامه ریزی و داشتن اطلاعات کافی از حالت های ممکن درامر جابه جایی محمولات محقق نخواهد شد(طرح جامع بنادر ایران، 1383).       

    بنابراین در این تحقیق به دنبال آن هستیم تا حجم تقاضاهای بالقوه ترافیک کانتینری بندر شهید رجایی در حالت­های مختلف را تعیین نماییم. در این تحقیق هدف از آینده نگاری، پیش بینی بر مبنای مدل های اقتصادسنجی آینده و گذشته نیست، بلکه این تحقیق تلاش می­نماید تا با ایجاد تغییر در فاکتورهای موثر در صنعت حمل ­و ­نقل کانتینری، آینده های این صنعت در سال 1404 را پیش­بینی نماید تا از این طریق حالت­های مختلف توسعه و یا ایجاد زیرساختهای جدید به منظور افزایش حجم عملکرد بنادر کشور در دستور کار برنامه­ریزان بندری قرار گیرد. با توجه به اینکه پیش نیاز چنین هدفی داشتن برنامه ریزی صحیح و جامع بوده و هیچ برنامه­ریزی نیز بدون  مطالعه و پژوهش محقق نخواهد شد و نظر به اینکه سال 1404 سال پایان سند چشم انداز کشور می باشد، بنابراین آینده- نگاری ترافیک کانتینری بندر شهید رجایی از سال 1390 لغایت 1404 با توجه به اصلی­ترین متغیرهای اثر گذار با رویکردی متفاوت می­تواند پیش نیاز و مأخذی برای برنامه­ریزی در پانزده سال آتی حمل و نقل دریایی در آن بندر باشد .

     

    1-3 اهمیت،ضرورت و کاربرد نتایج

    نظر به اینکه برنامه ریزی مبنای توسعه اقتصادی هر کشور محسوب شده و به منظور ایجاد هر برنامه­ای نیز تصویری هرچند خام و مختصر مورد نیاز است و از آنجا که آینده نگاری موضوعی است که به طور خاص با جهان در حال تغییر کنونی عجین شده و بنابراین محققین را وادار می­سازد کند تا به منظور مواجه منطقی با فرصتها و تهدیدهای احتمالی ، آینده­ای هرچند مبهم، اما منسجم  را بر اساس روندها و رویدادهای گذشته و موجود پیش­بینی نمایند. در بخش حمل و نقل دریایی داشتن تصویری از وضعیت آتی به منظور ارائه برنامه­های جامع ضرورتی اجتناب-  ناپذیر است. حمل و نقل کانتینری روند رو به رشدی را در سال های اخیر تجربه نموده و این تحقیق تلاش می­نماید تا با نگاهی علمی اهمیت و لزوم توجه به این موضوع را در بندر شهید رجایی بیان نماید.

    یکی از مهمترین دلایل انتخاب موضوع این تحقیق را می­توان احتمال از بین رفتن موقعیت بندر شهید رجایی در زنجیره حمل و نقل بین المللی دریایی در سال های آتی بر شمرد. این تحقیق با شناسایی متغیرهای اثرگذار بر حمل و نقل کانتینری می تواند حساسیت این بخش بر هر یک از متغیرها را نشان دهد. در نتیجه بیشترین کاربرد این تحقیق در جامعه برنامه­ریزی حمل و نقل کشور و خصوصا" در بخش حمل و نقل دریایی متصور می­باشد. هر نوع تغییری که در متغیرها ایجاد شود می تواند سرمنشا تغییرات بعدی در حجم ترافیک کانتینری و متعاقبا تعداد تجهیزات اصلی مورد نیاز گردد. برخی دیگر از کاربردهای این تحقیق عبارتند از:

    استفاده از آن در تدوین برنامه جامع بندر شهید رجایی در سال های آتی

    استفاده از آن به عنوان پیش نیازی در تهیه برنامه های استراتژیک درایجاد بازارهای جدید در بندر شهید رجایی.

    استفاده از آن به منظور مقایسه برخی از شاخص های عملیاتی بندر شهید رجایی با بنادر مهم منطقه و جهان.

    فراهم آوردن پیش نیازی برای اصلاح ساختار نظام عملیات کانتینری موجود در بندر شهید رجایی و برنامه ریزی در جهت افزایش کارایی در آن بندر.

    استفاده از آن به منظور ارزیابی اقتصادی سرمایه گذاری های در نظر گرفته شده آتی در بندر شهید رجایی و پیشگیری از هدر رفتن منابع مالی موجود و اولویت بندی در سرمایه گذاری ها.

    برنامه ریزی در جهت جلب خطوط اصلی کشتیرانی پس از رفع موانع ظرفیتی و تجهیزاتی در بندر شهید رجایی در جهت افزایش ظرفیت عملیاتی در آن بندر.

     

    1-4 اهداف تحقیق

    هدف اصلی این پژوهش بررسی و تعیین حجم تقاضای های بالقوه ترافیک کانتینری بندر شهید رجایی در سال 1404 و ارزیابی آن با میزان عرضه خدمات کانتینری قابل ارائه در آن بندر می باشد.

    اهداف فرعی این تحقیق عبارتند از :

    تعیین تعداد  تجهیزات عملیات کانتینری  شامل گنتری کرین ها، ترانستینر ها وکشنده های مورد نیاز جهت پاسخگویی به تقاضای ترافیک کانتینری در سال 1404 .

    تعیین میزان اراضی پشتیبانی مورد نیاز جهت پاسخگویی به تقاضای ترافیک کانتینری بندر شهید رجایی در سال 1404

    تعیین تعداد اسکله های کانتینری مورد نیاز جهت پاسخگویی به تقاضای ترافیک کانتینری بندر شهید رجایی در سال 1404

    1-5 فرضیات تحقیق

    این مطالعه برای پاسخ­گوئی به فرضیاتی طراحی شده که در اینجا بعنوان فرضیات اصلی تحقیق شناسایی شده و هسته اصلی تحقیق نیز بمنظور پاسخ­گوئی به این فرضیه ها طراحی طراحی شده اند. فرضیه اصلی این تحقیق مستقیما به تعیین کمی حالت­های مختلف تقاضای ترافیک کانتینری بندر شهید رجایی در سال 1404 خواهد پرداخت. مهمترین فرضیاتی که در این تحقیق پرداخته خواهد شد عبارتند از:

    فرضیه اصلی:

    خدمات کانتینری قابل ارائه موجود در بندر شهید رجایی پاسخگوی حجم تقاضای ترافیک کانتینری آن بندر در سال 1404 نمی باشد.

    فرضیات  فرعی:

    تعداد تجهیزات عملیات کانتینری شامل گنتری کرین ها، ترانستینرها و کشنده های مورد نیاز بندر شهید رجایی پاسخگوی تقاضاهای بالقوه ترافیک کانتینری در سال 1404 نمی باشد .

  • فهرست پایان نامه آینده نگاری ترافیک کانتینری بنادر جنوبی ایرانی در افق 1404 (مورد کاوی ترمینال کانتینری بندر شهید رجایی)

    فصل اول : کلیات......................................................................................................................1

    1-1مقدمه...............................................................................................................................1

    2-1بیان مسئله........................................................................................................................2

    1-3 اهمیت،ضرورت و کاربرد نتایج..............................................................................................3

    1-4 اهداف تحقیق....................................................................................................................4

    1-5 فرضیات تحقیق.................................................................................................................5

    1-6 قلمرو زمانی و مکانی تحقیق................................................................................................5

    1-7 روش تحقیق.....................................................................................................................6

    1-7-1 روش گردآوری داده ها................................................................................................6

    1-7-2 روش تحلیل داده ها....................................................................................................6

    1-8 ساختارتحقیق...................................................................................................................6

    1-9 نوآوری تحقیق..................................................................................................................7

    1-10 استفاده کنندگان نتایج تحقیق..........................................................................................7

    فصل دوم : پیشینه تحقیق............................................................................................................8

    2-1 مقدمه.............................................................................................................................8

    2-2 بررسی پیشینه تحقیق.......................................................................................................9

    2-2-1 مطالعات انجام شده در زمینه عملیات ترمینال کانتینری با استفاده از روشهای مختلف.........9

    2-2-2 کاربرد سناریو در سایر بخشها...................................................................................11

    2-2-3 کاربرد روش سناریو در حمل و نقل...........................................................................12

    2-3 نوآوری در تحقیق..............................................................................................................................................13

    فصل سوم: روندها و رویدادهای حوزه اقتصاد بین الملل، ایران و تحولات حوزه کشتیرانی و .......................14

    3-1 مقدمه.........................................................................................................................14

    3-2 بررسی و تحلیل وضعیت اقتصادی جهان و ایران.................................................................15

    3-2-1 توسعه کسب و کار به منظور رفاه بشر........................................................................16

    3-2-2 نگاهی به سازمان تجارت جهانی...............................................................................16

    3-2-3 جهانی شدن و اقتصاد جهانی...................................................................................16

    3-2-4 ابزارهای جهانی شدن.............................................................................................17

    3-2-4-1 تجارت بین الملل...............................................................................................17

    3-2-4-2 بین المللی شدن تولید........................................................................................18

    3-2-5 چشم انداز اقتصاد ایران...........................................................................................18

    3-3 تحولات کشتیرانی، بندر و پسکرانه...................................................................................19

    3-3-1 تحولات حمل و نقل بین المللی دریایی.....................................................................19

    3-3-1-1 مسیرهای حمل و نقل شرق-غرب........................................................................21

    3-3-1-2 مسیرهای حمل و نقل ترکیبی شرق-غرب ............................................................22

    3-3-2 حمل و نقل کانتینری.............................................................................................22

    3-3-2-1  ویژگیهای یک بندر کانتینری.............................................................................23

    3-3-3 تحولات حوزه کشتیرانی........................................................................................23

    3-3-3-1 شکل گیری نظام همکاری جدید در قالب اتحادهای استراتژیک................................24

    3-3-3-2 از ادغام تا اتحاد ...............................................................................................................................24

    3-3-3-3 مزایای اتحادهای استراتژیک..............................................................................25

    3-3-3-4  مدیریت زنجیره عرضه به عنوان اصلی ترین عامل  یکپارچگی نظام حمل و نقل.........25

    3-3-3-5  اتحاد استراتژیک و صنعت کشتیرانی..................................................................26

    3-3-3-6 اتحادها در کشتیرانی کانتینری: مروری بر ادبیات..................................................28

    3-3-3-7 کانتینریزاسیون وتاثیرات آن بر بنادر و کشتیرانی..................................................28

    3-3-3-8 چالش های بنادر در تحولات حوزه کشتیرانی.......................................................29

    3-3-4 تحولات بندری...................................................................................................30

    3-3-4-1  رقابت در بنادر..............................................................................................30

    3-3-4-2 تغییرات تکنولوژی دریایی................................................................................30

    3-3-4-3  سلسله مراتب بنادر.....................................................................................................................31

    3-3-5 چشم انداز ترمینال کانتینری بندر شهید رجایی.....................................................32

    3-3-6 نقش بنادر خشک درتوسعه پسکرانه به عنوان راهکاری جهت بهبود عملکرد بنادر..........32

    3-3-6-1 بنادر خشک در ایران.....................................................................................33

    فصل چهارم : روش سناریو..................................................................................................34

    4-1 مقدمه...................................................................................................................34

    4-2  برنامهریزی آینده...................................................................................................34

    4-2-1 پیش بینی.....................................................................................................35

    4-2-2  ضعفهای پیش بینی.......................................................................................36

    4-3  برنامه ریزی و تحلیل تحت شرایط عدم اطمینان........................................................36

    4-4  سناریو چیست؟............................................................................................37

    4-4-1 تعاریف و ویژگی های سناریو...........................................................................37

    4-4-2 عناصر سناریو................................................................................................38

    4-4-3   انسجام درونی سناریو...................................................................................39

    4-4-4  بعد زمانی سناریو.........................................................................................40

    4-4-5  روشهای سناریوسازی...................................................................................40

    4-4-6 کاربرد سناریو: فرمول بندی استراتژی..............................................................41

    4-5  ویژگیهای عمومی موضوع مورد مطالعه..................................................................42

    4-6  صورت کلی سناریوی ترافیک کانتینری بندر شهید رجایی در افق 1404   .................43

    4-7 عوامل موثر بر سناریوی ترافیک کانتینری بندر شهید رجایی.....................................43

    فصل پنجم : مدل سازی، تحلیل و ارزیابی سناریوها...............................................................................44

    5-1 مقدمه.............................................................................................................44

    5-2 برآورد تجارت کانتینری جهان و ایران در سال 2025   ............................................44

    5-2-1 پروژه  MPPM.........................................................................................45

    5-2-2 پروژه  RSPD...........................................................................................46

    5-2-3 تعریف مدل عمومی تعیین کانتینری بندر شهید رجایی در افق 1404...............48

    5-9:  مقایسه رشد GDP ایران و جهان در سال های 2010-1992...........................56

    5-3 تم جغرافیایی..................................................................................................58

    5-4  تم فنی ...........................................................................................................................................60

    5-4-1  تحلیل ظرفیت........................................................................................62

    5-4-1-1 محاسبه ظرفیت مورد نیاز بر مبنای تقاضای بالقوه............................................64

    5-5 تم اقتصادی.....................................................................................................................................69

    5-5-1  تخمین هزینه های زیرساختی یک ترمینال کانتینری جدید..........................71

    5-6  خلاصه و نتیجه گیری....................................................................................74

    فصل ششم:  بحث و نتیجه گیری..........................................................................................................75

    6-1 مقدمه.........................................................................................................75

    6-2  ضعف های اصلی سناریو بر مبنای هر تم.........................................................76

    6-3 یافته های تحقیق.........................................................................................77

    6-4 نتیجه گیری...................................................................................................................78

    6- 5 محدودیتها........................................................................................................79

    6-6 پیشنهادات................................................................................................79

    منابع و مراجع..................................................................................................80

    مراجع فارسی..................................................................................................80

    منابع انگلیسی................................................................................................82

    پیوست یک : برآورد تجهیزات مورد نیاز در سال 1404........................................86

    پیوست دو : تخمین هزینه تامین تجهیزات عملیات کانتینری..........................................92

  • ثبت سفارش
    عنوان محصول
    قیمت